فهرست مطالب

تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران - سال پنجاهم شماره 2 (تابستان 1398)
  • سال پنجاهم شماره 2 (تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/04/01
  • تعداد عناوین: 12
|
  • عباس میرزایی*، منصور زیبایی، عبدالکریم اسماعیلی، محمد بخشوده صفحات 231-248
    پیش بینی تغییر کاربری زمین می تواند اطلاعات مهمی را برای تصمیم سازی مدیریت زیست محیطی و برنامه ریزی آینده مهیا سازد. اهداف اصلی این مطالعه ارزیابی تغییر کاربری زمین و پیش بینی تغییر برای سال های 2030، 2042 و 2054 با استفاده از مدل زنجیره مارکف و اولویت بندی زیرحوضه ها با بکارگیری فرایند تحلیل سلسله مراتبی فازی (FAHP) برای شناسایی مناطق ناپایدار زیست محیطی در آینده است. تغییرات کاربری زمین با استفاده از سنجش از راه دور و سامانه اطلاعات جغرافیایی در حوضه آبریز رودخانه هلیل رود بررسی شد. برای این منظور، از تصاویر لندست TM، ETM و OLI و الگوریتم طبقه بندی حداکثر راستنمایی برای سال های 1994، 2006 و 2018 استفاده شد و پنج نوع کاربری زمین شامل مرتع متوسط، مرتع فقیر، زمین کشاورزی (زراعی-باغی)، پوشش آبی (شامل آب رودخانه، سد و تالاب) و سایر کاربری های فاقد پوشش گیاهی (شامل رخنمون سنگی، کوه، خاک، مرتع بسیار فقیر و مناطق مسکونی) در حوضه مشخص شد. نتایج نشان داد که طی سال های 2018-2054، مراتع متوسط، فقیر و پوشش آبی به زمین های کشاورزی و فاقد پوشش گیاهی تغییر خواهند یافت، به گونه ای که سهم پوشش مرتعی متوسط و فقیر به میزان 65/12درصد کاهش خواهد یافت. همچنین، نتایج حاصل از بکارگیری رهیافت FAHP نشان داد که زیرحوضه های رودبار-جنوب و قلعه گنج در 36 سال آینده با شدیدترین بحران های زیست محیطی روبرو خواهند شد. نهایتا اینکه در سال 2054، شرایط کاربری زمین و زیست محیطی تمامی زیرحوضه ها، بحرانی پیش بینی می شود. بنابراین، اعمال سیاست هایی (از جمله مدیریت منابع آب) در جهت تغییر در روند تخریب زیست محیطی سطح حوضه پیشنهاد می شود.
    کلیدواژگان: سنجش از راه دور، سامانه اطلاعات جغرافیایی، زنجیره مارکف، فرایند تحلیل سلسله مراتبی فازی، کاربری زمین
  • سمانه سلیمانی نژاد، آرش دوراندیش*، محمود صبوحی، محمود بنایان صفحات 249-263
    اقلیم و تغییرات آن در دهه های اخیر به یکی از مسائل مهم و مطرح جهانی و به عنوان یکی از معضلات عمده زیست محیطی تبدیل شده است. بخش کشاورزی یکی از اولین بخش هایی است که تحت تاثیر این تغییرات قرار می گیرد؛ چراکه کشاورزان قادر نیستند شرایط اقلیمی را کنترل کنند؛ اما مدیریت و تغییر در عواملی چون رقم محصول و بهینه سازی الگوی کشت مطابق با اقلیم منطقه، می تواند آثار سوء این تغییر اقلیم را بر رشد و عملکرد محصولات کشاورزی کاهش دهد و در تولید پایدار مواد غذایی نقش بسزایی داشته باشد. لذا در این پژوهش، به بررسی اثرات ناشی از تغییر اقلیم بر الگوی کشت زراعی دشت مشهد پرداخته شده است. آمار و اطلاعات مورد نیاز پژوهش از طریق سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی، سازمان هواشناسی و همچنین مصاحبه حضوری با کارشناسان کشاورزی و کشاورزان دشت مشهد جمع آوری گردیده است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهد که مقادیر بارندگی، دمای بیشینه و کمینه ی فصلی روند افزایشی دارد و این تغییرات دارای اثر معنی داری بر عملکرد محصولات زراعی منطقه هستند. همچنین با درنظرگرفتن سناریوهای تغییرات اقلیم (تا سال 1410) در دوره کاشت هریک از محصولات مورد مطالعه، مقادیر سطح زیرکشت آنها تغییر یافته و سود ناخالص کشاورزان نسبت به سال پایه (1393) 1/6 درصد افزایش می یابد. در نهایت نتایج پژوهش حاکی از این است که بیشترین تغییرات در عملکرد بر اثر شرایط اقلیمی مربوط به محصولات گندم و جو می باشد؛ بنابراین لازم است تا سیاست گذاران به این موضوع توجه داشته باشند تا ریسک تولید این محصولات را کاهش دهند و از کاهش تولید این محصولات استراتژیک جلوگیری نمایند.
