فهرست مطالب

رهیافت هایی در علوم قرآن و حدیث - سال پنجاه و یکم شماره 1 (پیاپی 102، بهار و تابستان 1398)
  • سال پنجاه و یکم شماره 1 (پیاپی 102، بهار و تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/05/14
  • تعداد عناوین: 12
|
  • مهدی آریان فر*، حسن نقی زاده، مرتضی ایروانی نجفی صفحات 9-28
    یکی از دلائل در نفی حجیت حدیث، مساله تاخیر نگارش و تدوین آن است. گرچه بنیان این بحث بر محور تاریخ حدیث اهل سنت شکل گرفته است اما برخی مانند «یحیی محمد» اشکالاتی در جهت نارسایی مکتوبات حدیثی عصر صدور روایات شیعه مطرح کرده اند تا پیامدهای تاخیر تدوین حدیث را نسبت به حدیث شیعه تعمیم دهند. بررسی و پاسخ به این اشکالات که در کتاب «مشکله الحدیث»، انتشار یافته هدف اصلی این تحقیق است. مهم ترین مستند شیعه در مخالفت با تاخیر تدوین سنت، مکتوبات حدیثی امامان شیعه و اصحابشان است. اما از منظر یحیی محمد این مکتوبات به دلائلی چون دربرداشتن مطالب غیبی و باطنی، عدم ارتباط با سنت نبوی (ص)، شخصی بودن، انتحال و نابودی نمی تواند ادعای شیعه را در تدوین سنت اثبات نماید. نگارندگان در این مقاله می کوشند پس از بازشناسی تاریخ تدوین حدیث شیعه در عصر حضور امامان معصوم (ع)، با قراین و شواهد متعدد، درستی و یا نادرستی ادعای یحیی محمد را اثبات نمایند.
    کلیدواژگان: تدوین سنت، حدیث شیعه، مکتوبات حدیثی، امامان شیعه، حدیث و شبهات، یحیی محمد، مشکله الحدیث
  • عباس اسمعیلی زاده*، فتحیه فتاحی زاده، فاطمه زهرا آل ابراهیم دهکردی صفحات 29-48
    سوره شرح و خصوص آیه هفتم آن که می فرماید: «فإذا فرغت فانصب» (الشرح: 7)، از سور و آیات مورد توجه و شایسته بحث در موضوع ولایت است که مراجعه به آثار دانشمندان فریقین در این خصوص، یافته هایی قابل تامل و در خور بحث را پیش روی می نهد. به طور اجمال دیدگاه مشهور مورد نظر شمار زیادی از شیعیان و اهل سنت این است که این آیه دلالت بر فرا خواندن پیامبر (ص) به تلاش بیشتر و به زحمت انداختن خود در راه خداوند دارد، اما دیدگاه مطرح میان معدود مفسران شیعی و سنی، حاکی از دلالت آیه مزبور بر امر پیامبر (ص)، مبنی بر نصب علی (ع) به امامت پس از فراغ از رسالت است و تقدیر آیه چنین است: «فاذا فرغت من نبوتک فانصب علیا اماما». در برابر این دیدگاه دو چالش خودنمایی می کند: الف) هماهنگ نبودن با قرائت و ب) مکی بودن سوره، اما به نظر می رسد تمسک توام با احتیاط به کارکرد سیاق در تفسیر، پاسخگوی چالش های مزبور باشد و به این ترتیب احتمال ارتباط آیه با نصب علی (ع) به امامت، احتمالی قابل توجه و مورد تایید سیاق قلمداد گردد. تفسیر آیه در سیاق آن نشان می دهد برای واژه نصب، از میان دو معنای به زحمت افتادن در عبادت و نصب کردن به ولایت، معنای دوم مناسب تر است، چه هم معنای اصلی ماده «نصب» نصب کردن است و هم صیغه امر بودن «فانصب» برای معنای نصب کردن به دلیل متعدی بودن این معنا صائب تر است. تفسیر آیه در سیاق سوره نیز حکایت از آن دارد که خواه سوره مکی قلمداد گردد و خواه مدنی، آیه محل بحث می تواند بر نصب علی (ع) دلالت داشته باشد.
