فهرست مطالب

  • سال چهارم شماره 2 (بهار 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/02/11
  • تعداد عناوین: 7
|
  • بررسی انتقادی برخی شبهات پزشکی دکتر سها پیرامون آیاتی از قرآن کریم و سنت نبوی
    زهرا خیراللهی، احمد شجاعی، حسین رضایی* صفحه 1

    «نقد قرآن کریم» موضوعی است که پیشینه طولانی داشته و دشمنان دین مبین اسلام در جهت تضعیف اعتقادات مسلمانان، بسیار به آن تمسک جسته اند. یکی از شبهه افکنان معاصر، شخصی با عنوان "دکتر سها" است که کتاب "نقد قرآن" را منتشر کرده و به ادعای مخالفین، یکی از کامل ترین کتب در زمینه نقد قرآن است. تلاش نویسنده در آن، اثبات وجود خطا و ضعف در قرآن کریم می باشد. تعدادی از شبهات این کتاب، به نقد آیات و روایات مربوط به علم پزشکی می پردازد. پاسخ به این شبهات، نیازمند بررسی و مطالعه دقیق تفاسیر، کتب لغت و مفردات قرآن و منابع و مقالات پزشکی مرتبط با موضوع بحث است. لذا با توجه به پیچیدگی آن، کمتر از سوی محققان بدان پرداخته شده و یا به صورت سطحی مورد بحث قرار گرفته است. پژوهش حاضر، به روش توصیفی- تحلیلی با گرایش انتقادی و بر اساس منابع کتابخانه ای انجام شده و هدفش دفاع از نظریه وحیانی و حق بودن همه داده های قرآن، از جمله داده های علمی آن است. حاصل پژوهش اثبات عدم تعارض بین یافته های علم پزشکی با آیات مربوطه و به دنبال آن اثبات اعجاز علمی و حقانیت قرآن کریم می باشد.

    کلیدواژگان: قرآن، علم پزشکی، شبهات، سها
  • تحلیل آثار و پیامدهای معنوی، روانی، جسمانی و اجتماعی گناه بر سلامت جسم و روح از منظر قرآن و روایات
    علی فرنام، سمانه کیا*، عصمت خلیلی صفحه 2
    مقدمه

    شناخت بیماری ها اولین گام در پیشگیری و درمان آن هاست، نقش پیشگری بیماری بسیار مهم تر از درمان آن است؛ آنان که بیماری ها و پیامدهای آن را می شناسند هرگز خود را در معرض ابتلاء به آن قرار نمی دهند. لکن افراد نا آگاه با بی توجهی، هم خود را در معرض خطر قرار می دهند و هم سلامتی اطرافیانش را نیز تهدید می کنند؛ شناخت بیماری «گناه» که از تمام بیماری ها هلاک کننده تر است، برای همه ضرورت تام دارد، یقینا «بیماری گناه» در مقایسه با انواع بیماری ها از تمام آن ها خطرناک تر است و اگر سایر بیماری ها فقط عضوی از اعضاء بدن را تهدید می کند، بیماری گناه سلامتی جسم و روح و سر انجام زندگی مادی و معنوی انسان را تباه می کند، سرنوشت دنیا و آخرت ما را برای همیشه تیره و تار می سازد.

    نتیجه گیری

     گناه را باید شناخت چرا که نوعی بیماری است، شناخت آن؛ چه روحی باشد، چه جسمی، برای انسان بسیار مهم و ضروری است، در آیه 8 سوره بقره آمده است: در دل های آن ها یک نوع بیماری است خداوند بر بیماری آنان افزود و در آیه 32 سوره احزاب بی عفتی را بیماری خوانده و به زنان رسول خدا دستور می دهد که به گونه هوس انگیز سخن نگویید که بیماری در شما طمع نکند همچنین در دوازده آیه از آیات قرآن از گناه به بیماری تعبیر شده است، از این رو بر مومنین لازم است که درصدد معالجه چنین امراض روحی و جسمی باشند تا هلاکت ابدی نصیب شان نشوند بدین جهت ضرورت دارد که انسان گناه و پیامدهای آن را بشناسد، تا اینکه خود و سایرین را از چنین امراض روحی و جسمی نجات دهد.