    کلیدواژگان: الگوی کشت، برنامه ریزی ریاضی مثبت، تغییر اقلیم، دشت مشهد
  • سروش خلیلی*، حمید سلطانی نژاد، جمیله توکلی نیا صفحات 265-280
    ساماندهی کاربری اراضی بر اساس توان اکولوژیکی آن، نقش بسزایی در مدیریت محیط و جلوگیری از تخریب محیط زیست در راستای توسعه پایدار دارد. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر مشخص کردن توان اکولوژیک کشاورزی و انتخاب مناسب ترین مکان ها برای اختصاص به این کاربری در شهرستان استهبان، واقع در استان فارس می باشد. برای سنجش دقیق توان اکولوژیک ناحیه مورد بررسی از روش توصیفی- تحلیلی استفاده شد. در این تحقیق فرآیند تصمیم گیری چند معیاره با بهره گیری از سیستم اطلاعات جغرافیایی نقشی بسیار کاربردی دارد. با توجه به اینکه بخشی از شهرستان استهبان دارای مناطق حفاظت شده است و از آنجایی که در این مناطق امکان کشاورزی وجود ندارد، تحلیل ها و محاسبات پژوهش حاضر بدون در نظرگیری مساحت قسمت یاد شده انجام گرفته است. نتایج نشان داد 77 درصد از مساحت اراضی شهرستان استهبان از نظر مکان گزینی کاربری ها، در وضعیت ایده آل قرار دارد و تنها 23 درصد باقیمانده از آن، تطبیق بین کاربری اراضی و توان اکولوژیکی این شهرستان را رعایت نکرده است. بر طبق نقشه توان اکولوژیک محدوده مورد مطالعه، نزدیک به 19 درصد اراضی شهرستان در طیف مناسب و بسیار مناسب از لحاظ کشاورزی هستند. همچنین، نتایج نشان داد قریب به 308 کیلومتر مربع از کاربری کشاورزی شهرستان استهبان با توان اکولوژیک آن مغایر است؛ اما این مقدار بسیار کمتر از 50 درصد می باشد و مساحت غالب شهرستان، دارای شرایط مساعدی از لحاظ محیط زیستی است. در مجموع با سیاست گذاری و توقف توسعه افقی شهر در اراضی کشاورزی پیرامون، توسعه میزان کشت و کاربری کشاورزی در جهت جنوب شرقی شهرستان، ایجاد صنایع تبدیلی وابسته به محصولات کشاورزی، ایجاد کارخانجات فرآورده های انجیری مانند مرباسازی، ایجاد تشکل های تولیدی انجیرکاران و حمایت و تقویت تشکل های موجود، برگزاری برنامه های آموزشی برای کشاورزان در زمینه مدیریت و ذخیره آب و جلوگیری از مهاجرت های بی رویه روستاییان به نواحی حاشیه ای شهرها، می توان به بهبود کشاورزی در مکان های دارای توان کمک کرد و از تخریب بیشتر این قبیل اراضی جلوگیری شود.
    کلیدواژگان: ارزیابی توان اکولوژیک، فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP)، شهرستان استهبان، کشاورزی، سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)
  • فاطمه سورانی، مصطفی احمدوند* صفحات 281-294
    پیمایش حاضر با هدف بررسی ضایعات مواد غذایی خانوار و عوامل موثر بر آن صورت پذیرفت. جامعه آماری پژوهش شامل خانوارهای ساکن در بخش مرکزی شهرستان نجف آباد بودند که بر اساس جدول تعیین حجم نمونه بارتلت و همکاران، 405 خانوار به عنوان نمونه پژوهش تعیین و از طریق نمونه‏ گیری طبقه ‏ای گزینش شدند. در هر خانوار نمونه، فردی در دامنه سنی 15 تا 64 سال که مسئول حداقل نیمی از پخت و پز، خرید و مدیریت منزل بود در فرایند تحقیق شرکت داده شد. ابزار گردآوری داده ها، پرسش نامه ای محقق ساخته بود که روایی صوری آن توسط پانلی از متخصصان تایید و پایایی آن نیز با انجام مطالعه ای پیش آهنگ و محاسبه ضریب آلفای کرونباخ (0/60 تا 0/79)، به دست آمد. نتایج حاصل از تحلیل خوشه ای نشان داد خانوارهای مورد مطالعه براساس میزان ضایعات غذایی به سه دسته‏ مسرف، خانوار با ضایعات غذایی متوسط، و صرفه ‏جو قابل تفکیک اند. فزون بر آن، نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون سلسله‏ مراتبی نشان داد، متغیر آگاهی اثر افزایشی و متغیرهای هنجار اجتماعی، نگرش به ضایعات، دانش کاهش ضایعات، مهارت کاهش ضایعات، وجود زیرساخت، و داشتن برنامه زمانی اثر کاهشی بر میزان ضایعات خانوار داشته و در مجموع، 25 درصد از تغییرات واریانس میزان ضایعات غذایی خانوار را تبیین می نمایند.
