فهرست مطالب

تعالی حقوق - سال دهم شماره 1 (پاییز 1397)
  • سال دهم شماره 1 (پاییز 1397)
  • 200 صفحه،
  • تاریخ انتشار: 1397/09/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • بررسی رویکردهای عینی و ذهنی پیش بینی خطر در تحقق قصد قتل تبعی
    امان الله علیمرادی*، صابر حمزه جواران صفحات 7-32
    در تبیین قصد قتل تبعی دو رویکرد وجود دارد. عین گرایان ملاک را بر تفسیر جامعه از خطرناکی فعل می گذارند؛ در مقابل ذهن گرایان در قصد قتل تبعی هم چنان بر احوالات ذهنی متهم (فارغ از قصد او) تاکید دارند. فقه امامیه به رغم استفاده از دیدگاه عینی، به ذکر مصادیق بسنده کرده و ملاک مشخصی را برای طبقه بندی این نوع افعال به دست نداده است. قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 بر این ابهام افزوده و در ماده ی 144 مشخصا بیان نکرده است که «علم مرتکب به تحقق نتیجه» در جرایم مقید، با چه شرایطی مشمول ماده ی 144 و به تبع، مشمول بند الف ماده ی 290 قرار می گیرد؛ و نیز با جمع چه شرایطی علم مرتکب به وقوع نتیجه مشمول بند ب این ماده خواهد بود. تحقیق حاضر به چگونگی تبیین قصد قتل تبعی در حقوق کامن لای انگلیس به مثابه یک نظام عینی پرداخته و شرایط تحقق هر یک از مواد مذکور را با استفاده از معیارهای عینی مشخص کرده است. در همین زمینه چگونگی تبیین قصد قتل تبعی در یک نظام ذهنی هم چون آلمان که از معیارهای عینی و جامعوی استفاده نمی کند، را مورد نظر قرار می دهد.
    کلیدواژگان: قصد تبعی، پیش بینی خطر، ضابطه ی عینی، ضابطه ی ذهنی، قتل
  • تحلیل نظریه معاونت در جرم غیر عمدی
    قاسم محمدی، احسان عباس زاده امیر آبادی* صفحات 33-56
    جرم دانستن معاونت در جرم های غیر عمدی با توجه به نصوص قانونی موجود در نظام حقوق ایران دشوار می نماید و از این رو سخن گفتن از آن نیازمند بحثی نظری در اثبات امکان تحقق آن در ساختاری منسجم است. در این مسیر ابتدا لوازم پذیرش نظریه ی معاونت در جرایم غیر عمدی از جمله «عدم لزوم احراز وحدت قصد طرفین»، «واقعی بودن عنوان معاونت» و «عدم لزوم عمدی بودن معان علیه» مورد توجه و کنکاش واقع شده است؛ آن گاه از رهگذر نقد و تحلیل مصادیق اختلافی آن از قبیل «معاونت در ارتکاب رفتار منشا جرم»، «مساعدت در ارتکاب قتل خطئی» و «مداخله در قتل مهدورالدم غیر واقعی» مجالی برای تبیین فواید جرم شناختی مترتب بر پذیرش نظریه ی مذکور فراهم آمده است و در نهایت به قانون گذار پیشنهاد شده تا با بسط مصادیق معاونت در جرم، گامی موثر در جهت کنترل بزهکاری بردارد.
