فهرست مطالب

بیماریهای گیاهی - سال پنجاه و چهارم شماره 4 (زمستان 1397)
  • سال پنجاه و چهارم شماره 4 (زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/12/01
  • تعداد عناوین: 8
|
  • محمدمهدی سوهانی، سعیده علی دوست*، سیداکبر خداپرست صفحات 263-275

    استریکتوزیدین سینتاز یک آنزیم کلیدی است که در بیوسنتز الکالوئیدهای مختلف گیاهی نقش دارد. دومین همولوگ استریکتوزیدین سینتاز در موجودات مختلف از جمله گیاه مدل آرابیدوبسیس تالیانا یافت شده است. با انجام مطالعات بیوانفورماتیک و بیان در یکی از ژن های شبه استریکتوزیدین سینتاز  (SSL6) در گیاه آرابیدوبسیس مشاهده شد که ژن به طور معنی داری به تیمار با سیگنال های مولکولی، تیمار با آلترناریا و ویروس CMV واکنش و افزایش بیان داشته است. به منظور مطالعه بیشتر نقش ژن SSL6 در سیستم دفاعی گیاهان، از ژنتیک معکوس استفاده و موتانت T-DNA ناک اوت ژن مذکور آنالیز شد. گیاهان با قارچ Alternaria brassicicola که دارای کنش متقابل ناسازگاری با آرابیدوبسیس می باشد تلقیح شدند. کمیت سنجی قارچ با استفاده از شمارش اسپور و تکنیک Real-Time PCR انجام شد. علاوه بر این، قطر لکه های حاصل از واکنش ناسازگاری در ژنوتیپ های موتانت و وحشی نیز اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که موتانت ssl6 به طور معنی داری از ژنوتیپ وحشی Col-0 به بیماری حساس تر است. اندازه گیری میزان کلروفیل های a و b حاکی از میزان بالای کلروفیل در موتانت در مقایسه با وحشی بوده است. این مطالعه اولین در نوع خود در خصوص کارکرد ژن SSL6 در گیاهان می باشد.

    کلیدواژگان: واکنش ناسازگاری، موتانت T-DNA، ژنتیک معکوس، Real-time PCR
  • عادل پردل، محمد جوان نیکخواه*، دیدیه ترائو، امیر میرزدای گوهری، علی مومنی صفحات 277-289
    قارچ Pyricularia oryzae عامل بیماری بلاست برنج و گندم و لکه برگی روی تعدادی از گیاهان گرامینه ای است. بیماری بلاست یکی از مهمترین بیماری های برنج در اکثر مناطق برنج خیز ایران به شمار می رود که معمولا سالانه خسارت اقتصادی قابل توجهی روی برنج ایجاد می کند. در تابستان سال های 1393 و 1395 از مزارع برنج، ذرت، وعلف های هرز باغات مرکبات و جنگل های نواحی جنوبی دریای خزر و مزارع برنج استان خراسان رضوی نمونه برداری به عمل آمد. تجزیه و تحلیل فیلوژنتیکی جدایه ها، با استفاده از داده های به دست آمده از نواحی ژنومی اکتین (ACT)، کالمودلین (CAL) و زیرواحد بزرگ RNA پلیمراز II (Rpb1) انجام شد، نتایج فیلوژنی جدایه های حاصل از میزبان های مختلف را به عنوان P. oryzaeتایید کرد. آزمون بیماریزایی روی میزبان هایی از قبیل برنج، ارزن دم روباهی، ذرت، سوروف و چسبک صورت پذیرفت. نتایج بیماریزایی نشان داد هر جدایه روی میزبان جدا شده بیماریزایی شدیدی را نشان داد اما شدت علائم در میزبان های دیگر نسبت به میزبان جدا شده کمتر بود. به منظور شناسایی ایدیومورف های تیپ آمیزشی از تکنیک Multiplex PCRو آغازگرهای L1 و L2 جهت تکثیر ایدیومورف Mat1-1 و آغازگرهای T1 و T2جهت تکثیر ایدیومورف Mat 1-2 جدایه ها مورد استفاده قرار گرفتند. وضعیت باروری جنسی جدایه ها با تیپ آمیزشی جدایه آزمایشگر تحت شرایط آزمایشگاه و روی محیط کشت آرد برنج-آگار نیز انجام گرفت. با توجه به نتایج ایدیومورف های تیپ آمیزشی و تولید مثل جنسی، Mat 1-1 بیشتریین فراوانی را در جدایه های برنج و ارزن دم روباهی داشت و Mat 1-2 بیشترین فراوانی را در بین علف های هرز و گیاه زارعی ذرت دارا می باشد.
    کلیدواژگان: دامنه میزبانی، برنج، بیماری بلاست، Multiplex PCR، Pyricularia oryzae
  • جهانگیر حیدرنژاد*، پریسا حسن شیخی، صدیقه باقری، جواد صادقی مجد، افسانه آویش کوهشاهی صفحات 291-303