    کلیدواژگان: الگوی مصرف، توسعه کشاورزی، رفتار مصرف، ضایعات مواد غذایی، هدر رفت غذا
  • عطیه صندوقی*، حسین یادآور، حسین راحلی، آنا ماریا هارینگ صفحات 295-310
    آینده کشاورزی ارگانیک به عنوان یکی از مصادیق رهیافت های کشاورزی پایدار تا حد زیادی به تقاضای مصرف کنندگان و انگیزه آنها برای پرداخت قیمت بالاتر برای غذای ارگانیک وابسته است. از این رو مقاله حاضر با به کارگیری روش تحقیق آمیخته اکتشافی به شناسایی پیشران های توسعه بازار محصولات کشاورزی ارگانیک پرداخته است. در بخش کیفی، با کمک تحلیل محتوای منابع و داده های حاصل از 16 مصاحبه نیمه ساختاریافته با صاحب نظران بازار ارگانیک، 29 پیشران در قالب شش گروه شناسایی شدند. در بخش کمی، به منظور تایید پیشران های شناسایی شده از روش تحلیل عاملی تاییدی مرتبه دوم استفاده شد. جامعه آماری این بخش مدیران، کارشناسان، تولید کنندگان و فروشندگان محصولات ارگانیک بودند که با کمک فرمول کوکران و روش نمونه گیری طبقه ای با انتساب متناسب، 68 نفر از آنان انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسش نامه مستخرج از بخش کیفی، گردآوری و با کمک نرم افزارهای SPSS22و Smart PLS3تجزیه و تحلیل شدند. مقادیر شاخص میانگین واریانس استخراج شده (AVE) برای هر یک از سازه های مدل، بیشتر از 0/5 و مقادیر ضریب پایایی ترکیبی (CR)، بیشتر از  0/7 بدست آمد که نشان دهنده عملکرد مناسب بخش اندازه گیری مدل است. بر اساس نتایج بدست آمده، عوامل فرهنگ سازی و تبلیغات، تقویت کانال های توزیع و فروش، حمایت های مالی و اعتباری، بازرسی و نظارت، برنامه های آموزشی و ترویجی و تسهیلات گرفتن گواهی، لوگو و برندسازی به ترتیب اصلی ترین و مهم ترین پیشران های توسعه بازار محصولات ارگانیک هستند.
    کلیدواژگان: پژوهش آمیخته، کشاورزی ارگانیک، بازار محصولات سالم
  • غلام حسین عبدالله زاده*، محمدشریف شریف زاده، غلام حسین حسینی نیا، علی قلی حیدری صفحات 311-332
    تحقیق کاربردی حاضر با رویکرد برنامه ریزی راهبردی و با هدف تحلیل وضعیت و تدوین راهبردهای توسعه نظام ترویج تعاون کشور در دو مرحله اجرا شد. در مرحله نخست با مروری نظام مند، وضعیت ترویج تعاون در کشور واکاوی شد. بدین ترتیب، تعداد 44 عامل خارجی (18 مورد فرصت ها و 26 مورد تهدیدها) و 35 عامل داخلی (17 مورد قوت ها و 18 مورد ضعف ها) شناسایی شدند. در مرحله دوم نسبت به تدوین یافته های این مرحله در قالب یک پرسشنامه برای ارزیابی و تدوین راهبردها بر مبنای روش تحلیل SWOT و ماتریس کمی برنامه ریزی راهبردی (QSPM) اقدام شد. یافته های مرحله دوم نشان داد که، مجموع امتیازهای نهایی عوامل خارجی برای فعالیت های ترویج تعاون 2/356 است. این امتیاز به این معنی است که بخش تعاون کشور نتوانسته است از فرصت ها یا پتانسیل های موجود، بهره برداری نماید و یا از بروز عوامل تهدیدزا، پیشگیری نماید. همچنین مجموع امتیازهای نهایی عوامل داخلی برای فعالیت های ترویج تعاون 2/795 به دست آمد. این یافته نشان می دهد در حال حاضر نقطه قوت ترویج تعاون در حوزه عوامل و نیروهای داخلی تاثیرگذار است. راهبردهای قابل قبول در برنامه ریزی توسعه نظام ترویج تعاون، با توجه به قرارگیری در خانه شماره 5 ماتریس داخلی و خارجی، راهبردهای محافظه کارانه است. با توجه به قوت های مناسب ترویج تعاون می توان راهبردهای تهاجمی را نیز مورد توجه قرار داد. در نهایت با استفاده از تکنیک QSPM جذابیت راهبردها تعیین شد.
    کلیدواژگان: ترویج تعاون، نظام ترویج، برنامه ریزی راهبردی، الگوی SWOT
  • رسول لوایی *، حسام الدین غلامی، احسان قلی فر، جواد قاسمی صفحات 333-345
    ویژگی های ادراک شده نوآوری به عنوان مولفه ها یی محسوب می شوند که پذیرش یک نوآوری را تحت تاثیر قرار می دهند. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر ویژگی های ادراک شده کودهای زیستی، بر مصرف این کودها در روستای ینگیجه از بخش مرکزی شهرستان زنجان انجام شد. جامعه آماری این پیمایش شامل تمامی کشاورزان فعال در این روستا (313=N) بود که 161 نفر از آنان به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. معیار تعیین حجم نمونه، متناسب با حجم نمونه مورد نیاز برای استفاده از تکنیک های چندمتغیری آماری بود که البته بر اساس فرمول کوکران نیز بسندگی حجم نمونه تایید شد. به منظور جمع آوری داده ها از پرسشنامه ای استفاده شد که روایی آن توسط صاحب نظران و پایایی آن از طریق محاسبه آلفای کرونباخ (برای بخش های مختلف بالاتر از 0/7) مورد تایید قرار گرفت. فن تحلیل تشخیصی به روش گام به گام برای بررسی اثر ویژگی‏های نوآوری شامل «سازگاری ادراک شده»، «رویت پذیری ادراک شده»، «پیچیدگی ادراک شده»، «آزمون پذیری ادراک شده» و «مزیت نسبی ادراک شده» بر مصرف کودهای زیستی استفاده شد. نتایج حاصل از تحلیل تشخیصی نشان داد که «مزیت نسبی ادراک شده» به عنوان تنها ویژگی کودهای زیستی است که توانست کشاورزان گروه «مصرف کننده» را از کشاورزانی که این کودها را مصرف نمی کنند، متمایز نماید. سایر متغیرهای وارد شده به تابع تشخیصی فاقد توان تشخیصی قابل قبول برای تفکیک سطوح متغیر «مصرف کود» بودند. ممکن است کشاورزان مختلف به دلیل تفاوت‏هایی که از نظر شرایط مالی، فنی و مهارتی شان داشته‏اند؛ ادراک متفاوتی از ویژگی های کودهای زیستی پیدا کرده باشند. بنابراین پیشنهاد می شود در مطالعات آتی اثر ویژگی های فردی- اجتماعی کشاورزان توام با ویژگی های ادراکی آنان از نوآوری مد نظر قرار گیرد.
