فهرست مطالب

  • سال پانزدهم شماره 2 (پیاپی 58، تابستان 1398)
  • بهای روی جلد: 60,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1398/06/16
  • تعداد عناوین: 8
|
  • دکتر حسن سبحانی صفحه 5
  • ارزیابی چهل سال دستاوردهای توسعه ای کشور / آقایان: دکتر داوود دانش جعفری ، دکتر محمدحسین ملایری ، دکتر وحید شقاقی شهری ، دکتر علیرضا زالی و دکتر علی مبینی دهکری در میزگرد علمی راهبرد توسعه
    صفحات 7-47
  • هادی آجیلی، مهدی رضایی صفحات 49-79
    بحران سقوط دولت دیلما روسف از حزب کارگر در سال 2016 به اتهام فساد و اختلاس و به قدرت رسیدن نامزد حزب مخالف راستگرای پی اس دی بی،  بار دیگر توجهات در جهان را به سوی برزیل  و  تحولات سیاسی در آن جلب نمود. صرف نظر از منازعات متداول  و مطول سیاسی در این کشور ، خیز اقتصادی برزیل در چند دهه اخیر و مطرح شدن این کشور به عنوان وزنه ای  مهم در معادلات سیاسی و اقتصادی منطقه ای و جهانی، به خصوص پس از تشکیل گروه «بریکس»[1]در سال 2009، مطالعه تحولات مرتبط با رشد و توسعه سریع اقتصادی در این کشور به عنوان بزرگترین اقتصاد منطقه آمریکای لاتین و یکی از با قابلیت ترین اقتصادهای جهانی را از اهمیتی بیش از پیش برخوردارساخته است.
    بررسی تطبیقی سیاست های توسعه اقتصادی در برزیل در طول حدود سه دهه اخیر مبین نوسانات و افت و خیزهای قابل توجهی در مسیر توسعه اقتصادی در این کشور به ویژه بین دو سیاست اقتصادی بازار محور  نولیبرالی و دولت محور نومرکانتیلیستی و یا  بعضا به صورت آمیزه ای از این سیاستهاست. بر این اساس موضوع اصلی پژوهشی در این نوشتار بررسی تطبیقی دو سیاست غالب در توسعه اقتصادی برزیل در سه دهه اخیر یعنی سیاست نولیبرالی و  نومرکانتیلیستی توسعه اقتصادی با اتکا به شاخص ها و نمایه های مشخصی همچون « فهرست توسعه انسانی»، « ضریب جینی»، « نرخ تورم» ،«نرخ سرمایه گذاری خارجی» و «شاخص پولی» است.
    پرسش اصلی در این نوشتار آن است که کدام سیاست اقتصادی (نولیبرالی و نومرکانتیلیستی) در توسعه اقتصادی برزیل در سه دهه اخیر نقش مهمتری داشته اند؟ فرضیه اصلی ارائه شده  مبتنی بر این پرسش آن است که سیاست های اقتصادی نومرکانتیلیستی تبلور یافته در حزب کارگر بیش از سیاستهای اقتصادی نولیبرالی متبلور در حزب پی اس دی بی در توانمند سازی اقتصادی برزیل و رشد و توسعه اقتصادی  در این کشور موثر بوده است.
    کلیدواژگان: برزیل، توسعه اقتصادی، نولیبرالیسم، نومرکانتیلیسم
  • عبدالمحمد کاشیان، بهرام بیات صفحات 80-107
    در دنیای پر تحول امروز، زیربنای اقتصادهای صنعتی، از محوریت منابع به محوریت سرمایه‌های فکری جابه‌جا شده و به همین دلیل اهمیت عامل دانش در اقتصاد روزافزون می‌شود. توجه به اقتصاد دانش‌بنیان، یکی از مهم‌ترین راهبردهای اقتصاد ایران در جهت نیل به اهداف سند چشم‌انداز و تحقق اقتصاد مقاومتی محسوب می‌شود و در این میان حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان یک الزام اساسی است. از جهتی حمایت از این شرکت‌ها، بدون شناسایی آسیب‌های پیش‌روی آن‌ها میسر نیست و ازاین‌جهت هدف اصلی این پژوهش آن است که ضمن شناسایی آسیب‌های پیش‌روی شرکت‌های دانش‌بنیان، به تبیین درجه اهمیت هر یک از آن‌ها پرداخته و از این بستر برای تعیین اولویت‌های سیاستی حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان بهره‌ جوید. نتایج حاصل از به‌کارگیری روش تحلیل محتوای کیفی استقرایی در شناسایی آسیب‌ها و استفاده از آزمون فریدمن برای تعیین اولویت‌ها، دلالت بر آن دارد که ایجاد نهاد‌های پیونددهنده دانشگاه و صنعت، حمایت از طریق ابزارهای نظام مالیاتی، حمایت از طریق کاهش بوروکراسی اداری موجود در ایران، حمایت از طریق تقویت قوانین مربوط به مالکیت فکری در سطح ملی و بین‌المللی، حمایت از طریق آشنا ساختن شرکت‌های دانش‌بنیان به امور تجاری‌سازی و بازاریابی مهم‌ترین اولویت‌های سیاستی در حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان محسوب می‌شود و مسائلی مربوط به تامین مالی و تامین سرمایه بر خلاف تصور رایج در رده‌های بعدی قرار گرفته‌اند.