    کلیدواژگان: معاونت در جرم، معاونت در اثم، معاونت در جرم غیر عمدی، وحدت قصد، جرم انگاری
  • تحقق اعتبار امر مختوم در امور کیفری و شرایط استناد به آن
    پرویز ناصری*، مهران مستی صفحات 57-77
    قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 بدون ذکری از شرایط تحقق قاعده ی اعتبار امر مختوم، این قاعده را در ردیف جهات موقوفی تعقیب مورد شناسایی قرار داده است. شفافیت نسبی مقررات قانون آیین دادرسی مدنی در این زمینه و نظریه ی امکان تمسک به مقررات این قانون در فرض سکوت موازین دادرسی کیفری، تئوری وحدت و یگانگی شرایط تحقق قاعده ی اعتبار امر مختوم در امور مدنی و کیفری را قوت بخشیده است؛ در حالی که قلمرویی که این قاعده در آن مجال اعمال و اجرا می یابد، به لحاظ ویژگی ها و تفاوت های ذاتی و بنیادین آن در شناسایی هر یک از شرایط اعمال قاعده ی مورد بحث نقش اساسی ایفا می کند. این پژوهش با تکیه بر تحلیل علمی و به روش توصیفی و تحلیلی به نتایج ذیل دست یافته است: نخست، تحلیل اعتبار امر مختوم کیفری بر مبنای بنیان ها و تحلیل های مدنی از حیث روش شناختی مبتنی بر یک اشتباه فاحش است و منتهی به نتایج غیر واقعی و غیر علمی می شود؛ دوم؛ مناسب ترین روش در تحلیل اعتبار امر مختوم کیفری، ارزیابی شرایط سه گانه ی وحدت اصحاب دعوی، وحدت موضوع و وحدت سبب با لحاظ وجوه تمایز قلمرو کیفری در مقایسه با حوزه های مدنی است و این امر منجر به برداشتی غیر از استنباط رایج خواهد شد.
    کلیدواژگان: قلمرو کیفری، امر مختوم، تعقیب مجدد، وحدت سبب، وحدت موضوع
  • قابلیت استناد سند عادی در مقابل سند رسمی؛ رویه ی قضایی و راهکارها
    عبدالله خدابخشی* صفحات 78-101
    یکی از مصوبات قابل انتقاد در زمینه ی اموال غیر منقول، ماده ی 62 قانون احکام دائمی برنامه های توسعه ی کشور مصوب 1395 است که بسیاری را به ابطال اسناد رسمی و تزلزل در معاملات بانکی ترغیب کرده است. ابهام های موجود در این ماده ی قانونی، موجد اختلاف نظر در رویه ی قضایی است؛ وضعیت نقل و انتقال عادی از نظر صحت و بطلان یا غیر قابل استناد بودن، شمول این ماده نسبت به عموم قراردادها، حمایت از اشخاص ثالث با حسن نیت، مفهوم اعتبار شرعی در مقابل قانونی، قابلیت ابطال اسناد رسمی و چگونگی اجتناب از متزلزل شدن این اسناد، اهم پرسش های مطرح در خصوص این مقرره است. این نوشتار درصدد تحلیل دقیق حکم موضوع ماده ی 62 و ارائه راهکارهایی برای مبارزه با ظاهر غیر منطقی و مخرب این ماده و تقویت رویه ی قضایی سابق است تا ضمن دفاع از اسناد رسمی، مفهوم غیر قابل استناد بودن اسناد عادی، تقویت و به رویه ی قضایی پیشنهاد گردد.
    کلیدواژگان: سند عادی، سند رسمی، غیر قابل استناد بودن، شخص ثالث، حسن نیت، قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور
  • قواعد استرداد دادخواست تجدیدنظر در فرض تعدد طرفین دعوا
    علی طهماسبی* صفحات 102-125
    اصول دادرسی منصفانه، دو درجه ای بودن آن را ایجاب می کند. بنابراین در بسیاری از آراء، دادباخته ی نخستین می تواند بازبینی آن را در مرجع بالاتر درخواست کند. در صورت تعدد دادباخته، برابر اصل نسبی بودن آرای حقوقی، رای صادره نسبت به آنانی که درخواست تجدیدنظر نکرده اند اثری ندارد مگر این که رای تجدیدنظرخواسته تجزیه پذیر نباشد. هم چنین هرگاه دادبردگان متعدد باشند، تجزیه پذیر بودن یا نبودن رای، معیار لزوم یا عدم لزوم دادخواهی جمعی علیه ایشان است؛ افزون بر این، اگر رای تجزیه ناپذیر باشد، استرداد دادخواست از سوی تجدیدنظرخواه نسبت به برخی از تجدیدنظرخواندگان، عدم استماع دعوایش را در پی خواهد داشت؛ در حالی که اگر یکی از تجدیدنظرخواهان دادخواستش را نسبت به تجدیدنظرخوانده مسترد کند، مانعی در استماع دعوا ایجاد نشده و همانند عدم تجدیدنظرخواهی اوست. گفتنی است در صورت تعدد دادباخته و دادبرده نیز مسائل پیچیده و ظریفی به میان خواهد آمد که شایسته ی توجه بوده و در این نوشتار بررسی خواهد شد.