    کلیدواژگان: کارکرد سیاق در تفسیر، آیه هفتم سوره شرح، واقعه غدیر
  • محمد جمال الدین خوش خاضع، سید کاظم طباطبایی* صفحات 49-70
    از دیرباز محققان در مقام ارزیابی یا نقد روایات، سند و متن را به مثابه دو روش مکمل یکدیگر بررسی می کرده اند. اما نظر به مشکلات سندی روایات سبب نزول، ارزیابی یا نقد متن این روایات، مطمئن ترین و در عین حال دشوارترین راه برای دستیابی به روایات قابل اطمینان در این حوزه و استفاده بهینه از آن در جهت فهم درست آیات قرآن است. موافقت یا مخالفت با قرآن، سنت معتبر، گزارش های تاریخی و ضرورت های کلامی، معیارهای اصلی و پرکاربرد قرآن پژوهان در جهت رد یا ترجیح متن روایات سبب نزول است که از معیارهای موجود در روایات عرض و علومی چون فقه الحدیث، اختلاف الحدیث و اصول فقه الهام گرفته شده اند. در این مقاله، ضمن معرفی این معیارها، اشکالات روش شناختی آن ها در دو حوزه ساختاری و کاربست معیارها مورد بررسی قرار گرفته و پیشنهاداتی در جهت رفع آن ها ارائه شده است. رویکرد سلبی، منفعل و پراکنده در کاربست معیارها و عدم تناسب معیارها و قواعد حاکم بر آن ها با ماهیت تاریخی روایات سبب نزول، از مهم ترین اشکالات ساختاری این حوزه به شمار می آیند. توسعه در مفهوم سبب نزول و طراحی روش هایی ایجابی، فعال و منسجم برای ارزیابی متن روایات سبب نزول، می تواند گامی در جهت رفع کاستی های این حوزه و استفاده از ظرفیت آن در سطحی کلان باشد.
    کلیدواژگان: اسباب نزول، سبب نزول، شان نزول، معیارهای نقد متن، ارزیابی متن روایات
  • قاسم درزی*، مرتضی سلمان نژاد صفحات 71-106
    امروزه پیچیدگی های مفهومی در ارتباط با برخی مفاهیم قرآنی، افق های نوینی در این نوع از پژوهش ها فراسوی محققان گشوده است. از جمله می توان به اقبال محققان به الگوهای روشی مطالعات میان رشته ای به صورت تخصصی در یک دهه اخیر اشاره داشت. جستار پیش رو از دو حیث روش و موضوع از اهمیت ویژه ای برخوردار است؛ از جهت موضوع به واکاوی مفهومی «شاکله» پرداخته است؛ واژه ای که به رغم تک کاربرد بودن آن در قرآن کریم معانی مختلفی را در طول سنت تفسیری از سوی مفسران به خود اختصاص داده و همچنان به دلیل همین پیچیدگی مفهومی، ضرورت ورود به حل مساله از منظر مطالعات میان رشته ای را موجب شده است. از جهت روش نیز با برگزیدن رویکرد تلفیقی به مطالعات میان رشته ای، سعی در تبیین بهتری در معنای «شاکله» در قرآن کریم با نگاهی فرایند محور دارد. از میان دو رویکرد کل نگر و تلفیقی به مطالعات میان رشته ای، این تلفیق گراها هستند که معتقدند از طریق نگاهی فرآیندمحور می توان به تلفیق دست یافت. دو مرحله اساسی در این ارتباط می توان در نظر گرفت: ترسیم بینش های رشته ای و تلفیق این بینش ها. غالب نظریه پردازان فرآیند میان رشته ای، تمامی مراحل مورد نظرشان را ذیل این دو قسمت اساسی قرار داده اند. با وجودی که اتفاق نظر خوبی پیرامون اصل نگاه فرآیندی در میان این نظریه پردازان وجود دارد، اما در تعداد مراحل اختلاف شدیدی دیده می شود. با توجه به جمع بندی زوستاک از این مراحل، پنج مرحله زیر برای فرآیند میان رشته ای پیشنهاد می شود: الف. شناسایی مساله یا پرسش پژوهش؛ ب. شناسایی رشته ها، روش ها، نظریات و پدیده های مرتبط با پرسش، مساله یا موضوع اصلی؛ ج. زمینه مندسازی مساله مورد نظر در رشته های مرتبط و ایجاد بینش های مرتبط با مساله؛ د. ایجاد زمینه مشترک، و ه. ایجاد ادراک جامع و آزمون آن. در این مقاله تلاش شده تا حد امکان مراحل یاد شده در تبیین مقوله پیچیده «شاکله» به کار گرفته شود.