    ویروس همراه با کوتولگی زرد تلخه بیان (Sophora yellow stunt-associated virus, SYSaV) از جنس Nanovirus و خانواده Nanoviridaeیک ویروس جدید از این جنس است که اخیرا از ایران گزارش شده است و دارای گسترش وسیعی در مناطق مختلف این کشور است. در این تحقیق، به منظور شناسایی سایر میزبان های طبیعی این ویروس، آلودگی نخود ایرانی (Cicer arietinum L.)، عدس (Lens culinaris Medikus)، شیرین بیان (Glycyrrhiza glabra L.)، اسفند (Peganum harmala L.) و گون (Astragalus sp.) با علائم مشخص نانوویروس ها مانند کوتولگی و زردی از چند منطقه ایران مورد بررسی قرار گرفت. نتایج بدست آمده از آزمون واکنش زنحیره ای پلیمراز و تعیین ترادف کامل تعدادی از قطعات ژنوم نشان داد که این گیاهان به SYSaV آلوده هستند. آزمایش های مربوط به انتقال ویروس نشان داد که شته Aphis craccivora در شرایط گلخانه قادر به انتقال ویروس از بوته های آلوده تلخه بیان به بوته های سالم این گیاه است. همچنین، شته Acyrthosiphon pisum که از بوته های آلوده تلخه بیان در طبیعت جمع آوری شده بود به طور مستقیم ویروس را به گیاهچه های نخود ایرانی و لوبیا چشم بلبلی انتقال داد. بر اساس نتایج بدست آمده از این تحقیق، علاوه بر تلخه بیان، ویروس فوق دارای میزبان های دیگری در میان گیاهان دارویی است. همچنین، آلودگی ناشی از SYSaV محدود به گیاهان وحشی نیست و حداقل دو گونه از انواع بقولات نیز توسط آن آلوده می گردند.

    کلیدواژگان: ویروس همراه با کوتولگی زرد تلخه بیان، نانوویروس، Aphis craccivora، Acyrthosiphon pisum
  • زهرا نعمتی، رضا مستوفی زاده قلمفرسا*، علی دادخدایی، رحیم مهرابی، برایان استفنسن صفحات 305-316

