فهرست مطالب

تاکسونومی و بیوسیستماتیک - سال دهم شماره 2 (پیاپی 35، تابستان 1397)
  • سال دهم شماره 2 (پیاپی 35، تابستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/06/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • مرضیه بیگم فقیر*، ریحانه پورمجیب، ربابه شاهی صفحات 1-22
    در پژوهش حاضر، فیلوژنی مولکولی سرده Geum L. از ایران شامل 5 گونه G. kokanicum، G. iranicum، G. heterocarpum، G. rivale و G. urbanum متعلق به دو زیرسرده (Orthostylus Fisch and Mey و(Geumبا استفاده از داده های حاصل از توالی nrDNA ITS، cpDNA rpl32-trnL(UAG) و ترکیبی مطالعه شدند. تجزیه وتحلیل های فیلوژنی با استفاده از روش های بیشینه صرفه جویی تعبیه شده در نرم افزار PAUP*، بایزین با استفاده از نرم افزار MrBayes و بیشینه درست نمایی در نرم افزار RaxmlGUI اجرا شدند. نتایج تجزیه وتحلیل بیشینه صرفه جویی به تشکیل درخت مرکزی ITS ریبوزوم هسته ای منجر شد که دارای شاخه اصلی A حامل گونه های Geum و سرده های مرتبط نزدیک به آن (به ویژه Erythrocoma Greene، Acomastylis Greene، Coluria R. Br. و Novosieversia F. Bolle) در دو گروه تک نیاست. در تمام درختان حاصل، دو گونه از زیرسرده Geum گروهی تک نیا تشکیل دادند؛ در حالی که گونه های زیرسرده Orthostylus به شکل تری تومی)در تجزیه وتحلیل داده های (nrDNA ITS و یا گروه تک نیا)در تجزیه وتحلیل داده های کلروپلاستی و ترکیبی(ظاهر شدند. نتایج بررسی حاضر نشان دادند فیلوژنی مولکولی این سرده ها به شدت از دورگه گیری و پلی پلوئیدی (آلوپلی پلوئیدی) تاثیر می گیرد. یافته های بررسی حاضر محدوده سیستماتیک گونه های این سرده در فلورا ایرانیکا و فلور ایران را حمایت می کنند. در بررسی حاضر، تکامل صفت های ریخت شناسی میوه، تزیینات اگزین دانه گرده، ریزریخت شناسی بذر و صفت های تشریحی دمبرگ ارزیابی شد.
    کلیدواژگان: فیلوژنی، Geum L، Rosaceae، nrDNA ITS، .cpDNA rpl32-trnL (UAG)
  • انسیه پسرکلو، احمدرضا محرابیان*، محمد امینی راد، ناهید شفیعی صفحات 23-42
    جنس Carex L. با 62 گونه از 4 زیرجنس و 30 بخشه در ایران شناخته می شود. این جنس دارای گروه های تاکسونومیکی پیچیده متعددی است که ارزیابی صفت های تشخیصی و افتراقی را در آن ضروری می کنند. صفت های زایشی به ویژه گل آذین و گل اهمیت افتراقی زیادی در تمایز تاکسونومیکی و مرزبندی آرایه ها در تیره Cyperaceae و جنس Carex دارند. در مطالعه حاضر، صفت های ریخت شناسی دانه گرده 48 آرایه جنس Carex از نمونه های هرباریومی موسسه تحقیقات گیاه پزشکی کشور (IRAN) و دانشگاه شهید بهشتی (HSBU) ارزیابی و با نرم افزار PAST نسخه 17/2 تحت آنالیز خوشه بندی و تجزیه به مولفه های اصلی بررسی شد. آنالیز خوشه ایبر اساس داده های گرده شناسی، طبقه بندی زیرجنس و بخشه های موجود در فلور ایران و فلورا ایرانیکا را تایید می کند؛ با وجود این، صفت های گرده شناسی در کنار سایر صفت ها در تعیین محدوده گونه ها موثر هستند. دانه های گرده در این جنس به علت بسته شدن منافذ موسوم به هارمومگاتی (پدیده ای که در گیاهان رطوبت پسند رخ می دهد و طی آن دانه گرده به منظور حفظ آب به حالت چروکیده در می آید) تغییر شکل داده اند. گفتنی است دانه های گرده این جنس در ایران در اندازه کوچک تا متوسط طبقه بندی می شوند؛ علاوه براین، برخی صفت ها مانند تعداد منافذ و تزیینات سگزین در این جنس بیان کنندهگرایش های تکاملی اند.