     

    کلیدواژگان: دانش بنیان، حمایت، تامین، تجاری سازی، مالکیت فکری، اقتصاد
  • بهروز توپچی، شهپر گراوندی، فرحناز رستمی صفحات 108-132
    هدف اصلی پژوهش حاضر واکاوی پیشرانهای موثر بر سطوح مشارکت پذیری زنان روستایی در پیشبرد اهداف صندوق های اعتبارات خرد استان کردستان می باشد. جامعه آماری مورد مطالعه 272 نفر از زنان روستایی عضو صندوق اعتبارات خرد می باشند که به کمک جدول نمونه گیری مورگان، 160 نفر از آنان به عنوان حجم نمونه از طریق نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. نتایج حاصل از آنالیز داده های جمع آوری شده نشان داد فقط حدود 28 درصد از زنان عضو، در تصمیم گیری و برنامه ریزی صندوق ها نقش مشارکتی دارند. هم چنین بر اساس یافته ها، صندوق ها در برآورد برخی از اهداف مانند: ارتقاء مهارت، افزایش اعتماد به نفس و توسعه اشتغال تاثیرگذار بوده است. در مجموع، کارکرد این واحدهای مالی در مسیر درستی قرار دارد ولی سطح مشارکت تحقق یافته در آن به نسبت پایین می باشد. تحلیل دقیق تر بر یافته ها از طریق تحلیل مسیر نشان داد متغیرهای مهارتهای فردی و گروهی، اعتماد به نفس، گرایش به روستا نشینی، سال های عضویت، عامل فرهنگی و سطح سواد شوهر از پیشرانهای موثر بر مشارکت پذیری زنان در صندوق های اعتبار خرد می باشد. بر این اساس مشخص گردید، افزایش مشارکت لزوما با انگیزه های اقتصادی همراه نبوده بلکه فاکتورهای اجتماعی و فرهنگی نیز دارای سهمی مهم در تقویت آن دارند.
     

    کلیدواژگان: سطح مشارکت، صندوق اعتبارت خرد، پیشران، زنان روستایی
  • ابراهیم معمری، احمد زنگانه، فرهاد معمری صفحات 133-154
    امروزه ارتباطات و اطلاعات در پیشرفت انسان و توسعه جوامع نقشی اساسی و انکار ناپذیر دارد. در این تحقیق با استفاده از شاخص های ارتباطات و اطلاعات به سطح بندی جامعه عصر اطلاعاتی در شهرستان های استان گلستان پرداخته ایم. روش پژوهش، بر اساس ماهیت توصیفی- تحلیلی و دارای هدف کاربردی- توسعه ای است. داده های مورد نیاز به روش کتابخانه ای و اسنادی جمع آوری شده است. تکنیک های به کار گرفته شده در این مقاله، ضریب ویژگی، حل اختلاف طبقه ای، ضریب تغییرات و مدل ویکور بوده و برای امتیاز دهی از روش آنتروپی شانون استفاده گردید، همچنین برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار آماری Excel استفاده شده است، برای نمایش آن به صورت توزیع فضایی از نرم افزار ARC GIS 9.3 استفاده شده است. یافته های بدست آمده نشان می دهد که اختلاف فاحشی بین شهرستان گرگان به عنوان مرکز استان با دیگر شهرستان های استان از لحاظ برخورداری از شاخص های جامعه اطلاعاتی- ارتباطی وجود دارد. بر اساس نتایج تکنیک ضریب ویژگی شهرستان گرگان با میزان ویژگی بالای 3355792 دارای اختلاف فاحشی با دیگر شهرستان های استان و به صورت ملموس با شهرستان دوم استان از لحاظ برخورداری از شاخص های جامعه اطلاعاتی - ارتباطی یعنی شهرستان گنبد کاووس با میزان ضریب ویژگی 623117 می باشد. تلفیق نتایج حاصل از تکنیک ضریب ویژگی برای طبقه گذاری شهرستان های استان در مدل حل اختلاف طبقه ای نیز فقط شهرستان گرگان را در طبقه اول توسعه و 13 شهرستان دیگر استان را در طبقه محروم یعنی طبقه پنجم قرار می دهد. محاسبه ضریب تغییرات جهت تحلیل پراکنش شاخص ها نیز نشان می دهد که شاخص تعداد چاپخانه ها با میزان 24/3 دارای پراکنش نابرابری بین شهرستان های استان است. نتایج تکنیک ویکور نشان می دهد که شهرستان گرگان بیشتر شاخص های جامعه اطلاعاتی- ارتباطی را در خود متمرکز کرده و محرومترین شهرستان گمیشان است.