    کلیدواژگان: قرآن کریم، شاکله، مطالعات میان رشته ای، فرآیندشناسی، تلفیق بینش ها، زمینه مشترک
  • سیدعلی اکبر ربیع نتاج*، رمضانعلی صمدی صفحات 107-132
    اینکه افرادی همانند امام علی (ع)، ابی بن کعب، زید بن ثابت و دیگران کاتب وحی بودند را می توان از روایات و گزارش های تاریخی دریافت، اما همه آن ها در یک درجه و رتبه نبوده اند، بلکه برخی از ابتدا همراه پیامبر (ص) بوده و تمامی قرآن را نگاشتند، و برخی مقداری از قرآن را و بعضی در اواخر بعثت حضرت رسول (ص) به جمع کاتبان پیوستند؛ اما این که فردی همچون معاویه بن ابی سفیان نیز از کاتبان وحی باشد، از موضوعات مورد اختلاف این بحث است و نیاز به بررسی بیشتری دارد. برخی کاتب بودن معاویه را پذیرفته و برخی آن را رد کرده اند. عده ای بر این باورند که معاویه نامه های معمولی پیامبر (ص) را می نوشته است. در این مقاله دیدگاه های مختلف در مورد کاتب وحی بودن معاویه بررسی و روایات آن به شیوه توصیفی- تحلیلی، مورد نقد و بررسی قرار می گیرد. نتیجه حاصل از این پژوهش نشان می دهد معاویه از کاتبان وحی نبوده بلکه گاهی نامه های اداری پیامبر (ص) را می نوشته است.
    کلیدواژگان: کتابت وحی، کاتبان وحی، معاویه، روایات
  • عاطفه زرسازان خراسانی* صفحات 133-155
    نخستین گام در تفسیر قرآن آگاهی از مفاد و مفهوم واژه های به کاررفته در آن است تا از آمیختن معنای واژه ها با یکدیگر و سطحی نگری در مقصود الهی جلوگیری شود. مجاهد بن جبر از جمله مفسران مشهور تابعی است که اساس تفسیر خود را بر شرح و توضیح واژگان بنا کرده است. اهمیت بررسی تفاسیر کهن زمانی آشکار می شود که بدانیم خاستگاه بسیاری از مباحث علوم قرآنی، کلامی و غیره تفاسیر کهن بوده است. واضح است طرح روشمند آراء مفسران تابعی همچون مجاهد که قریب به عصر نزول می زیسته اند، راه را برای فهم صحیح قرآن هموار می سازد. بدین ترتیب با تتبع در روایات تفسیری وی و قرائنی که در این باره مجاهد از آن بهره جسته است، می توان به چگونگی تبیین و تفسیر واژگان از نگاه او دست یافت. این جستار که به شیوه توصیفی - تحلیلی به رشته تحریر درآمده است در ابتدا به مباحثی چون شرح لغات، وجوه و نظایر و کلمات دخیل پرداخته است چرا که بخشی از نکات تفسیری وی مربوط به ریشه یابی لغات است سپس بررسی قرائنی متصل به کلام مانند سیاق و اسباب النزول و قرائنی منفصل از کلام مانند استشهاد به قرآن، سخنان پیامبر (ص) و دیگر صحابه و بهره گیری از حوادث تاریخی و قرینه عقلی به بحث نهاده شده است.
    کلیدواژگان: تفسیر مجاهد، قرائن، واژه ها، قرآن کریم
  • مصطفی لعل شاطری*، علی ناظمیان فرد، هادی وکیلی صفحات 157-179
    با ورود صنعت چاپ سنگی به ایران در عصر قاجار، کتاب های فراوانی منتشر گردید و در این بین افزودن تصاویری مرتبط با محتوای آن، یکی از نیازهای ناشران بود. این مقاله بر آن است تا با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی میزان تطبیق نقاشی های مربوط به رئوس ملائکه (اسرافیل، میکائیل، جبرئیل و عزرائیل) در کتاب چاپ سنگی عجایب المخلوقات قزوینی (نسخه 1264 ق) با قصص قرآنی و روایات اسلامی بپردازد. یافته ها حاکی از آن است که تصویرگر این کتاب، علیقلی خویی، الگوی پایه در ترسیم پیکره این ملائکه را از سویی برای زیبایی بصری مبتنی بر آموخته های هنری و از سویی دیگر در جهت انطباق با آیات و منابع روایی با رویکرد دینی و در مواردی جزیی بر اساس هنجارها و باورهای اجتماعی، قرار داده است. اما بررسی تحلیلی تصاویر با گزارش های موجود این نظر را اثبات می کند که خویی تا حد بسیار زیادی تحت تاثیر روایات اسلامی بوده و تصاویر برخوردار از درون مایه دینی او را، نمی توان تنها منبعث از قوه تخیل هنری دانست.