    کلیدواژگان: گرده، تاکسونومی، Carex، ایران
  • حسن رجبی *، فرید فیضی صفحات 43-56
    مطالعه درباره مناطق هیبرید جانوری از نظر ژنومی طی دهه اخیر درحال انجام است. بحث درباره نفوذ (Introgression) ژنوم در فرایند تکامل بین دانشمندان چالش برانگیز است؛ هرچند کاهش یافتن ورود ژن در مناطق مختلف نشان دهنده درگیربودن ژن های گونه زایی است. در بررسی حاضر، عوامل جغرافیایی دخالت کننده در نفوذ ژن با شاخص هیبریداسیون (کلاین ژنومی) مقایسه شدند. در مطالعه حاضر، 127 توالی بررسی شدند که 82 توالی به M. m. castaneus و 45 توالی به M. m. domesticus مربوط بودند. 140لوکوس ازاینتوالی هااستخراج و در تجزیه وتحلیل ها وارد شدند. بررسی نتایج با نرم افزارهای Introgression و Barrier نشان داد ژنوم زیر گونه M. m. domesticus به تدریج درحال نفوذ به درون زیرگونه M. m. castaneus است و زیرگونه M. m. domesticus زیرگونه مهاجم و زیرگونه M. m. castaneus زیر گونه پذیرنده شناخته شد؛ همچنین عوامل طبیعی از جمله کوه ها، دریاچه ها و نمکزارهایی شناسایی شدند که نقش مانع ژنتیکی را برای این دو زیرگونه در ایران بازی می کنند. نتایج کلاین ژنومی نفوذ نامتقارن ژنتیکی را نشان دادند.
    کلیدواژگان: M. m. domesticus، M. m. castaneus، شاخص هیبریداسیون، کلاین ژنومی، ناحیه D-loop
  • رامین مناف فر*، راضیه عبدیل زاده، طاهره اکبری، آرمین اسکندری، سهیلا ابراهیمی، یاسمین سایقی صفحات 57-68
    آرتمیا سخت پوست کوچکی است که نه تنها اهمیت زیادی درصنعت آبزی پروری دارد، مدل پژوهشی مناسبی برای زیست شناسان است. به علت پراکندگی بسیار زیاد، سطوح پلوئیدی و تنوع های ریخت سنجی و فیزیولوژیک یافت شده بین جمعیت های بکرزای آرتمیا، تاکنون ارتباط فیلوژنتیک این جمعیت ها به طور دقیق کشف نشده است. اهمیت زیاد صفت های ریخت سنجی در تاکسونومی آرتمیا سبب شد صفت های ریخت سنجی یازده جمعیت مختلف آرتمیا شامل هفت جمعیت بکرزا از ترکیه و چهار جمعیت از ایران بررسی شوند. بیشتر جمعیت های ترکیه برای نخستین بار در دنیا طی مطالعه حاضر بررسی شدند؛ به این منظور، آرتمیاهای بالغ پرورش یافته در شرایط بهینه آزمایشگاهی ازنظر 11 صفت و با تجزیه وتحلیل های آماری مقایسه شدند. نتایج پژوهش حاضر نشان دادند صفت های چشم مرکب، طول ناحیه شکمی، عرض سر، طول تلسون و تعداد خارهای چپ و راست نقش مهم تری در جدایی جمعیتی دارند و برخی از این صفت ها در رده بندی جمعیت های آرتمیا ارزش بیشتری دارند. آزمون آماری تحلیل ممیزی (Discriminant Analysis) نشان داد با استفاده از صفت های ریخت سنجی، سه گروه برای آرتمیاهای بکرزای مطالعه شده در نظر گرفته می شود.