    کلیدواژگان: گناه، بیماری، سلامت جسم، سلامت روح، قران و روایات
  • احمد مرتاضی*، رقیه قاسمی صفحه 3
    مقدمه

    نوبودن شیوه های تولیدمثل از یک سو و ترکیبی بودن نقش مادری برخلاف نقش پدری از سوی دیگر، تعیین نسب کودکان متولد از این شیوه ها را از جهت مادر، دشوار ساخته است؛ چرا که نقش مادر فقط در تلقیح، خلاصه نشده، بلکه پرورش جنین در رحم و وضع حمل نیز بر عهده اوست. بر این پایه، هدف پژوهش حاضر، تبیین ملاک مادری با استناد به منابع قرآنی و روایی و آرای فقیهان در موارد انسان حاصل از شبیه سازی و کودکان متولد از روش های اهدای تخمک، اهدای جنین و اجاره رحم بود. در گردآوری داده ها و اطلاعات مربوط به مطالعه پیش رو، از روش اسنادی و کتابخانه ای استفاده شد و تجزیه و تحلیل اطلاعات کسب شده از منابع روایی، قرآنی و متون فقهی، به صورت کیفی و مبتنی بر استنتاج محققان از آنها بود.

    نتیجه گیری

    با تامل در آیات قرآنی مربوط به ملاک مادری و نیز کلام فقیهان به ویژه فقهای معاصر شیعه، روشن می شود که ملاک مادری در انسان حاصل از شبیه سازی، با دیگر شیوه های باروری نوین، تفاوت اساسی دارد و مادر کودک متولد از شبیه سازی نه خود صاحب سلول بنیادین، بلکه مادر صاحب سلول است. در کودکان متولد از روش های اهدای تخمک، اهدای جنین و اجاره رحم، ملاک مادری، تخمک بوده و صاحب آن، مادر نسبی کودک قلمداد می شود و اهداگیرنده و صاحب رحم که نقش بسزایی را در رشد و پرورش جنینی کودک تا زایمان بر عهده داشته، در حکم مادر رضاعی اوست.

    کلیدواژگان: مادر، شبیه سازی انسان، اهدای تخمک
  • مریم جوادپور*، محمدمهدی مقدادی صفحه 4
    اهداف

    یکی از مباحث قابل تامل و تحلیل در عرصه فقه پزشکی، پولی است که پزشک بابت معالجه و درمان از بیمار دریافت می کند که در مواردی به موجب قاعده "حرمت اخذ اجرت بر واجبات" می تواند نامشروع تلقی شود و مهم تر از آن، زمانی است که این مساله مورد انتفاع گرایی و سوءاستفاده واقع شده و انتخاب آزادانه و آگاهانه را از بیمار سلب کند؛ پدیده ای که امروزه با عنوان اخذ هزینه ی مازاد بر تعرفه (زیرمیزی) به وفور مشاهده و گزارش می شود. از این رو به منظور حمایت از حقوق بیمار، این نوشتار در پی پاسخ به این پرسش است که پیامدها و آثار حقوقی اخذ هزینه مازاد بر تعرفه چیست و تمهیدات و را ه کارهای مبارزه با این معضل در نظام عادلانه اسلام کدامند؟
    مواد و روش ها: در این مطالعه که با استفاده از روش توصیف و تحلیل محتوی انجام شد، از آیات قرآن کریم، روایات معصومین(ع)، دیدگاه فقیهان امامیه و موازین و مقررات داخلی در پاسخ به پرسش های پژوهش استفاده شد.
    یافته ها: از آنجا که اشخاص بر اموال خویش سلطه دارند؛ پس با استناد به روایت "لایحل مال امرئ مسلم الا عن طیب نفسه"، تسلط و تصرف فاقد طیب نفس بر مال غیر حرام است.
    نتیجه گیری: پدیده پرتنش و چالشی اخذ هزینه مازاد بر تعرفه، با هر انگیزه که انجام شود، با گسترش بی عدالتی و بی نظمی در جامعه بشری همراه خواهد بود که در نتیجه با نظام عدالت محور اسلام همسو نیست؛ از این رو، حق مطالبه خسارت مادی و معنوی برای بیمار یا اولیای وی با عنوان "اکل مال به باطل" فراهم می شود که در پرتو تمهیداتی نظیر وفای به عهد، ارتقای فرهنگ و اخلاق اقتصادی و آشنایی نسبت به حقوق شهروندی، می توان نظام سلامت را در مسیر رشد و پرورش صحیح هدایت نمود.