    کلیدواژگان: رئوس ملائکه، روایات اسلامی، عصر قاجار، چاپ سنگی، تصویرپردازی
  • رسول محمدجعفری*، مریم صفدری صفحات 181-200
    از بنیادی ترین موضوعات در عقیده راهنماشناسی، باور به عصمت پیامبران است، با این وجود روایاتی- که مقدار آن ها نیز اندک نیست- در آثار فریقین انعکاس یافته است که لازمه پذیرش آن ها، خدشه دار شدن عقیده عصمت پیامبران الهی است. اگرچه پاره ای از این روایات را عالمان و پژوهشگران از نظر سند و متن نقد کرده اند، اما همچنان پاره ای دیگر از روایات بلا تکلیف مانده اند. از جمله چند روایتی است که برابر با مفاد آن ها حضرت یوسف (ع) به هنگام ملاقات پدرش یعقوب (ع) تحت تاثیر عظمت زمامداریش از مرکب فرود نیامد و خداوند با خارج کردن نور نبوت از دودمانش، او را تنبیه کرد. برخی از شارحان روایات نیز در صدد توجیه این روایات برآمده و رفتار یوسف (ع) را بر ترک اولی حمل کرده اند. در این تحقیق با روش توصیفی- تحلیلی تمام روایات از مصادر اولیه- که در کتاب هایی چون کافی، علل الشرایع و امالی گزارش شده- گردآوری گردیده است و آن گاه به بررسی اسناد و محتوایی آن ها پرداخته است. نتایج تحقیق در بررسی سندی از ضعف اسناد تمام روایات حکایت دارد و در بررسی محتوایی تعارض آن ها با دلایل نقلی و عقلی را نشان می دهد.
    کلیدواژگان: روایات، تکبر، والدین، انقطاع نبوت، یوسف (ع)
  • سعیده محمودی، حسین چراغی وش*، سیدمحمود میرزایی الحسینی صفحات 201-224
    خطبه شقشقیه به عنوان یکی از مهم ترین خطبه های امام علی علیه السلام همواره مورد توجه پژوهشگران و محققان ادبیات قرار گرفته است و ایشان عموما با تمرکز بر واحدهای مستقل زبان و بدون در نظر گرفتن بافت موقعیتی ایراد خطبه به بررسی و کشف ابزارهای زیباسازی این اثر ارزشمند همت گماشته اند. تحلیل گفتمان که در واقع ادامه سبک شناسی با رویکرد تحلیل سخن در سطوح فراتر از جمله است، ساختارهای مختلف متون ادبی را با عنایت به بافت موقعیتی آن ها تحلیل کرده و خارج از بافت موقعیت، آن را غیرقابل تفسیر می داند. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و از منظر تحلیل گفتمان ادبی به بررسی ساختارهای مختلف خطبه براساس بافت موقعیتی آن پرداخته است. نتایج نشان می دهد که موقعیت ایراد خطبه از قبیل انکار شایستگی های حضرت، اتهام کوتاهی ایشان در امر خلافت و قیاس های غیر منصفانه ایشان با خلفای سه گانه باعث شده که ساختارهای مختلف خطبه نه به عنوان صرفا ابزار زیباسازی متن بلکه به عنوان ابزاری در جهت تبیین حقایق، رفع اتهامات و قیاس ها، اثبات حقانیت و برتری حضرت علیه السلام و نهایتا اقناع مخاطب به خدمت گرفته شده اند.
    کلیدواژگان: تحلی گفتمان، گفتمان ادبی، خطبه شقشقیه
  • یحیی میرحسینی، روح الله داوری* صفحات 225-247
    ارتباط و پیوستگی آیات قرآن کریم، در کنار چینش سوره ها در مصحف از سوی دیگر، همواره یکی از مباحث مهم علوم قرآنی و دانش تفسیر بوده است. این موضوع در مباحث سنتی علوم قرآنی، غالبا تحت عناوینی چون «نظم» و «تناسب» آمده است. هدف از طرح این مباحث که آن را پیوستگی های خطی نامیده ایم، بیش از همه دفاع از نظم درون سوره ای آیات و نیز چینش فعلی سوره ها در مصحف بوده است؛ گرچه گاه فواید تفسیری نیز دربرداشته و دست مایه مفسران در شرح و تبیین قرار گرفته است. اما در سده های اخیر، پیوستگی های شبکه ای ضرورت یافته و جستجو درباره ارتباط آیات و سوره هایی که در مجاورت یکدیگر قرار ندارند، فزونی گرفته است؛ فراتر از کارکرد تفسیری و جستن نظم قرآن، اهمیت یافتن تدبر متن بنیان، ظهور پیش فرض های تفسیری جدید، گسترش تفسیر قرآن به قرآن و نیاز روزافزون به تفاسیر موضوعی بر این رویکرد اثرگذار بوده است. در همین راستا ابتدا با روشی توصیفی تحلیلی، انواع پیوستگی های آیات و سور بررسی شده، آنگاه خاستگاه های هر کدام به ویژه در دوره معاصر مورد واکاوی قرار گرفته است.