    کلیدواژگان: رده بندی آرتمیا، آرتمیای بکرزا، آرتمیای ایران، آرتمیای ترکیه، ریخت سنجی
  • علی میرحسینی*، یونس عصری، محمد ابوالقاسمی صفحات 69-84
    در پژوهش حاضر، ترکیب فلوریستیکی منطقه حفاظت شده کالمند در فاصله 10 کیلومتری شهرستان مهریز، استان یزد مطالعه شد. به این منظور، در فصل های بهار، تابستان و پاییز سال 1395 از منطقه نمونه برداری و پس از آماده سازی و شناسایی نمونه ها، تعداد 168 گونه گیاهی (3 گونه بازدانه، 140 گونه نهان دانه دو لپه ای و 25 گونه نهان دانه تک لپه ای) از 30 تیره و 103 جنس شناسایی شدند. بزرگ ترین تیره ها ازنظر غنای گونه ای به ترتیب Asteraceae (24 گونه)، Fabaceae (23گونه)، Poaceae (21 گونه)، Amaranthaceae (12 گونه) و Lamiaceae (10 گونه) بودند. همی کریپتوفیت با 6/31 درصد، تروفیت ها با 9/30 درصد و کامفیت ها با 8/23 درصد شکل های زیستی غالب منطقه بودند. ازنظر پراکنش جغرافیایی بیشترین سهم به عناصر ایرانی-تورانی (78 درصد) متعلق بود و سایر گونه ها به دو، سه یا چند ناحیه جغرافیایی تعلق داشتند. از میان گونه های شناسایی شده، 31 گونه گیاهی (5/18 درصد) انحصاری ایران بودند که بر اساس معیار IUCN در دو دسته گونه های در معرض انقراض و با خطر کمتر قرار گرفتند.
    کلیدواژگان: پراکنش جغرافیایی، شکل زیستی، گونه های انحصاری، یزد
  • محمدرضا اشرف زاده* صفحات 85-96
    مدیریت و حفاظت از حیات وحش نیازمند داشتن تصویری جامع از تنوع و تغییرپذیری ژنتیکی در ساختارهای جغرافیایی است. هدف پژوهش حاضر، بررسی تنوع ژنتیکی جمعیت های گراز وحشی در ایران با استفاده از یک قطعه 572 جفت بازی از ناحیه کنترل میتوکندریایی در نظر گرفته شد. به این منظور، تعداد 29 نمونه متعلق به جنوب کشور توالی یابی شد؛ همچنین 75 توالی دیگر که به مناطق مختلف ایران مربوط بودند از بانک ژن استخراج شدند. بر اساس تحلیل ها، چهار کلاد جهانی متعلق به گراز وحشی شامل کلادهای شرق نزدیک 1 (NE1)، شرق نزدیک 2 (NE2)، اروپایی و آسیایی در ایران حضور دارند و کلادهای اروپایی و NE1 به ترتیب کمترین و بیشترین پراکنش را به خود اختصاص می دهند. حضور هم جای کلادها در مناطق مختلف کشور از مهم ترین جنبه های درخور توجه است. شمال غربی کشور منطقه تماس کلادهای اروپایی و آسیایی در نظر گرفته می شود. بر اساس یافته ها، تعداد 20 هاپلوتایپ در 104 توالی از ایران شناسایی شد. تنوع هاپلوتایپی و تنوع نوکلئوتیدی در نمونه های ایران به ترتیب حدود 882/0 (انحراف معیار= 014/0) و 0145/0 (انحراف معیار= 00047/0) محاسبه شد. بر اساس تحلیل AMOVA، اختلاف ژنتیکی بین کلادها (84/82 درصد) بیش از اختلاف ژنتیکی داخل این کلادها بود؛ علاوه بر این، نمایه FST نیز وجود ساختار ژنتیکی معناداری را بین کلادها تایید کرد. هیچ یک از نمایه های Fu’s FS و Tajima’s D، نشانه های مشخصی از وجود گسترش جمعیت شناختی ناگهانی در کلادهای گراز وحشی متعلق به ایران را تایید نکردند.
