فهرست مطالب

حسابداری ارزشی و رفتاری - سال چهارم شماره 7 (بهار و تابستان 1398)
  • سال چهارم شماره 7 (بهار و تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/06/10
  • تعداد عناوین: 12
|
  • مهدی مرادی*، محمد علی باقرپور، رضا زمانی، مهین شفیعی صفحات 1-22
    کیفیت حسابرسی عنصری بنیادین است که نشان دهنده تقاضا برای خدمات حسابرسی است. هم چنین، کیفیت حسابرسی بالا باعث بهبود اعتبار و تداوم فعالیت حرفه و موسسات حسابرسی می شود. هدف این پژوهش بررسی خاتمه دادن زودهنگام و کم گزارش دهی زمان به عنوان عوامل کاهنده کیفیت حسابرسی و در نهایت، منافع بلندمدت موسسات حسابرسی است. در این راستا، داده های 157 نفر از کارکنان موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران به وسیله پرسش نامه های استاندارد در سال 1397 جمع آوری و با استفاده از رگرسیون خطی چندگانه در نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان می دهد که توانمندسازی روانشناختی حسابرسان که از ابعاد معناداربودن، شایستگی، خودمختاری و تاثیرگذاری تشکیل می شود، بر خاتمه دادن زودهنگام رویه ها و کم گزارش دهی زمان کار حسابرسی تاثیر منفی و معناداری دارد. بنابراین، هر چه قدر حسابرسان توانایی بیشتری بر تاثیرگذاری بر نتایج کار حسابرسی را در جهت هدف های مثبت و قابل قبول داشته باشند و برای شغل خود ارزش و یا اهمیت زیادی قائل باشند، رفتارهایی مانند خاتمه دادن زودهنگام رویه های حسابرسی و کم گزارش دهی زمان را به دلیل این که نتایج منفی برای موسسه و حرفه حسابرسی به دنبال دارد، انجام نداده و برعکس در راستای ارتقاء موسسه و حرفه حسابرسی گام برمی دارند.
    کلیدواژگان: کم گزارش دهی زمان کار، خاتمه دادن زودهنگام رویه ها، توانمندسازی روانشناختی
  • سعید مشایخی فرد، زهرا پورزمانی*، آزیتا جهان شاد صفحات 23-62
    هدف این پژوهش بررسی نقش میانجی ذهنیت فلسفی حسابرسان بر تاثیر اعتماد اجتماعی و هویت اجتماعی روی قضاوت حرفه ای  حسابرس می باشد . حسابرسی شاخه ای از علوم اجتماعی بوده و مولفه های اجتماعی  بر نگرش ذهنی حسابرس اثر می گذارد و نوع نگرش ذهنی افراد بر قضاوت حرفه ای آن ها اثر گذار است . جامعه آماری شامل حسابداران رسمی شاغل در موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران است که در سال 1397 تعداد 1585 نفر می باشد که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای  196 حسابرس انتخاب شدند . این پژوهش از نوع تحقیقات کاربردی بوده و شیوه گردآوری اطلاعات توصیفی از نوع پیمایشی و از نوع تحقیقات کیفی بوده و ابزار مورد استفاده در پژوهش پرسشنامه های استاندارد می باشد . در این پژوهش برای تایید روابط بین متغیرها از مدل معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی(PLS) استفاده شده است . همچنین با استفاده از آزمول سوبل فرض نقش میانجی متغیر ذهنیت فلسفی بررسی شد . نتایج بیانگر این است که اعتماد اجتماعی بر قضاوت حرفه ای تاثیر ندارد  ولی ذهنیت فلسفی نقش میانجی معنادار و منفی در تاثیر گذاری اعتماد اجتماعی بر قضاوت حرفه ای دارد .  همچنین  هویت اجتماعی  بر قضاوت حرفه ای تاثیر معنادار و منفی دارد و ذهنیت فلسفی نقش میانجی معنادار و مثبت در تاثیر گذاری هویت اجتماعی بر قضاوت حرفه ای ایفا می کند.
    کلیدواژگان: اعتماد اجتماعی، هویت اجتماعی، ذهنیت فلسفی، قضاوت حرفه ای
  • علی اکبر ارجمندنیا*، رضوان حجازی، آلبرت بغزیان، سارا اعتمادی صفحات 63-102
    باتوجه به اهمیت موضوع اخلاق در اسلام، هدف از این پژوهش بررسی ابعاد منفی ایجاد حساب های اجتماعی و چگونگی تاثیر آن بروی رفتار اخلاقی حسابداران می باشد. این پژوهش از نوع کاربردی بوده و در آن از مدل سازی معادله ساختاری استفاده می گردد. به علت گستردگی جامعه موردبررسی، با استفاده از فرمول کوکران، نمونه ای شامل 384 نفر از دانشجویان و شاغلین حرفه حسابداری با سطوح متفاوتی از دانش و تجربه، تعیین گردیده است. روش نمونه گیری به صورت تصادفی در نظرگرفته شده و نظرسنجی با استفاده از ابزار پرسشنامه در شهرهای تهران، مشهد، شیراز و کیش از طریق نمونه گیری در دسترس انجام شده است. سال موردبررسی 1397 می باشد. بازخورد مربوط به حساب های اجتماعی به صورت پیش فرض به عنوان متغیر کنترلی برای تاثیرات غیرمستقیم توجیه و بهانه تراشی به روی رفتارهای غیراخلاقی حسابداران درنظر گرفته شده است. نتایج این تحقیق نشان می دهد که حساب های اجتماعی ردشده توسط ذینفعان به علت عدم تطابق با واقعیت، موجب تقویت عدم پایبندی به اخلاق و تضعیف احساس گناه حسابداران می شود و در عوض رفتار غیراخلاقی آن ها را افزایش می دهد. همچنین در ارتباط با انواع ایجاد حساب اجتماعی، نتایج به دست آمده درنهایت بیانگر این بود که توجیه حساب های اجتماعی توسط حسابداران در مقایسه با بهانه تراشی، بیشتر به عدم پایبندی به اخلاق منجر می شود، همچنین به احساس گناه کمتر و رفتار غیراخلاقی بیشتری می انجامد.