    برای بررسی دامنه ی میزبانی جمعیت های مختلف زنگ برگی گندم، Puccinia recondita sensu lato ، پنجاه جدایه ی قارچ عامل بیماری از میزبان های مختلف خانواده ی گندمیان (Poaceae) از استان های مختلف ایران شامل: از استان های اردبیل، آذربایجان غربی، ایلام، خراسان رضوی، خوزستان، فارس، کردستان، کرمان، گلستان و مازندران از سال 1389 تا 1396 جمع آوری شد. بیماری زایی جدایه ها بر روی هفت میزبان، گندم نان (Triticum aestivum L.، رقم بولانی)، گندم دوروم (Triticum durum Desf.، رقم های کرخه و یاواروس)، جو (Hordeum vulgare L.، رقم افضل)، چاودار (Secale montanum Guss.) ، یولاف (Avena sativa L.) و تریتیکاله (Triticosecale Wittm. Ex A. Camus) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تمام جدایه ها روی گندم نان (رقم بولانی) و تریتیکاله از شدت بیماری زایی بالایی برخوردار بودند. جدایه های گندم نان دارای واکنش ناپرآزاری در مقابل سایر میزبان ها به جز تریتیکاله بودند که به صورت واکنش فوق حساسیت و یا بروز تک جوش های کوچک و پراکنده مشاهده شد. جدایه های تریتیکاله فقط روی تریتیکاله و گندم نان بیماری زایی داشتند. جدایه های گندم دوروم نسبت به گندم نان، تریتیکاله و ارقام مختلف دوروم، پرآزار و نسبت به جو و چاودار ناپرآزار بودند. جدایه های زنگ برگی یولاف نسبت به جو، چاودار و ارقام مختلف گندم دوروم واکنش ناپرآزاری را نشان دادند. جدایه های زنگ برگی جو نیز روی میزبان های گندم نان، تریتیکاله و جو پرآزار و در مقابل روی میزبان های گندم دوروم و چاودار ناپرآزار بودند. جدایه های جو وحشی نیز در مقابل گندم نان، گندم دوروم و تریتیکاله، پرآزار و در برابر سایر میزبان ها ناپرآزار بودند. یولاف به استثنای جدایه های خود، میزبان هیچ کدام از جدایه های دیگر زنگ قهوه ای نبود. یافته ها نشانگر این است که جمعیت های زنگ برگی در نبود میزبان گندم، می توانند روی سایر اعضای خانواده ی گندمیان بقا پیدا کنند.

    کلیدواژگان: گندمیان، زنگ برگی، دامنه ی میزبانی، بیماری زایی
  • زهرا میرسلیمانی، رضا قلمفرسا مستوفی زاده* صفحات 317-335

    تاکنون Phytophthora parsiana به عنوان گونه‏ای منفرد و بیمارگر مهم باغ‏های پسته ی ایران به شمار آمده است. توصیف گونه‏های جدید و بسیار نزدیک به این آرایه ی فیلوژنتیک در تبار نه درخت فیلوژنتیکی فیتوفتورا و همچنین مشاهده‏ی خصوصیات ریخت‏شناختی، فیزیولوژیک و دامنه‏ی میزبانی ناهمگن در بین جدایه‏های منسوب به این گونه، موجب لزوم مطالعه‏ی مقایسه‏ای جدایه های آن تحت عنوان یک گونه‏ی مرکب شده است. جدایه‏هایی که در طول 25 سال اخیر تحت عنوان این آرایه در نظر گرفته شده بودند همراه با جدایه‏های حاصل از نمونه‏برداری‏های انجام شده در سال‏های 1394 تا 1395 با استفاده از روش چندشکلی ساختاری تک‏رشته‏‏ی دی‏ان‏ای ریبوزومی (SSCP) مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج حاصل از نقوش به دست آمده نشان داد که جدایه‏های منسوب به P. parsianaدر چهار گروه کاملا مجزا دسته‏بندی می‏‏شوند. بررسی‏ فیلوژنتیکی زیرواحد یک سیتوکروم اکسیداز سی (CoxI) با رویکرد بیشینه‏ی احتمال نیز نتایج به دست آمده را تایید کرد و جدایه‏ها را در چهار گروه مجزا در کنار سایر اعضای تبار نه درخت فیلوژنتیکی فیتوفتورا قرار داد. بررسی خصوصیات بارز ریخت‎‏شناختی، فیزیولوژیک و بیماری‏زایی نیز تفاوت‏هایی را در بین این چهار گروه نشان داد. جدایه‏ی گروه سوم، برخلاف سایر گروه‏ها، قادر به ایجاد بیماری روی نهال پسته نبود و همچنین مانند جدایه‏های گروه اول و چهارم، در دمای40‏ درجه‏ی سلسیوس رشد نکرد. علاوه بر این، ویژگی‏های ریزسنجی اسپورانژیوم‏های گروه دوم با سایر گروه‏ها متفاوت بود. شواهد حاصل از این گروه‏بندی وجود تنوع قابل ملاحظه‏ی درون‏گونه‏ای و همچنین لزوم بازنگری در توصیف اولیه‏ی این گونه‏ی مرکب را تایید می‏کند.