    کلیدواژگان: تغییرپذیری ژنتیکی، تحلیل واریانس مولکولی، تنوع هاپلوتایپی، Sus Scrofa
|
  • Marzieh Beygom Faghir *, Reyhaneh Pourmojib, Robabeh Shahi Pages 1-22
    In the present study, molecular phylogeny of the genus Geum L. in Iran, including 5 species (G. kokanicum, G. iranicum G. heterocarpum, G. rivale and G. urbanum) from two subgenera (Orthostylus Fisch & Mey and Geum) were studied using nrDNA ITS and cpDNA rpl32-trnL(UAG)and combined sequence data. Phylogenetic analyses were performed using maximum parsimony approach as implemented in PAUP*, Bayesian method using MrBayes programm and Maximum Likeliood analysis using RaxmlGUI software. The parsimony analysis led to the formation of nrDNA ITS majority-rule consensus tree with a main clade (A), comprising Geum species and its related genera especially Coluria R. Br., Acomastylis Greene, Erythrocoma Greene and Novosieversia F. Bolle., arranged in two monophyletic groups. In all obtained trees, the two representatives of subgenus Geum completely were resolved and formed monophyletic group. While 3 species of the subgenus Orthostylus formed both tritomy (in nrDNA ITS sequence data analysis) and monophyletic group (in cpDNA rpl32-trnL (UAG) and combined sequence dataanalysis). The results of the present study showed that phylogenetic relationship of the genus is strongly under the influence of hybridization and polyploidy (allopolyploidy). The current result support circumscriptions of the genus presented in flora Iranica and flora of Iran. In this study, the evolutionary trends of fruits morphology, exin sculpturing, seed micromorphology and petiole anatomy were evaluated. Key words:
    Keywords: Phylogeny, Geum, Rosaceae, nrDNA ITS, cpDNA rpl32-trnL (UAG)
  • Ensieh Pesarkloo, Ahmadreza Mehrabian *, Mohammad Amini Rad, Nahid Shafie Pages 23-42
    The Carex L. includes 62 species of 4 subgenus belonging to 30 sections in Iran. This genus has numerous complex taxonomic groups that make it necessary to evaluate the diagnostic and differential traits. The reproductive characters especially inflorescent showing the high value to taxonomic delimitation in Cyperaceae as well Carex. This study examined 48 taxa of Carex on the basis of herbarium accessions of Iran and Shahid Beheshti University herbariums that was performed using cluster analysis as well PCA methods by PAST ver. 2.17 software. Cluster analysis did not support the classifications of Flora of Iran and Flora Iranica. However, as subsidiary evidence accompanied with other systematic traits can be effective in delimitation of taxa. Besides, due to closure of the apertures that known as harmomegathy, pollen grains has been deformed. Moreover, the pollens are classified in the small to medium class. Also, some characters such as sculpturing the sexine as well the number of apertures show some evolutionary tendencies in the genus.