    کلیدواژگان: ویژگی های ادراک شده نوآوری، کودهای زیستی، مزیت نسبی ادراک شده
  • مهناز قربان نژاد، همایون فرهادیان، شهلا چوب چیان* صفحات 347-365
    با توجه به اهمیت ترویج و توسعه فناوری انرژی های تجدیدپذیردر دنیای امروز، تحقیق حاضر با هدف بررسی عوامل موثر بر قصد پذیرش فناوری انرژی های تجدیدپذیر توسط کشاورزان در شهرستان لارستان استان فارس انجام شده است. برای تحقق این هدف ابتدا با استفاده از مرور منابع کتابخانه ای و اسنادی اقدام به استخراج عوامل موثر بر قصد پذیرش شده است  و سپس جهت تعیین روایی، پرسشنامه در اختیار پنلی از متخصصان ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس قرار گرفت و به منظور سنجش پایایی  ابزار تحقیق، تعداد 30 نسخه از پرسشنامه در شهرستان گراش استان فارس تکمیل گردید و سپس برای بخشهای مختلف پرسشنامه های تکمیل شده، ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شد که نتایج نشان داد که پرسشنامه از پایایی خوبی برخوردار است. این تحقیق به لحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی، از لحاظ میزان کنترل متغیرها غیرآزمایشی و از نظر تحلیل داده ها توصیفی-همبستگی، مبتنی بر مدل معادلات ساختاری می باشد. جامعه آماری شامل 2501 نفر از کشاورزان در شهرستان لارستان می باشد. برای نمونه گیری از روش نمونه گیری طبقه ای با انتساب متناسب استفاده شد و حجم نمونه با توجه به جدول کرجسی و مورگان (331=n) تعیین گردید. نتایج به دست آمده از یافته ها نشان داد که در میان متغیرهای مورد مطالعه، به ترتیب نگرش، درک سودمندی، خودکارآمدی، اعتماد به فناوری، درک سهولت استفاده، اثر اجتماعی، آگاهی و شرایط تسهیل بیشترین تاثیر را بر قصد پذیرش فناوری انرژی های تجدیدپذیر توسط کشاورزان داشتند و میزان قصد پذیرش 83 درصد از کشاورزان در محدوده ی خوب قرار داشت.
    کلیدواژگان: انرژیهای تجدیدپذیر، کشاورزی، گازهای گلخانه ای، قصد پذیرش کشاورزان، لارستان
  • سهیلا پورجاوید، منصور غنیان* صفحات 367-381
    هدف پژوهش توصیفی - همبستگی حاضر واکاوی عوامل موثر بر نگرش کشاورزان شهرستان اسلام آباد غرب نسبت به کشاورزی ارگانیک می باشد. جامعه آماری مورد مطالعه را تمامی کشاورزان شهرستان اسلام آباد غرب(13910=N)، تشکیل دادند. حجم نمونه با استفاده از جدول بارتلت و همکاران (2001)، 370 نفر تعیین و از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، استفاده شد. ابزار مورد استفاده در این پژوهش پرسشنامه بود. یافته ها حاکی از آن است که کشاورزان شهرستان اسلام آباد غرب نگرش متوسطی نسبت به کشاورزی ارگانیک دارند(میانگین= 3/6 از 5 و انحراف معیار= 0/8). نتایج حاصل از تحلیل مسیر با استفاده از نرم افزار AMOS نیز نشان داد که متغیر درآمد کشاورزان(0/78=β)، بیش ترین تاثیر را بر نگرش کشاورزان شهرستان اسلام آباد غرب نسبت به کشاورزی ارگانیک، داراست. پس از آن نیز متغیرهایی چون شرکت در کلاس های ترویجی مرتبط با کشاورزی ارگانیک(0/55=β)، میزان دسترسی کشاورزان به کانال های ارتباطی(0/42=β)، دانش و آگاهی کشاورزان نسبت به کشاورزی ارگانیک(0/35=β)، میزان حمایت های اقتصادی و فنی دولت(0/32=β) و وضعیت بازار محصولات ارگانیک(0/19=β)، بیش ترین تاثیر را بر کشاورزان شهرستان اسلام آباد غرب نسبت به کشاورزی ارگانیک، دارا هستند و به ترتیب در اولویت های بعدی این تاثیر قرار می گیرند.
