فهرست مطالب

مطالعات سیاسی جهان اسلام - پیاپی 29 (بهار 1398)
  • پیاپی 29 (بهار 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/02/08
  • تعداد عناوین: 7
|
  • هادی صادقی اول*، رضا گرشاسبی، جعفر نقدی عشرت آباد صفحات 1-23
    هدف
    از جمله مولفه های مهم تاثیرگذار بر موقعیت کشورها فضا، قدرت و هویت است که عناصر اصلی قلمروسازی گفتمانی در نظریه ژئوپلیتیک انتقادی را تشکیل می دهد و در عصر جدید کشورها و بازیگران مختلف از آن ها به انحای مختلف بهره می گیرند. با توجه به این مسئله هدف این مقاله بهره گیری از این عناصر در تحلیل رویکرد ترکیه در قبال داعش است.
    روش
    روش به کاررفته شده در این نوشتار، «توصیفی و تحلیلی» است. یعنی در گام اول، عناصر اصلی نظریه ژئوپلیتیک انتقادی، توصیف شده و سپس رویکرد ترکیه در برابر داعش، بر پایه این عناصر تحلیل شده است.
    یافته ها
    یافته های این پژوهش نشان می دهد که رویکرد و رفتار دولت ترکیه در برابر داعش در زمان قدرت داعش، بر مبنای عناصر ژئوپلیتیک انتقادی قابل تحلیل می تواند باشد.
    نتایج
    نتایج این پژوهش نشان می دهد بر اساس عناصر ژئوپلیتیک انتقادی، دولت ترکیه درصدد برآمد تا با حمایت نامحسوس از داعش، بر پایه استعاره قدرت، جایگاه منطقه ای و قدرت سیاسی محور مقاومت و به ویژه ایران را تضعیف کند؛ طبق استعاره فضا، تمایلات فدرالیستی اکراد را تحت الشعاع قرار دهد و سرانجام بر اساس استعاره هویت، ضمن غیریت سازی و تضعیف تفکر شیعی، به تدریج هویتی را از اسلام به نمایش بگذارد که افزون بر بازتولید رگه هایی از نوستالژی عثمانیسم، هویت گرایی اسلامی و منطقه ای حزب عدالت و توسعه را نهادینه تر کند.
    کلیدواژگان: ژئوپلیتیک انتقادی، ترکیه، داعش، اکراد، ایران
  • طاهره ابراهیمی فر* صفحات 25-49
    هدف
    هدف از این تحقیق، بررسی دو زمینه متفاوت است که نشان دهد غرب و کشورهای مسلمان منطقه تلاش می کنند تا با روش های متعددی به معرفی یکدیگر در رسانه های خود بپردازند. این مقاله بر نحوه جلوه مسلمانان و غرب در رسانه های اسلامی و غربی تمرکز می کند. رسانه های اسلامی در این مقاله، بر کشورهای مسلمان خاورمیانه متمرکز است.
    روش
    بر اساس مکتب فرانکفورت، رسانه ها با دست کاری و جهت دهی اذهان، تصویری از جهانی تحت کنترل را ترسیم می کنند. بر این اساس، این مقاله توضیح می دهد که رسانه ها با انتشار پیام هایی که کلیشه های منفی را ایجاد و تقویت می کنند و مفاهیم غلط را ارائه می دهند، در برابر درک متقابل عمل می کنند.
    یافته ها
    یافته های این تحقیق بر احساسات دوسویه خصومت میان غرب و مسلمانان خاورمیانه در قالب فعالیت های رسانه ای تاکید دارد. این یافته ها در پاسخ به پرسش اصلی این تحقیق بر این مسئله تاکید دارد که دو منبع مختلف نه تنها دو بینش متفاوت از شکست و موفقیت ارائه می دهند، بلکه به طور قابل توجهی بر این مسئله اشاره دارد که در مورد ایجاد یک معیار خاص، رسانه ها مفاهیم بسیار متفاوتی را در مورد منازعات بیان می کنند.