    کلیدواژگان: تعدد دادباخته، شکایت، استرداد دادخواست، تجزیه پذیری
  • تحدید مالکیت خصوصی توسط دولت در راستای استفاده ی خصوصی
    حسن رهپیک*، حمید رضا رستمی صفحات 126-153
    تحولات مالکیت خصوصی نتوانسته است حقوق ناشی از مالکیت خصوصی را به طور کلی دگرگون سازد؛ اما آن را با محدودیت هایی مواجه ساخته است. یکی از این محدودیت ها که در پژوهش های حقوقی مغفول مانده، مقوله ی تحدید مالکیت خصوصی توسط دولت در راستای استفاده ی خصوصی و نه استفاده ی عمومی است. پرسش این است که اساسا آیا امکان تحدید مالکیت خصوصی در راستای استفاده ی خصوصی وجود دارد؟ این پرسش و ابهام از آن جا مطرح می شود تحدید مالکیت خصوصی افراد توسط دولت که در راستای استفاده ی خصوصی صورت می پذیرد، برخلاف تحدید مالکیتی که در راستای استفاده ی عمومی رخ می دهد، به سادگی قابل پذیرش نیست و ممکن است با چالش هایی مواجه شود؛ زیرا منافع عمومی در مقوله ی استفاده خصوصی به دشواری قابل تصور است. بر این اساس، دقت نظر در فلسفه ی تحدید مالکیت از حیث توسعه ی مقاصد و منافع عمومی و به ویژه توجه به مقوله ی منفعت عمومی این نتیجه را در پی دارد که هرگاه مشخص شود چنین تحدید مالکیتی زایشگر منفعتی عمومی است، این چالش تعدیل شده و در نتیجه در نظام حقوقی ایران قابل پذیرش می گردد. پژوهش حاضر، ضمن پذیرش امکان تحدید مالکیت خصوصی افراد توسط دولت در راستای استفاده ی خصوصی، احکام و آثار این قسم از تحدید مالکیت را بیان نموده و افزون بر پیشنهاد اصلاح پاره ای قوانین از جمله قانون معادن مصوب 1377 با اصلاحات اخیر آن در سال 1392، لایحه قانونی راجع به رفع تجاوز و جبران خسارات وارده به املاک مصوب 1358، به مقنن توصیه می نماید در هنگام وضع قوانین آتی که تحدید مالکیت توسط دولت را تجویز می کند، این احکام را مدنظر قرار دهد.
    کلیدواژگان: مالکیت خصوصی، تحدید مالکیت، استفاده ی خصوصی، منافع عمومی، دولت
  • جایگاه دکترین در منابع حقوق بین الملل معاصر
    زهرا حاجی پور*، آرامش شهبازی صفحات 154-189
    حقوق بین الملل به سبب ماهیت ویژه خود، بخش عمده ی شکل گیری و توسعه اش را وام دار اندیشه ها، تالیفات و آثار متخصصان این حوزه از حقوق است. دکترین به لحاظ مفهو می و کارکردی تحولات عظیمی را در گذر زمان پشت سر نهاده و به تناسب شرایط موجود، در هر دوره جایگاه های متفاوتی را تجربه کرده است. نوشتار حاضر از طریق بررسی این تحولات، در صدد یافتن جایگاه واقعی دکترین در حقوق بین الملل موضوعه است. نتایج برآمده از این بررسی حاکی از آن است که دکترین امروزه بیشتر در قالب آموزه های جمعی نمود پیدا کرده و لذا فرصتی را برای عرض اندام در اختیار حقوق دانان کشورهای در حال توسعه قرار داده است؛ و از دیگر سو، به رغم آن که در دوران زایش حقوق بین الملل، دکترین به عنوان منبع برتر تلقی می گردید، نقش امروزی این منبع، غیر ملموس و نامحسوس است؛ اما هم چنان از جایگاه ویژه ای در روند تکامل حقوق بین الملل برخوردار است.
