فهرست مطالب

تاریخ - پیاپی 52 (بهار 1398)
  • پیاپی 52 (بهار 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/03/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • مهدی عباسی سرمدی*، حبیب الله صفاکیش کاشانی صفحات 7-22
    در دهه 1930 میلادی ، نفت و گاز جهان تحت سیطره هفت شرکت بزرگ نفتی بین المللی قرار داشت. این هفت شرکت که به "هفت خواهران"شهرت داشتند نه تنها کنترل امور مربوط به حمل و نقل ، پالایش و فروش و بازاریابی نفت را در دست داشتند بلکه تا حد قابل توجهی تسلط بر ذخایر نفتی نیز در اختیار ایشان بود.سیطره این شرکتها بر ذخایر نفتی را سازوکار های سنتی قرارداد های امتیازی تامین و تضمین می کرد و سود سرشاری را از این محل عاید ایشان می نمود. اداره بازار نفت و و تعیین قیمت های آن برای مدت های طولانی ، پیامد طبیعی این سیطره بود. این شرکت ها با تقسیم بازارهای مصرف میان خود ، فرآیند عرضه و تقاضای جهانی را مدیریت نموده، مانع تعیین قیمت از طریق مکانیزم رقابت می شدند.این شرایط کشورهای میزبان را وادار نمود تا از یک سو، با همگرایی های منطقه ای و بین المللی و ایجاد ساختارهای متحد (نظیر سازمان کشورهای تولید کننده نفت، اوپک) ابتکار عمل در تعیین قیمت محصول نفت تولیدی را در دست گیرند، و از سوی دیگر با مرور تجارب حاصله از سازوکار های حاکم بر نظامات قراردادی مابین خود و شرکت های بین المللی نفتی، ساختار این قراردادها را به سمت و سوی هر چه بیشتر ملی شدن هدایت نمایند. در این مقاله ما بر آنیم تا تحلیلی تاریخی- حقوقی از سیر تغییرات در قرارداد های بین المللی امتیازی نفت و گاز ارائه دهیم .سیری که از پیش از سالهای دهه 50 میلادی آغاز گشته و پس از جنگ جهانی دوم و تا پایان قرن بیستم ، دستخوش تحولات و دگرگونی هایی فراوان گردیده است.
    کلیدواژگان: قراردادهای نفتی امتیازی، شرکت های نفتی بین المللی، کشور های میزبان، توسعه
  • محمد رضا حامدی، سهیلا شکری صفحات 23-57
    نهضت ترجمه در اواسط قرن دوم هجری از تشعشعات آفتاب درخشان فرهنگ و تمدن اسلامی است. توسعهفرهنگ و تمدن اسلامی در پهنه وسیعی در جهان آن روز تا حد زیادی مدیون این حرکت علمی- فرهنگیاست. بی تردید دانشمندان ملل گوناگون به ویژه ایرانیان نقش اساسی را در این زمینه ایفا نمودند.از این رو شناخت زوایای مختلف مشارکت فرهیختگان ایران زمین در این جنبش علمی مسئله اصلی اینپژوهش است و آنچه در این تحقیق یافت شد آن است که نخبگان، خاندان های ایرانی و انیرانی در عرصه های سیاسی، علمی، اداری، اقتصادی و ارتباطات اقوام مختلف این نهضت را حمایت کردند.به یقین حفظ میراث کهن فرهنگی ایران زمین از تاراج زمانه از انگیزه های اساسی این حمایت بود. در اینمقاله کوشش شد از منابع اصیل و نزدیک به دوره مورد بررسی، نهایت بهره برداری به عمل آید.
