فهرست مطالب

  • سال دوازدهم شماره 1 (پیاپی 22، بهار و تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/02/21
  • تعداد عناوین: 6
|
  • امیررضا اشرفی *، سیف الله محمدی صفحات 5-24
    اعتدال در اسلام مفهومی ارزشی تلقی شده است. چنین مفهومی بدون تعریف و شناخت معیار و حد و مرز آن، می‌تواند دچار کج‌فهمی یا سوء‌استفاده واقع شود. پژوهش حاضر می‌کوشد با رویکردی معناشناسانه، به بررسی نگرش قرآن درباره پدیده اعتدال و معیار آن بپردازد. بررسی آیات قرآن نشان می‌دهد که هرچند واژه اعتدال در قرآن نیامده است، اما واژه‌هایی مانند عدل، حنف، قصد، اقتصاد و استقامت در برخی کاربردهای قرآنی، تداعی‌گر‌ مفهوم اعتدال‌اند؛ به‌عکس، واژه‌هایی مانند غلو، ظلم، جور و اسراف، با آن تقابل معنایی دارند. با بررسی معناشناسانه این واژه‌ها به دست می‌آید که در قرآن واژه‌های معادل اعتدال، با مفاهیم پایه‌ای‌تری مانند توحید، حق و عدل پیوندی عمیق دارد. معیار و مرز اعتدال از منظر قرآن، التزام به توحید، رعایت حق و عدل، و خارج نشدن از صراط مستقیم بندگی خداست.
    کلیدواژگان: اعتدال، اعتدال در قرآن، معناشناسی اعتدال، واژگان معادل اعتدال، واژگان مقابل اعتدال، معیار اعتدال، تفسیرالمیزان
  • Seyyed Mahmoud Tayyeb Hooseini *، Madineh Amani، Seyyed Abdolrasoul HosseiniZadeh صفحات 25-42
    One of the rather common words in the Holy Quran is the word "کلا", which has come up 33 times and in 15 suras. Popular current viewpoint considers the meaning of this word as revulsion (ردع), and everywhere in Quran it is translated as “not so”, “never” and words alike. However, syntax experts and commentators have a considerable dispute on the meanings of this word. This study employing descriptive-analytic method using library resources has identified and studied nine views related to the meaning of the word "کلا". The meanings identified are: «ردع و زجر»، «حقا»، «الا»، «لا»ی نافیه، «رد»، «إی»، «نعم»، «قسم»، «سوف». The conclusion of the paper is that first, the main meaning of this word, which is applicable to most of the 33 verses, is warning the audience about the sentence which comes after this word. Second, by confirming the meaning of revulsion, this word has multiple meanings in the Quran, and in eleven verses, it is applicable to both meanings of revulsion and torment over the preceding sentence and the warning about the next sentence.
    کلیدواژگان: “کلا”، “ردع و زجر”، Warning، Quran’s Language، Quran’s Literature، Quran’s Syntax
  • Nafiseh Amiri Doomari *، Ja’far Nekounam صفحات 43-56
    It’s been a while that some of the Orientalists, having the presupposition of occurring an error in the Ottoman Manuscript of the Quran, have sought to change and reform the text of the Holy Quran. Among these people, James Bellamy can be mentioned who has attempted to readout some parts of the Holy Quran, having the same presupposition. James Bellamy's multiple researches on reforming the vocabulary of the Quran have made him to be considered as one of the pundit Orientalists in this field. The word “ابا” in the verse “وفاکهه و ابا” (`Abasa, 31), is one of the words that James Bellamy has considered it obscure and an error in reading or writing of the word “لبا”, that the hand error of the scriber has mistakenly recorded that. The reasons cited by him to prove this claim are that, the word “ابا” is a Takāmad word (meaning it has only been mentioned once in the Quran), and also the dispute between the commentators on its meaning, and the disproportion of “ابا” with the style of the verses, and appropriateness of “لبا” with the style of the verses, is desired; therefore, in this article, these reasons are being reviewed and criticized.
    کلیدواژگان: James Bellamy، اب، Critique of the Text of the Quran، Reforming the Words of the Quran
  • نسیم عربی * صفحات 57-74
    مقاله حاضر با روش توصیفی‌ تحلیلی بر آن است در یک فرایند منظم و منطبق بر نظریه حوزه معنایی (وایسگربر تریر)، رابطه حوزه معنایی «نکاح» با مقوله «ایمان» را در آیات مربوط به نکاح بررسی نماید. واژه نکاح در قرآن از نظر معنای اساسی در همان معنای عصر پیش از نزول به کار رفته است. واژگان حوزه معنایی «نکاح» در قرآن شامل «ایامی، ازواج، ذریه، طلاق، زنا و...» با مقوله ایمان و حوزه معنایی آن نظیر «تقوا، عفاف، سکینه، خبیث، شرک و...»، گاهی به شیوه همنشینی و گاهی به شیوه متداعی و گاهی نیز بر اساس تقابل معنایی با یکدیگر پیوند خورده و از بار عاطفی‌ اخلاقی و حقوقی ویژه‌ای برخوردار گردیده و دستخوش توسعه معنایی شده است و بدین ترتیب بافت درون‌متنی آیات، چگونگی گسترش لایه‌های معنایی امر نکاح و معیار حقیقی تشکیل خانواده قرآنی را نشان می‌دهد.