    کلیدواژگان: حسابداری اجتماعی، حساب اجتماعی، رفتار غیراخلاقی، عدم پایبندی به اخلاق، احساس گناه
  • سید حسین حسینی*، مهران ذکریایی صفحات 103-134
    پژوهش حاضر باهدف بررسی تاثیر دیدگاه های تردیدحرفه ای بر پیامدهای شغلی حسابرس انجام شده است. باتوجه به شرایط خاص محیط فعالیت حسابرسی، احتمال بروز تنش بالاست. حمایت سرپرست می تواند تاحدود زیادی از تنش ایجادشده حرفه ای برای حسابرس و ترک کار آن ها بکاهد. این پژوهش تلاش دارد تا زمینه های ترک کار حسابرسان را با توجه به سطح مولفه رفتاری تردیدگرایی آن ها، بررسی نماید. جامعه آماری شامل حسابرسان شاغل در حرفه حسابرسی در سال 1397 بوده و جهت جمع آوری داده ها از پرسش نامه کوهن و همکاران (2017) استفاده شده است. تحلیل داده ها و آزمون فرضیه ها با نرم افزار لیزرل و به روش مدل سازی معادلات ساختاری بر اساس 257 پرسش نامه جمع آوری شده از حسابرسان شاغل در حرفه حسابرسی و به روش غیر احتمالی نمونه در دسترس انجام گردیده است. این پژوهش به لحاظ زمان مقطعی، ازنظر منطق اجرا قیاسی- استقرایی و به لحاظ هدف از نوع کاربردی است. نتایج نشان می دهد که در نمونه مورد بررسی تردیدحرفه ای سوگیرانه و خنثی، به ترتیب تاثیر معنی دار منفی و مثبت بر حمایت درک شده شریک و سازمان دارد. هم چنین، حمایت درک شده شریک به طور غیرمستقیم تاثیر مثبت بر رفتار سازمانی فردی، و تاثیر منفی بر تمایل به ترک شغل حسابرسان دارد. نتایج حاصل می تواند در شناسایی عوامل انگیزشی رفتاری حسابرسان مبتنی بر گرایش تردیدگرایی آنان، و حفظ دارایی های انسانی موسسات حسابرسی نقش به سزایی ایفا کند.
    کلیدواژگان: دیدگاه های تردید حرفه ای، حمایت درک شده شریک، حمایت درک شده سازمانی، رفتار سازمانی فردی، ترک شغل
  • زهره موسوی*، زهره محسنی صفحات 135-180
    با افزایش توجه جهانی به مبحث اخلاق و نیز اهمیت کیفیت اطلاعات درحرفه حسابرسی، در این تحقیق سعی شده است تا گوشه ای از خلاء تحقیقاتی موجود در تبیین اثر سکوت سازمانی بر عملکرد اخلاقی و حرفه ایی جامعه حسابرسی پرشود. هدف پژوهش حاضر در وهله اول بررسی میزان سکوت سازمانی در دو جامعه حسابرسی؛ و در وهله دوم بررسی تاثیر ابعاد سکوت سازمانی بر عملکرد حرفه ایی و اخلاقی حسابرسان می باشد. پژوهش حاضر، توصیفی پیمایشی و نمونه آماری پژوهش را 363 نفر از حسابرسان شاغل در موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران و سازمان حسابرسی در سال 1397 تشکیل می دهند. داده های پژوهش از طریق پرسشنامه ساختار یافته و محقق ساخته جمع آوری گردید سپس با استفاده از نرم افزار PLS2 و روش مدلسازی معادلات ساختاری به تحلیل و آزمون فرضیه ها پرداخته شده است.