    کلیدواژگان: فرهنگ، تمدن، فرهنگ و تمدن اسلامی، نهضت ترجمه، بیت الحکمه و
  • غفار پوربختیار*، عبدالعزیز موحد صفحات 58-78
    از سال 1284ه ق که اولین ایلخانی بختیاری طی فرمانی از جانب ناصرالدین شاه منصوب گردید تاانقلاب مشروطیت، روابط پرفراز و نشیبی میان شاهان قاجار و ایلخان های بختیاری شکل گرفت که برآمده ازیک سلسله عوامل بود. عوامل پنج گانهای همچون چگونگی برقراری نظم و امنیت ایلی و فرا ایلی، نحوه جمعآوری مالیات و پرداخت آن به خزانه دولت قاجار، کیفیت دادن سوار به دولت و کمک به آن در جنگ هایداخلی و خارجی، برقراری روابط دوستانه با شاه و مقامات قاجاری و سرانجام مسئله قدرت یابی بیش از اندازهیک ایلخانی، از مهمترین عوامل تاثیرگذار بر روابط ایلخانی بختیاری و شاه قاجار بوده است. در این پژوهشنقش و تاثیر هر کدام از این عوامل مورد بررسی و سنجش قرار گرفته و روشن می گردد که مسئله قدرتیابی فراتر از حد ایلخانی بختیاری که شاه و دربار قاجار را به هراس افکنده بود بیشتر از سایر عوامل بر چگونگیروابط طرفین و بویژه سرنوشت یک ایلخان تاثیرگذار بوده است
    کلیدواژگان: شاه قاجار، ایلخانی بختیاری، امنیت، قدرت، مالیات
  • سید محمد رضا هاشمی نیا، محمد سپهری*، ستار عودی صفحات 79-99
    خلافت عباسی پس از پنج قرن فرمانروایی بر قلمروی وسیعی از جهان اسلام در معرض ضعف و زبونی شدید قرار گرفت که سرانجام در اثر بی توجهی و بی لیاقتی دو خلیفه واپسینی این خاندان، مرکز خلافت اسلام بغداد به دست سپاهیان مغول به فرماندهی و سرکردگی هولاکوخان سقوط کرد و آن دولت یکپارچه اسلامی از هم پاشید و تمدن اسلام به شدت آسیب دید که شاید به جرات بتوان گفت تا به امروز تاثیر منفی خود را همچنان به جا گذاشته است. در این مقاله سعی شده است با استناد به منابع کهن و بعضا معاصر، تصویری هرچند کوتاه واگذار از اوضاع جهان اسلام در آستانه یورش مغولان و چگونگی محاصره بغداد در سال 656 هجری و تسلیم شدن واپسین خلیفه عباسی ارائه نماید.
    کلیدواژگان: بغداد، خلافت، مغولان، عباسی
  • سینا فروزش* صفحات 100-121
    دولت اسلامی در اندیشه و عمل مبتنی بر وحی و یا به تعبیر دقیقتر مبتنی بر تفسیر وحی است. از همین روشناخت و سنجش نظریه های مختلف درباره دولت در اسلام به مثابه مجموعهای از تفسیرهاست که هر یکساختاری معین دارند و از کارکردها و دستاوردهای خاصی حکایت میکنند. حال، مساله اساسی تحقیق حاضرنقش و کارکرد دولت در نظریه سیاسی شیعه امامیه است. فرضیه تحقیق حاضر این است که از نظر شیعههرگونه حکومتی در زمان غیبت فاقد مشروعیت است و باید برای حل و فصل پارهای از امور به فقیه جامعالشرایط مراجعه کرد. این مساله موجب شد فقیهان شیعه ضمن تمکین به اصول بنیادین شیعه در باب امامتو رهبری جامعه، در شرایطی خاص، همکاری و پذیرش مسئولیت از طرف سلاطین را مجاز اعلام کنند تاعلیرغم نامشروع تلقی کردن نهاد سلطنت، اجرای پارهای از اوامر سلطانی زیر عناوین احقاق حق و یا حفظنظام، مشروعیت یابد. در انجام این تحقیق از روش تحقیق تاریخی (استقرائی) استفاده شده است که سعیدارد با رعایت امانت و حفظ اصول علمی و نیز با نگاهی عینی به وقایع و حوادث مستند تاریخی که در اسنادو منابع تاریخی آمده است، به تبیین و استدلال تاریخی موضوع بپردازد.
    کلیدواژگان: دولت، اسلام، نظریه سیاسی، شیعه امامیه، صفویه، قاجاریه
  • زهرا مباشر امینی، ستار عودی*، محمد سپهری صفحات 122-150
    وقف یکی از سنتهای فرهنگی و اجتماعی دیرینه ایرانیان است که در طول تاریخ تحت تاثیر عوامل متعدد،فراز و فرودهای بسیاری را تجربه کرده است. پژوهش حاضر به دنبال یافتن پاسخ به این سوال بود که توسعه و بازسازی سنت وقف در دوره خاصی از حاکمیت مغولان (از 626تا 694هجری) چه ارتباطی با باورهای مذهبی مردم آن روزگار داشته است. روش پژوهش، کیفی و جمع آوری اطلاعات اسنادی است. نتایج نشان داد که حاکمان مغول در ابتدای تهاجم در راستای اعتقادات خود به ایجاد بت خانه، معبد و یا کلیسا می پرداختند اما به تدریج تحت تاثیر اعتقادات شیعی مردم ایران به گسترش و توسعه موقوفات مذهبی در ایران پرداختند. علاوه بر آن دو شخصیت اسلامی در دربار آنان به نامه ای خواجه نصیرالدین طوسی و شمس الدین جوینی علیرغم مغایر بودن باورهایشان با حاکمان، در توسعه و بازسازی فرهنگی سنت وقف نقش مهمی ایفا نمودند.