    کلیدواژگان: دکترین، آموزه های برجسته ترین علمای حقوق، دکترین جمعی، ماده ی 38 اساس نامه ی دیوان بین المللی دادگستری، منابع فرعی حقوق بین الملل
|
  • Investigation of the Objective and Subjective Approaches in Predicting the Risk at Oblique Intention of Homicide
    Amanollah Alimoradi *, Saber Hamzehi, Javaran Pages 7-32
    There are two approaches at explaining the oblique intention. The objectivists make the criterion From the perspective of society. The criterion for considering those verbs and sciences that cause to the result of murder. at the face, the subjectivist still holds the accused and emphasizes his mental states. Imamieh jurisprudence has used objective criterion. But these Jurisprudents have cited examples and have not given a certain criterion for classifying these types of verbs. The Penal Code of Iran has added to this ambiguity, and in Article 144 it has not explicitly stated in what circumstances Knowledge to Occurrence of the outcome is subjected to article 144, consequently subject to clause (a) of article 290, and under what conditions the Knowledge to Occurrence of the outcome is Subjected to paragraph (b) of this Article. The present research has been designed to explain the oblique intent in common law as an objective system and determined the conditions for realizing each of these Articles using objective criteria. In this context, it explains how subjectivists consider oblique intention in a mental system such as Germany, which does not use objective and societal criteria.
    Keywords: oblique intention, Homicide, Prediction of danger, Subjective Criteria, Objective criteria
  • An Analysis of the Theory on Aiding to Unintentional Crimes
    Ghasem Mohammadi, Ehsan Abbaszadeh Amirabadi * Pages 33-56
    Criminalizing the act of aiding to unintentional crimes appears to be onerous; especially with regard to the legal texts of the Iranian law system, thus addressing the issue requires a theoretical discussion on the substantiation of its possibility within a consistent structure. In this direction, initially, the prerequisites of the recognition of the theory on aiding to unintentional crimes such as “non-essentiality of the corroboration of the unity of the criminal intent of parties”, “the actuality of the title of aiding”, “non-essentiality of the intentionality of the aided act” are explored thoroughly, then through the analysis and review of its contradicting instances, such as “aiding to the commission of a conduct which is the origin of the crime”, “assistance in the commission of the  killing by mistake” and “intervention in the murder of a person deemed erroneously mahdour-al dam (or deserving of death)”, there exists the grounds to explain the criminological advantages derived from acceptance of the aforementioned theory, and at last, it is proposed to the legislator to expand the instances of aiding to the commission of crime as an effective measure to control  delinquency.
    Keywords: Aiding a crime, Aiding in Misdemeanor, Aiding
  • Conditions of Realization and Invoke to the Rule of Authority of Criminal Res Judicata
    Parviz Naseri *, Mehran Masti Pages 57-77
    The Code of Criminal Procedure approved (2013), like its previous regulation, without mentioning the conditions of realization of the rule of authority of criminal res judicata, has identified this rule in the row of one of the nolle prosequi. The relative transparency of the provisions of the Civil Procedure Law in this regard, and the theory of the possibility to resort the rules of civil procedure in the silent provision of criminal procedure, the theory of unity has strengthened the conditions of realization of rule of authority of criminal res judicata. In the meantime, judiciary law seems to have tendency to follow the views of many lawyers in accepting this theory, while the territory and scope in which this rule is allowed to apply and enforced in terms of its characteristics and its fundamental and inherent differences play an essential role in identifying each of the conditions for the application of the rule discussed. This research, based on an accurate scientific analysis and through the use of descriptive-analytical method, has achieved the following
    results
    1- The analysis of authority of criminal res judicata based on foundations and civil analysis is methodologically based on a tremendous mistake and leads to unrealistic and non-scientific results. 2- The most appropriate method for analyzing the authority of criminal res judicata is to assess the triple conditions of the unity of the claimants, the unity of subject and the unity of cause with regard to the distinction aspects of criminal domain compared to civil fields, the issue that leads to a conception other than the inference.