    نتیجه گیری
    نتیجه گیری این تحقیق برایند فرضیه این مقاله است مبنی بر اینکه رسانه های کشورهای مسلمان، غرب، خصوصا امریکا را اساسا دشمن و تلاش های آن ها در راستای منافع استراتژیک در منطقه خاورمیانه تفسیر می کنند. رسانه های غربی اسلام را تهدیدی برای غرب معرفی می کنند و با جاهلانه جلوه دادن ارزش های اسلامی، تلاش به سرنگونی جنبش های اسلامی دارد.
    کلیدواژگان: رسانه، غرب، خاورمیانه، مسلمانان، تصویرسازی منفی
  • رویا فرزین راد، یونس فروزان، عبدالرضا عالی شاهی* صفحات 51-76
    هدف
    پس از ولایتعهدی بن سلمان و اعمال برخی سیاست های اصلاحی، به نظر می رسید روند دموکراتیزاسیون و توسعه سیاسی این کشور با توجه به حمایت ایالات متحده، روند رو به رشدی داشته باشد، اما در ادامه این مسئله محقق نشد و ساختار سیاسی عربستان بیش ازپیش وجه اقتدارگرایی به خودیافت؛ بنابراین، در این مقاله، هدف نویسندگان تبیین دستاوردهای دولت اقتدارگرای بن سلمان و پیامدهای احتمالی آن می باشند.
    روش
    در این مقاله، روش مورد استفاده از نوع تحلیلی- توصیفی است.
    یافته ها
    نئوپاتریمونیالیسم بن سلمان به تشدید چالش میان دولت-ملت منتهی شد و در مسائلی همچون اعدام و سرکوب شیعیان، انزوای برخی از علمای اهل سنت و ترور برخی از نخبگان نوظهور جامعه مدنی نمود یافت.
    نتیجه گیری
    سه پیامد مهم داخلی، منطقه ای و بین المللی ماحصل سیاست های نئوپاتریمونیالیستی بن سلمان خواهد بود. نخست تشدید فعالیت نهادهای غیرحکومتی و مدنی خواه در عربستان، تشدید تنش هایی همچون کودتا، ترور، اعتراض و درنهایت ظهور جنبش های مخالف حکومت همچون نهضت الکرامه. در سطح منطقه ای نیز زوال تدریجی شورای خلیج فارس محتمل ترین پیامد این مسئله خواهد بود. نهایتا تنبیه از سوی افکار بین المللی و تجدیدنظر حامیان و متحدان غربی در حمایت های از دولت نوپای بن سلمان می تواند بازخورد سیاست های حکومت نئوپاتریمونیال وی باشد.
    کلیدواژگان: نئوپاتریمونیالیسم، محمد بن سلمان، دولت-ملت، عربستان سعودی، بی ثباتی
  • حسین صولتی*، علیرضا کلانترمهرجردی صفحات 77-102
    هدف
    روش ها، نقش بسزایی در حصول نتایج مطلوب و اعتباردهی به یافته های مطالعه و تحقیق دارند. ماهیت روش شناختی پژوهش، تابعی است از اهداف، پرسش ها، و مهم تر از همه مسئله ای که ذهن پژوهشگر با آن روبه رو است. بی گمان تلاش های فراوانی در زمینه تعریف و ارائه روش ها در پرداختن به مسائل مختلف صورت گرفته است، زیرا روش ها، ابزارهایی جهت پرداختن به مسائل و دست یابی به واقعیت ها هستند و رسیدن به یک روش کارآمدتر می تواند به بررسی، تحلیل، درک، ماهیت و چیستی پدیده کمک بسزایی کند.
    روش
    نظر به ضعف و کاستی عمده روش های کمیت گرا نسبت به روش های کیفیت گرا و استفاده از نظرسنجی و پرسشنامه به دلیل خردنگری حاکم بر آن ها، در تحلیل واقعیات کشورهای اسلامی می توان از روش جریان شناسی گفتمانی به عنوان یک رویکرد نوین، بومی، کلان نگر و کارآمد جهت خوانش مسائل و شناخت فکری فرهنگی جهان پیرامون، از جمله جهان اسلام بهره گرفت.
