فهرست مطالب

  • سال نهم شماره 38 (زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/12/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • دکتر مهرداد اکبری، دکتر مهدی رضا کمالی صفحات 1-26
    بن مایه ها درون مایه هایی هستند که به شکل کلمات، عبارات، صورت های مختلف خیال و...، در درون یک اثر هنری ظاهر می شوند و نشان دهنده جهت فکری شاعر یا نویسنده اند. این درونمایه ها به مثابه یک هسته مرکزی معناساز در اشعار هستند که با پیوند شبکه های تداعی پیرامتنی خود، بن مایه های ساختاری شعر را پایه ریزی می کنند. این زنجیره های تداعی شده، حیطه مناسبی را برای خیال بندی تصاویر شاعرانه فراهم می کنند و گرانیگاه خلاقیت های شعری هر شاعری به شمار می روند. شبکه های مورد نظر، حاصل نگریستن شاعر به یک پدیده یا موضع هستند و ماحصل زاویه دید و نگرش شاعر به یک پدیده یا موضوع، به عنوان یک ابزار شعری به شمار می آیند؛ لذا در هر دوره ای با عنایت به جریان های مختلف اجتماعی، سیاسی، سنت های ادبی و واقعیت های جامعه، در حرکتی پنهان و تدریجی، به ظهور می رسند و حتی گاهی اوقات زمینه ساز سبک های جدید را هم فراهم می سازند. از جمله ادواری که بافت موقعیتی، نقش بسزایی در خلق بن مایه ها و موتیوهای جدید آن داشته است، دوره مشروطه بود. شرایط سیاسی اجتماعی حاکم در این دوره، جامعه ایران را دست خوش تغییر و تحول عمیقی کرد. با عنایت به بررسی انجام شده، در این دوره موتیف های اصلی شعر، هم در حوزه شعر و هم در حوزی نثر، مضامین زیادی را از جمله آزادی خواهی، ملی گرایی و وطن دوستی، انقلابی گری، بیداری مردم،  انتقاد از از اوضاع نابه سامان جامعه و... دربر می گرفتند که زمینه ساز تصاویر تازه ای در ادبیات پایداری آن دوره بودند. این مضامین در ادوار ماقبل بی سابقه یا کم سابقه بوداند و ضمن تاکید بر معنا، بر غنای زیباشناسی اثر افزودند. روش تحقیق در پژوهش پیش رو، تحلیلی توصیفی بوده است.
    کلیدواژگان: بن مایه، بافت موقعیتی، شبکه های معناساز، تصاویر
  • دکتر احمد وفائی صفحات 27-55
    این پژوهش به بررسی «هنجارگریزی معنایی در هشت کتاب سهراب سپهری» می پردازد. نگارنده در آغاز به تبیین عادت ستیزی، آشنایی زدایی ، برجسته سازی و هنجارگریزی پرداخته که هنجارگریزی خود مشتمل بر سه مقوله هنجارگریزی معنایی ، واژگانی و زمانی می باشد. سپس به استخراج مصادیق عینی هنجار گریزی معنائی در اشعار سهراب سپهری پرداخته که مشتمل شش مقوله «تشبیه ، نماد، تشخیص، تصاویر متناقض نما ، ترکیب های تازه ، تصاویر و معانی تازه ، حس آمیزی» در هشت مجموعه شعری هشت کتاب سهراب سپهری با نام های «مرگ رنگ ، زندگی خواب ها ، آوار آفتاب ، شرق اندوه ، صدای پای آب ، مسافر ، حجم سبز ، «ما هیچ ، ما نگاه» می باشد. سپهری از بین انواع هنجارگریزی ها بیشتر از هنجارگریزی معنایی (تصویری) نظیر تشخیص، نماد ، تشخیص ، متناقض نما ، تصاویر و ترکیبات تازه ، و حس آمیزی استفاده کرده و از انواع دیگر هنجارگریزی کمتر بهره جسته است. دلیل این امر را باید در نظام فکری سهراب جستجو کرد که اندیشه ای درون گرا دارد . از یک سو در پی ارایه مفاهیم و آموزه های عرفانی در شعر خود است و از سویی هر گونه رویکرد به گذشته را نفی می کند و همواره در پی تر و تازگی و غبارروبی از هستی است.