    کلیدواژگان: مغولان، وقف، باور مذهبی، شمنی، بودائی
  • آسیه ذبیح نیا* صفحات 151-166
    کارنامه اردشیربابکان با قدمت چهارصد ساله یکی از متون پهلوی است که محتوی اندرزهای اردشیربابکان، موسس سلسله ساسانی است. فضائل اخلاقی بسیاری در متن کارنامه اردشیر به وی نسبت داده شده و اورا تا درجه قهرمان ملی و حماسی که دارای تمامی صفات متعالی اخلاقی از جمله داد، دهش، مهربانی، بی باکی، تهور و قداست است، برمی کشد. به نظر می رسد اردشیرنماد هویت ملی ایران در مقابل انیران باشد. در این اندرزها با بیانی حکمت-آمیز و خردمندانه، حال و کار آدمی در عرصه گیتی به سنجش درمی آید و کوته نگری ها، هوسرانی ها، فزون خواهی ها و دیگر صفات اهریمنی سرزنش می شود. اندرز در همه زبان ها و در همه حال و همه جا و همیشه وجود داشته است و نزد هر ملتی یک نوع حالت عمومی دارد؛ از آن جایی که فضایل و رذایل اخلاقی ریشه در ذات انسان دارد، درتمام فرهنگ ها و زبان ها، مورد پذیرش همگان است. مقاله حاضر، با تکیه بر روش توصیفی- تحلیلی می کوشد تا به نقد دیدگاه اردشیر بابکان پیرامون مولفه های اخلاقی مورد بررسی قرار دهد. با استناد به یافته های این بررسی، اندرزهای اردشیر بابکان عموما وظایف انسان را نسبت به خود، خداوند و دیگران بازگو می کنند.
    کلیدواژگان: اندرز، اخلاق فردی، اخلاق سیاسی، اردشیربابکان
|
  • Mehdi Abbasi Sarmadi *, Habib Ollah Safakish Kashani Pages 7-22
    In the1930s, the world's oil was controlled by 7 great international oil companies who were famous as the "Seven Sisters". These companies not only controlled oil transportation, refining, sale and marketing but also dominated the oil reserves. Their domination over the oil reserves was guaranteed by old concession contracts mechanism which made too much benefit to them. Management of the oil market and determination of oil price for a very long period was the natural consequence of this domination. These companies by dividing the demand market among themselves disabled the market to determine price through the mechanism of competition. These conditions caused the host countries by constituting international coalitions ( such as Organization of the Petroleum Exporting Countries "OPEC") play the main role in determination of the oil price and at the meantime by reviewing of the experiences arisen from the old concession agreements, tried to  revise them to be more nationalized.in this article, we are seeking to raise a historical-legal analysis from the trend of the changes in international petroleum concession agreements which has been started before the 1950s and amended after the world war II until the last years of the 20th century.
  • Mohammad Reza Hamedi, Soheila Shokri Pages 23-57
    The political and cultural role of Iranian In the middle of 2nd A.H century especially in the period of Harun al Rashid and his child Mamun caliphate Islamic world witnessed a scientific development.
    With taking advantage of translation Iranian works, Islamic culture and civilization developed.
    Many Iranian interference in this moment, the most famous ones were Honein ebn Eshag, Ebn – Emogffa, (ruz be), Ale how boxt, Baxtishu.
    This scientists and translators, by cooperation with Muslims and Non-muslims, translated
    Many works which were in the field of medicine, mathematics, Geometry, astrology, philosophy and soon, and presented them to Islamic and Hamanity world.
    In this activity, scientific centers like Jondy Shapur University Supported them.