    کلیدواژگان: بیمار، اجرت پزشک، هزینه مازاد بر تعرفه، مال نامشروع، ضمان
  • نیکزاد عیسی زاده، فریدون آزاده، جواد قاضی میرسعید، رفعت خیابانی* صفحه 5
    اهداف

    طی دهه های اخیر با گسترش مطالعات و پژوهش های میان رشته ای، موضوعات و مباحث علمی در تطابق با علم روز مورد توجه قرار گرفته است. نگاه متخصصان علوم به آیات قرآن کریم که نوعی تفسیر علمی- تخصصی مدرن است باید با احتیاط باشد. استفاده از تفاسیر معتبر قرآن کریم این هدف را تامین می کند. هدف این پژوهش، بررسی آرای مفسران شیعه و اهل تسنن، تعیین تعداد دقیق آیات سلامت جسمی در قرآن کریم و بررسی مفاهیم مختلف سلامت در قرآن کریم بود.
    اطلاعات و روش ها: این پژوهش مروری از نظر هدف، کاربردی و از نظر شیوه پژوهش، توصیفی- تحلیلی است که با روش مطالعه کتابخانه ای و استنادی صورت گرفت. با بررسی متون تفاسیر قرآن کریم، انواع موضوعات و مفاهیم زیربنایی بهداشت و سلامت در قرآن کریم استخراج شد و در شش تفسیر منتخب شیعی و اهل تسنن مورد مقایسه قرار گرفت.
    یافته ها: موضوعات تجمیع شده شاخه های سلامت، مبحث شفا، جنین شناسی، حواس، تغذیه، شیردهی، روزه داری و بهداشت جنسی بود که آیات قرآن کریم به طور مستقیم به آنها اشاره دارد. توضیحات مفسران در هر مبحث از آیات سلامت، علمی و منطبق بر هدف آیات بود.
    نتیجه گیری: تعداد آیات سلامت در قرآن کریم منطبق بر تفاسیر شیعه و اهل سنت 177 آیه است که در 42 آیه از آیات سلامت، توضیحات مفسران اهل سنت با مفسران شیعی متفاوت است، اما مخالف نیست.

    کلیدواژگان: تفسیر، قرآن، طب، آیات، سلامت
  • عبدالعلی پاکزاد، محمدحسن رستمی*، مهدی جلالی صفحه 6
    مقدمه

    از منظر روان شناسی دینی، سلامت روانی فرد و جامعه با رفتارهای غیراخلاقی مانند دروغ، غیبت، خوردن مال حرام، نگاه به نامحرم، روابط آزاد دختر و پسر دچار مشکل می شود. تربیت، از اساسی ترین ضروریات زندگی بوده و در همه شئون زندگی انسان، چه جنبه های فردی و چه جنبه های اجتماعی نقش مستقیم دارد. هدف پژوهش حاضر، بررسی روان شناختی آثار گناه و سلب ایمان بر کارکردهای تربیتی و بهداشت روان بود. این تحقیق با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و با بررسی متون دینی و روان شناسی صورت گرفت.
    نتیجه گیری: 1) ایمان داخل در عمل نیست. 2) روایاتی که ایمان را مرکب از سه جز دانسته از باب تعریف به لوازم و در مقابل افکار مرجئه هستند. 3) روایات الکافی نیازی به تاویل نداشته، بلکه همسان با برخی آیات قرآن بوده، به این معنی که شرک و انباشته شدن گناهان موجب سلب ایمان می شود.