    کلیدواژگان: اامیکوتا، گونه‏ی فیلوژنتیک، چندشکلی ساختاری تک‏رشته‏ی دی‏ان‏ای ریبوزومی، زیرواحد یک سیتوکروم اکسیداز سی، پسته، انجیر
  • پژمان خدایگان*، حکیمه حبیبی صفحات 337-341

    بیماری شانکر سطحی پوست گردوی ایرانی (Juglans regia L.) با عامل Brenneria nigrifluens یکی از بیماری های مهم و خسارت زا روی تنه و شاخه های اصلی درختان گردو می باشد. تشخیص به موقع عامل بیماری، نقش مهمی در جلوگیری از خسارت های جبران نا پذیر آن دارد. در تابستان سال 1392، تعدادی جدایه باکتری از درختان گردو در استان البرز جداسازی گردید. این درختان علایم آشکاری از شانکر پوستی را نشان می دادند. براساس مطالعات فنوتیپی و ژنوتیپی عامل بیماری باکتری B. nigrifluens تشخیص داده شد. این نخستین گزارش رسمی از وجود این بیماری در استان البرز ایران است. وجود این بیماری در استان البرز می تواند خطری نهفته برای گردوکاری های گسترده این استان باشد.

    کلیدواژگان: گردوی ایرانی، شانکر سطحی پوستی، استان البرز
  • مهرداد عباسی*، سیدمحسن دامادی، وحید رومی صفحات 343-347

    گیاه شبدر زینتی یا شبدر بنفش با نام علمی Oxalis triangularis A. St.-Hil. از تیره Oxalidaceae گیاهی چند ساله است که به عنوان گیاه زینتی گلدانی در فضاهای بسته استفاده می شود. در خرداد سال 1397 برخی از گلدان های گیاه مذکور در دانشگاه مراغه واقع در شهر مراغه، آذربایجان شرقی علایم آلودگی به قارچ مولد زنگ را نشان دادند. بر اساس بررسی دقیق نمونه های آلوده ویژگی های زیر روی برگ های گیاه میزبان مشاهد گردید: مراحل اسپرموگونیوم و اسیوم روی گیاه آلوده مشاهده نشدند.

    کلیدواژگان: نئومیست، تنوع زیستی، Pucciniales، بیماریهای گیاهی
  • محمدحامد قدوم پاریزی پور، امیرغفار شهریاری* صفحات 349-352

    فیتوپلاسماها گروه مهمی از بیمارگرهای گیاهی محدود به آوندهای آبکش هستند که در سلسله ی پروکاریوت ها و رده ی مالیکیوت ها طبقه بندی می شوند و همه ساله خسارت های قابل توجهی را به کشت های زراعی، سبزی، صیفی، زینتی و درختستان ها وارد می کنند

|
  • M. M. Sohani, S. Alidoust *, S. A. Khodaparast Pages 263-275

    Strictosidine synthase is a key enzyme in the biosynthesis of plant alkaloids. The homologous of the strictosidine synthase domain has been found in different organisms such as Arabidopsis thaliana. Bioinformatics and expression studies on one of the strictosidine synthase-like gene (SSL6) in Arabidopsis plants showed that gene responded to the signaling molecules, fungal and viral pathogens. The functional role of SSL6 has been further studied using an Arabidopsis knockout mutant with a T-DNA inserted into exon 1. The plants were inoculated with Alternaria brassicicola, which had incompatible interaction with A. thaliana. The fungal biomass was quantified by quantitative real-time PCR and spore count techniques. The assays indicated that T-DNA mediated ssl6 mutant was more susceptible than Col-0 genotype. The chlorophyll content and the size of necrotic lesions were significantly smaller in the ssl6 mutant compared with the Col-0. This is the first report with reference to the functional analysis of SSL6 suggesting that might be SSL6 plays an important role, among other factors, in plant defense against A. brassicicola.