    Keywords: Criminal Domain, Res judicata, Re-Pursuit, Unity of Cause, Unity of Subject
  • Non-Cited Concept of Ordinary Document Against Official Document: Judicial Procedure and Solutions
    Abdollah Khodabakhshi * Pages 78-101
    One of the remonstrative enactment laws in the field of immovable property is the Article 62 of the Permanent Rules of the Program for Development of Country Code, approved on 29-1-2017 that has encouraged many people to invalidate the official documents and instability in bank dealings. The ambiguities in this legal article, causes disagreements in the judicial system; The status of normal transfer In terms of authenticity or inaccuracy, inclusion of this article to contracts, Protecting the third parties with good faith, The concept of religious validity versus the legal reliability, The ability to annul the official documents and how to prevent these documents from being unstable. The above mentioned facts are the most important questions concerning (about) this provision. This article tries to analyze the matters of article 62 and presents the solutions to combat with the irrational and destructive appearance of this article and the strengthens of the former judicial procedure in order to defending the official documents and the non - cited concept of common documents strengthens and suggests to the judicial procedure.
    Keywords: Normal Document, Official Document, Non - Cited Concept, Third Party, Good Faith, Permanent Rules of the Program for Development of Country Code
  • Withdrawal of Appeal Claim form in the Case of Multiplicity of Litigants
    Ali Tahmasebi * Pages 102-125
    The principles of fair trial require that the right to appeal would be recognized. In most judgements, therefore, losing party can appeal in the higher court. In the case of multiplicity of unsuccessful parties, according to the privity of civil judgements, the decision does not affect those who have not appealed, unless it is indivisible. In contrast, if winning parties are multiple, the severability of judgement is the criteria for necessity or non-necessity of appealing against them. In addition to, appellant can withdraw his appeal claim form; provided that the judgement is not divisible, withdrawal of appeal in respected of some respondent amounted to dismissal of case by court; whereas if one of the appellants withdraw his appeal against respondent, it is an obstacle to trial and it is similar to the situation when he does not appeal. In the case of multiplicity of losing parties and prevailing party, the delicate issues are arisen that will be examined.
    Keywords: Multiple losing parties, Appeal, Withdrawal of Appeal, Severability
  • The Eminent Domain in Order to Private Use
    Hasan Rahpeik *, Hamidreza Rostami Pages 126-153
    Private property developments have not been able to completely alter the rights inherent in private property, but private ownership has been subject to Limitations. One example of these limitations, which has been neglected in legal researches, is the issue of eminent domain by the State for private use rather than public use. The question is essentially whether there is a possibility of eminent domain for private use. The eminent domain by the state for private use, contrary to the Eminent Domain in public use, is not easily acceptable and may face challenges, since the public interest in the private use hardly imaginable. However, after a careful examination of the eminent domain for private use, to be clear that the limitation of property is a public interest, the challenge is moderated and, as a result, is acceptable in our legal system. The present research, while accepting the possibility of eminent domain by the State for private use, explains the terms and effects of this type of limitation of property, and recommends that the legislature, in addition to proposing some amendments to the rules, prescribed eminent domain by State to consider these rules.
    Keywords: private property, eminent domain, private use, public interest
  • The Place of Doctrine in the Hierarchy of Contemporary International Law Sources
    Zahra Hajipour *, Aramesh Shahbazi Pages 154-189
    International law because of its special nature, in large part owes its formation and development from the ideas, writings and works of international law experts. However, doctrine as one of the sources of international law has been considered less from other sources. Doctrine, both conceptually and functionally Faced with enormous changes over time and and according to the conditions in each period has experienced different positions. This article reviews these developments throug trying to find the place of doctrin among the sources of international law. Results from this study suggests that the doctrine has been found today in the form of collective teachings and despite the time of the birth of international law was seen as the premier source of international law, the role it plays today is more untangible and subtle. Although it still enjoys a special place in the evolution of international law.
    Keywords: Doctrine, Teachings of the most Highly Qualified Publicists, collective teachings, article 38 of ICJ statute, subsidiary sources of international law