فهرست مطالب

نامه آموزش عالی - سال دوازدهم شماره 46 (تابستان 1398)
  • سال دوازدهم شماره 46 (تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/05/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • محمدرضا نیلی احمدآبادی، سید هدایت الله داورپناه*، آرش یدالهی ده چشمه صفحات 7-39
    پژوهش حاضر با هدف ساخت و اعتباریابی مقیاس توسعه حرفه ای اعضای هیئت علمی در آموزش، یادگیری و پژوهش انجام گرفت. بدین منظور، بر اساس سند انجمن ملی آموزش و یادگیری آموزش عالی ایرلند (2016)، مقیاس 48 سوالی در پنج بعد: «توسعه شخصی»، «دانش و مهارت حرفه ای»، «ارتباطات حرفه ای»، «هویت حرفه ای» و «ظرفیت های دیجیتالی» طراحی شد. پس از احراز روایی محتوایی به منظور اعتبار سنجی ابزار، نمونه ای 242 نفری از اعضای هیئت علمی دانشگاه اصفهان با روش نمونه گیری طبقه ای متناسب با حجم، انتخاب شدند و به پرسشنامه محقق ساخته پاسخ دادند. ساختار عاملی پرسشنامه با استفاده از تحلیل اکتشافی، بررسی شد و نتایج نشان داد که پنج عامل جمعا 59 درصد از واریانس آزمون را تبیین می کنند. تمامی پرسش ها به جز 5 سوال در ارتباط با عامل مربوط به خود دارای بار عاملی قابل قبول بوده و درنهایت 43 پرسش تائید شد. روایی سازه ابزار نیز از طریق تحلیل عاملی تاییدی مرتبه اول و دوم بررسی و تایید شد. همچنین نتایج ضریب آلفای کرونباخ نشان داد که مقیاس طراحی شده و تمامی ابعاد آن از پایایی مطلوبی برخوردارند. با توجه به نتایج می توان گفت که مدل و ابزار اندازه گیری پیشنهادی ویژگی های لازم را برای سنجش توسعه حرفه ای اعضای هیئت علمی در آموزش، یادگیری و پژوهش دارد.
    کلیدواژگان: اعتباریابی، مقیاس، توسعه حرفه ای، اعضای هیئت علمی
  • علی خالق خواه، فردین تیمورزاده، حبیبه نجفی* صفحات 41-56
    این پژوهش با هدف مقایسه تطبیقی شاخص های زمینه ای و فرهنگی ایران به عنوان شاخص های کیفیت آموزش عالی با کشور ژاپن اجرا شده است. روش تحقیق به علت بررسی اسناد به صورت کتابخانه ای است. برای مقایسه و تطبیق با یکی از کشورهای آسیایی، کشور ژاپن به علت مساحت و جمعیت تقریبا برابر و مساوی بودن برخی شاخص های فرهنگی با کشور ایران انتخاب شده است. در این پژوهش با فرض موثر بودن شاخص های زمینه ای و شاخص های فرهنگی هافستید بر ارزیابی کیفیت آموزش عالی این شاخص ها مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که از نظر شاخص های فرهنگی، ایران با کشور ژاپن تقریبا برابر اما از نظر شاخص های زمینه ای به ویژه زمینه اقتصادی (دادن اعتبار به بخش خصوصی) و زمینه توسعه منابع انسانی، ایران رتبه خیلی پایینی دارد. با توجه به رتبه پایین توسعه منابع انسانی در کشور ایران به مسئولان نظام دانشگاهی و آموزش عالی پیشنهاد می شود که به این شاخص از کیفیت توجه ویژه کنند.