    Keywords: Pollen, Taxonomy, Carex, Iran
  • Hassan Rajabi *, Farid Faizi Pages 43-56
    Genomic aspects of animal’s hybrid zone are studding in the recent decade. Introgression of gene in the evolution process is a very challenging issue among scientists. Gene flow reduction is probably a consequence of the speciation genes involvement. In this study, the influence of different geographical factors on gene introgression in hybrid index (genomic cline) was analyzed. We investigated 127 D-Loop sequences containing 140 independent loci for analysis: 82 sequences from M. m. castaneus and 45 sequences from M. m. domesticus. Results of the Introgress and Barrier programs showed gene invasion of M. m. domesticus subspecies in genomic background of M. m. castaneus subspecies. So, M. m. domesticus subspecies acts as an invasive subspecies and M. m. castaneus as a genome receptor. Also, our results showed that environmental elements such as mounts, lakes and salt marsh play the role of the barrier between the two subspecies in the studied regions. The results of the genomic cline represent the asymmetric genomic influence
    Keywords: M. m. domesticus, M. m. castaneus, Hybridization Index, Genomic Cline, D-Loop
  • Ramin Manaffar *, Razieh Abdilzadeh, Armin Eskandari, Soheila Ebrahimi, Yasemin Saygi, Tahereh Akbari Pages 57-68
    Artemia, small crustacean, not only is very useful in aquaculture industry but also is a model organism for biologists. The parthenogenetic population of Artemia has not been classified so far mainly because of high dispersal, different ploidy levels and diverse physiological and morphometric characteristics. Due to the importance of the morphometric traits in taxonomy of Artemia, in this study morphometric characters of 11 Artemia populations, comprising 7 parthenogenetic Artemia populations from Turkey and 4 populations from Iran were studied. Most of Turkey populations were studied for the first time in the world. In this regard, eleven morphometric parameters of laboratory cultured Artemia were compared. The results showed that the characteristics such as the compound eyes, abdominal length, head width, Telson length and the number of left and right thorns could play an important role in the separation of populations. This study revealed that some morphometric characters of Artemia Can be of high significance for morphometric studies of Artemia. Based on DA (Discriminant Analysis), using some morphometric traits of Artemia, the studied parthenogenetic Artemia can be classified into three groups.
    Keywords: Artemia Taxonomy, Parthenogenetic Artemia, Artemia from Iran, Artemia from Turkey, Morphometry
  • Ali Mirhosseini *, Younes Asri, Mohammad Abolghasemi Pages 69-84
    The current investigation concerns the flora of Bahadoran Kalmand protected region, 10 km southeastern of Mehriz, Yazd province. To this end, in the spring, summer and autumn of 2015, sampling was done from the area. A total of 168 plant species belonging to 30 families and 103 genera were identified. From the total identified species are 3 gymnosperms, 140 dicotyledones and 25 monocotyledones. The largest families in terms of species richness were Asteraceae (24 species), Fabaceae (23 species), Poaceae (21 species), Amaranthaceae (12 species) and Lamiaceae (10 species), respectively. Hemicryptophytes (31.6%), therophytes (30.9%) and champhytes (23.8%) constitute the dominant life forms of the study area. From a chorological point of view, Irano-Turanian elements were dominant chorotypes (78%) and the other species were belonged to two, three or more phytogeographical regions. The area comprises 31 (18.5%) Iranian endemic species which according to IUCN conservation categories were classified as Endangered (EN) and lower risk (LR) in Iranian red data list.
    Keywords: Chorology, Life Form, Endemic Species, Yazd
  • Mohammad Reza Ashrafzadeh * Pages 85-96
    Wildlife management and conservation requires a comprehensive picture of genetic variation and variability in geographic structures. The purpose of the present study was to assess the genetic relationship and diversity of Iranian wild boar populations by analyzing a 572 bp fragment of mtDNA control region. To this end, a dataset was created using our sequences (29 wild boar) together with additional 75 sequences (from the south of Iran) downloaded from GenBank. Our analyses identified four distinct maternal clades within Iranian wild boars including Near East 1 (NE1), Near East 2 (NE2), Asiatic, and European. The European and NE1 clades have the smallest and largest geographical ranges in Iran, respectively. Furthermore, all of the clades are sympatrically distributed in the northwest of the country that this area could be considered as the contact zone of the four clades. According to the results, a total of 20 haplotypes were identified among the 104 sequences belonging to wild boars from Iran. The haplotype and nucleotide diversities were estimated as about 0.882 (±0.014) and 0.0145 (±0.00047), respectively. The AMOVA results of the Iranian clades demonstrated that the proportion of variation among clades (82.84%) was higher than the variation within them (17.16%). Also, the fixation index (FST) confirmed a significant genetic structure among the boar clades. Our findings revealed no evidence for a recent demographic expansion in the Iranian wild boars.
    Keywords: Genetic Variability, Analysis of Molecular Variance, Haplotype Diversity, Sus Scrofa