    کلیدواژگان: توسعه منطقه ای، تصمیم گیری چند معیاره، آنتروپی شانون، ویکور، استان
  • زهرا راشکی قلعه نو، نورمحمد یعقوبی، رمضان حسین زاده، امین رضا کمالیان[ صفحات 155-172
    بازارچه های مرزی می تواند نقش بسزایی در صادرات کالاهای تولیدی در منطقه و به دنبال آن رشد و توسعه اقتصادی آن منطقه داشته باشد لذا  ایجاد و توسعه بازارچه های مرزی؛ افزایش و توسعه صادرات، ایجاد اشتغال و درآمد برای مردمان مستقر در نواحی مرزی را در پی خواهد داشت. در بسیاری از کشور های پیشرفته صادرات محور اصلی توسعه بوده است. لذا رشد صادرات موجب افزایش درآمد و اشتغال شده و با فراهم آوردن امکان بهره گیری از صرفه های مقیاس، بهره گیری از تکنولوژی های پیشرفته، امکان تخصیص بهینه منابع و افزایش رقابت در تولید محصولات می تواند موجب افزایش بهره وری کل عوامل تولید واشتغال و رسیدن به رشد اقتصادی بالاتر و توسعه ی بیشتر شود، از این رو هدف این مطالعه بررسی اثر صادرات بازارچه های مرزی میلک و گمشاد بر اشتغال شهرستان زابل با استفاده از الگوی داده ستانده در دوره 1390-1394می باشد. یافته های تحقیق نشان می دهد  که افزایش صادرات بازارچه های مرزی از سه بخش کشاورزی، صنایع و معادن طی سال های 94 و 95 به ترتیب 3.9136129، 20.43732515 و 0.826770649  بوده است که بیشترین تاثیر را بر افزایش اشتغال در بخش های کشاورزی به میزان 22 نفر، صنعت 20 نفر و آموزش 15 نفر داشته  به طوری که  افزایش صادرات بیشترین تاثیر گذاری اشتغال را در بخش کشاورزی کمترین اثر در تامین آب و برق و گاز دارا است، در نتیجه افزایش اشتغال کل منطقه را در پی داشته است.
    کلیدواژگان: الگوی داده- ستانده، صادرات، توسعه اقتصادی، اشتغال، بازارچه مرزی
  • فرزام پوراصغر سنگاچین، سجاد بهرامی، حمیده حیدرزاده صفحات 173-199
     انتشار گازهای گلخانه‌ای ناشی از مصرف انرژی، طی سال های اخیر، در ایران و جهان افزایش قابل‌توجهی داشته است. افزایش تقاضای جهانی انرژی از سوخت‌های فسیلی نقش مهمی در روند صعودی انتشار CO2 دارد. با بسط و گسترش معضلات محیط‌زیستی ناشی از فعالیت های بشر مشخص شده است که فعالیت های اقتصادی بدون توجه به محدودیت‌های محیط زیست نمی توانند ادامه پیدا کنند. به همین دلیل استفاده از سازوکارهای بازار و ابزارهای اقتصادی و همچنین قانون و مقررات برای استفاده عقلایی از مواهب منابع طبیعی در کانون توجه بسیاری از دولت‌های جهان قرار گرفته است. طبق مطالعات گذشته، ابزارهای اقتصادی کارآمدترین راه‌حل را برای کنترل و کاهش انتشار گازهای گلخانه ای ارائه می دهند که دو فرم اصلی این ابزارها شامل مالیات بر آلودگی و مجوزهای قابل‌مبادله می‌شود. روش تحقیق مورد استفاده در این مقاله بیشتر اسنادی- تحلیلی است که سعی بر آن شده است با توجه به اسناد و قوانین و مقررات به ضرورت و نقش ابزارهای اقتصادی در کاهش آلودگی‌های محیط‌زیست تاکید شود. در واقع در این تحقیق مفاهیم و ابزارهای اقتصادی موثر در کاهش آلودگی‌های محیط‌زیستی مورد بحث و بررسی قرار گرفته و به نقش این ابزارهای اقتصادی در نیل به کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و جایگاه آن‌ها در نظام برنامه ریزی کشور پرداخته شده است.