    کلیدواژگان: سپهری، هشت کتاب، هنجارگریزی، هنجارگریزی معنایی
  • عبداله مرادی، دکتر مظاهر نیک خواه*، دکتر حسین خسروی صفحات 57-80
    یکی از شیوه های تشخیص سبک و تمایز مکتب ها، بررسی صور خیال است. در این میان، تشبیه یکی از عناصر اصلی صور خیال در ادبیات هر ملتی است که بسیاری از صورت های دیگر از آن مایه می گیرند. از میان صور خیال که مهم ترین وجه تمایز سخن ادبی از غیر آن است، تشبیه جایگاه خاصی دارد. این عنصر ادبی در سیر تطور ادبیات فارسی، کارکرد خود را پیوسته حفظ کرده است. در شعر معاصر، هوشنگ ابتهاج یکی از شاعران برجسته معاصر به شمار می رود که در هر دو زمینه شعر سنتی و نو هنرنمایی کرده است. گرچه او در زمینه شعر نیمایی موفق عمل کرده، اما در میان تمام قالب های شعر فارسی، ارادت ابتهاج به غزل، آن هم غزل حافظ گونه، بیش از قالب های دیگر است. در این پژوهش، با تکیه بر روش توصیفی تحلیلی و منابع کتابخانه ای، میزان موفقیت و هنرمندی ابتهاج در به کارگیری انواع تشبیه، مورد ارزیابی و تحلیل قرار گرفته است. نتایج پژوهش نشان می دهد که با وجود گرایش شاعر به شعر نو، وی در شاخصه های اصلی ادبیات هم چون خلق تصویرهای خیالی و به کارگیری عناصر تشبیه رویکردی سنتی داشته است. هم چنین، مشخص شد که شاعر با تکیه بر تشبیه در بازنمایی خودآگاه و ناخودآگاه گفتمان های سیاسی، اجتماعی و غنایی موفق عمل کرده است.
    کلیدواژگان: هوشنگ ابتهاج، غزل، مجموعه سیاه مشق، تشبیه، گفتمان
  • حمیده جمال زهی، دکتر بهروز رومیانی*، دکتر مصطفی سالاری صفحات 81-103
    هدف مقاله حاضر آن است تا با بررسی روند تصویرسازی های ادبی در قلمرو تخیلات شاعرانه که از مباحث بنیادین و قابل توجه در بلاغت امروزی است؛ به معرفی سطوح مختلف خیال در تصاویر مستخرج از شعر ملک الشعرای بهار بپردازد. مساله بنیادی این مقاله که نگارنده در پی پاسخ گویی به آن هستند، کیفیت طبقاتی تصاویر شعری ملک الشعرای بهار از نظرگاه خیال و سطوح ادراکی وی، گذر از لایه های سطحی و میانی تخیل آن ها به لایه های درونی و عمیق و نمایش توانایی های شاعر در عرصه خیال پردازی و هنر تصویرگری است. در این راستا پس از معرفی لایه های مختلف تصویر در دو حوزه تصویر سطح و تصویر این نتیجه حاصل می شود که میزان پیچیدگی شبکه تصویری در شعر بهار، ارتباطی مستقیم با شبکه ذهنی وی دارد به گونه ای که سطوح مختلف این تصاویر به تدریج جزو ویژگی های سبکی وی می شود.
    کلیدواژگان: شعر معاصر، نگرش و تصویر، تخیل، تصویر سطح، تصویر اعماق
  • غلام رضا هاتفی، دکتر سیدحسین شهاب *، دکتر عزیزالله توکلی صفحات 103-138
    مکتب ادبی فرمالیسم روسی (شکل گرایی یا صورت گرایی) یکی از مکاتب نقد ادبی مشهوری است که همواره طرف داران آن به شکل یا فرم اثر ادبی اهمیت ویژه ای می دهند. منظور از فرم در اثر ادبی هر عنصری است که در ارتباط با دیگر عناصر، ساختاری منسجم و آراسته را به وجود می آورد. اسلوب معادله یکی از زیورهای ادبی است که در فرم غزلیات سبک هندی به ویژه کلیم کاشانی، خلاق المعانی ثانی، به کار رفته است. اسلوب معادله، بیتی است مستقل، که در یک مصراع آن، شاعر اندیشه ای ذهنی را بیان می کند و در مصرع دوم مثالی از طبیعت و اشیاء برای اثبات ادعای خود می آورد و آن را معادلی برای ادعای ذهنی خویش، قرار می دهد. اسلوب معادله، در غزلیات کلیم کاشانی، یکی از ابزارهایی است که همواره به تصویرسازی می انجامد و تصاویر اسلوبی، یکی از عناصر سازنده شکل و صورت و یا فرم شعر کلیم را، تشکیل می دهد. نگارندگان، در این جستار ادبی، فرم و شکل اسلوب معادله را، در غزلیات کلیم کاشانی، بر اساس مبانی مکتب ادبی فرمالیسم، به نقد کشانده اند.