    یافته ها
    روش مذکور می تواند به عنوان سرمشق و مدلی در فهم معنادارتر واقعیات عرصه بین الملل اسلامی مفید واقع شود. بنابراین در این پژوهش با همین روش به بررسی هویت سیاسی در اندیشه دو متفکر جهان اسلام پرداختیم.
    نتیجه گیری
    روش پیشنهادی برای بخشی از مسائل جهان اسلام همچون مسئله روشنفکری، زنان، توسعه، آزادی، عدالت، دموکراسی، هویت و هویت سیاسی و... مفید است. لذا پژوهش پیش رو با ارائه یک روش و به دست آوردن روایی آن، راه تازه ای برای مطالعه و مواجهه با مسائل جهان اسلام را نمایش می دهد.
    کلیدواژگان: گفتمان، جهان اسلام، هویت سیاسی، روش، جریان
  • هادی ابراهیمی کیاپی*، اردشیر زابلی زاده صفحات 102-124
    هدف
    مقاله حاضر، مفهوم سی ان ان زدگی را در چهارچوب بندی رویدادهای اعتراضی کشورهای عربی به آزمون می گذارد و به دنبال شناخت تفاوت ها و شباهت های شبکه های ضدجریان (پرس تی وی و الجزیره) و جریان اصلی (سی ان ان و بی بی سی ورلد) در برجسته سازی و چهارچوب بندی اخبار اعتراضات مردم مصر، لیبی و بحرین است.
    روش
    برای رسیدن به اهداف تحقیق روش تحلیل محتوا مورد استفاده قرار گرفت. روش نمونه گیری تحقیق احتمالی چندمرحله ای است که درنهایت از هر شبکه و برای هر رویداد 48 ساعت (2 روز آماری) و برای تمام شبکه ها 24 روز انتخاب و کدگذاری شده است.
    یافته ها
    یافته ها نشان می دهد که هرچند جریان اصلی و ضدجریان به لحاظ در اولویت قرار دادن مسائل بسیار با یکدیگر متفاوت اند، اما تفاوت میان جریان اصلی و ضدجریان در اصل ناشی از تفاوت میان شبکه هاست.
    نتیجه گیری
    به طورکلی می توان گفت، رفتار شبکه های خبری ضدجریان در چهارچوب های عام تا حد زیادی متاثر از شبکه های جریان اصلی است، ولی در چهارچوب های خاص نمی توان با قاطعیت در مورد تاثیر یا عدم تاثیر جریان اصلی بر ضدجریان سخن گفت، بلکه ترکیبی از عوامل چون خط مشی های رسانه ای، ساختار مالکیت و نیز با درجه تعیین کنندگی بیشتر، رویکرد کشورهای مبدا شبکه ها در نحوه پوشش رویداد اثرگذارند.
    کلیدواژگان: چهارچوب بندی، شبکه های خبری جریان اصلی، شبکه های خبری ضدجریان، سی ان ان زدگی، تحولات اعتراضی کشورهای عربی
  • سید هادی زرقانی*، اسماعیل علم دار صفحات 125-150
    هدف
    جهان اسلام در شرایط کنونی از بحران های مختلفی رنج می برد و اگر فضای غالب استراتژیک مسلط بر جهان اسلام را فضایی بی ثبات و نامناسب از نظر شاخص های توسعه پایدار بدانیم سخنی به گزاف نگفته ایم. هدف این پژوهش ارائه یک مدل بحران های ژئوپلیتیکی جهان اسلام را در قالب بحران های درون کشوری و بین کشوری در دو سطح بین کشورهای جهان اسلام و سایر کشورها است.
    روش
    روش تحقیق این مقاله توصیفی- تحلیلی است. اطلاعات مورد نیاز با استفاده از روش کتابخانه ای و با مراجعه به منابع معتبر، کتب و مقالات گردآوردی شده است. پرسش اصلی پژوهش این است که کدام بازیگران و در چه سطحی درگیر در بحران های جهان اسلام هستند؟
    یافته ها
    ایجاد بحران در سطوح مختلف در سطح جهان اسلام به ویژه در منطقه خاورمیانه و شمال افریقا مانع از قدرتمند شدن کشورهای اسلامی شده است. بیشترین بحران های ژئوپلیتیکی، در سطح بین کشورهای جهان اسلامی با یکدیگر و در رتبه دوم بین جبهه غرب با جهان اسلام وجود دارد. این مسئله حاکی از علایق ژئوپلیتیکی متعدد کشورهای غربی در سرزمین جهان اسلام است، که به راحتی از این بخش از منافع ملی خود چشم پوشی نمی کنند.