    کلیدواژگان: نگرش، توسعه پایدار، کشاورزی ارگانیک، شهرستان اسلام آباد غرب
  • سکینه رنجبر، حمیده ملک سعیدی* صفحات 383-395
    علی رغم آن که آبیاری محصولات کشاورزی با استفاده از پساب خام فاضلاب دارای پیامدهای بهداشتی و زیست محیطی نامطلوبی برای جامعه است، هر روزه شاهد گسترش این پدیده در کشور هستیم. این در حالی است که دانش چندانی در مورد عوامل اثرگذار بر استفاده از این منبع آلوده آب توسط کشاورزان وجود ندارد. در این راستا، مطالعه حاضر با هدف شناسایی عوامل متمایزکننده کاربران آب چاه از کابران پساب تصفیه نشده فاضلاب انجام شد. برای این منظور، 160 کشاورز سبزی کار در شهرستان سنندج از طریق نمونه گیری طبقه بندی تصادفی انتخاب و با استفاده از پرسشنامه مورد مصاحبه قرار گفتند. یافته ها نشان داد کشاورزان از دانش بالایی نسبت به کیفیت پساب خام برخوردارند. همچنین آنها نگرش نامطلوبی نسبت به پیامدهای بهداشتی و اجتماعی استفاده از پساب خام داشته و نسبت به اخلاقی نبودن استفاده از آن در آبیاری محصولات توافق داشتند. نتایج تحلیل تشخیصی نشان داد شش متغیر دانش، نگرش نسبت به پیامدهای اجتماعی کاربرد پساب تصفیه نشده، درک از خشکسالی، نگرانی در مورد گرمای جهانی، نگرش نسبت به پیامدهای بهداشتی کاربرد پساب تصفیه نشده و نوآوری به ترتیب بیشترین قدرت را در تفکیک کاربران آب چاه و کاربران پساب تصفیه نشده فاضلاب دارند. یافته های حاصل از این مطالعه می تواند در سیاستگذاری برای کاهش استفاده از پساب خام موثر واقع شوند.
    کلیدواژگان: پساب تصفیه نشده فاضلاب، کشاورزان سبز ی کار، سنندج
  • یوسف حجازی*، رومینا امیری، سید احمدرضا پیش بین صفحات 397-407
    این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر گردآوری داده‏ها از از پژوهش های پیمایشی محسوب می‏شود. هدف اصلی آن بررسی رابطه شبکه‏ای حرفه‏ای اعضای هیات علمی و توسعه حرفه ‏ای آن‏ها بود. جامعه آماری پژوهش حاضر را اعضای هیات علمی کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران تشکیل می‏دهند(N=295) که با استفاده از روش نمونه گیری انتساب متناسب و فرمول کوکران 120 نفر در پژوهش مشارکت داشتند. پایایی ابزار پژوهش با استفاده از ضریب پایایی ترکیبی و روایی آن به کمک روایی سازه و صوری مورد تایید قرار گرفت. روش‏ های غالب مورد استفاده مدل‏سازی معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزار Smart PLS  بود. نتیجه اصلی پژوهش نشان داد که دستاوردهای حاصل از فعالیت ‏های شبکه اعضای هیات علمی بر توسعه حرفه‏ ای آن ها تاثیر معنی‏داری دارد و هم‏چنین دستاوردهای حاصل از فعالیت‏ های شبکه بر یادگیری حرفه ‏ای تاثیر داشته و یادگیری حرفه ‏ای نیز بر توسعه حرفه ‏ای تاثیر گذار است.
    کلیدواژگان: توسعه حرفه‏ ای، شبکه حرفه ‏ای، اعضای هیات علمی، یادگیری حرفه‏ ای
  • مسعود رضائی* صفحات 409-419
    هدف این مطالعه بررسی رابطه ی بین خودکارآمدی کارآفرینانه و نیت کارآفرینی دانشجویان کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس بود. جامعه ی آماری تحقیق را دانشجویان کارشناسی ارشد دانشکده ی کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس تشکیل می دادند (420=N) که 124 نفر از آنان با استفاده از نرم افزار SPSS Sample Power و روش نمونه گیری تصادفی ساده به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسش نامه استفاده شد. روایی پرسش نامه با استفاده از نظرات کارشناسان و قابلیت اعتماد آن از طریق آلفای ترتیبی (0/89 و 0/95) تائید شد. نتایج تحقیق نشان داد خودکارآمدی کارآفرینانه و نیت کارآفرینی اکثر دانشجویان متوسط به بالا بود. نتایج تحلیل همبستگی نشان داد بین خودکارآمدی کارآفرینانه و نیت کارآفرینی دانشجویان در سطح یک درصد رابطه ی مثبت و معنی داری وجود دارد. یافته ها همچنین نشان داد بین مولفه های خودکارآمدی کارآفرینانه، یعنی ایجاد فرصت های جدید، کنار آمدن با چالش های غیرمنتظره، توسعه منابع انسانی، ایجاد محیط نوآور، برقراری ارتباط با سرمایه گذار و تعیین هدف با نیت کارآفرینی دانشجویان در سطح یک درصد رابطه ی مثبت و معنی داری وجود دارد. رگرسیون چندگانه نیز نشان داد دو سازه ایجاد فرصت های جدید و ایجاد محیط نوآور می توانند 40 درصد از تغییرات نیت کارآفرینی را در آینده پیش بینی کنند.