       یافته ها حاکی از آن است که میانگین سکوت سازمانی در جامعه حسابداران رسمی بیشتر از سازمان حسابرسی است. سکوت تدافعی تاثیر معنی داری در کاهش عملکرد حرفه ایی و اخلاقی حسابرسان در هر دو بخش خصوصی و دولتی دارد. تاثیر سکوت نوع دوستی بر افزایش عملکرد حرفه ایی و اخلاقی حسابرسان معنی دار، و اثر سکوت مطیع بر عملکرد حرفه ایی و اخلاقی حسابرسان، معنی دار نمی باشد. بین ویژگی های فردی-سازمانی و عملکرد حرفه ای و اخلاقی حسابرسان تاثیر مثبت و معنی داری وجود دارد و میزان این تاثیر بر عملکرد حرفه ای قوی تر و بیشتر است. از بین ویژگی های فردی-سازمانی، سابقه کاری بیشترین تاثیر مثبت و معنی دار را بر عملکرد اخلاقی و حرفه ایی حسابرسان دارد
    کلیدواژگان: سکوت سازمانی، عملکرد حرفه ایی، عملکرد اخلاقی، حسابرسی
  • حسن فرج زاده * صفحات 181-208
    پژوهش‏ های حوزه اخلاق نشان داده‏اند که بر خلاف انتظار، حسابداران در آزمون‏ های توسعه اخلاقی، امتیاز چندان بالایی کسب نمی‏ کنند که علت آن می‏تواند تمرکز حسابداران بر ویژگی شخصیتی توافق‏پذیری باشد. حال آنکه آزمون‏های تفکر اخلاقی، قضاوت‏ های مبتنی بر ویژگی شخصیتی تطابق ‏پذیری را حداکثر تا سطوح میانی فرایند توسعه اخلاقی ارزش‏گذاری می‏ کنند. تحقیق حاضر با هدف بررسی این موضوع، رابطه پنج ویژگی‏ شخصیتی اصلی با قضاوت اخلاقی دانشجویان رشته حسابداری را در مقایسه با دانشجویان رشته مدیریت بررسی می‏ کند. پنج ویژگی شخصیتی اصلی عبارتند از وظیفه ‏شناسی، برون گرایی، توافق ‏پذیری‏، روان‏ رنجوری و تجربه ‏پذیری. همچنین، در این پژوهش رابطه جنسیت با قضاوت اخلاقی نیز بررسی شده‏است.
        نتایج به دست آمده از پرسشنامه توزیع‏ شده بین 386 دانشجوی رشته‏ های حسابداری و مدیریت (گرایش ‏های مالی و بازرگانی) پنج دانشگاه استان تهران در سال 1397 نشان می‏دهد، در حالی که دانشجویان رشته حسابداری، اولویت بالاتری برای ویژگی شخصیتی توافق ‏پذیری قائل هستند، تفاوت معناداری بین امتیاز قضاوت اخلاقی دانشجویان رشته ‏‏های حسابداری و مدیریت وجود ندارد. با این وجود، دانشجویان حسابداری با ویژگی شخصیتی توافق‏ پذیری بالاتر، گرایش کمتری به قضاوت اخلاقی دارند. حال آنکه این رابطه در نمونه دانشجویان مدیریت وجود ندارد. به این معنی که دانشجویان حسابداری تحت تاثیر ارزش‏های رشته تحصیلی خود، ویژگی‏ های شخصیتی متفاوتی دارند و این موضوع می ‏تواند قضاوت اخلاقی آنان را تحت تاثیر قرار دهد. همچنین، نتایج نشان می‏دهد در هر دو گروه دانشجویان حسابداری و مدیریت، رابطه مثبت و معناداری بین وظیفه شناسی و برون‏گ رایی با قضاوت اخلاقی وجود دارد و رابطه بین روان رنجوری و قضاوت اخلاقی، منفی و معنادار است. در نهایت، بررسی رابطه بین جنسیت و قضاوت اخلاقی نشان داد، مطابق نظریه نقش جنسیت در فرایند اجتماعی شدن، دانشجویان دختر در مقایسه با دانشجویان پسر، گرایش بیشتری به قضاوت‏ های اخلاقی دارند.
    کلیدواژگان: پنج ویژگی شخصیتی اصلی، جنسیت، قضاوت اخلاقی، توافق پذیری، رشته تحصیلی
  • دنیا احدیان، فریدون رهنمای *، هاشم نیکومرام، رمضان علی رویایی صفحات 209-239
    یکی از راهکارهای کاهش هزینه های نمایندگی، برنامه ریزی مناسب جهت ایجاد اطلاعات تاثیرگذار بر تصمیم با طراحی سیستمهای ارزیابی عملکرد جامع منطبق با فرآیند یادگیری مدیران می باشد.یکی از عوامل بااهمیت در پردازش و طبقه-بندی اطلاعات دریافتی جهت کسب یادگیری شناختی، مدل های ذهنی می باشند که در دو بعد تایید و ساخت مدل های ذهنی طبقه بندی می شوند. تاییدمدل ذهنی مدیران منجر به پالایش، اصلاح و گسترش مدل های ذهنی موجود می شود و ساخت مدل ذهنی انعطاف پذیری، خلاقیت و نوآوری مدیران را درمقابله بااطلاعات جدید بهبود می دهد. هدف این پژوهش بررسی چگونگی  اثرگذاری سیستم های ارزیابی عملکرد جامع بر عملکرد مدیران به واسطه  تعدیل مدل های ذهنی در دو بعد تایید و ساخت مدل های ذهنی می باشد.
       پژوهش حاضر از نوع کاربردی و با رویکرد توصیفی- پیمایشی انجام شده است و داده های لازم با استفاده از نمونه آماری شامل 250 مدیر شاغل در شرکتهای تولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادارتهران برای دوره زمانی 95-94 به روش معادلات ساختاری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته اند.