    نتیجه گیری
    نتایج تحقیق حاکی از آن است که به دلیل آنکه بحران های جهان اسلام دارای دو منشا و زمینه داخلی و خارجی است و در سطوح مختلف و ابعاد گسترده در این منطقه گسترش پیدا کرده است؛ متاسفانه در وضعیت فعلی چشم انداز روشنی برای کاهش و حل منازعات و رفتن به سمت وحدت و انسجام اسلامی وجود ندارد.
    کلیدواژگان: منازعه، بحران ژئوپلیتیکی، جهان اسلام، آسیا و افریقا
  • روح الله پیربالایی*، ناصر خورشیدی، محمدعلی نوده صفحات 154-175
    هدف
    هدف این پژوهش تصویرسازی از سازوکار و مکانیسم علی استمرار دوره انتقالی پس از انقلاب فوریه لیبی و تبدیل شدن آن به بحران سیاسی و چالش های امنیتی است. به عبارتی تحلیل و تبیین دلایل استمرار بحران سیاسی و چالش های امنیتی در کشور لیبی پس از سقوط رژیم معمر قذافی هدف اصلی این پژوهش است.
    روش
    روش پژوهش توصیفی- تبیینی بوده و دامنه آن نیز از حیث مکانی شمال آفریقا (لیبی) و از نظر زمانی سال های بین 2011 تا 2019 را در برمی گیرد.
    یافته ها
    در همین راستا نویسندگان مقاله حاضر مجموعه ای از علل و عوامل داخلی و خارجی نظیر بافت قبیله ای جامعه لیبی، وجود تضادهای ایدئولوژیکی میان گروه های پیروز در انقلاب، عنصر نفت و دخالت قدرت های خارجی در امور داخلی این کشور را از جمله دلایل استمرار بحران و چالش های امنیتی در لیبی پساقذافی می دانند.
    نتیجه گیری
    اوضاع لیبی پس از فروپاشی رژیم قذافی، برخلاف سایر کشورهای دستخوش بحران در شمال آفریقا نظیر تونس و مصر، نه تنها سمت وسوی مشخصی به خود نگرفته، بلکه آشوب و جنگ داخلی و حرکت به سمت تجزیه طلبی به ویژگی اصلی سیاست و حکومت در جامعه لیبی تبدیل شده است. نتیجتا این که نمی توان هیچ چشم انداز روشنی را حداقل تا چند سال آینده برای لیبی متصور شد.
    کلیدواژگان: لیبی، بحران سیاسی، چالش امنیتی، پیمان صخیرات، دولت موقت شرق
|
  • REZA GARSHASBI, JAFAR NAGHDI ESHRAT ABAD Pages 1-23
    Objective
    Among the important factors influencing the position of countries, space, power and identity are the main elements of which are shaping critical geopolitical theory; and in the new era, different countries and actors use them in different ways. Considering this issue, the purpose of this article is to use these elements in analyzing Turkey’s approach to ISIS.
    Method
    The research method of this paper is descriptive and analytical. In the first phase, the elements of critical geopolitical theory are described, and then the Turkey’s approach to ISIS has been analyzed based on these elements.
    Results
    The findings of this study indicate that the approach of the Turkish government against ISIL during ISIL's rule can be analyzed on the basis of critical geopolitical elements.
    Conclusion
    The findings of this study indicate that according to the elements of critical geopolitical theory, the Turkish state, based on the metaphor power, by impalpable support from ISIS, was due to weaken the political and regional status of the regional resistance, especially Iran. In the sphere of metaphor of space, Turkey tried to reduce Federalist tendencies of Kurdish and ultimately in the scope of identity metaphor, alongside alienating and weakening Shiite thinking, gradually to display the identity of Islam that in addition to reproducing the origins of Ottomanism's nostalgia, to make the Islamic and regional identity of the Justice and Development Party more institutionalized.