    کلیدواژگان: خودکارآمدی، نیت، کارآفرینی، کشاورزی
|
  • Abbas Mirzaei *, Mansour Zibaei, Abdolkarim Esmaeili, Mohammad Bakhshoodeh Pages 231-248
    Land use change prediction can provide necessary input for decision-making of environmental management and the future planning. The aims of this study was assess the Land use change and to predict the change for 2030, 2042 and 2054 by Markov chain model and to prioritize sub-watersheds using fuzzy analytical hierarchy process (FAHP) in order to recognize and manage environmentally unstable areas in the future. Land use changes were examined applying Remote Sensing (RS) and Geographic Information System (GIS) in Halil-Rud river basin. For this purpose, Landsat TM, ETM and OLI images and Maximum Likelihood (ML) classifier algorithm were used for 1994, 2006 and 2018 and five types of Land use including middle grassland, poor grassland, agriculture (cultivation-gardening), water coverage (including water of river, reservoir and wetland) and other non-vegetation uses (including rocky surface, mountain, soil, very poor grassland and settlement) were identified in the basin. Results showed that during 2018-2054, middle and poor grasslands and water coverage will change to agriculture and devoid of vegetation lands in such a way that the share of middle and poor grassland coverage will decrease by 65.12 percent. Also, finding of FAHP approach indicated that sub-watersheds of Roodbar-Jonub and Ghalehganj will face the most severe environmental crises over the next 36 years. Finally, Land use and environmental conditions are predicted critical for all the sub-watersheds in 2054. Therefore, it is very necessary to apply policies (including water resources management) to change the level basin environmental destruction process.
    Keywords: Remote sensing (RS), Geographic information system (GIS), Markov Chain, Fuzzy analytical hierarchy process (FAHP), Land Use
  • Samaneh Soleymani Nejad, Arash Dourandish *, Mahmood Sabouhi, Mohammad Banayan Pages 249-263
    In recent decades Climate and its changes have become one of the world major issues and as one of the major environmental problems. Agricultural sector is one of the first areas affected by these changes because farmers are not able to control climatic conditions; however, management and change in factors such as crop cultivar and optimization of the cultivation pattern according to area climate can reduce the adverse effects on growth and yield of agricultural products and play a significant role in the sustainable production of foods. Therefore, in this research, the effects of climate change on cropping pattern in Mashhad have been investigated. The statistics and data needed for the research were collected through Mashhad Agriculture Jihad Organization, meteorology Organization, as well as in-person interviews with agriculture specialists and farmers in Mashhad. The results of this study show that rainfall level, maximum and minimum seasonal temperatures have increasing trend and these changes have a significant effect on the yield of crops in the region. Also, considering the climate change scenarios (to 2031) during the planting period of each studied product, their crop area values have been changed and farmers' gross margin increased by 1.6 percent compared to the base year (2014). Finally, the results of this study indicate that the greatest changes in yield due to climatic conditions are related to wheat and barley; therefore, it is necessary for policy makers to pay attention to this issue in order to reduce the risk of these products production and prevent from reduced production of these strategic crops.
    Keywords: Cropping pattern, Positive mathematical programming, climate change
  • Soroush Khalili *, Hamid Soltaninejad, Jamileh Tavakolinia Pages 265-280
    Land use planning based on its ecological capability has a significant role in environmental management and in preventing environmental degradation in the direction of sustainable development. Accordingly, the aim of the present study is to determine the ecological capability of agriculture and to select the most suitable places to allocate to this land use in Estahban county, Fars province. Descriptive-analytical method was used to measure the ecological capability of the study area. In this research, the multi-criteria decision making process has a very functional role to play by using the GIS. Due to the fact that part of the county of Estahban has protected areas and since there is no possibility of farming in these areas, the analysis and calculations of the present research have been carried out without considering the area of ​​the mentioned part. The results showed that 77 percent of the land area of ​​Estahban county is located in the ideal location for users, and only 23 percent of it remains in compliance with the land use and ecological capability of the county. According to the ecological capability of the study area, nearly 19% of the county's land is in a suitable and very suitable agricultural area. Also, the results showed that around 308 square kilometers of agricultural land use in Estahban county is contradictory with its ecological capability, but it is much less than 50 percent, and the prevailing area of ​​the county has favorable environmental conditions. Altogether, by policy-making, stopping the horizontal development of the city in the peri-urban agricultural lands, extending agricultural use in the southeastern direction of the county, creation of agricultural-related conversion industries, establishment of factories of fig tree products such as jam making, creation of producer organizations for fig producers and support and strengthen existing organizations, hold training programs for farmers on water management and storage, and preventing unbridled migrations of villagers to the periphery of cities, can help to improve agriculture in places with capability and to prevent further degradation of such lands.
    Keywords: Ecological capacity evaluation, Analytic hierarchy process (AHP), Estahban county, Agriculture, Geographic information system (GIS)
  • Fatemeh Soorani, Mostafa Ahmadvand * Pages 281-294
    The purpose of this survey research was to investigate the food waste in household and it’s affecting factors. The statistical population of the study consisted of all households in Central district of Najaf Abad County that based on Bartlett and colleagues’ table for determining sample size, 405 households were selected as a research sample and were chosen by stratified proportionate random sampling technique. In each sample household, a person between the ages of 15 to 64 who was responsible for at least half of cooking, shopping and managing the home was involved in the research process. The data collection instrument was a researcher's developed questionnaire whose face validity was confirmed by a panel of experts and the reliability of the questionnaire was also evaluated by conducting a pilot test study and calculating the Cronbach's alpha coefficient (0.60-0.79). The results of cluster analysis showed that the studied households were separated into three different clusters, the throwaway people, households with moderate food waste, and saved people. Moreover, the results of hierarchical regression analysis show
    The purpose of this survey research was to investigate the food waste in household and it’s affecting factors. The statistical population of the study consisted of all households in Central district of Najaf Abad County that based on Bartlett and colleagues’ table for determining sample size, 405 households were selected as a research sample and were chosen by stratified proportionate random sampling technique. In each sample household, a person between the ages of 15 to 64 who was responsible for at least half of cooking, shopping and managing the home was involved in the research process. The data collection instrument was a researcher's developed questionnaire whose face validity was confirmed by a panel of experts and the reliability of the questionnaire was also evaluated by conducting a pilot test study and calculating the Cronbach's alpha coefficient (0.60-0.79). The results of cluster analysis showed that the studied households were separated into three different clusters, the throwaway people, households with moderate food waste, and saved people. Moreover, the results of hierarchical regression analysis showed that the awareness construct had incremental effect and social norm, attitudes toward food waste, knowledge of waste reduction, skills to manage food consumption, existence of infrastructure, and having a time schedule had decreasing effects on household food waste behavior. In total, these constructs explained 25% of variations in variance of household food waste behavior.