    کلیدواژگان: آموزش عالی، کیفیت، شاخص زمینه ای، شاخص فرهنگی
  • فاطمه نادری*، محسن آیتی صفحات 57-88
    هدف اصلی از اجرای این پژوهش، بررسی دلالت ها، چالش ها و فرصت های نظریه پیچیدگی برای برنامه های درسی (برنامه درسی ملی) بود. در این پژوهش از روش پژوهش کیفی «پژوهش نظریه ای» به عنوان روش پژوهش و از ابزار «بررسی مستندات» به عنوان ابزار گردآوری اطلاعات استفاده شده است. ویژگی های اصلی نظریه پیچیدگی شامل کل گرایی، علیت متقابل، واقعیت ذهنی، عدم قطعیت، خودتنظیمی، چندسویه نگری و غیر خطی بودن است. برنامه های درسی با توجه به سند برنامه درسی ملی دارای هفت عنصر مهم و اساسی ازجمله دانش آموز، معلم، محتوا، یاددهی _ یادگیری، ارزشیابی، محیط یادگیری و مدیر مدرسه است. یافته های پژوهش نشان داد که با توجه به نظریه پیچیدگی تعدادی از ویژگی های این نظریه در عناصر هفت گانه برنامه درسی ملی وجود دارد؛ ولی هنوز تمامی دلالت های این نظریه را پوشش نمی دهد. یافته های مقاله نشان داد مواردی چون دوگانگی، از بین برنده قوانین، غیر ایستا بودن، غفلت از احترام و نداشتن نظم خطی، چند علیتی یا علیت چندگانه را می توان چالش های فرا روی برنامه های درسی تلقی کرد. فرصت های فرا روی برنامه های درسی را نیز می توان کل نگری و دیدگاه افزایشی، متناقض بودن و پارادوکس، روابط متقابل علت و معلول، بنیادی و تدریجی، همکاری و ارتباط، تفکر خلاق و خودکاوشگری دانست.
    کلیدواژگان: نظریه پیچیدگی، برنامه های درسی، برنامه درسی ملی، چالش ها، فرصت ها
  • محمدعلی رستمی نژاد، عمید آزدگان* صفحات 89-120
    این پژوهش با هدف سنتزپژوهی متغیرهای پیش‏بین و ملاک در پژوهش‏های همبستگی حوزه روش تدریس اجرا شد. جامعه پژوهش، تمام پژوهش‏های همبستگی بانک‏های اطلاعاتی داخلی (Magiran و SID) و خارجی (Taylor & Francis و Science Direct) در زمینه روش تدریس بود. معیار شمول پژوهش‏ها، مرتبط بودن با هدف پژوهش و بازه زمانی برای پژوهش‏های داخلی از سال 1390 تا 1396 و برای پژوهش‏های خارجی از سال 2010 تا 2017 بود. برای جست‏وجوی پژوهش‏ها از واژه کلیدی روش تدریس استفاده شد. درمجموع تعداد 47 پژوهش داخلی و 44 پژوهش خارجی از بانک‏های اطلاعاتی دریافت شد. متغیرهای پیش‏بین و ملاک استخراج و فراوانی آنها محاسبه شد. نتایج نشان می‏دهد که در پژوهش‏های داخلی روش مشارکتی، کاوشگری و حل مسئله و در پژوهش‏های خارجی روش مشارکتی، استفاده از رایانه در آموزش، استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش و آموزش مجازی مهم‏ترین متغیرهای پیش‏بین هستند. همچنین در پژوهش‏های داخلی یادگیری، رضایت‏مندی و پیشرفت تحصیلی و در پژوهش‏های خارجی یادگیری، نگرش و پیشرفت تحصیلی مهم‏ترین متغیرهای ملاک هستند. بر اساس نتایج این پژوهش پیشنهاد می‏شود که در پژوهش‏های آینده، استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات برای بهبود روش‏های تدریس به عنوان متغیر پیش‏بین و نگرش به عنوان متغیر ملاک بیشتر در نظر گرفته شود.