    Keywords: Critical Geopolitics, Turkey, ISIS, Kurds, Iran
  • Tahere Ebrahemifar * Pages 25-49
    Objective
    The purpose of this study is to examine two different areas that show that the West and the Muslim countries of the region are working to introduce themselves in various media by various methods. This article focuses on the way Muslims and the West treat Muslim and Western media. Islamic media in this article focuses on Muslim countries in the Middle East.
    Methods
    This article is being scrutinized by the Frankfurt School, according to which the media outline an image of the world under control by manipulating and directing the minds. Accordingly, this article explains that media act against mutual understanding by publishing messages that create and reinforce negative stereotypes and present misconceptions.
    Results
    The findings of this study emphasize the two-way hostility between the West and Muslims in the Middle East in the form of media activities. This is based on this question: What has been the effect of Muslims in Western media and the introduction of the West in Islamic media? The findings of this study emphasize that two different sources not only provide two different insights from failure and success, but also significantly points out that in creating a particular criterion, the media express a very different concept of conflict.
    Conclusion
    The findings of this research is to prove the prevailing hypothesis of this paper, based on the fact that the media of Muslim countries, basically considers the West, especially the United States, as enemy and interpret their efforts in the fulfilment of their strategic interests in Middle East. Western media outline Islam as a threat to the West, and by ignoring the Islamic values, it seeks to overthrow Islamic movements.
    Keywords: Media, West, Middle East, Muslims, Negative Portrayal
  • Roya Farzinrad, Younes Forouzan, Abdolreza Alishahi * Pages 51-76
    Objective
    After Bin Salman’s bcoming Crown prince, and some corrective policies, it seemed that the Saudi should witness a grow in the process of democratization and political development, together with the US support; but not only has this issue not happened, even the political structure of Saudi Arabia became more and more neopatrimonialist. Therefore, in this paper, the authors' aim was to explain the achievements of the neo-patrimonialist government of Bin Salman and its possible consequences.
    Method
    In this paper, the method is analytical-descriptive.
    Results
    Bin Salman's neo-patrimonialism led to an escalation of the challenge between the nation-state and issues such as the execution and suppression of the Shiites, the isolation of some Sunni scholars and the assassination of some of the emerging civil society elites.
    Conclusion
    Three major internal, regional and international consequences are due to the new policy of Bin Salman. First, the intensification of the activities of non-governmental and civilian organizations in Saudi Arabia, exacerbation of tensions such as peril, assassination, protest and strike, and finally, the emergence of opposition movements like the Al-Karaama movement. At the regional level, the gradual decline of the Gulf Cooperation Council will be the most likely outcome of this issue. Finally, threat and punishment of international opinion and the revision of Western supporters and allies in the absolute support of the newly established government of Bin Salman in Saudi Arabia can be a response to the policies of his Neopotrimonial rule.
    Keywords: Neopotrimonialism, Mohammad Bin Salman, Nation-State, Saudi Arabia, Instability
  • Hossein Solati *, Alireza Kalantarmehrjerdy Pages 77-102
    Objective
    The scientific method, A significant role in the effectiveness of the results and validate the findings of their study and research. The nature of research the methodology, is a function of objectives, questions, and the most important the researcher's mind is facing it. Certainly considerable effort on the definition and approach in addressing various issues have taken place; Because the methods, tools to address the issues and achieve the facts and reach a more efficient method would be to review, analyze, understand, and what the nature of the phenomenon of great help.
    Methods
    Due to the weaknesses and shortcomings of quantitative methods then qualitative methods and the use of surveys and questionnaires due to their rationalization, in the analysis of the realities of Islamic countries, the methodology of discourse current can be considered as the approach is native, total attitude for reading issues and Cognitive intellectual culture of the world around, including the Islamic world.
    Results
    This method can be used as a model and model for a more meaningful understanding of the realities of the international community. Therefore, in this study, we examined the political identity in the thought of two thinkers of the Islamic world in the same method.
