فهرست مطالب

  • پیاپی 105 (بهار 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/02/17
  • تعداد عناوین: 6
|
  • علی آدمی *، حمیدرضا عزیزی صفحات 1-28
    سازمان همکاری شانگهای که در حال حاضر به عنوان مهم ترین گروه بندی چندجانبه و فراملی در حوزه اوراسیای مرکزی شناخته می شود، از ابتدای تاسیس تاکنون، همواره از جنبه های گوناگون مورد توجه بوده است؛ اما در مورد ماهیت واقعی و حوزه فعالیت اصلی این سازمان همواره بحث های فراوانی وجود داشته است. این مقاله با عنایت به این حقیقت که دغدغه های امنیتی، مهم ترین زمینه تشکیل سازمان همکاری شانگهای می باشد و عامل امنیت  طی حیات این سازمان همواره به اشکال گوناگون برجستگی بیشتری نسبت به دیگر ابعاد داشته، به بررسی این موضوع می پردازد که سازمان همکاری شانگهای تا چه حد توانسته در جهت مرتفع نمودن دغدغه های امنیتی مورد نظر اعضا، موفق عمل نماید؟
     این مقاله ضمن معرفی مهم ترین تهدیدات امنیتی مشترک در منطقه آسیای مرکزی، نشان می دهد که سازمان همکاری شانگهای توانسته در سه سطح کلان، منطقه ای و داخلی نسبت به رفع تهدیدات امنیتی اعضا اقدام کند و به این ترتیب، توانسته اولین چارچوب واقعی را برای همکاری های موثر چندجانبه امنیتی در منطقه به وجود بیاورد. با این حال، مجموعه ای از عوامل، همچون رقابت ها و بدبینی های تاریخی در منطقه و غرب گرایی برخی از اعضا، از رسیدن سازمان به سطح بهینه فعالیت های خود جلوگیری کرده است.
    کلیدواژگان: سازمان همکاری شانگهای، آسیای مرکزی، امنیت و تهدیدات امنیتی
  • علی ایلخانی پور *، سمیه بهرامی صفحات 29-58
    نزدیکی جغرافیایی روسیه و اتحادیه اروپا؛ نفوذ و تاثیر سیاسی، امنیتی و اقتصادی مسکو؛ حجم بالای تجارت بین طرفین و نیز حوزه حساس انرژی (نفت و گاز)، همکاری و مشارکت بین روسیه و اتحادیه اروپا را اجتناب ناپذیر ساخته است. هرچند روسیه یکی از شرکای پیچیده برای اتحادیه اروپا به‏شمار می‏آید، اما بهبود تعامل بین مسکو و بروکسل امکان‏پذیر و تابعی از ادغام اهداف مربوط به خط مشی طرفین در مسایل راهبردی از جمله عامل تضمین امنیت عرضه انرژی است. امنیت انرژی یکی از چالش برانگیزترین حوزه های گفتگو و همکاری میان مسکو و اتحادیه اروپا محسوب می‏شود. عامل انرژی از دهه60 میلادی به بعد به افزایش روابط رسمی و غیر رسمی روسیه با کشورهای اروپایی کمک کرده است.
    مقاله حاضر بر این ادعا است که «بهبود و ارتقاء روابط میان روسیه و اتحادیه اروپا تا حد زیادی مشروط به همکاری متقابل آنان در حوزه انرژی است .بنابرین بازتعریف روابط انرژی روسیه- اتحادیه اروپا و اهداف اصلی سیاست انرژی روسیه در برابر اتحادیه اروپا و بالعکس در این زمینه حایز اهمیت بسیار می‏باشد». از این منظر، تفاوت درجه وابستگی متقابل در روابط انرژی روسیه- اتحادیه اروپا، اختلاف منافع و اهداف طرفین در حوزه سیاستگذاری انرژی، تاکنون تاثیر منفی بر روابط طرفین در این حوزه راهبردی داشته است.
    کلیدواژگان: روسیه، اتحادیه اروپا، امنیت انرژی، ناباکو، کومکون، نفت و گاز طبیعی
  • رضا سیم بر *، مهدی هدایتی صفحات 59-87
    روابط ایالات متحده با کشور روسیه تابعی است از ملاحظات گسترده بین المللی که در تاریخ روابط خارجی این دو کشور ریشه دوانیده است. پس از پایان جنگ سرد، روابط این دو بازیگر از سطح دو ابرقدرت هم تراز به معادله قدرت برتر و قدرت بزرگ تغییر مفهوم و ماهیت داده است. این در حالی است که همچنان ایستارهای دوران جنگ سرد بر موضوعات و مفاهیم مورد نظر دوجانبه سایه افکنده و در نتیجه این ذهنیت و وجود واقعیت های موجود در توانایی های متفاوت دو طرف، رویکردهای تعاملی پساجنگ سرد، تابعی از تلفیق راهبردهای قدیمی و روش های نوین دیپلماسی شده است. در این مقاله تلاش گردیده است با استفاده از نگرش واقع گرایی تدافعی و موازنه تهدید به عنوان اصل اساسی این نگرش به تفسیر چگونگی فهم چنین بازیگرانی از یکدیگر نایل آییم. همچنین در این پژوهش رقابت و همکاری مبتنی بر مذاکره و تعارض منافع قابلیت تفسیر را خواهند داشت.