    کلیدواژگان: روش تدریس، متغیرهای پیش‏بین، متغیرهای ملاک، پژوهش‏های همبستگی
  • شهرزاد حاتمی، فخر السادات نصیری ولیک بنی* صفحات 121-145
    پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه اثربخشی مدیریت کلاس و نوآوری آموزشی استادان با عملکرد تحصیلی دانشجویان دانشگاه بوعلی سینا انجام گرفته است. روش پژوهش، توصیفی- همبستگی است. جامعه آماری شامل 10491 نفر بود که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای و بر اساس جدول کرجسی و مورگان 384 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده های پژوهش از سه پرسشنامه «اثربخشی مدیریت کلاس»، «نوآوری آموزشی» و پرسشنامه «عملکرد تحصیلی» استفاده شد. روایی پرسشنامه ها با استفاده از روایی محتوایی و صوری و پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شد. برای تجزیه وتحلیل داده ها از آزمون t، ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندمتغیره استفاده شد. نتایج نشان داد بین مدیریت کلاس درس و هر یک از ابعاد آن با عملکرد تحصیلی دانشجویان دانشگاه بوعلی سینا رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد؛ بین نوآوری آموزشی مدرسان و عملکرد تحصیلی دانشجویان رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد. همچنین از بین ابعاد متغیر مدیریت کلاس تنها بعد مدیریت آموزش توانایی پیش بینی عملکرد تحصیلی دانشجویان را داشته و از بین ابعاد نوآوری آموزشی؛ انگیزه نوآوری و ویژگی های شخصیتی مدرسان قدرت پیش بینی کنندگی عملکرد تحصیلی دانشجویان را دارند.
    کلیدواژگان: اثربخشی مدیریت کلاس، نوآوری آموزشی، عملکرد تحصیلی و دانشگاه بوعلی سینا
  • مهسا معتقد*، احمد یعقوبی فرانی، سعید کریمی صفحات 147-175
    هدف از اجرای پژوهش حاضر، تحلیل نقش عوامل محیطی بر قصد کارآفرینی دیجیتالی توسط دانشجویان علوم کامپیوتر بود. بدین منظور از الگوی رفتار برنامه ریزی شده با اضافه کردن متغیر عوامل محیطی استفاده شد. جامعه آماری پژوهش را 483 نفر از دانشجویان علوم کامپیوتر در چهار دانشگاه دولتی استان همدان تشکیل دادند که با استفاده از فرمول کوکران، حجم نمونه 150 نفر تعیین شد. نمونه ها به شیوه نمونه گیری تصادفی انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفتند. اطلاعات مورد نیاز با استفاده از پرسشنامه به دست آمد که روایی آن را متخصصان فن تایید کردند و ارزیابی پایایی آن نیز با ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شد. به منظور تحلیل داده ها از ضریب همبستگی، آزمون رگرسیون چندمتغیره و تحلیل مسیر استفاده شد. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که بین هر سه متغیر انگیزشی در مدل رفتار برنامه ریزی شده یعنی نگرش، هنجارهای ذهنی و کنترل رفتار درک شده با قصد کارآفرینانه دانشجویان رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد. نتایج همچنین نشان داد که بین متغیرهای مرتبط با عوامل محیطی؛ متغیرهای فرهنگ کارآفرینی و سیاست دولت دارای رابطه مثبت و معنی داری با متغیر قصد کارآفرینی دیجیتالی هستند، ولی متغیر محیط دانشگاهی رابطه معنی داری بر قصد کارآفرینی دانشجویان ندارد.
    کلیدواژگان: کارآفرینی، قصد کارآفرینانه، کارآفرینی دیجیتالی، تئوری رفتار برنامه ریزی شده، عوامل محیطی، دانشجویان علوم کامپیوتر
  • علی بنی اسد، کیوان صالحی* صفحات 177-203
    در خصوص عوامل اصلی تشکیل دهنده پروتکل و نحوه تدوین آن به عنوان راهنمایی برای اجرای صحیح مصاحبه، دانش نظری وجود ندارد؛ از این رو، برای تبیین ویژگی های یک پروتکل باکیفیت، به مرور و طبقه بندی اسناد و شواهد مربوطه و تدوین مقاله مورد نیاز پژوهشگران اقدام شد. مقاله حاضر در سه مرحله «تحلیل اسنادی منابع مرتبط، معرفی اجزای پروتکل مصاحبه و نحوه تدوین آنها»، تنظیم شده است. نخست، اسناد مرتبط در پایگاه های علمی شامل سیج، اریک، ابسکو، تیلور و فرانسیس، اسپرینگر، امرالد، پاب مد و الزویر در بازه زمانی 2000 تا 2017، 38 سند جستجو و بازیابی شد که پس از بررسی اولیه، 15 سند بر اساس ملاک های سودمندی و به روز بودن، مبنای مطالعه و تحلیل قرار گرفت. پس از تحلیل و استخراج یافته ها، موارد نسبتا مشترک با یکدیگر، تلفیق و در چهار بخش شامل متن شروع، پرسش ها، سرنخ ها و متن پایان مصاحبه دسته بندی شد. در پایان نیز چهارچوب چهار مرحله ای پالایش، به منظور افزایش روایی پروتکل مصاحبه تشریح و ارتباط آن با فرایند تدوین پروتکل در قالب نقشه مفهومی ارائه شد.