    کلیدواژگان: قرآن کریم، پیوستگی خطی، پیوستگی شبکهای، تناسب سور، نظم آیات، تفسیر
  • روح الله نجفی* صفحات 249-262
    آیه پایانی سوره طلاق به خلقت هفت زمین اشاره ای سربسته دارد و مشهور مفسران بر وفق آن، قائل به وجود زمین های هفتگانه گردیده اند. از دیگر سو، علم جدید از وجود سیارات و ستاره های فراوان خبر می دهد و نشانی از زمین های هفت گانه نیافته است. مقاله حاضر، پس از اشاره به پیشینه تاریخی انگاره زمین های هفت گانه و بررسی مهم ترین وجوه توضیح دهنده این آموزه قرآنی، بدان منتهی شده است که «ارض» اسم جنس است و هر محدوده و پهنه ای از زمین زیر پای آدمیان، می تواند فردی از افراد «ارض» شمرده شود. به علاوه، عدد هفت نیز می تواند بر «مطلق کثرت» حمل گردد زیرا عرب زبانان در مقام بیان کثرت از این عدد مدد می جویند. بدینسان قرآن، از کثرت زمین ها سخن می گوید و در عالم خارج نیز با فراوانی و کثرت سرزمین ها روبه رو هستیم.
    کلیدواژگان: هفت زمین، قرآن و علم، شبهات قرآنی، تفسیر علمی
  • سید جواد یوسفی* صفحات 263-287
    «بکیر بن اعین» جزو راویان امام باقر (ع) و امام صادق (ع) و از خاندان عالم پرور «اعین» در کوفه است. صاحبان فهرست وی را صاحب اثر ندانسته و به همین دلیل از حیطه داوری آنان برکنار مانده است. تعداد 114 روایت غیر تکراری از او در کتب اربعه نقل شده و مورد فتوای مولفان آن کتاب هاست، این میزان استفاده و تعامل آنها با روایت های «بکیر»، بررسی روایت های وی را ضروری می نماید. هدف نگاشته حاضر، ارتقای سطح اعتماد به «بکیر» است. نوشتار پیش رو به معرفی «بکیر»، خاندان و گونه شناسی روایت های وی پرداخته است. روایت های او در موضوع های فقه، اخلاق و کلام جمع آوری گردیده و در هر موضوع، باب های مختلف، بررسی و روایات آن باب تفکیک شده اند. اعتبار و اهمیت روایت ها نزد صاحب کتاب بررسی گردیده و نشان داده شده که مولف بر طبق آن فتوا داده یا به عنوان موید نظر خویش آورده است.
    کلیدواژگان: ابوالجهم، سنسن، ک یربن اعین، زراری، آل اعین، کتب اربعه، راوی شناسی، علوم حدیث
|
  • Mehdi Arianfar *, Hasan Naghizade, Morteza Iravani Najafi Pages 9-28
    One of the reasons that undermines the authenticity of a Hadith is the delay in its composition and compilation. Although this discussion has revolved around the history of Sunni Hadith, some scholars such as "Yahya Muhammad" have raised issues regarding the deficiencies of scribing and compiling Shiite Hadiths at the time of their issuance so that they can extend the consequences of delayed compilation of hadiths to Shi'a traditions as well. The analysis and response to issues raised in the book “The Problems of Hadith”, is the main purpose of this research. The primary evidences offered by the Shi'a that helps refute the claim regarding the hindrance in compilation of tradition are written hadiths of the Shi’a Imams and their companions. However, as Yahya Muhammad argues, these written hadiths, on the account of considerations such as discussion of Unseen and spiritual matters, dissociation with the Prophet’s tradition, personalization, and annihilation, do not refute the Shi'a claim about compilation traditions. In this paper, the authors attempt to explore the verity or falsehood of Yahya Muhammad’s claims after revisiting the history of the Shiite hadiths compilation during the life of the Infallible Imams (AS) based on existing evidences and resources.