    کلیدواژگان: ایالات متحده، روسیه، رقابت، همکاری، مذاکره و تعارض
  • نوذر شفیعی *، صدیف عطایی، مهرداد پهلوانی صفحات 89-124
    پس از حادثه 11 سپتامبر 2001 به دلیل و اتخاذ سیاست های تهاجمی نسبت به افغانستان، امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران تحت تاثیر این حضور قرار گرفت. بنابراین با توجه به سیاست خارجی آمریکا در عرصه افغانستان، شناخت تهدید های ناشی از این حضور برای امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران الزامی می باشد. سیاست های اعلامی و اعمالی آمریکا در افغانستان به نحوی طراحی شده است که سیاست های اعمالی کاملا در تقابل با امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران می باشد.
    این مقاله به دنبال تبیین و بازگشایی بهتر و بیشتر سیاست های تهاجمی آمریکا در افغانستان و تاثیر آنها بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران پس از 11 سپتامبر 2001 می باشد. با توجه به موقعیت ژئواستراتژیک، ژئوپلیتیک و ژئواکونومیک جمهوری اسلامی ایران، همواره امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران به دلیل حضور آمریکا در محیط پیرامونی این کشور، امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران تهدید شده است. حضور نظامی آمریکا در افغانستان در قالب واقع گرایی تهاجمی قابلیت توضیح دارد و بر اساس آن می توان تاثیرگذاری رویکرد تهاجمی آمریکا در افغانستان بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران را در حوزه های نظامی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مورد بررسی قرار داد.
    کلیدواژگان: ایالات متحده آمریکا، افغانستان، امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران و واقع گرایی تهاجمی
  • سهراب شهابی*، جواد بخشی، سیما رفسنجانی نژاد صفحات 125-150
    دیپلماسی انرژی به عنوان یکی از شاخه های دیپلماسی اقتصادی، نقشی تعیین کننده در اقتصاد جهانی معاصر دارد که همواره یکی از مهم ترین موضوعات مورد توجه سیاستمداران در کشورهای مختلف بوده است.جمهوری اسلامیایران به عنوان یکی از بازیگران عرصه انرژی با مشارکت فعال و ایفای نقش راهبردی در مجمع کشورهای صادرکننده گاز در پی منافع سیاسی و اقتصادی خود است.       
    هدف اصلی این مقاله امکان سنجی موفقیت جمهوری اسلامی ایران در رسیدن به اهداف خود در مجمع کشورهای صادرکننده گاز است. در این مقاله در پی پاسخگویی به این سوال هستیم که اهداف جمهوری اسلامی ایران از تلاش برای ایجاد مجمع کشورهای صادرکننده گاز چه بود و آیا این مجمع می تواند جمهوری اسلامی ایران را به اهداف خود برساند؟ فرضیه این مقاله این است که چنین مطرح می شود که با توجه به اختلاف اهداف کشورهای مهم این مجمع و فشارهای غربی ها به ویژه آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران از یک سو و نیاز داخلی کشور (مصرف خانگی و صنایع نفتی) به مصرف گاز تولیدی از سوی دیگر، امکان موفقیت جمهوری اسلامی ایران در دست یابی به اهداف خود در مجمع کشورهای صادرکننده گاز کم است
    کلیدواژگان: دیپلماسی انرژی، مجمع کشورهای صادرکننده گاز و جمهوری اسلامی ایران
  • محمدرضا مجیدی *، طاهره دلیران صفحات 151-171
    در قرن بیستم و بعد از جنگ جهانی دوم، نهادی در مجامع بین الملل به رسمیت شناخته شد که هیچ دولتی حق عضویت در آن را نداشت. این نهاد که به نام سازمان غیردولتی شناخته شد، توانست جایگاهی مهم در بین اقشار مختلف جامعه به خصوص نسل جوان بیابد؛ به گونه ای که در قرن بیست ویکم ما شاهد قدرت روزافزون این سازمان ها در بین کشورهای مختلف جهان می باشیم؛ به عنوان مثال می توان از میزان حضور و نقش این سازمان ها در انقلاب های رنگی که بعد از استقلال جمهوری های اتحاد جماهیر شوروی در بعضی از این جمهوری ها روی داد، اشاره نمود.
    این مقاله درصدد است تا ضمن بررسی نفوذ سازمان های غیردولتی در انقلاب رنگی جمهوری قرقیزستان، نشان دهد که چگونه این سازمان ها توانستند بدون دخالت دولت و تنها با کمک و اتکا به نیروهای مردمی، حکومت این کشور را تغییر دهند.