      نتایج حاکی از آن است که سیستم های ارزیابی عملکرد جامع بر تعدیل مدل های ذهنی در هردوبعد ساخت و تایید مدل ذهنی تاثیرمثبت و معنی داری دارند. البته این اثر در ساخت مدل های ذهنی بیشتر است. همچنین گسترش مدل های ذهنی در هر دو بعد ساخت و تایید،موجب بهبود عملکرد مدیران می شود. بنابراین ترغیب به یادگیری با قراردادهای انگیزشی مبتنی بر اطلاعات فراهم شده از سیستم ارزیابی عملکردجامع دربهبود عملکردمدیران و کاهش هزینه های نمایندگی موثر می باشد.
    کلیدواژگان: سیستم های ارزیابی عملکردمدیران، تاییدمدل ذهنی، ساخت مدل ذهنی، معیار مالی و غیرمالی
  • رضا جامعی*، بنیامین عزیزی، رعنا کرمی صفحات 241-269
    امروزه مسئولیت پذیری اجتماعی به بخش جدایی ناپذیر فعالیت های تجاری در سراسر جهان تبدیل شده است. در این پژوهش به بررسی تاثیر مراحل مختلف چرخه عمر بر مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت ها پرداخته شده است. همچنین از منابع و قابلیت های مالی سازمانی چهارگانه اندازه شرکت، سودآوری، منابع نقدی و اهرم مالی به عنوان متغیر تعدیلگر استفاده شده است. به منظور نیل به اهداف پژوهش، نمونه ای متشکل از 777 سال -شرکت طی دوره زمانی 1390 تا 1396 به روش حذف سیستماتیک انتخاب و با استفاده از رگرسیون چندمتغیره بررسی شد. نتایج پژوهش نشان می دهد که در مراحل رشد و بلوغ شرکت ها مسئولیت پذیری اجتماعی را بیشتر رعایت می کنند. اما در مرحله رکود، نتیجه ای دال بر رعایت مسئولیت پذیری اجتماعی توسط شرکت ها یافت نشد. همچنین نتایج پژوهش نشان داد که در مرحله بلوغ متغیرهای تعدیلگر اندازه شرکت و اهرم مالی بر تاثیر چرخه عمر شرکت بر مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت ها موثرند اما متغیرهای تعدیلگر سودآوری و منابع نقدی تاثیری ندارد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که در ایران، شرکت ها  برای ایجاد مزیت رقابتی، جلب اعتماد عمومی و نیز جذب سرمایه و منابع لازم در مراحل رشد و بلوغ به انجام سرمایه گذاری در فعالیت های مسئولی ت پذیری اجتماعی مبادرت می ورزند.
    کلیدواژگان: مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت ها، چرخه عمر شرکت، منابع مالی سازمانی
  • محمدرضا نیک بخت*، حمید کلهرنیا صفحات 271-307
    با توجه به حرکت اقتصاد کشور به سمت اقتصاد دانش بنیان و رشد و توسعه شرکتهای دانش بنیان اهمیت گزارشگری دارایی های فکری این شرکتها بیش از پیش نمایان گردیده است. پژوهش حاضر به موضوع ارائه مدلی مناسب برای گزارشگری سرمایه فکری در شرکتهای دانش بنیان می پردازد. در این پژوهش ابتدا به کمک مصاحبه و بر اساس تحلیل تم برآمده از مصاحبه با 19 نفر از متخصصان و صاحب نظران حوزه سرمایه فکری و شرکتهای دانش بنیان، مدلی برای گزارشگری آثار سرمایه فکری در شرکتهای دانش بنیان در سال 1397 انجام شده است. همچنین پرسشنامه ای به منظور ارزیابی میزان مقبولیت مدل کیفی به دست آمده برای 114 صاحب نظر دیگر ارسال گردید که 87 نفر به آن پاسخ دادند. پرسشنامه مذکور به لحاظ هر دو ویژگی قابلیت اعتماد و اعتبار قابل قبول بوده است. نتایج به دست آمده بیانگر تایید تمام اجزای اصلی مدل کیفی تدوین شده است. در این مدل گزارشگری سرمایه فکری با معیارهای کمی-کیفی (ترکیبی) و بر مبنای 23 معیار قابل سنجش به دست آمده از مصاحبه با خبرگان مناسب به نظر می رسد. همچنین ارائه صورت سرمایه فکری در گزارش فعالیت هیات مدیره به عنوان مکان مناسب گزارشگری سرمایه فکری مورد تایید قرار گرفت. از پیامدهای گزارشگری سرمایه فکری، استفاده به عنوان ورودی ارزشگذاری شرکتها و مقاصد تامین مالی، کاهش عدم تقارن اطلاعاتی و ابزار مدیریتی کاربردی مورد تائید قرار گرفت.