    کلیدواژگان: گازهای گلخانه ای، ابزارهای اقتصادی، مالیات، مجوزهای قابل مبادله
|
  • Hadi Ajili, Mehdi Rezaei Pages 49-79
    Dillma Roussef's government crash (of the Labor Party) in 2016 for allegations of corruption and embezzlement and assuming power by the candidate of the right-wing opposition (PSDB party) has once again called the world's attention toward political developments in Brazil.
     Regardless of the long and usual political conflicts in this country, the economic rise of Brazil in recent decades has raised the country as a considerable weight in regional and global political and economic developments particularly after the establishment of Breaks in 2009.Thus studying the developments associated with rapid economic growth in this country, as the largest economy in Latin American region and one of the most capable global economies, has become more and more important.
    A comparative study of economic development policies in Brazil over the past three decades indicates significant fluctuations in economic development of the country particularly between  Two economic policy e.i Market-Oriented Neo-liberalism and State-Centric Neo-Mercantilism or sometimes a mixture of both policies. Thus, the main research's topic in this paper is the comparative study of two prevailing policies in Brazil's economic development over the past three decades relying on specific indicators Such as the "Human Development Index", "Gini coefficient", "Inflation rate", "Foreign investment rate" and "Monetary index".
    The main question in this survey is which economic policy ( Neoliberal or Neo- mercantilist ) has played a more crucial role in Brazil's economic development over the past three decades?
    The main hypothesis presented on this question is that the neo- mercantilist economic policies crystallized in Labor Party have been more effective than neoliberal economic policies crystallized in PSDB in Brazil's economic empowerment and economic growth and development.
    Keywords: Brazil, Economic Development, Neo liberalism, Neo- mercantilist
  • AbdolMohammad Kashian, Bahram Bayat Pages 80-107
    In our changing world, the foundation of industrial economies are shifting from resources to the intellectual capital, and therefore the importance of the knowledge in the economy is increasing. Attention to the knowledge base economy is one of the most important strategies of Iran's economy to achieve the objectives of the resistance economy. The main purpose of this paper is to clarify the most important harms to knowledge base companies and determine their degree of importance and their priorities with respect to each other’s, and finally provide some supporting Priorities. Using Friedman Test, the results show making relationship between Universities and Industries and supporting by tax system, also supporting through reduction of administrative bureaucracy in Iran, supporting by strengthening the intellectual property laws at the national and international levels, supporting through the educating commercialization and marketing to knowledge-based companies managers are the most important policy priorities in supporting knowledge-based companies. Contrary to common belief issues related to financing is in the next degree of importance.
     

    Keywords: Knowledgebase, support, supply, commercialization, intellectual property, economics
  • Behrooz Toopchi, Shahpar Geravandi, Farahnaz Rostami Pages 108-132
    The main purpose of this research is analysis of driving factors affecting participatory level among rural women in progress goals of micro credit funds in Kordestan province. The population includes 272 rural women. Using Morgan table and random simpling method, 160 persons were selected as sample size to complete the questionnaires. Results show, only about 28% of members participate in funds’s decision making and planning.Also finding revealed that Micro Credit funds has been influenced in skills upgrading, increasing self steem deveopmnet of employment. Totally Micro Credit funds in Kordestan province has been in right direction, but the level of participation is relatively low. Path analysis method also represent the significant role of variables such as individual and group skills, self confidence, tendency to stay in the village, years of membership, cultural factor and level of husband’s literacy in the women tendency  to participation. Accordingly, it was determined that increasing participation in these financial units is not necessarily associated with economic incentives. But, social and cultural factors have an important contribution in strengthen it.