    کلیدواژگان: سازمان های غیردولتی، قرقیزستان، انقلاب رنگی و جامعه مدنی
|
  • Ali Adami Pages 1-28
    The Shanghai Cooperation Organization (SCO) which is currently recognized as the most significant grouping in Central Eurasia has been under a great deal of scrutiny since its very inception. However, there have been lots of discussions about the organization’s true nature and main working sphere. With regard to the fact that the security concerns have been the most important pretext for forming the SCO and the security factor has always been of a greater importance on the organization’s agenda, this article tries to analyze the extent of which    the SCO has been able to resolve the security concerns of the member states successfully. While introducing the most important security threats in Central Asia, this article shows that the SCO has been able to resolve the security threats of the member states at three levels (international, regional and domestic) and thus, has organized the first real framework for the effective multilateral security cooperation in the region. However, a set of factors, such as historical rivalries and mistrust and the westward policies among some of the member states has prevented the organization to reach the optimum level of its activities.
    Keywords: Shanghai Cooperation Organization, Central Asia, Security, Security Threats
  • Ali Eilkhanipour Pages 29-58
    Geographical proximity of Russia and the EU, Moscow’s political, security and economic influence, Russia-EU high trade turnover and sensitive sphere of energy have made inevitable the cooperation and partnership between the EU and Russia. Although Russia is an extremely sophisticated partner for the EU, improving interaction between the two sides is possible and dependent on merging of their political aims on strategic issues including to ensure energy supply security. Energy security is one of the most controversial issues among the Eu - Russia negotiation and cooperation. Since the 1960s, the energy variable has played a vital role, in a way that the formal and informal relations between Russia and European countries have experienced increasing growth.
    This paper maintains that promoting relations between Russia and the EU would excessively depend on their mutual energy cooperation. Therefore, redefining Russia-EU energy relations and principal goals of Russian energy policy towards EU and vice versa are of considerable importance. From this point of view, the different degree of interdependence in the Russia-EU energy relations, diversified interests and the both sides’ aims in energy policy-making have had a negative impact on the bilateral relations in this strategic area.
    Keywords: Russia, European Union, energy security, Nabucco, Comecon, Natural Gas, Oil
  • Reza Simbar Pages 59-87
    US-Russia relations have been a function of widespread international considerations, having roots in the history of their foreign relations. At the end of the Cold War, the concept and nature of the relations between these two superpowers changed from a level of two equal superpowers toward to Hyper-Power and Great Power. This is done while yet Issues and implications of bilateral affected by perspectives of the Cold War, and as a result of this mentality and existing realities regarding different capabilities of the two sides, interactive approaches of the post-cold war affected by combining   old strategies and new methods of diplomacy. In this article attempts are made to analyze their mutual perception toward one another using the paradigm of the defensive realism and balance of threat as the fundamental principle of this approach. Also in this article, competition and cooperation are being considered based on negotiation and conflict of interest.
    Keywords: US, Russia, Negotiation, cooperation, Competition, Conflict
  • Nozar Shafiee Pages 89-124
    After the 9/11 2001, Islamic Republic of Iran’s national security was affected by US presence in Afghanistan and its offensive foreign policy. Thus, paying attention to US foreign policy in Afghanistan, could clarify the threats on Iran’s national security due to US presence. Considering US actual and announced policy action in Afghanistan, its actual policy is designed to confront Iranian national security.
     This article aims to analyze and depict US offensive policy in Afghanistan and its impact on Iran national security in the aftermath of the September 11, 2001 attacks. Referring to Iran’s geostrategic, geopolitical and geo-economic position, its national security is always threatened by US presence in Iran’s peripheral geography. In this article offensive realism, as the conceptual framework, explains US presence in Afghanistan. And there upon, the impact of US offensive approach in Afghanistan on Iran's national security could be analyzed in social, economic, political and military dimensions.
  • Sohrab Shahabi Pages 125-150
    Energy diplomacy as an offshoot of economic diplomacy plays an important role in the contemporary global economy and has been one of the most important issues for politicians in different countries. Iran, as an actor in energy field with active and strategic role-playing in Gas Exporting Countries Forum, is seeking its own political and economical interests.
    The main purpose of this article is to appraise Iran’s success in achieving its own goals in Gas Exporting Countries Forum. The present study aims to evaluate Iran’s attempts to establish Gas Exporting Countries Forum and whether this forum can help Iran achieve its goals. The articles’ assumption is that the possibility of Iran’s success in achieving its goals in Gas Exporting Countries Forum is trivial due to regarding the disagreement in the goals of the important countries in this forum and Western pressures, especially those of the U.S., against Iran, on the one hand, and Iran’s internal needs (household consumption and oil industries), on the other.
    Keywords: Energy Diplomacy, Gas Exporting Countries Forum, Islamic Revolution of Iran
  • Mohammadreza Majidi Pages 151-171
    In the twentieth century and after the Second World War, an organization was recognized in international communities, in which no government could become a member. Known as non-governmental organization, such organizations could achieve a very significant place among different segments of the society, especially the young generation, so that we are witnessing increasing power of such organizations in different states of the world in the 21st century. Reference, for instance, may be made to attendance and role of such organizations in color revolutions which occurred after independence of former USSR republics in some of these countries. 
    Aimed at investigating the influence of non-governmental organizations in color revolution of Kyrgyzstan, this study is to illustrate how such organizations could change the Kyrgyz Government without governmental interferences and solely relying on popular forces.
    Keywords: Non-Governmental Organizations, Kyrgyzstan, Color Revolution