    کلیدواژگان: سرمایه فکری، گزارشگری مالی، عدم تقارن اطلاعاتی، شرکتهای دانش بنیان، تحلیل تم
  • سیامک طایفه، محسن دستگیر*، فرزین رضایی، سعید علی احمدی صفحات 309-341
    بر اساس نظریه نمایندگی و با وجود عدم تقارن اطلاعاتی بین مودیان مالیاتی و دولت، به طور طبیعی شرکت ها سعی می کنند در پرداخت مالیات اجتناب کنند. از سوی دیگر دولت ها با توجه به محدودیت های موجود در تلاشند با شناسایی مودیان مالیاتی پرریسک، مطابق قوانین و مقررات، مالیات حداکثری را وصول کنند و پژوهش گران این حوزه نیز به دنبال شناسایی عوامل موثر بر اجتناب مالیاتی هستند. این تحقیق با رویکردی کیفی-کمی و با هدف رتبه بندی عوامل موثر بر اجتناب مالیاتی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران انجام شده است. برای انجام تحقیق حاضر، ابتدا با پرسش از 10 خبره دانشگاهی و مالیاتی مستقل نظر از هم، 37 عامل کمی موثر بر اجتناب مالیاتی در هشت بعد، که بر اساس گزارش های منتشره در خصوص این شرکت ها قابل اندازه گیری است، شناسایی شد. سپس این عوامل و متغیر وابسته، اندازه گیری و با استفاده از تکنیک معادلات ساختاری، اثرگذاری ابعاد، مورد آزمون قرار گرفت. در انتها براساس ابعاد تایید شده، با استفاده از پرسشنامه مقایسه زوجی توزیع شده بین همان خبرگان و تحلیل سلسله مراتبی، رتبه بندی انجام شد. جامعه آماری تحقیق شامل 77 شرکت بورسی بوده که به روش غربالگری انتخاب شدند و دوره زمانی آن، سال های 1395-1391 است. مصاحبه با خبرگان در سال 1396 انجام و پرسشنامه های رتبه بندی نیز در سال 1397 توزیع شد. نتایج تحقیق نشان داد ابعاد تایید شده و رتبه بندی آنها به شرح زیر است: عوامل تجاری، عوامل راهبری شرکتی، عوامل مربوط به حسابرس، عوامل مربوط به گزارش های مالی، عوامل مربوط به صنعت، ویژگی های عمومی، عوامل مربوط به بازار سرمایه و عوامل اجتماعی.
    کلیدواژگان: اجتناب مالیاتی شرکتی، مودیان پرخطر، اطلاعات عام شرکت ها، اطلاعات خاص شرکت ها
  • محسن حسینی الاصل، فرزانه حیدرپور*، یدالله تاری وردی صفحات 343-380
    به عقیده برخی حسابداران، گزارشگری مالی در کشورهای اسلامی بایستی بر پایه انصاف، احسان و اخلاق بنا شود. در این پژوهش، امکان تعدیل چارچوب فعلی گزارشگری متناسب با اهداف حسابداری اسلامی و انطباق فرآیند شناخت و گزارش رویدادهای مالی با شریعت مورد مطالعه قرار گرفته است. روش تحقیق ترکیبی (کیفی و کمی) می باشد. در بخش کیفی به شیوه تحلیل محتوا؛ با کمک آیات قرآن، فتاوی دینی و نتایج پژوهش های قبلی، ضرورت تعدیل برخی از مولفه های چارچوب فعلی تبیین و در بخش کمی با استفاده از دو پرسشنامه جداگانه، نظر 30 نفر از متخصصین فقهی و 73 نفر از متخصصین مالی در این زمینه در سال 1397 دریافت و با کمک آزمون t تک گروهی تحلیل گردید. جامعه آماری در بخش فقهی؛ طلاب سطوح عالی و در بخش مالی؛ اعضای هیات علمی، حسابداران رسمی و کارشناسان بورس اوراق بهادار تهران بوده است. نتایج نشان می دهد: گزارشگری بر پایه ارزش های منصفانه، اندازه گیری سود براساس رویکرد ترازنامه ای، ارایه صورت ارزش افزوده، فهرست دارایی های مشمول زکات، صورت  جریان های نقدی ناشی از وجوه شرعی، چک لیست رعایت الزامات زیست محیطی و افشای معاملات شبهه ناک، موجب شفافیت بیشتر و ارزیابی دقیق تر عملکرد مدیران و ریسک سرمایه گذاری در موسسات و ارزیابی میزان ایفای مسئولیت های اجتماعی و شرعی آنها می شود.
    کلیدواژگان: گزارشگری الی اسلامی، وجوه شرعی، مسئولیت های اجتماعی-شرعی
  • سید موسی محمدی، میرفیض فلاح شمس، عباس افلاطونی، رضا غلامی * صفحات 381-401
    در عصر حاضر سهم عمده جذب و تخصیص منابع در بانک ها در ارتباط با جامعه صورت می گیرد لذا مدیران بانک ها به منظور دستیابی به اهداف سازمانی، علاوه بر آن که به سرمایه فیزیکی و انسانی نیازمند هستند به سرمایه اجتماعی نیاز دارند تا از این راه بتوانند زمینه های رقابت و توسعه سازمان خویش را فراهم آورند. سرمایه اجتماعی مدیران دارایی بالقوه ایشان است که قابلیت دستیابی و بسیج آن از طریق ارتباطات اجتماعی، فراهم می شود. هدف اصلی این پژوهش بررسی تاثیر سرمایه اجتماعی مدیران بر عملکرد مالی در بانک ها است. آزمون فرضیه ها با استفاده از روش آماری تحلیل رگرسیون با داده های ترکیبی با استفاده از اطلاعات 30 بانک کشور شامل بانک های بورسی و غیر بورسی طی سال های 1387 تا 1396 انجام شده است. درنهایت 265 داده-سال جهت آزمون فرضیات استخراج گردید. یافته های پژوهش نشان می دهد که سرمایه اجتماعی مدیران تاثیر مثبت و معنی دار بر معیارهای عملکرد مالی شامل نرخ بازده متوسط دارایی ها، نسبت سایر درآمدهای عملیاتی به کل دارایی های بانک و سود خالص عملیاتی دارد.