    Keywords: Participation, Rural Women, Micro-Credit Fund, Kordestan
  • Ebrahim Moammeri, Ahmad zanganeh, Farhad moammeri Pages 133-154
    Today, communications and information play a fundamental and undeniable role in human progress and the development of societies. In this research, using the indicators of communication and information, we have focused on the level of information society society in the city of Golestan province. The research methodology is descriptive-analytic in nature and has a practical-developmental purpose. The required data are collected by library and documentation method. The techniques used in this paper are the feature coefficient, class difference difference, coefficient of variation, and the model of the wikker, and the Shannon Entropy method was used for scoring. Also, for analyzing the data, Excel software Has been used to display it as a spatial distribution of ARC GIS 9.3 software. The findings show that there is a significant difference between the city of Gorgan and the other provinces of the province in terms of having indicators of the information-communication society. Based on the results of the technique, the coefficient of feature of Gorgan city with a high attribute of 3355792 has a significant difference with other cities of the province and is tangible with the second city of the province in terms of having the indicators of the information and communication society - Gonbad Kavoos city with a coefficient of 623117 Should be. The combination of the results of the feature coefficient technique for classifying the province's cities in the class dispute resolution model is only in the Gorgan region in the first floor of the development and 13 other provinces in the province are placed in the deprived floor, namely, the fifth floor. The calculation of the coefficient of variation for analyzing the distribution of indicators also shows that the index of the number of printers with a rate of 3.24 is the distribution of inequality between the provinces of the province. The results of the viik technique show that the city of Gorgan focused on the indicators of the information-communication society and is the most deprived city in Gomishan.regional expansion, multi-criteria decision, Entropy, VIKOR, Golestan province.
    Keywords: Regional Development, Multi-criteria Decision Making, Shannon Entropy, Vikor, Golestan Province
  • Zahra rashki ghaleh no, Noor mohammad yaghoubi, Ramezan hossein zadeh, Aminreza kamalian Pages 155-172
    Border markets can play a significant role in the export of manufactured goods in the region and, consequently, in the economic development of the region. Therefore, the creation and development of border markets; the expansion and expansion of exports, the creation of employment and income for people living in the border areas Will follow. In many advanced countries, exports have been the main focus of development. Therefore, the growth of exports leads to increased income and employment, and by providing the opportunity to take advantage of scale savings, using advanced technology, the optimal allocation of resources and increased competition in the production of products can increase the total productivity of production and employment factors and reach Increase economic growth and development, Therefore, the purpose of this study was to investigate the effect of Milak and Gamshad border markets on employment in Zabol city using the output data model during 2011-2013. The findings of the research show that the increase in the export of border markets from the three sectors of agriculture, industries and mines during the years 94 and 95 was 3.9136129, 20.43732515 and 0.826770649 respectively, which had the greatest impact on the increase of employment in agricultural sectors 22 people, industry, 20 people and training of 15 people, so that the increase in exports has the most impact on employment in the agricultural sector, which has the least effect on supply of water and electricity and gas, resulting in increased employment of the entire region.
    Keywords: Output data pattern, Export, Economic Development, Employment, Border market
  • Farzam Pourasghar Sangachin, Sajad Bahrami, Hamideh Heydarzadeh Pages 173-199
    With increasing energy consumption, greenhouse gas emissions from energy use have increased significantly in Iran and the world in recent years. Increasing global demand for energy from fossil fuels plays an important role in the upward trend in CO2 emissions. With the development of environmental problems caused by human activities, it has been determined that economic activities can not continue without regard to environmental constraints. For this reason, the use of market mechanisms and economic instruments, as well as laws and regulations for the rational use of natural resources, has become the focus of many governments in the world. According to previous studies, economic instruments provide the most effective solution for controlling and reducing greenhouse gas emissions, the two main forms of which include pollution taxes and exchangeable licenses. The research method used in this paper is more documentary-analytic, which according to the documents and regulations has tried to emphasize the necessity and role of economic instruments in reducing environmental pollution. In this research, the concepts and tools used to reduce environmental pollution have been discussed and the role of these economic tools in achieving sustainable development and their position in the country's planning system has been discussed.
    Keywords: Greenhouse Gases, Economic Instruments, Taxes, Incorrect Permits