    کلیدواژگان: ایجاد تفاهم، پالایش پروتکل مصاحبه، راهنمای مصاحبه، صحت و اعتمادپذیری، نظام آموزش عالی
|
  • Mohammadreza Niliahmadabadi, Seyed Hedayat Davarpanah *, Arash Yadollahi Dehcheshmeh Pages 7-39
    The purpose of this study was to develop and validate the scale of professional development of faculty members in teaching, learning and research. Thus, we used the document of the National Forum for the Enhancement of Teaching in Ireland (2016), for designing a scale of 48 items in 5 dimensions: "Personal Development", "Professional Knowledge and Skills", "Professional Communication", "Professional Identity", and "Digital Capacity". After confirming content validity by experts, In order to validate the tool, A sample of 242 faculty members at the University of Isfahan by using proportional stratified random sampling selected and they answered the researcher-made questionnaire. Factorial Structure of questionnaire was investigated using exploratory analysis and findings showed that 5 factors totally explain 59 percent of variance test and all items had acceptable factor loading according to their own factors except 5 items, and finally 43 items confirmed. Also, the construct validity of questionnaire was investigated and confirmed through first and second order confirmatory factor analysis and. In addition, the results of Cronbach's Alpha coefficient showed that the designed scale and its dimensions have a desirable reliability. According to the results, we can say that the proposed model and instrument of measurement have the necessary characteristics to measurement the professional development of faculty members in teaching, learning and research.
    Keywords: Validation, scale, professional development, faculty members
  • Ali Khaleghkhah, Fardin Teimorzadeh, Habibeh Najafi * Pages 41-56
  • Fateme Naderi *, Mohsen Ayati Pages 57-88
    The purpose of this study is to examine the implications, challenges and opportunities of complexity theory for the curriculum (national curriculum). In this study, "Speculative Essay" is used as research method and "Review of Documentation" is used as a tool for information gathering. The main features of complexity theory include totalism, mutual causality, mental reality, uncertainty, self-regulation, multi-sectarianism and nonlinearity. Curriculum according to the national curriculum document has seven essential elements, including student, teacher, content, teaching, learning, assessment, learning environment and school principal. The findings of the research showed that according to the complexity theory, there are some features of this theory in the seven elements of the national curriculum, but still do not cover all the implications of this theory, In addition, the findings of the paper showed that such issues as dichotomy, rule breaking, non-static, neglect of respect, and lack of linear order, multiple causality, or multiple causality can be considered challenges to curriculum and opportunities for the program. The lessons can be seen in terms of incremental, contradictory, and paradox, causal, fundamental, and gradual interaction, cooperation and communication, creative thinking, and self-study.
    Keywords: Complexity Theory, Curriculum, National Curriculum, Challenges, Opportunities
  • Mohammad Ali Rostami Nejad, Amid Azadegan * Pages 89-120
    The research aimed to synthesize predictor and criterion variables in correlational research on teaching methodology. The population of the study included all correlational research available in internal databases (Magiran and SID) and foreign databases (Taylor & Francis and Science Direct) on teaching methodology. The criteria for research inclusion were their relevance to the purpose of the research and the timeframe for research was from 2010 to 2017. Keyword for searching papers was teaching methodology. A number of 47 internal as well as 44 foreign research were chosen from the databases. The predictor and criterion variables were extracted and their frequency was calculated. Findings indicated that in internal research, collaborative, exploratory, and problem solving methods, and in foreign research, collaborative method, the use of computers in education, the use of information and communication technology in education, as well as virtual education were the most important predictor variables. In internal research, learning, satisfaction and academic achievement, and in foreign research, learning, attitude and academic achievement were the most important criterion variables. Based on the results, it is suggested that in future research, the use of information and communication technology as predictor variable, and attitude as criterion variable need to be further investigated.