    ed that the awareness construct had incremental effect and social norm, attitudes toward food waste, knowledge of waste reduction, skills to manage food consumption, existence of infrastructure, and having a time schedule had decreasing effects on household food waste behavior. In total, these constructs explained 25% of variations in variance of household food waste behavior.
    Keywords: Consumption Pattern, Agricultural Development, Consumption Behavior, Food Waste, Food Loss
  • Atie Sandoghi *, Hossein Yadavar, Hossein Raheli, Anna Maria Huring Pages 295-310
    The future of organic farming, as one example of sustainable agricultural approaches, largely depends on the consumer demands and their incentive to pay higher prices for their products. Therefore, by using Sequential Exploratory Strategy, the present investigation aims to identify the driving factors behind the organic market development. In the qualitative part, by content analysis of the resources and data from semi-structured interviews with 16 organic market experts, 29 proponents were identified in six main groups. Then, in the quantitative part, second order confirmatory factor analysis method was applied to confirm the identified driving factors. The statistical population was Managers, experts, producers and sellers of organic products. Using the Cochran formula and a stratified sampling with proportional allocation, 68 participants were selected. The data were collected using a questionnaire based on the results of the qualitative section and analyzed using SPSS22 and Smart PLS3 Software. The mean value of the average extracted variance (AVE) for each of the model structures was more than 0.5 and the coefficients of composite reliability (CR) were more than 0.7, which indicates the proper performance of measurement section in the model. Based on the results, the factors of culture and advertising, strengthening channels of distribution and sale, financial and credit support, inspection and supervision, educational and promotional programs and certification facilities, logo and branding are respectively the most important driving factors for the development of the organic products market.
    Keywords: Explorative Mixed Method, Organic Farming, Healthy Products Market
  • Gholamhossein Abdollahzadeh *, Mohammad Sharif Sharifzadeh, Gholamhossein Hosseininia, Aliqoli Heidary Pages 311-332
    Current applied research was aimed to analyze the situation and formulate strategies for development of cooperative extension system through strategic planning approach was implemented in two stages. In first stage systematic literature review the situation of cooperative extension was analyzed through a systematic literature review. In this way 44 external factors (18 opportunities and 26 threats) and 35 internal factors (17 strengths and 18 weaknesses) are identified. In second stage finding of first stage was used to formulate a questionnaire to assess and develop strategies based on SWOT technique and Quantitative Strategic Planning Matrix (QSPM). Finding of second stage revealed that final score of external factors for extension cooperative activities is 2.356. This implies that cooperative sector couldn’t benefit from opportunities factors or avoids threats factors. Moreover final score of internal factors for extension cooperative activities are 2.795. This implies that effective internal factor for extension cooperative activities are strength. Regarding cell number five in internal and external matrix, conservative strategies are accepted in strategic planning for development of cooperative extension system. Finally by QSPM technique attractiveness of strategies is specified.
    Keywords: Cooperative Extension, Extension System, Strategic Planning, SWOT Model
  • Rasool Lavaei Adaryani *, Hesam Gholami, Ehsan Gholifar, Javad Ghasemi Pages 333-345
    Perceived innovation characteristics are one of the components affecting innovation adoption. Accordingly, present study aimed to investigate the perceived bio-fertilizers characteristics impact on consumption of these bio-fertilizers. Statistical population of this study constituted of all farmers were working in Yengijeh Village in Zanjan county (N= 313) from which 161 farmers were accessed through convenient sampling. Sample size was determined according to appropriate sample size for multivariate statistical techniques. The appropriateness of determined sample size was also confirmed by Cochran formula. Data collected through a questionnaire that its validity and reliability were examined respectively by a panel of experts and Cronbach's alpha (α ≥ 70). Stepwise discriminant analysis was applied to examine the effect of innovation characteristics including "perceived compatibility", "perceived observability", "perceived complexity", "perceived trialability" and "perceived relative advantage" on bio-fertilizers consumption. Discriminant analysis revealed that "perceived relative advantage" was the only bio-fertilizers' characteristic that could distinguish consumer farmers from non- consumer farmers. Other variables entered the discriminant function lacked acceptable discriminant power for separating consumer farmers from non-consumer farmers. In this study farmers' perception of bio-fertilizers may could affected by their financial, technical conditions and skills. Thus, it is suggested that farmers' individual and social characteristics considered, besides, bio-fertilizers perceived characteristics.