    کلیدواژگان: سلب ایمان، بهداشت روان، تربیت، روان شناختی
  • محمدرضا گلپایگانی، نسرین مهرا*، محمدعلی مهدوی ثابت، علی صفاری صفحه 7
    مقدمه

    با پیشرفت علوم پزشکی، دنیای حقوق نیز دچار تحول می شود، زیرا هر کدام از دستاوردهای پزشکی، مسایل خاص خود را پدید می آورند که در چنین مواردی نیز قانون باید برای حل مشکلات جدید ایجادشده، راه حل های قانونی تعیین کند. لذا همگام ساختن علم حقوق با علوم پزشکی امری ضروری و اجتناب ناپذیر است. حقوق شبه جرم به عنوان یکی از راهکارهای قانونی برای مقابله با مسامحه و قصور پزشکی نسبت به بیماران ارایه شده است که تا حد امکان، به تامین حقوق بیماران پرداخته است. هدف این پژوهش، بررسی جایگاه مسامحه پزشکی در پرتو حقوق شبه جرم بود.
    نتیجه گیری: برای آن که بتوان پزشک را به دلیل ارتکاب مسامحه مسئول دانست، ضروری است که سه عنصر به اثبات برسد؛ اول این که پزشک باید وظیفه قانونی مراقبت نسبت به بیمار داشته باشد. دوم آن که نقض وظیفه قانونی مراقبت توسط پزشک صورت گیرد و آخرین عنصر، وجود رابطه سببیت بین نقض وظیفه مذکور توسط پزشک و ورود آسیب به بیمار است. نکته حائز اهمیت در ارتباط با عناصر مذکور این است که بیمار باید هر سه عنصر را به اثبات برساند، در غیر این صورت، مسئولیتی متوجه پزشک نخواهد بود. بنابراین اگر پزشک منطبق با اصول پزشکی و با مهارت لازم روند درمانی بیمار را انجام داده باشد و بیمار نتواند مسامحه وی را به اثبات برساند، مسئول آسیب وارده نخواهد بود و چه بسا ممکن است آسیب وارده بر بیمار در نتیجه تقصیر و مسامحه خود بیمار باشد که در حقوق شبه جرم تحت عنوان مسامحه مشارکتی مورد اشاره قرار گرفته است.

    کلیدواژگان: حقوق شبه جرم، مسامحه، پزشک، جبران خسارت، مسئولیت
|
  • A. Mortazi*, R. Ghasemei Page 3
    Introduction

    New reproductive practices on the one hand and the combination of the role of the mother, contrary to the role of the father on the other hand, has made it difficult for the mother to determine the origin of children born of these methods, because the role of the mother is not only in inoculation, but also she is responsible for the development of the fetus in the womb and giving birth. Based on this, the purpose of the present study was to explain the maternal criterion in children born of reproductive methods such as human simulation and donation of oocytes, embryo donation and uterine donation. In collecting the data and information, the documentary and library methods were used and analysis of the information obtained from the sources of narrative, Quranic and jurisprudential texts, qualitatively and based on the inference of the researchers was done.

    Conclusion

    By reflecting on the Quranic verses related to maternal criterion and the word of jurisprudents, especially contemporary Shi'a jurisprudents, it is clear that the mother's criterion in man through simulation is different from other new fertility methods, and the mother of the child born from the simulation is the mother of stem cell owner. In children born of oocyte donation, embryo donation, and uterine donation, maternal criterion is ovum and its owner is the relative mother of the child and the womb owner has a significant role in the development of the baby until delivery. She is in the judgment “Rezaei” mother.

    Keywords: Mother, Human Simulation, Ovum Donation
  • M. Javadpour*, MM. Meghdadi Page 4
    Aims

    One of important and considerable topics in medical jurisprudence, the amount of money is that the physician receives for his or her medical treatment; But an important issue when is that the physician or other medical staff misuses does misuse from the patient and forbids that he/she selects in a manner freely and consciously and become the relationship between the physician and the patient to the amoral and emergency relationship; The unpleasant and ominous phenomenon that is seen today in the name of stealthy; Therefore, in order to protect the rights of the patient, This article seeks to answer the question of what are the consequences and legal effects of the unofficial payment, and what are the remedies and solutions to combat this problem in the just Islamic system?

    Methods

    In this study, in order to answer the research questions, it were described and analyzed based on the jurisprudents of Imamiya jurisprudence and internal rules and regulations.