    Keywords: Teaching methodology, Predictor variables, Criterion variables, Correlational research
  • Shahrzad Hatami, Fakhrossadat Nasiri Valik Bani * Pages 121-145
    The aim of study was to investigate the relation between the effectiveness of classroom management and educational innovation of instructors with the academic performance of students at Bu-Ali Sina University.The method of research is descriptive and correlation type. The Statistical population consists of entire10491students. According to Kergcie and Morgan table, samples of 384 people were selected. Three questionnaires was used: The classroom management effectiveness questionnaires, educational innovation and academic performance questionnaires.Questionnaires justifiability was calculated based on their content justifiability and also their ending were calculated according to Cronbach's alpha respectively.For data analysis, descriptive and inferential statistical methods such as T test, Pearson correlation and multivariate regression analysis were used.The results showed: There is a positive and significant relationship between classroom management and each of its dimensions with students' academic performance at Bu-Ali Sina University. There is a positive and significant relationship between the educational innovation of the teachers and the academic performance of the students. Also, only the education management dimension was able to predict students' academic performance among the dimensions of the variable of classroom management.
    Keywords: Classroom Management Effectiveness, Educational Innovation, Academic Performance, Bu-Ali Sina University
  • Mahsa Motaghed *, Ahmad Yaghoubi Farani, Saeed Karimi Pages 147-175
    The main purpose of this research was to analyze the role of environmental factors on digital entrepreneurship intentions by students of computer science using the theory of planned behavior. In this research, environmental factors were integrated into the planned behavior theory. The statistical population of this study was 483 computer science students in four universities in Hamedan Universities. A sample of 150 students was selected through random sampling method. The required data were gathered by using a questionnaire. The validity of the questionnaire was verified by a panel of experts and the Cronbach's alpha coefficient was used for its reliability. In order to analyze data, correlation coefficient, multivariate regression and path analysis were used. Results of regression analysis showed that all three motivational variables, namely attitude, subjective norms and perceived behavior control, have a positive meaningful relationship with students’ entrepreneurial intention. Also the control of perceived behavior played the strongest role in this regard. Results also showed that there is a positive and significant relationship between the variables like entrepreneurship culture and government policy with the digital entrepreneurship intention variable, but the results indicate that the academic environment does not have a direct effect on the students' digital entrepreneurship intention.
    Keywords: Entrepreneurship, Digital entrepreneurship, Entrepreneurial intention, Theory of planned behavior, Environmental factors, Computer science students
  • Ali Baniasadi, Keyvan Salehi * Pages 177-203
    There was no theoretical knowledge on the main constituents of interview protocol as well as its development as a guide to conduct proper interviews. Accordingly, researchers attempted to clarify features of a high-quality protocol through reviewing and categorizing relevant documents and evidence and compiling the required article. The present paper was developed in three stages: a) documentary analysis of related resources; b) introduction on the components of the interview protocol; c) the quality of formulation of protocol. Initially, the related documents were searched at such scientific databases as SAGE, ERIC, EBSCO, Taylor & Francis, Springer, Emerald, PubMed and Elsevier from 2000 to 2017. Accordingly, 38 documents were retrieved and, after the initial review, 15 documents were reviewed and analyzed based on the criteria of usefulness and up-to-datedness. After analyzing and extracting the findings, the relatively common items were combined and they were divided into four main sections, including the starting point, questions, prompts, and the ending text of the interview. Finally, the four-stage refinement framework of the protocol was outlined to enhance the validity of the interview protocol. Besides, the relationship between the latter framework and process of formulating the protocol was presented in the form of a conceptual map.
    Keywords: building rapport, interview protocol refinement, interview guide, credibility & trustworthiness, higher education system