    Keywords: Real-time PCR, incompatibility, T-DNA mutant, Reverse genetic
  • A. Pordel, M. Javan, Nikkhah *, D. Tharreau, A. Mirzadi Gohari, A. Moumeni Pages 277-289
    Pyricularia oryzae is rice and wheat blast causal agent and can occurs leaf spot on some grass species. Blast disease is one of the most important diseases in rice areas cultivated in Iran, annually it cause economic damage to rice. Sampling was conducted from rice, maize, foxtail millet, and weeds of wheat and rice cultivation regions, citrus orchards, and jungles in southern of Caspian Sea and from rice fields in Khorasan-razavi province during summers of 2013 and 2015. Phylogenetic analysis with partial regions of Actin (ACT), Calmodulin (CAL), and RNA polymerase II largest subunit genes (Rpb1) allowed to assign the strains from different hosts to Pyricularia oryzae. Pathogenicity test of P. oryzae species was applied on rice, foxtail millet, maize, barnyard grass, and wild foxtail millet in control condition. Based on pathogenicity, each isolate were highly pathogenic toward its host but not to the other hosts tested. In order to a determination of mating type, Multiplex PCR technique using primers L1 and L2 (for Mat1-1), T1, and T2 (for Mat1-2) was done. Under lab conditions, the sexual stage was conducted with isolates from different hosts on rice flour- agar medium. The mating type and sexual reproduction show that Mat1-1 is frequent in rice population and foxtail millet population and Mat1-2 is frequent in weeds populations and maize population.
    Keywords: Host range, Rice, Blast Disease, Multiplex PCR, Pyricularia oryzae
  • J. Heydarnejad *, P. Hassan Sheikhi, S. Bagheri, J. Sadeghi Majd, A. Avish, Koohshahi Pages 291-303

    Sophora yellow stunt-associated virus (SYSaV) (Nanovirus, Nanoviridae) is a new nanovirus that recently identified in Iran with wide distribution. In the present study, the SYSaV infection of chickpea (Cicer arietinum L.), lentil (Lens culinaris Medikus), liquorice (Glycyrrhiza glabra L.), esfand (Peganum harmala L.) and milk vetch (Astragalus sp.) showing typical nanovirus symptoms including dwarfing and yellowing was tested by PCR and full-length sequencing of selected genome components. Results indicated that these samples are infected with SYSaV. In transmission experiments, the capability of cowpea aphid (Aphis craccivora) and pea aphid (Acyrthosiphon pisum) to transmit SYSaV to healthy plants was evaluated under greenhouse conditions. While Aphis craccivora transmitted the virus from infected to healthy sophora plants, Acyrthosiphon pisum collected on naturally infected sophora plants transmitted the virus to sophora, chickpea and cowpea seedlings. Based on the results of this study, beside the main host (sophora), SYSaV is able to infect two other medicinal plants. In addition, the host range of the virus is not limited to the wild species and at least two legume crops are infected with SYSaV.

    Keywords: Sophora yellow stunt-associated virus, Nanovirus, Aphis craccivora, Acyrthosiphon pisum
  • Z. Nemati, R. Mostowfizadeh Ghalamfarsa *, A. Dadkhodaie, R. Mehrabi, B. J. Steffenson Pages 305-316