    Keywords: Compilation of tradition, Shiite Hadith, Written Hadiths, Shi’a Imams, Hadith, Ambiguities, Yahya Mohammad, Problems of Hadith
  • Abbas Esmailizadeh *, Fathia Fatahizadeh, Fatima Zahra Al Ibrahim Dehkordi Pages 29-48
    The Surah Ash-Sharh, and especially its seventh verse that asserts, "So when thou art empty, labor," (Ash-Sharh 7), is one of the surahs and verses that have been the subject of increasing attention and debates regarding the issue of Welayat. A study of the works of Shia and Sunni scholars on this subject raises some thought-provoking questions and yields insightful results. In short, the conventional approach adopted by the majority of Shia and Sunni scholars is that this verse invites Prophet (pbuh) to make greater efforts in the path of God, but according to the view held by a few Shia and Sunni commentators, this verse refers to the undertaking of Prophet (pbuh) regarding the installation of Ali (as) at the position of Imamate at the end of his mission. Accordingly, what is implied by this verse is that “When you are free of your mission, install Ali as the Imam.” There are two challenges facing this verse: A) its incompatibility with the reading of the verse; and B) the fact that the surah was revealed in Mecca. Nevertheless, it seems that cautious consideration of the contextual function in the interpretation can help address this challenge. Accordingly, the possibility of this verse being associated with the installation of Ali (as) in the position of Imamate should be considered in relation to its context. The interpretation of this verse in its context suggests that of the two meanings attributed to the term installation (Nasb), namely making efforts in worship and appointing someone for the position of welayat, the second one deems more appropriate.
    Keywords: Function of context in interpretation, Seventh Verse of Surah Ash-Sharh, Eventof Ghadir
  • Mohammad Jamal al, Din Khosh Khaze, Seyyed Kazem Tabatabaei * Pages 49-70
    Traditionally, researchers have regarded documents and texts as two complementary methods in evaluating or criticizing narratives. However, considering the inherent problems associated with the narratives underlying the occasion of revelation (Sabab al-nuzūl), the most reliable and at the same time challenging way to obtain reliable narratives is to employ them as a way of obtaining a proper understanding of the Qur'anic verses. Consistency or inconsistency with the Qur'an, authenticity of a narrative, historical reports and discoursal requirements are the main criteria frequently used by Qur'anic scholars to confirm or reject narratives underlying the occasion of revelation, which have been inspired by the indicators proposed in the traditional Islamic narratives and sciences such as Fiqh al-Hadith, Ekhtelāf al-Hadith and principles of jurisprudence. This paper, while introducing these criteria, reviews their methodological flaws with respect to the structure and application and presents some suggestions on how to address them. The privative, passive and incoherent approach in applying these criteria and the incompatibility of these criteria and rules with the historical nature of the narratives underlying the occasion of revelation are the major structural problems in this area. Further studies on the occasion of revelation and designing affirmative, active and coherent methods for assessing narratives underlying the occasion of revelation can be a step forward in overcoming shortcomings in this area and exploiting its capacity on a large scale.
    Keywords: Asbāb al-nuzūl, Sabab al-nuzūl, Occasion of revelation, Textual analysis criteria, Evaluation of narratives
  • Qasem Darzi *, Morteza Salmannejad Pages 71-106
    Today, conceptual complexities surrounding some Quranic concepts have opened new avenues of research for the researchers. It is especially evident in the inclination of researchers for models of interdisciplinary studies in the last decade. This paper is of crucial importance in terms of method and subject matter. From the perspective of subject, it explores the concept of "Shakeleh", a term which despite its single function in the Holy Quran, has been assigned with diverse meanings by exegetes throughout the interpretation tradition. This conceptual complexity highlights the importance of addressing this problem from the perspective of interdisciplinary studies.
    From a methodological viewpoint, adopting a combined approach to interdisciplinary studies, offers deeper insights into the meaning of the "Shakeleh" in the Holy Quran from a process-oriented approach. There are two holistic and integrate approaches to interdisciplinary studies. The advocates of the latter posit that integration can be achieved through a process-oriented perspective. In this connection, two fundamental steps can be envisaged: portraying insights derived from each discipline and amalgamating such insights. Most of the interdisciplinary theorists have classified all of their steps under these two fundamental stages. Despite the relative consensus on the principle of a process-oriented approach among these theorists, there is considerable disparity with regard to the number of steps. According to Szostak’s classification, the following five steps are recommended for the interdisciplinary process: A) identification of the problem or research question; B) identification of disciplines, methods, theories and phenomena associated with the question, issue or subject matter; C) contextualizing the problem in relevant disciplines and offering insights related to the problem; D) finding a common ground, and E) obtaining a comprehensive perception and testing it. In this article, attempts have been made to employ the above steps in a bid to explain the complexity of the term "Shakeleh".