    کلیدواژگان: اسلوب معادله، غزلیات، نقد، فرمالیسم، زیباشناسی
  • دکتر آیت شوکتی صفحات 139-173
    موسیقی و شعر از ابعاد مختلف با هم گره خورده است. ر خلاف نظر گروهی که موسیقی شعر را فقط در گرو وزن عروضی آن می دانند، هر شعری را می توان از چهار بعد موسیقیایی مورد بررسی قرار داد. موسیقی بیرونی که عبارت است از اوزان عروضی و نیمایی، موسیقی کناری که همان طنین ردیف و قافیه است، موسیقی درونی که مهم ترین موسیقی شعر است و در حقیقت عبارت است از مجموعه هماهنگی هایی که از رهگذر تشابه و تفاوت صامت ها و مصوت ها پدید می آید و در واقع برخورداری شعر از صنایع لفظی است و موسیقی معنوی ، اشتمال شعر بر صنایع معنوی است. موسیقی شعر موجب برجستگی کلام می شود لذا مقاله حاضر با روش توصیفی تحلیلی  و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای، ضمن تعریف زیبایی شناسی از دیدگاه اندیشمندان و کلیاتی درباره آن، به بررسی عناصر موسیقیایی اشعار فیاض لاهیجی با تکیه بر موسیقی درونی و معنوی می پردازد و حدود 10 صنعت لفظی و 8 صنعت معنوی را مورد بررسی قرار می دهد.
    کلیدواژگان: موسیقی شعر، موسیقی درونی، موسیقی معنوی، صنایع لفظی، صنایع معنوی
|
  • Mahdireza Kamali, Mehrdad Akbari Pages 1-26
    Motifs are intrinsic materials that appear in the form of words, phrases, various forms of imagination, and ..., indicating the direction of the poet's or writer's mind. These themes are a central meaning in the poetry, which, by linking their own permeation associations, establishes the structural motifs of the poem. These associated chains provide a suitable area for the imagination of poetic images, and are the center of poetic creativity of every poet. The networks concerned are the result of looking at the poet in a phenomenon or position, and the angle of view of the poet's view and attitude towards a phenomenon or subject is regarded as a poetic tool; therefore, in each period, according to the current different social, political, literary traditions and realities of society are emerging in a hidden and gradual movement, and sometimes they provide the basis for new styles. From the periodic point in which the situational context has played a significant role in the creation of its new motifs and foundations, it has been the constitutional era. The socio-political conditions governing this period brought about a profound transformation of the Iranian society. According to the study, during this period, the main motifs of poetry, both in poetry and in the field of prose, have included many themes such as libertarianism, nationalism and patriotism, revolutionary, people's awakening, Criticizing the unpopular circumstances of the society and ... creating new images in the sustainability literature of that period. These themes were unprecedented in previous periods, while emphasizing meaning, have added to the aesthetic richness of the work. The research method in the current research has been analytical-descriptive.
    Keywords: Motif, Situational textures, Semantic Networks, Images
  • Dr Ahmad Vafaye Pages 27-55
    This study examines the semantic normality in the eight books of Sohrab Sepehri. In the beginning, the writer has begun to explain habitualism, defamiliarization, emphasis, and normativeism, which consists of three categories of semantic, lexical, and temporal normality. Then, he extracted the objective examples of meaningless normality in the poems of Sohrab Sepehri, which included six categories of "simile, symbol, discernment, paradoxical images, new combinations, new images and meanings, hesameism" in eight poetry collections of Sohrab Sepehri's book, entitled " "The death of color, the life of the dreams, the sunrises, the east of sadness, the noise of the feet of water, the passenger, the volume of green," we are no, we look. " Sepehri uses a variety of normative acts more than semantic normality such as diagnosis, symbol, diagnosis, paradoxical representation, images, and new combinations, and hezamization, and uses other types of normality less. The reason for this must be sought in Sohrab's intellectual system, which has an introverted thought. On the one hand, he is seeking to present the mystical concepts and teachings in his poetry, and on the one hand, he rejects any approach to the past, and is always in the beginning and in the future.