    کلیدواژگان: نکاح، ایمان، حوزه معنایی، رابطه همنشینی و متداعی، رابطه متقابل
  • مینا یعقوبی *، مهدی اکبرنژاد، سیدمحمدرضا حسینی نیا صفحات 75-88
    گفتاری بودن زبان قرآن، از جمله مباحث روزآمد در حوزه‌ زبان‌شناسی قرآن است که مجادلات و بحث‌های بسیاری را در میان صاحب‌نظران پدید آورده است. پژوهشگر غیر مسلمان آمریکایی، دکتر ویلیام آلبرت گراهام، در بخشی از کتاب خود با عنوان «فراسوی واژه‌ مکتوب، جنبه‌های شفاهی متن مقدس در تاریخ مذهب»، گفتاری بودن قرآن را بررسی کرده است. پژوهش حاضر که به شیوه توصیفی‌ تحلیلی صورت پذیرفته و داده‌های آن نیز به روش کتابخانه‌ای گردآمده، به تبیین و تحلیل برداشت گراهام از گفتاری بودن قرآن پرداخته است. نتیجه به دست آمده نشان می‌دهد که محقق در چارچوب یک «طیف بیان»، قرآن را هم‌زمان، هم یک مجموعه‌ گفتاری و هم یک متن نوشتاری می‌شناسد؛ اما با توجه به قرائنی و به‌ویژه با در نظر گرفتن نحوه عملکرد شفاهی آن در جامعه‌ اسلامی، وجه اصلی و غالب آن را «گفتاری» می‌داند.
    کلیدواژگان: گفتار، نوشتار، طیف بیان، بعد حسی، زبان قرآن
  • زهرا صرفی * صفحات 89-106
    واژه «ظن» از واژگان پرکاربرد قرآن کریم است و با توجه به جایگاه مهم آن در آیات فقهی، اعتقادی و اخلاقی، پژوهش برای کشف معنای دقیق آن ضرورت دارد. این پژوهش تلاش دارد تا مفهوم این واژه قرآنی را بر پایه تحلیل روابط معنایی آن با واژگانی که در آیات مختلف قرآن کریم با این واژه همنشین شده‌اند، تبیین نماید. بر این اساس، رابطه معنایی ظن با واژه‌های «یتبعون»، «کاذبین»، «یخرصون»، «شک»، «علم»، «حق»، «یقین»، «سلطان» و «نری» تحلیل و بررسی گردید. مفهوم واژه ظن با توجه به روابط معنایی آن با واژگان همنشین عبارت است از «اندیشه‌ای غالب بر نفس انسان، که هنوز به مرتبه علم نرسیده است؛ اما نفس را به خود مشغول ساخته است. لازم به ذکر است غلبه این اندیشه بر نفس به معنای قوت شواهد و دلایل آن نیست؛ بلکه در بسیاری اوقات مبتنی بر شواهد و قرائن ضعیف و نامعتبر است».
    کلیدواژگان: ظن، یقین، علم، شک، معناشناسی ظن، واژگان همنشین ظن
|
  • Amir Reza Ashrafi *, Seyfollah Mohammadi Pages 5-24
    Moderation in Islam has been considered as a value concept. Such a concept can be misunderstood or misused without defining and recognizing its limits and boundaries. The present study seeks to study the Quran's attitude toward the phenomenon of moderation and its criterion with a semantic approach. The review the Quran verses shows that although there is no word for moderation in the Quran, words and phrases such as justice, truth of religion, intention, economy and endurance, in some Quranic applications, convey the concept of moderation; on the contrary, words like exaggeration, cruelty, oppression, and prodigality have a semantic contrast. Semantically examining these words, it is achieved that in the Quran, words equivalent to moderation, have a deeper connection with more fundamental concepts such as monotheism, right and justice. From the perspective of the Quran, the criterion and boundary of moderation, is commitment to monotheism, observing the right and justice, and not going out of the direct righteousness of God's servitude.
    Keywords: Moderation, Moderation in the Quran, the Semantics of Moderation, Words for Moderation, Words against Moderation, Moderation Criterion, Tafsir Al-Mizan
  • سیدمحمود طیب حسینی *, مدینه امانی, سیدعبدالرسول حسینی زاده Pages 25-42
    یکی از واژه‌های نسبتا پرکاربرد در قرآن مجید، واژه «کلا» است که 33 بار و در 15 سوره آمده است. دیدگاه رایج و مشهور، این واژه را به معنای ردع دانسته و در همه جای قرآن آن را «نه چنین است»، «هرگز» و نظیر اینها معنا می‌کند؛ در حالی که نحویان و مفسران درباره معنای این واژه اختلاف زیادی دارند. این پژوهش با روش تحلیلی‌ توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانه‌‌‌ای، نه دیدگاه در معنای «کلا» شناسایی و آنها را بررسی کرده است. معانی شناسایی شده برای «کلا» عبارت‌اند از: «ردع و زجر»، «حقا»، «الا»، «لا»ی نافیه، «رد»، «إی»، «نعم»، «قسم» و «سوف». نتیجه به دست آمده در مقاله این است که اولا اصلی‌ترین معنای کلا که در بیشتر 33 آیه قابل تطبیق است، معنای هشدار به مخاطب درباره جمله بعد از کلاست؛ ثانیا با تایید معنای ردع، این واژه در قرآن ساختاری چندمعنایی دارد و در 11 آیه قابل حمل بر دو معنای ردع و زجر نسبت به جمله قبل و هشدار درباره جمله بعد است.