    Conclusion
    The proposed method for part of the Islamic world issues such as Intellectuals, women, development, the freedom, justice, democracy, political parties, national identity, etc is useful. This study presents a method and obtains its validity, a new way to study and deal with the problems of the Islamic world show.
    Keywords: Discourse, Islamic world, Political Identity, Methodology, current
  • Hadi Ebrahimi Kaipei *, Ardeshir Zabolizadeh Pages 102-124
    Objective
    The present paper examines the concept of cyanide in the framing of protest events in Arab countries and seeks to recognize the differences and similarities between anti-transition networks (Prestige and Algiers [and the mainstream] of the CNN and the BBC World) in highlighting and framing the protests of the Egyptian, Libyan, and Bahraini people.
    Methods
    To achieve the research objectives, content analysis method was used. The sampling method is a multi-stage probabilistic research that eventually from each network and for each event selects and encodes 48 hours (2 statistical days) and 24 days for all events.
    Results
    The findings show that although the main flow and the anti-flow are very different from each other in terms of prioritization of the issues, the difference between the mainstream and the counter-current flow is essentially due to the difference between the networks.
    Conclusion
    In general, the behavior of anti-circular news networks in general frameworks is largely influenced by mainstream networks, but in specific frameworks it can not be said with certainty about the effect or the lack of effect of the mainstream on the counterpart, but rather combination of factors such as media policies, ownership structure and, with a higher degree of certainty, the approach of the countries of origin of the networks to influence the way of covering the event.
    Keywords: Framing, Mainstream News Networks, Anti-Transition News Networks, Cannabis, Arab Protest Developments
  • Esmaeil Alamdar Pages 125-150
    Objective
    The Islamic world is suffering from various crises in the current situation, and we have not spoken exacerbatedly if the prevailing strategic dominant position of the Islamic world is a destabilizing and inappropriate space in terms of sustainable development indicators. The purpose of this study is to present a model of the geopolitical crises of the Islamic world in the format of internal and international crises on two levels between the countries of the Islamic world and other countries.
    Methods
    The research methodology is descriptive-analytic. The required information is collected using a library method and by referring to authoritative sources, books and articles. The main question of the research is which of the actors and at what level are involved in the crises of the Islamic world?
    Results
    The creation of a crisis at various levels throughout the Muslim world, especially in the Middle East and North Africa, has prevented the Islamic states from becoming powerful. Most of the geopolitical crises exist on the surface between the Islamic world countries, and secondly, between the West and the Muslim world. This point reflects the geopolitical interests of many Western countries in the Muslim world, which do not easily ignore this part of their national interests.
    Conclusion
    The results of the research indicate that since the crises of the Islamic world have two internal and external origins and fields, and has spread to different levels and dimensions in this region, unfortunately in the current situation, a clear vision for reducing and resolving conflicts and going towards Islamic unity and coherence does not exist.
    Keywords: conflict, Geopolitical Crisis, Islamic world, Asia, Africa
  • Ruhollah Pirbalaey *, Mohammad Ali Nodeh Pages 154-175
    Objective
    The aim of the research is to illustrate the continuity of the transition period after Libyan revolution on February, 2011, which has been turned into political crisis and security challenges. In other words, the aim of the research is to analyze and explain the reasons of continuity of the political crisis and security challenges in Libya after overthrow of Muammar Qaddafi Regime.
    Method
    The methodology of the research is descriptive-explanatory and its scope, geographically, includes North Africa (Libya), and in terms of time, includes 2011-2019.
    Results
    In this sense, the authors consider a set of factors, such as tribal structure of Libya’s society, ideological oppositions among victorious groups, variable of oil, and intervention of external powers in internal affairs of the country, as some of the reasons of the continuity of the crisis and security challenges in post-Qaddafi Libya.
    Conclusion
    Libya’s situation, after overthrow of Muammar Qaddafi, unlike other North African Countries such as Tunisia and Egypt, have been dominated by chaos, civil war and secession. As a result, there can be no imagined clear prospect, at least until near future, for Libya.
    Keywords: Libya, Political crisis, Security Challenges, Sikhirat Agreement, Government of National Accord