    Keywords: Sepehri, Eight Books, Normative, Semantic Normative
  • Dr Mazaher Nikkhah Pages 57-80
    One of the methods for recognizing the style and distinguishing between schools is to look at the sketches, among which the likeness of one of the main elements of the plot is in the literature of every nation that many other forms derive from it. From the perspective of the most important aspect of the distinction between literary speech and the other, "likeness" has a special place. The beauty of this image-maker is that it can be said that no verbal owner can be found by this simple element of the imagination without having taken advantage of it and not saying its word. Be Hooshang Ebtehaj (Ehsaseh) is one of the most prominent contemporary poets who has mastered both the poetry and the novels. Although he has been successful in the field of poetry, it can be said that among all the Persian poetry molds, the eagerness of the sonnets, which is a hysterical sonnets, is more than the other molds. In this research, the extent and artistry of the contemporary poet, Hooshang Ebtehaj, has been evaluated and analyzed in a variety of similarities. The results of this research show that despite the poet's tendency towards new poetry, he was skilled in the main characteristics of literature, such as the creation of imaginary imagery and the use of similarity elements.
  • Behrouz Romiani Pages 81-103
    The purpose of this paper is to examine the process of literary imagery in the domain of poetic imagery, which is one of the fundamental and significant topics in today's rhetoric, to introduce different levels of imagination in the illustrations depicted in the poems of Malekal and Sharabi. The fundamental issue of this article, which the writer seeks to answer, is the quality of the appearance of the illustrious poetic images of the spring from the point of view of his imagination and his perceptual levels, passing through the superficial layers of their imagination into the inner and deep layers and displaying the poet's abilities in the field of imagination and art Illustration. In this regard, after introducing different layers of image in two areas of surface image and image, it is concluded that the complexity of the visual network in the spring poetry is directly related to his mental network, so that the various levels of these images gradually become one of their lightweight features. GetsThe purpose of this paper is to examine the process of literary imagery in the domain of poetic imagery, which is one of the fundamental and significant topics in today's rhetoric, to introduce different levels of imagination in the illustrations depicted in the poems of Malekal and Sharabi. The fundamental issue of this article, which the writer seeks to answer, is the quality of the appearance of the illustrious poetic images of the spring from the point of view of his imagination and his perceptual levels, passing through the superficial layers of their imagination into the inner and deep layers and displaying the poet's abilities in the field of imagination and art Illustration. In this regard, after introducing different layers of image in two areas of surface image and image, it is concluded that the complexity of the visual network in the spring poetry is directly related to his mental network, so that the various levels of these images gradually become one of their lightweight features.
    Keywords: contemporary poetry, attitude, image, imagination, surface image, depth image, real estate, spring
  • Seyed Hosein Shahab Pages 103-138
    The literary school of Russian formalism (figurative or figurative) is one of the most well known literary criticism schools that are always of paramount importance to the form or form of literary work. In the literary sense, it is meant to create a coherent and adornable structure in relation to other elementsSo all the components of a text, such as literary ornaments, linguistic elements, musical instruments, and in a word, all elements that create the texture and the structure of the essence and effect of the effect, are referred to as the form or form. The equation model is one of the literary ornaments used in the style of Hindi style Ghazalat, in particular, Kalim Kashani, Creative Alamani S.Indian.The equation is an independent bit, in which a poet expresses mental thought and in the second manifests an example of nature and objects to prove his claims, and equates it with his own mental claim.Fashions equation, Drghzlyat Kalim Kashani, one of the tools that has led to the visualization and image style, one of the elements of form or form of poetry Semitism, constitute.In this essay, in this essay, the form and form of the equation model are criticized in the Kalam Kāshani dialect, based on the principles of literary school of formalism.
    Keywords: Equation, Kelim, Criticism, Formalism, Aesthetic
  • Dr Ayat Shokati Pages 139-173
    Music and poetry are tied together in different ways. Contrary to the group's opinion that poetry music only depends on its vascular weight, each poem can be examined from four musical dimensions. The outer music, which is the weights of the coronary arteries, the side music, which is the same as the rhyme and rhyme, is the inner music which is the most important poem music, and in fact is the set of harmony that emerged through the similarities and differences between consonants and vowels. It comes with poetry from the verbal industry, and spiritual music is a poem about the spiritual industry. Poetry music provokes the prominence of the word. Therefore, the present paper deals with the descriptive-analytical method based on library studies, while defining aesthetics from the viewpoint of intellectuals and generalizations about it, examines the musical elements of Fayyad Lahiji's poems, relying on inner and spiritual music. And about 10 verbal and 8 spiritual industries.
    Keywords: Fayyaz Lahiji, Music, Inner Music, Spiritual Music, Verbal Industries, Spiritual Industries