    Keywords: Holy Qur'an, Shakeleh, Interdisciplinary studies, Processology, Integratedinsights, Common grounds
  • Seyyed Ali, Akbar Rabi Nataj *, Ramadan Ali Samadi Pages 107-132
    One can extract from historical traditions and reports the name of people like Imam Ali (as), Abi ibn Ka'ab, Zayd ibn Sabet, and others scribers of revelations, but they are not all of the same rank and position. Some were initially in the company of the Prophet (pbuh) and scribed the entire Qur'an, and some began working as a scriber at the last days of Prophet's Besat, but the claim that a person like Mu'āwiyah ibn Abiasofyān has also been a scriber of revelations is a contentious argument that requires further analysis. Some have acknowledged the role of Mu'āwiya as a scriber while other have rebutted this claim. It is also argued that Mu'āwiyah was in charge of penning ordinary letters of the prophet Muhammad (pbuh). In this article, divergent views regarding the role of Mu'āwiyah as the scriber of Revelations are investigated and relevant narratives are analyzed through a descriptive-analytical method. The results refute the claim that Mu'awiyah is one of the scribers of Revelation, suggesting that his role was nothing more than composing the official letters of the Prophet (pbuh).
    Keywords: Scribing of Revelation, Scribers of Revelation, Mu'awiyah, Narratives
  • Atefeh Zarsazan Khorasani * Pages 133-155
    The first step in the interpretation (tafsir) of the Qur'an is discovering the exact meaning and implication of words so as to avoid the amalgamation of meanings and superficiality in the interpretation of divine intentions. Mujahid bin Jabr is one of the eminent commentators who has based his exegesis upon the description and elucidation of lexicons. The importance of delving into ancient interpretations becomes apparent when we ascertain that the origins of most Quranic, discoursal, and other subjects can be traced back to ancient interpretations. The systematic method of exegeses like Mujahid, who lived near the age of Revelation, paves the way for the accurate interpretation of the Qur'an. Thus, by exploring the interpretative narratives and the exegesis method adopted by Mujahid, one can gain a clearer picture of interpretation and clarification of lexicons and terms in his view. This paper, adopting a descriptive-analytical method, initially discusses topics such as the description of terms, polysemy and homonymy (Wujuh and Naza'ir), and borrowed words, considering that part of his interpretive points are concerned with etymology of words. In the next step, discourse-based evidences such as style and occasions of revelation as well as non-discourse-based evidences like Quranic attestations, the words of the Prophet (pbuh) and other Companions along with historical events and logical arguments are explored.
    Keywords: Tafsir Mujahid, Quran, Words, Holy Quran
  • Mustafa La’l Shateri *, Ali Nazemianfard, Dr. Hadi Vakili Pages 157-179
    With the advent of the lithography industry in Iran during the Qajar era, a host of books were published. In this period, the addition of illustrations related to the contents was one of the needs of publishers. This paper tries to investigate the level of correspondence between paintings of arch angels (Raphael, Michael, Gabriel and Azrael) in the lithographic print of the book “Ajib al-Makhlough wa Gharāeb al-Mojoudāt” (1264 AH version) and Quranic verses and Islamic traditions using a descriptive-analytical method. The findings suggest that the illustrator of this book, Aligholi Khoei, has drawn the figures of these angels for their visual beauty inspired by artistic learning one the one hand and for adaptation with Quranic verses and sources of narratives from a religious approach on the other, though in some cases they are influenced by social norms and beliefs. However, the analytical review of illustrations based on existing reports demonstrates that Khoei is largely influenced by Islamic traditions so that religiously inspired illustrations cannot be considered as the only source of artistic imagination.
    Keywords: Islamic Revolution, Qajar era, Lithography, Illustration
  • Rasoul Mohammad Jafari *, Maryam Safdari Pages 181-200
    One of the fundamental issues in the theory of prophethood is the belief in the infallibility of prophets. Nevertheless, one can find many narratives in the works of Shiite and Sunni scholars, the verification of which undermines the divine belief regarding the infallibility of the divine prophets. Although some of these narratives have been criticized and questioned by scholars, there are still a number of undecided narratives. They include several narratives according to which Joseph, arrogant of his mighty rule and power, did not descend from his horse to meet his father Jacob (AS). This insolence of his was punished by God in form of divesting his lineage of the light of prophethood. Some exegeses have justified these narratives by proclaiming that Joseph’s conduct exemplifies Abandoning the Better (Tark al-Awla). In this research, using a descriptive-analytical method, all narratives from primary sources - as reported in books such as Kāfi, Elal al-Sharia the Emāli – were collected and then subjected to content analysis. The results suggest weak documentation in all of these narratives with the content analysis exhibiting even further contradiction with rational and logical arguments.