  • Ghafar Porbakhtiar *, Abdolaziz Movahed Pages 58-78
    The relationship between Qajar Shahs (kings) and Bakhtirai Ilkhans underwent numerous ups and downs from the assignment of the first Bakhtiari Ilkhani by Naser al-Din Shah’s mandate in 1857 to the Constitutional Revolution. Five factors can be enumerated for this. Keeping tribal and inter-tribal order and security, tax collection and its payment to the Qajar state treasury, providing the government with cavalries and assisting it in domestic and foreign wars, developing friendly relations with the Shah and Qajar officials, and eventually a Ilkhani’s overpowering were the most important factors affecting the relationship between Bakhtiari underwent and Qajar Shah. The present study examines the impact of each of these factors. The results indicate that the overpowering of Ilkhanis, which threatened the Qajar Shah and his Court, affected the relationship between the two parties, especially the fate of a certain Ilkhani, more than any other factor.
    Keywords: Qajar Shah, Bakhtiari Ilkhan, security, power, tax, relationship
  • Mohammad Reza Hashemi Nia, Mohammad Sepehri *, Satar Oodi Pages 79-99
    Abbasi caliphate after five centuries of rule over a wide territory of the Islamic world was exposed to severe weaknesses. Eventually, due to the neglect and disloyalty of the two last caliphs of this dynasty, the center of the caliphate of Islam in Baghdad was handed over to the Mongolian troops by the command and control of the Holakukhan And the unified Islamic state collapsed and severely damaged the civilization of Islam, which may well be said that to this day its negative impact remains. In this article, it has been attempted, based on ancient and somewhat contemporary sources, to present a brief, image of the Muslim world on the eve of the Mughal attack and how to encircle Baghdad in 656 AH and surrender to the late Abbasi caliphate.
    Keywords: Baghdad, Abbasid caliphate, Mughal, Holaca, Ignacio Bello
  • Sina Forozesh * Pages 100-121
    the Islamic state is based on revelation-based thought or action, or more precisely, based on the interpretation of revelation. Hence, the recognition and evaluation of various theories about the state in Islam is a set of interpretations, each of which has a certain structure and speaks of certain functions and achievements. Now, the fundamental question of this research is the role and function of government in Shiite Imams' political theory. The present research hypothesis is that in the Shi'a's view, any government in the absence of time is illegitimate and must go to a comprehensive jurisprudence to resolve some of its affairs. This issue has led Shiite jurisprudents, while adhering to the fundamental principles of the Shi'a, regarding the Imamate and the leadership of the society, in certain circumstances, permit the cooperation and acceptance of the responsibility of the sultans, in spite of the illegitimate perception of the monarchy, the execution of a part of Soltani's orders under the titles of adoration To legitimize or maintain the system. In this research, the method of historical research (inductive) has been used, which seeks to explain the historical reasoning of the subject, observing the trusted and preserving of scientific principles, and also with an objective look at the events and events of the historical documentary that are presented in the documents and historical sources Pay.
    Keywords: government, Islam, political theory, Shiite Imamiyah, Safavid, Qajar
  • Zahra Mobasher Amini, Satar Oodi *, Mohammad Sepehri Pages 122-150
    Waqf is one of the cultural and social traditions of the Iranian era, which has been influenced by numerous factors throughout history. The present research sought to find the answer to the question of what is the relation between the development of the waqf tradition and religious beliefs of the people of that time. Research method is based on documentary information collection. The results showed that at the beginning of the Mongol`s invasion they constructed temples or churchs, but gradually they influenced by the beliefs of the Iranian Shiites and attempted to expand religious endowments. In addition, the two Islamic characters in their court, called Khajeen Siir-al-Din Tusi and Shamsuddin-i-Joveini, played a major role in the development and rehabilitation of the waqf tradition despite the contradiction of their beliefs with the rulers.
  • Asieh Zabihnia Emran * Pages 151-166
    Ardeshir Babakan's 400-year-old work is one of the Pahlavi texts that contains the ideas of Ardeshir Babakan, the founder of the Sassanid dynasty. Many ethical virtues have been attributed to him in the context of Ardeshir's work, and he brings him to the point of national and epic heroism, which includes all the transcendental moral traits, such as despair, kindness, fearlessness, perseverance and sincerity. Ardeshir seems to believe that Iran's national identity is against Enyran. Advice generally refers to the duties of man toward himself, the Lord and others. In these wit and wisdom statements, human life is measured in the universe, and narrow-mindedness, hustle and bustle Wills and other evil traits will be blamed. Advice has been in all the languages and everywhere, everywhere and everywhere, and there is a general state to each nation; since virtues and moral vices are rooted in human nature, in all cultures and languages, The purpose of this article is to examine and analyze the words and phrases in the text of Ardeshir Babakan's text.
    Keywords: Advice, Individual Ethics, Political Ethics, Ardeshirbabakan