    Keywords: کلا, ردع و زجر, هشدار, زبان قرآن, ادبیات قرآن, نحو قرآنی
  • نفیسه امیری دوماری *, جعفر نکونام Pages 43-56
    تعدادی از مستشرقان، چندی است با پیش‌فرض وقوع خطا در مصحف عثمانی، به دنبال اصلاحات و تغییراتی در متن قرآن کریم برآمده‌اند. از جمله این افراد، جیمز بلمی است که با همین پیش‌فرض سعی در بازخوانی فقراتی از قرآن داشته است. تعدد تحقیقات جیمز بلمی در مورد اصلاح واژگان قرآن، وی را به عنوان یکی از مستشرقان صاحب‌نظر در این حوزه مطرح کرده است. واژه «ابا» در آیه «وفاکهه و ابا» (عبس:31)، از جمله واژگانی است که جیمز بلمی آن ‌را نامفهوم و تصحیفی از واژه «لبا» دانسته که خطای دست کاتب آن ‌را اشتباه ثبت کرده است. دلایل مورد استناد وی در اثبات این مدعا، تکامد بودن «ابا»، اختلاف نظر مفسران در مورد معنای آن، عدم تناسب «ابا» با سیاق آیات و تناسب بیشتر واژه «لبا» با سبک و سیاق آیه مورد نظر است که در مقاله پیش رو این دلایل نقد و بررسی شده‌اند.
    Keywords: جیمز بلمی, اب, نقد متن قرآن, اصلاح واژگان قرآن
  • Nasim Arabi * Pages 57-74
    Current paper, by a descriptive-analytical method, is intended to study the relationship between the semantic field of “marriage” and the topic of “faith” in the verses related to marriage, with a regular process according to semantic field theory (Weisgerber-Trier). The word “marriage” has been used in the Qur'an in the same sense as in the pre-descent era. The vocabulary of the semantic field of marriage in the Quran including “widows, couples, offspring, divorce, adultery, etc.”, and the topic of faith and its semantic fields like “piety, chastity, serenity, villainy, polytheism, etc.” are bonded together, sometimes in the way of companionship, sometimes association, and also sometimes based on semantic contrast, and have a special emotional-moral and legal burden and have gone under semantic development; thus, the contextual context of the verses shows the expansion of the semantic layers of marriage, and the true criterion of Quranic family formation.
    Keywords: Marriage, Faith, Semantic Field, The Relationship of Companionship, Association, Mutual Relationship
  • Mina Ya’ghoubi *, Mahdi AkbarNezhad, Seyyed Mohammad Reza HosseiniNia Pages 75-88
    Colloquial language of the Quran is one of the most up-to-date discussions in the field of Quran’s linguistics that has brought up many controversies and debates among the experts. The non-Muslim American researcher, Dr. William Albert Graham, has studied the colloquial language of the Quran in a chapter of his book—“Beyond the Written Word: Oral Aspects of Scripture in the History of Religion”. The present study is a descriptive-analytical one and its data are collected by library method, and its purpose is to describe and analyze Graham’s impression from the colloquial language of the Quran. The results denote that the researcher recognizes the Quran, at the same time, as both a spoken set and a written text within a 'category of expression'; but according to some evidences, and especially with regard to its oral function in Islamic society, the researcher considers the main and dominant aspect of Quran to be “colloquial”.
    Keywords: Speech, Written Language, Category of Expression, Sensory Dimension, Language of the Quran
  • Zahra Sarfi * Pages 89-106
    The word "suspicion" is a commonly used word in the Holy Quran and according to its important position in the jurisprudential, religious and ethical verses, performing a research is necessary to discover its exact meaning. This study attempts to explain the meaning of this Quranic word based on the analysis of its semantic relations with the words that have been associated with in different verses of the Holy Quran. Accordingly, the semantic relation of the word “suspicion” with the words "followers", "liars", "estimate", "doubt", "science", "right", "certainty", "sovereign" and "male" («یتبعون»، «کاذبین»، «یخرصون»، «شک»، «علم»، «حق»، «یقین»، «سلطان»، «نری») have been analyzed. The concept of the word “suspicion” due to its semantic relation with the companion vocabulary is: “a dominant thought on the human soul, which has not yet reached the level of science; but has taken the soul under control. It should be noted that overcoming of this idea on the soul does not mean the strength of its evidences and reasons; rather, in many cases, it conveys weakness and invalid evidences”.
    Keywords: Suspicion, Certainty, Science, Doubt, Semantics of Suspicion, Suspicion Companion Words