    Keywords: Joseph (a), Narratives, Arrogance, Parents, Discontinuity of Prophethood
  • Hossein Cheraghivash *, Saeedeh Mahmoudi, Seyed Mahmoud Mirzaei Al, Husseini Pages 201-224
    The Shaqshaqiya Sermon, as one of the most important sermons preached by Imam Ali (AS), has always been the subject of growing scholarly attention. However, researchers have generally relied on separate and independent units of language, irrespective of the sermon context, to explore and unravel the linguistic tools adopted in this invaluable work. Discourse analysis, which is in fact an expansion of stylistics founded upon a speech analysis approach beyond the sentence level, analyzes various structures of literary texts with respect to their situational context, presuming that they will uninterpretable outside such a situational context. The present study, by adopting a descriptive-analytical method, seeks to explore disparate structures of the sermon based on its situational context from the perspective of the of literary discourse analysis. The results suggest that the context in which the sermon has been delivered, including the repudiation of Imam Ali’s merits, accusations against Imam’s negligence in caliphate matters and unfair analogies drawn between Imam and other three caliphs, has wield influence on its semantic implications. That is, different structures of the sermon, not only serve as a means of textual embellishment, but also as a tool of explaining the facts, refuting allegations and analogies, proving legitimacy and supremacy of the Imam Ali (AS), and ultimately convincing the reader.
    Keywords: Discourse Analysis, Literary Discourse, Shaqshaqiya Sermon
  • Yahya Mirhosseini, Roohollah Davari * Pages 225-247
    The connection and consistency of Quranic verses along with the arrangement of surahs have always been one of the key issues in Quranic and the exegesis science. In the traditional Quranic subjects, this subject is usually referred to as "order" and "consistency". The purpose of raising this issue, which we have referred to as linear conjunctions, is to defend intra-surah order of verses and the existing arrangement of the surahs in the Quran. However, it has provided some interpretative benefits that have been exploited by exegetes. In recent centuries, nonetheless, network connections have received growing attention and great efforts have been put into searching the relationships between adjacent verses and surahs. Beyond the interpretive function and the search for the Quranic order, the importance of gaining text-based insight, the advent of new interpretive assumptions, the expansion of Quran-to-Quran interpretation and the growing need for thematic exegesis have influenced this approach. In this regard, we first examine different types of connections between verses and surahs using an analytical-descriptive method and then explore the origins of these connections, especially in the contemporary era.
    Keywords: Holy Quran, Linear connections, Network connection, Surah consistency, Orderof verses, Exegesis
  • Rouhollah NajafI * Pages 249-262
    The final verse of the Sura At-Talaq has made indirect references to the creation of Seven Earths. Accordingly, renowned commentators have argued for the existence of seven earths. On the other hand, the modern science has demonstrated that there are many planets and stars, but no trace of seven earths has been discovered so far. The present article, after reviewing the historical background of the Seven Earths notion, and examining the most important descriptive aspects of this Qur'anic concept, concludes that "earth" is a generic noun, and any stretch or breadth of land on which humans set foot can be considered as a part of the earth. Additionally, number seven can also be interpreted as the "absolute plurality" as Arabs employ this number to express plurality. In this way, the Qur'an points to the plurality of earths, as we also deal with the concept of plurality and abundance of lands in the outer world.
    Keywords: Seven Earths, Quran, Science, Qur'anic Ambiguities, Scientific Interpretation
  • Seyed Javad Yousefi * Pages 263-287
    "Bukayr ibn A'yān" is one of the narrators of Imam Bāqir (AS) and Imam Sādiq (AS), and a member of the scholar A'yān family in Kufa. In historical records, there is no work to his name, which explains the reason for his exclusion from the evaluation of critics. A total of 114 narratives have been narrated from him in the Four Books, which have served as the basis of fatwa issued by the authors of those books. This extensive application of narratives and interaction with Bukayr calls for a meticulous review of his narratives. The primary goal of this paper is to foster trust in Bukayr. In the following, Bukayr, his family, and the typology of his narratives are introduced. Hadiths narrated by him encompass subjects in jurisprudence, ethics and discourse and in each subject, diverse chapters and relevant narratives have been investigated separately. The credibility and importance of narratives in the view of the author are examined and it is investigated whether the author has issued fatwa on the basis of Bukayr’s narratives or used them as evidence to support his views.
    Keywords: Aboljahem, Sonson, Zorrāri, Bukayr ibn A'yān, A'yān Family, Four Books, Narratology, Hadith Sciences