    کلیدواژگان: سرمایه اجتماعی مدیران، عملکرد مالی، نرخ بازده دارایی ها
|
  • Mahdi Moradi*, Reza Zamani, Mahin Shafiee, Mohammad Ali Bagherpour Pages 1-22
    Audit quality is a fundamental element that reflects the demand for audit services. Also, high audit quality improves the credibility and continuity of profession and audit firms. The purpose of this study is to investigate the Premature Sign-Off Procedures and Underreporting Time of Audit as reducing the quality of audit and, ultimately, the long-term interests of audit firms. In this regard, the data of 157 employees of the auditors of the member of the audit firms of the member of Iranian Association of Certified Public Accountants in 2019 and analyzed using multiple linear regression analysis in SPSS software. The results of the research show that the psychological empowerment of auditors, which consists of dimensions of meaningfulness, competence, autonomy and influence, has a negative and significant effect on the early termination of procedures and the lack of accountability of the audit work time. Therefore, the greater the ability of auditors to have an impact on the results of the audit work in pursuit of positive and acceptable goals and values and / or their importance for their work, the behaviors such as early termination of audit procedures and low reporting time due to It does not produce negative outcomes for the institution and audit profession, and vice versa, in order to advance the institution and the audit profession.
    Keywords: Work Underreporting Time, Premature Sign-Off of procedures, psychological empowerment
  • Saeed Mashayekhifard, Zahra Pourzamani*, Azita Jahanshad Pages 23-62
    The purpose of this study was to investigate the role of mediating the Philosophic - mindedness of auditors on the effects of social trust and social identity on professional judgment. Auditing is a branch of the social sciences and social components that affect the attitude of the auditor and the type of mental attitude of individuals that affects their professional judgment. The statistical population consists of 1585 individuals, whose working in the Iranian Auditing Organization and auditing firms as a member of the Iranian Association of Certified Public Accountants. In 2018, 196 auditors were selected by using a cluster random sampling method. This research is an applied research method. The method of collecting descriptive information is a survey type of qualitative research and the tools used in the research are standard questionnaires. In this research, structural equation model with partial least squares approach (PLS) has been used to confirm the relationship between variables. Also the assumption of the mediating role of the variable of Philosophic - mindedness was examined using the Sobel test.
        The results indicate that social trust doesn’t affects professional judgment, however Philosophic - mindedness has a mediating role in influencing social trust on professional judgment. Moreover, social identity has a meaningful and negative affect on professional judgment, and Philosophic - mindedness plays a meaningful and positive mediator role in influencing social identity on professional judgments.
    Keywords: Social Trust, Social Identity, Philosophic - Mindedness, Professional Judgment
  • Ali Akbar Arjmandniya*, Rezvan Hejazi, Albert Boghosian, Sara Etemadi Eidgahi Pages 63-102
    According to importance of the issue of ethic in Islam, the purpose of this research is to investigate the negative dimensions of social accounting and how it affects the ethical behavior of accountants. This is an applied research and uses structural equation modeling. Due to the wide scope of the study population, using a Cochran formula, a sample of 384 students and accounting professionals with different levels of knowledge and experience has been identified. The sampling method was applied randomly and a questionnaire was used to survey the cities of Tehran, Mashhad, Shiraz and Kish through available sampling.The target year is 2018. Feedback from social accounts is considered as a controlling variable for indirect effects of justification and excuse for accountants' unethical behaviors. The results of this research show that social accounts that rejected by subordinates due to inconsistency with reality, it strengthens moral disengagement and undermines the guilt of accountants and, instead, increases their unethical behavior.
    Also, with regard to the types of social accounts constructed, the results ultimately show that the justification of social accounts by accountants, in comparison with excuses, leads to higher moral disengagement, less guilt, and more unethical behavior, compared with constructing excuses. Account feedback was hypothesized as a control variable for indirect effects of justifications and excuses on unethical behaviors such that account rejection would strengthen moral disengagement and weaken guilt, and in turn, increase unethical behavior.
    Keywords: Social Accounting, Constructing Social Account, Unethical Behavior, Moral Disengagement, Guilt
  • Seyyed Hossein Hosseini*, Mehran Zakariyaei Pages 103-134
    This study examines the impact of auditor perspectives of professional skepticism (i.e., the neutral perspective and the presumptive doubt perspective) on critical job outcomes within the audit profession. It focuses on audit field and probability of tension occurance. In this situation, supervisor support must have affect on their turnover intemsion, based on skeptical traits of auditors. By using a sample of 257 auditors and asking them to fill Cohen's (2017) questionnaire. In terms of the aim, this study is considered as an applied research. Results showed that the neutral and presumptive doubt perspectives of professional skepticism have a positive and negative effect on partner and organizational support, respectively. Also, levels of perceived partner support mekes higher levels of organizational citizenship behaviors, and have a negative effect on the career trajectory of audit professionals (e.g., higher turnover intentions).