    Findings

    Individuals dominate their property; so according to the narrative of 'it is not permissible for a Muslim to have money except for oneself', domination and capture of the person's property without their satisfaction is forbidden.

    Conclusions

    The challenging phenomenon of receive informal payment with any motivation will be accompanied by the spread of injustice and disorder in human society that is not in accordance with the Justice-centered system of Islam. Therefore, the right of claim for material and spiritual damages for patient or the patient's parents will be provided as rule of 'any money has void'. In the light of measures such as loyalty to covenant, promotion of economic culture and ethics, awareness of citizenship rights, it is possible to direct the health system on the path of correct growth and training.

    Keywords: Patient, Physician's Wage, Informal Payment, Illegitimate Property, Guarantee
  • N. Iesazadeh, F. Azadeh, M. Ghazi Mirsaed M., R. Khiabany* Page 5
    Aims

    During recent decades, the development of interdisciplinary studies and research on topics in the field of science has been considered. The scholars' view of the verses of the Holy Quran, which is a modern scientific-professional interpretation, should be cautious. The purpose of this study was to evaluate the views of Shiite and Sunni commentators on determining the exact number of physical health verses in the Holy Qur'an and examining the various concepts of health in the Holy Quran.
    Information &

    Methods

    This review study is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of method that was carried out by library and citation study method. By examining the texts of the Holy Qur'anic interpretations, various themes and concepts of health underlying the Qur'an were extracted and compared in six selected Shiite and Sunni interpretations.

    Findings

    Combined topics of health branches in this research were the topic of healing, embryology, senses, nutrition, breastfeeding, fasting and sexual health that the verses of the Holy Quran directly refer to them. The commentators' explanations in each of the themes of the verses of health were scientific and consistent with the purpose of the verses.

    Conclusion

    Number of health verses in the Holy Quran according to Shiite and Sunni interpretations is 177 verses that in 42 health verses the explanations of Sunni commentators differ from Shiite commentators, but are not opposed.

    Keywords: Interpretation, Quran, Medicine, Verses, Health
  • A. Pakzad, M. Rostami*, M. Jalali Page 6
    Introduction

    From the religious psychology point of view, the mental health of the individual and society is affected by immoral behaviors such as lying, absenteeism, eating of forbidden property, unlawful looking, free relationships between girls and boys. Education is one of the most basic necessities of life and plays a direct role in all aspects of human life, both individual and social. The purpose of this study was to investigate the psychological effects of guilt and denial of faith on educational functions and mental health. This research was performed using descriptive-analytical method by investigation of religious and psychological texts.

    Conclusion

    1) Faith is not in practice. 2) Narratives that believe faith is composed of three components are related to the narrative and to the opinion of the client; 3) Al-Kafi's narrations do not require interpretation, but are identical with some verses of the Quran, meaning that sharing and accumulating sins leads to denial.

    Keywords: Denial, Mental Health, Education, Psychology
  • M. Golpayegani, N. Mehra*, M. Mahdavi Sabet, A. Saffari Page 7
    Introduction

     With the advances in medical science, the world of law has also evolved. Because each medical achievement creates its issues, in which the law must also provide legal solutions to the newly created problems. Therefore, integrating the science of law with the medical sciences is necessary and inevitable. Tort law, as one of the legal strategy for dealing with medical negligence and malpractice, provided the rights for patients. The aim of the present study was to investigate the position of medical negligence in the light of tort rights. 

    Conclusion

     In order to recognize a physician as responsible for medical negligence, it is necessary to prove three elements. First, a physician must have a legal obligation to patient care. Secondly, a physician must violate the legal obligation of care of the patient and the last element is the causal relationship between the violation of an obligation by a physician and the injury to the patient. The important matter about these elements is that the patient has to prove all three elements, otherwise, the physician will not be responsible for the negligence. Therefore, if the physician has performed the patient's treatment process in accordance with the medical principles and required skills and the patient is unable to prove the negligence of the physician, then the physician will not be responsible for the negligence and harm to the patient may be due to the patient's fault and negligence. It is known as collaborative negligence in tort law.

    Keywords: Tort Law, Negligence, Physician, Compensation, Responsibility