    In order to investigate the host range of various populations of causal agent of wheat leaf rust, Puccinia. recondita sensu lato, during 2010-2016, fifty isolates of the pathogen were collected from different hosts of Poaceae in various parts of Iran including: Ardabil, Fars, Golestan, Ilam, Kerman, Khuzestan, Khorasan Razavi, Kurdistan, Mazandaran and West Azerbaijan. Pathogenicity of all isolates on seven hosts, including bread wheat (Triticum aestivum L., cv. Boolani), durum wheat (Triticum durum Desf., cv. Karkhe & cv. Yavaroos), barley (Hordeum vulgare L., cv. Afzal), oat (Avena sativa L.), rye (Secale montanum Guss.) and triticale (Triticosecale Wittm. Ex A. Camus) was examined. Results indicated that all isolates had high disease severity on bread wheat (cv. Boolani) and triticale. Bread wheat isolates were avirulent on all hosts except for triticale, which showed a hypersensitive reaction or small, dispersed pustules. Triticale isolates were only pathogenic on triticale and bread wheat. Durum wheat isolates were virulent on bread wheat, durum wheat, and triticale, and were avirulent on barley and rye plants. Oat isolates showed an avirulence response on barley, rye and various genotypes of durum wheat and rye. Barley isolates were also pathogenic on bread wheat, triticale and barley and avirulent on durum wheat and rye. Although wild barley isolates were virulent on bread wheat, durum wheat, and triticale, they were avirulent on other hosts. Oat is a non-host for all leaf rust isolates, except for its own isolates. The findings indicate that in the absence of wheat, leaf rust populations are able to survive on other members of the Poaceae family.

    Keywords: Poaceae, Leaf rust, Host range, pathogenicity
  • Z. Mirsoleymani, R. Mostowfizadeh Ghalamfarsa * Pages 317-335

    Phytophthora parsiana has been considered as a unique and important pathogen in Iranian pistachio orchards. The description of novel and closely related species to this phylogenetic taxon in Clade 9 of Phytophthora spp. phylogenetic trees, including P. hydropathica, P. hydrogena and P. virginiana, as well as extremely heterogeneous morphological, physiological and host rang of the assigned isolates, necessitates a comparative study of the isolates as a complex species. Isolates that have been assigned to this taxon during the last 25 years, along with the isolates which have been isolated in 2014-2015 were studied using single-strand-conformation polymorphism (SSCP) of ribosomal DNA. The results of the patterns showed that the isolates assigned to P. parsiana were classified into four distinct groups. Phylogenetic analysis of cytochrome C oxidase subunit I based on maximum-likelihood inference also confirmed the results and the isolates grouped in four distinct groups along with other members of the Phytophthora spp. of clade 9. Morphology and physiology characteristics and pathogenicity tests revealed some differences between these four groups. Unlike other groups, the isolate of the third group was not pathogenic to pistachio seedlings, and the same as isolates of groups one and four it was not able to grow at 40 ° C. Additionally the micrometric characteristics of sporangia were significantly different from those of other groups. The evidence from this grouping confirms the existence of a significant intra-species variation as well as the need for a revision of the initial description of this complex species.

    Keywords: Oomycota, Phylogenetic species, single-strand-conformation polymorphism of ribosomal DNA, cytochrome c oxidase subunit I, Pistachio, Fig
  • P. Khodaygan *, H. Habibi Pages 337-341

    In the summer of 2013, some bacterial isolates were obtained from walnut tissues with the symptoms of shallow bark canker in the Alborz province of Iran. Based on the phenotype and genotype features, the causal agent was identified as Brenneria nigrifluens. It was the first report of B. nigrifluens causing shallow-bark canker in walnuts in the Alborz province of Iran. The existence of this disease in the Alborz province can pose a latent threat to many walnut orchards in that province.

  • M. Abbasi *, S.M. Damadi, V. Roumi Pages 343-347

    Oxalis triangularis A. St.-Hil. (Oxalidaceae) known as “False Shamrock”, is a perennial ornamental plant native to Brazil. The plant is used as indoor pot plant in Iran. In June 2018, rust-infected leaves were sampled from an indoor pot plant in University of Maragheh, located in Maragheh, East Azarbaijan. The following morphological features were observed on infected leaves:

    Keywords: Neomycetes, Biodiversity, Pucciniales, Plant pathology
  • M. H. Ghodoum Parizipour, A. Gh. Shahriari * Pages 349-352

    Phytolasmas are important phloem-restricted plant pathogens which are classified into prokaryotes kingdom and mollicutes class and annually cause considerable loss to crops, ornamentals and trees