    Keywords: Professional Skepticism Perspectives, Perceived Partner Support, Perceived Organizational Support, Individual Organizational Behavior, Turnover Intention
  • Zohreh Mousavi*, Zohreh Mohseni Pages 135-180
    With increasing global attention to ethical issues as well as the importance of quality information in the audit, this study attempts to fill a corner of the research gap in explaining the effect of organizational silence on the ethical and professional performance of the audit community. The main purpose of this study is to investigate the extent of organizational silence in two audit societies, and secondly, to examine the effect of organizational silence dimensions on the professional and ethical performance of auditors. The present study is descriptive and the sample consists of 363 auditors working in the audit institutions of the member of the Iranian Association of Official Accountants and the Audit Organization in 2019. The research data were collected through a structured and researcher-made questionnaire. Then, using structural equation modeling and Partial Least Squares software (pls), hypotheses were analyzed and tested
    Keywords: organizational silence, professional performance, ethical performance, audit
  • Hassan Farajzadeh * Pages 181-208
    CContrary to expectations, ethics research has shown that, accountants earn low ethical reasoning scores in the moral development tests, due to accountants focusing on agreeableness trait. However, ethical tests evaluate agreeableness trait up to the intermediate levels of the moral development model. The purpose of this study is to investigate the relationship between five personality traits and ethical judgments of accounting students compared with management students. The big five personality traits are conscientiousness, extraversion, agreeableness, neuroticism and openness to experience. I also investigate the relationship between gender and moral judgment. Using a questionnaire and answers provided by 386 accounting and business students, from five universities located in Tehran province, in 2018, results show, accounting students have a higher priority for agreeableness personality trait. But, there is no significant difference between the ethical judgments of accounting and business students. I find that those accounting students who do prefer agreeableness trait appear to have lower levels of moral judgment. While this relationship does not exist for the business students. This means that accounting students have different personality traits, influenced by their discipline, and therefore have different moral judgment. Also, for both groups, there is a positive significant relationship between conscientiousness and extroversion with moral judgment and the relationship between neuroticism and moral judgment is negative. Finally, the study of the relationship between gender and moral judgment showed that, according to theory of gender role in socialization, female students tend to have more moral judgments than males.
    Keywords: Agreeableness, Big Five Personality Traits, Discipline, Gender, Moral Judgment
  • Hashem Nikoomaram, Ramezanali Royaee, Fereydoon Rahnamay *, Donya Ahadian Pages 209-239
    One of the ways to reduce agency costs is to plan for the creation of effective decision-making information by designing appropriate comprehensive performance evaluation systems according to managers' learning process
    One of the important factors in the processing and classification of information for cognitive learning is mental models that are categorized in two dimensions of mental model confirmation and mental model building.
    managers mental model confirmation leads to the refinement, modification and expansion of existing mental models, and mental model building improves the flexibility, creativity and innovation for managers in the face on new information
    The purpose of this study was to investigate the effect of comprehensive performance measurement systems on the performance of managers by modifying the modalities of the two aspect of learning at the individual level (mental model confirmation, mental model building.
    This study was performed functional and descriptive-survey approach. The data were collected using a sample of 250 managers in manufacturing companies listed on Tehran Stock Exchange for the period 2015-2016 with Using structural equation have been analyzed, The results indicate that Comprehensive performance evaluation systems in any two aspects of learning (build and confirmed mental model) have a significant positive and meaningful effect on the modification of the mental models, Of course, this effect is more in the building of mental models. Also, the development of mental models in both dimensions of building and confirmation improves the performance of managers.
    Therefore, encouraging learning with incentive contracts based on the information provided by the comprehensive performance measurement systems is effective in improving the performance of managers and reducing the cost agency.
    Keywords: manager's performance measurement systems, mental model confirmation, mental model building, financial, non-financial criteria
  • Reza Jamei*, Benyamin Azizi, Rana Karami Pages 241-269
    Corporate social responsibility (CSR) has become an integral part of conducting business around the world. In this study, the impact of different stages of the company life cycle on corporate social responsibility has been investigated. Also quadruple financial resources, corporate size, profitability, cash resources and financial leverage have been used as moderator variables. In order to achieve the research purposes, 111 companies from listed companies in the Tehran Stock Exchange during the years 2011-2017 were selected by systematic elimination sampeling method and a tota of 777 firm-years observation of the company was considered for the analysis. To test the hypotheses of the research, multiple regression model and panel data were used. The findings of the study showed that during growth and maturity stages, companies are more responsible for social responsibility. But in the shake out stages, no findings indicative showing social of responsibility of companies were found. In addition, the findings of the study showed that in the stages of maturity, the corporate size moderator variable, and the financial leverage moderator variable affects the impact of company life cycle on corporate social responsibility, but the moderator variables modifying profitability and cash resources do not affect the impact of company life cycle on corporate social responsibility.   The findings of the study show that in Iran, companies are investing in social responsibility activities in order to create competetive advantage, gain general trust, and attract capital and resources in the stages of growth and maturity.