    Keywords: Perceived Innovation Characteristics, Bio-Fertilizers, Perceived Relative Advantage
  • Mahnaz Ghorbannejhad, Shahla Choobchian *, Homayoun Farhadian Pages 347-365
    Considering the importance of promoting and developing renewable energy technologies in today's world, the purpose of this study was to Investigating factors affecting farmer’s intention of adopting renewable energy technology in Larestan County of Iran. In order to achieve this goal, at first, it has been attempting to extract the factors affecting farmer’s intention of adopting by browsing library sources and documents. To determine the validity of the questionnaire, panel of experts of the department of agricultural extension and education of Tarbiat Modares University was used further more to access reliability of the research tool, Cronbach’s alfa test was used. Then, for different parts of completed questionnaires, Cronbach's alpha coefficient was calculated by using SPSS-22 software and showed that the questionnaire has a good reliability. A survey method was used to conduct this research. This research  in terms of purpose was applied research type, in terms of controlling variables was non- experimental and in term of data analysis was descriptive- correlative based on structural equations modeling. Statistical population included 2501 farmers of Larestan. Stratified random sampling method was used for sampling and sample size was determined by considering Kerjcie and Morgan table (n=331). The results of the research showed that among studied variables, attitude, perceived usefulness, self-efficiency, technology trust, ease of use, social effect, awareness and facilitating conditions respectively had the most influence on farmer’s intention of adopting renewable energy technologies and the level of intention of adopting of 83% of the farmers was in good condition.
    Keywords: Greenhouse Gases, Intention of adopting, Larestan Agriculture, Renewable Energy in Agriculture
  • Soheila Pourjavid, Mansour Ghanian * Pages 367-381
    The main aim current of the descriptive-correlational study was Analysis the factors affecting farmers' attitudes in Islamabad city, toward organic farming. The statistical population of this study was comprised of farmers in Islamabad city (N = 13910). The sample size was 370 using a table Bartlett et al. (2001), and stratified random sampling was used. Data were collected by questionnaire. According to findings, farmers in Islamabad have a moderate attitude towards organic agriculture (mean = 3.6, SD = 0.8). The result of path analysis showed that the variable of Farmers' income had the most significant effect on the farmers attitudes towards organic farming (β= 0.78). Furthermore, the other variables like: Participation in extension courses related to organic farming (β= 0.55), The farmers' access to communication channels (β=0.42), Farmers' knowledge of organic farming (β=0.35), The economic and technical support to government (β=0.32) and the organic market (β= 0.19), had the most effects on the farmers attitudes towards organic farming and respectively ranked in other priorities.
    Keywords: Attitude, sustainable development, Organic Farming, Islamabad City
  • Sakineh Ranjbar, Hamideh Maleksaeidi * Pages 383-395
    Despite the fact that irrigation of agricultural products using untreated wastewater has unfavorable health and environmental consequences for the community, every day we see the spread of this phenomenon in the society. While there is little knowledge about factors affecting the use of this polluted water source by farmers. In this regard, the present study was conducted to distinguish users and non-users of untreated wastewater. For this purpose, 160 vegetable farmers in Sanandaj county were selected by stratified random sampling and interviewed using a questionnaire. Findings showed that farmers had high knowledge about raw wastewater quality. They also had an unfavorable attitude toward the health and social impacts of using untreated wastewater, and agreed to the non-ethical use of it in irrigation of products. The results of discriminant analysis indicated that six variables of knowledge, attitudes toward social impacts of untreated wastewater, drought perception, concern about global warming, attitude towards the health impacts of untreated wastewater and innovation, respectively, had the highest power in distinguishing well water users and untreated wastewater users. The results of this study can be used in policy making to reduce the use of untreated wastewater.
    Keywords: Untreated wastewater, Vegetable farmers, Irrigation
  • Yousef Hejazi *, Romina Amiri, Ahmad Reza Pish Bin Pages 397-407
    This applied empirical research was aimed to investigate relation between teacher’s professional network(TPN), and faculty members in Agricultural higher education. Empirical data was gathered through survey strategy. The statistical population was composed of University faculty members from Agriculture and Natural Resources University of Tehran(N=295). using stratified sampling method and Cochran formula, 120 of them participated in the study. The reliability of the questionnaire was confirmed by composite reliability indexes. Along with, its validity was confirmed by face and construct validity. Dominant statistical research was combination of Structural Equation Modeling and Social network analysis. Main finding of research showed that outcomes from network activities of faculty members have significant effect on their faculty development. In other side network activities of faculty members have significant effect on professional learning and in same way professional learning stimulate their faculty development.
    Keywords: faculty development, professional network, faculty members, professional learning
  • Masoud Rezaei * Pages 409-419
    The aim of this research was to investigate the relationship between entrepreneurial self-efficacy and entrepreneurial intention of agricultural students at University of Tarbiat Modarres. The statistical population of the study contained of all M.Sc. students in agriculture faculty of Tarbiat Modarres (N=420), from which 124 students were selected by using SPSS Sample Power software. Simple random sampling was employed in selection of the respondents. A questionnaire was developed to gather data. Validity and reliability of the research instrument were confirmed based on the evaluation of a panel of experts and ordinal alpha coefficient (0.89 & 0.95), respectively. The results indicated that the entrepreneurial self-efficacy and entrepreneurial intention of the students in most cases were either intermediate or high. The results of correlation analysis revealed that there was a positive significant (at 1% significance level) relationship between entrepreneurial self-efficacy and students' entrepreneurial intention. The results also showed that there was a positive significant (at 1% significance level) relationship between sub-dimensions of entrepreneurial self-efficacy (developing new opportunities, coping with unexpected challenges, developing critical human resources, building an innovative environment, initiating investor relationships and defining core purpose) and students' entrepreneurial intention. The multiple regression also revealed that developing new opportunities and building an innovative environment significantly can predict 40 percent of variations intention toward future entrepreneurship.
    Keywords: self-efficacy, Entrepreneurship, Intention, Agriculture