    Keywords: Corporate Life Cycle, Corporate Social Responsibility, Financial Resource
  • Mohammad Reza Nikbakht*, Hamid Kalhornia Pages 271-307
    Given the movement of the country's economy towards knowledge-based economy and the growth and development of knowledge-based companies, the importance of the reporting of intellectual property of these companies has become more and more evident. The present research addresses the issue of providing an appropriate model for intellectual capital reporting in knowledge-based companies in 2018. In this research, by using an interview and based on the thematic analysis based on interviews with experts in the field of intellectual capital and knowledge-based companies, a model for reporting the effects of intellectual capital in knowledge based companies is proposed. The acceptability of the qualitative model was measured using a questionnaire. The questionnaire was acceptable in terms of both reliability and credibility. The results show that all the main components of the qualitative model have been approved. In this model, intellectual capital reporting was quantitatively qualitative (hybrid) and based on quantitative variables obtained from interviewing experts. Also, the Board of Directors' activity report was approved as the appropriate place for intellectual capital accounting reporting. Also, the implications of intellectual capital reporting, use as inputs for corporate valuation and financing purposes, reduction of information asymmetry, and functional management tools were confirmed.
    Keywords: Intellectual capital, Financial reporting, Information asymmetry, Knowledge Based Companies, Thematic analysis
  • Siamak Tayefeh, Mohsen Dastgir*, Farzin Rezaee, Saeid Ali Ahmadi Pages 309-341
    The Hierarchy of Effective Factors on Corporate Tax Avoidance Because of the information asymmetry within taxpayers and governments, commonly, the taxpayers try avoid the payment of tax. The problem can be explained by Agency theory. On the other hand, governmants try to maximize receiving tax by recognizing risky taxpayers and researchers try to recognize effective factors on tax avoidance. The aim of the research is the hierarchy of effective factors on corporate tax avoidance on Tehran stock exchange. In this research, first, 37 quantity factors are recognized that affect on corporate tax avoidance in 8 dimensions by interview with academic and professional experts that can be measure by corporate reports.
       Then the factors and dependent variable are measured and are tested the efficacy of the dimensions by structural equation model (SEM). Finally, based on confirmed dimensions, hierarcy is done by contributed analytic hierarchy process quastionaries with same experts. Statistic population in this research involves 77 companies listed in Tehran Stock Exchange during the period 2013-2017 that are selected by systematic delete. The interview with experts done at 2017 and questionaries contributed at 2018. Results show that the hierarchy of effective factors on corporate tax avoidance is: trading factors, corporate governance factors, auditor factors, financial reporting factors, industrial factors, public attributes, capital market factors and social factors.
    Keywords: Tax Avoidance, Risky Taxpayers, Companies Public Information, Companies Private Information
  • Mohsen Hosseiniol Asl, Farzaneh Heidarpoor*, Yadollah Tariverdi Pages 343-380
    According to some accountants, financial reporting in the islamic countries should be based on fairness, goodness and morality. This study examined the possibility of modifying the conventional framework for reporting in line with Islamic accounting objectives and to adapt the process of recognition and reporting financial events in accordance with the Shari'a principles. The research method is combination (qualitative and quantitative). In the qualitative section of the content analysis method, with the help of the Qur'an, Religious' Fatwa and the results of previous studies, the necessity of modifying some of the components of the conventional conceptual framework were expressed In the quantitative section, by using the two separate questionnaires, the viewpoints of 30 religious scholar and 73 financial specialists (faculty members of the universities, official accountants and senior experts of Tehran Stock Exchange) in 2018 were obtained and analyzed by using the single-group T test. The results show reporting on the basis of fair values, measuring earnings based on the balance sheet approach, presentation of the value added statement, disclosure of the cash flows arising from the religious funds, providing a list of the assets subject to Zakat, disclosure of the doubtful deals and submitting the ecological requirements checklist leads to greater transparency and more accurate assessment of the performance of managers, better evaluating the risk of investment in the enterprises and thire social-religious responsibilities.
    Keywords: Islamic Financial Reporting, Islamic Funds, Social-Shari'a Responsibilities
  • Seyed Moosa Mohammadi, Mirfeiz Fallah Shams, Abbas Aflatooni, Reza Gholami * Pages 381-401
    Given the present era, the major share of resources attraction and allocation in the banks occurs in connection with society. As such, managers need social capital as well as physical and human capital in order to attain organizational goals, provide the ground for competition and pave the way for the development of their respective organization. Managerial social capital is an asset in a social network that can be accessed and mobilized through network membership. As such, the main objective of this research is to examine the impact of the manager's social capital on financial performance of banks. The research hypotheses are tested using the statistical method of regression analysis with synthetic data on 30 banks of the I. R. Iran. Included on stock exchanges and other, in 2009-2018 Conclusively, 265 data-years are extracted to test the hypotheses. The findings of the research show that social capital has a positive and significant impact on financial performance criteria, including the average return on assets, the ratio of other operating income to total bank assets and net operational profit.
    Keywords: Managers' Social Capital, Financial Performance, Return on Assets