فهرست مطالب

تاریخ، سیاست و رسانه - سال دوم شماره 2 (پیاپی 6، تابستان 1398)
  • سال دوم شماره 2 (پیاپی 6، تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/06/15
  • تعداد عناوین: 6
|
  • محمد جواد سامی* صفحات 155-170

    واژه های سنت و تجدد در جامعه قرن سیزدهم هجری با کلماتی چون روشنفکری، مدرنیته، مشروطه، تقابلی رفتاری و یا فکری، دارد.آیا لزوما این دو کلید واژه همواره با یکدیگر در تعارضند و نمی توانند در کنار هم قرار گیرند و یا قادرند در یک مسیر بسوی تکامل اجتماعی حرکت کنند. این مو ضوع به نوع برداشت جوامع سنتی و یا مدرن بستگی دارد. این نوشتار بر آن است که ، مفهوم فوق در شخصیت حکیم سبزواری در جغرافیای رفتار وی مصداق عینی یافته و تعاملی عقلانی را در جامعه مطرح کرده است. مقاله عملکرد حکیمی را دنبال می کند، که دوران تحصیل در سبزوار، مشهد و اصفهان را در محیطی به سر آورده که شیوه سنتی افراطی را باور دارد. این مقابله سنت و تجدد، در خراسان با وجود اقطاب گنابادی ، حاکمیت اندیشه متعصب شیعی و فتنه باب زمانی واقع می شود، که حکیم دوره میان سالی را پشت سر گذاشته و در سبزوار به تدریس مشغول است. حکیم باعملکردی صحیح، فکری روشن با مسایل بر خورد می کند . مردمان را از افتادن در ورطه جنگ های داخلی و اختلافات سیاسی و شعله ور شدن آتش فتنه دور نگه می دارد و در عمل سلامت و امنیت را به آنان اهدا می کند. وی در حد تعادل مانند دو خط موازی مفاهیم سنت و تجدد را به جامعه خود آموزش داده تا آنجا که شاگردانی ریاضی دان موسیقی شناس و طبیب در کنار حکمت و فلسفه تربیت می کند. و با وجود این شاگردان ،مکتب فلسفی اصفهان قاجاری را به مکتب تهران پیوند می زند.

    کلیدواژگان: تجدد، حکیم سبزواری، سنت، شورش سالارالدوله
  • ناصر اشرافی* صفحات 171-210

    ممسنی یا مماسنی، طایفه ای از بومیان جنوب زاگرس بودند که به دامداری و کوچ روی اشتهار و مشغول بوده و بنا به روایت های مختلف و دلایلی چند از جمله همین کوچ رو و جنگجو بودن، به دنبال یافتن مرتع و جایگاهی درخورتر برای زندگی به منطقه شولستانات وارد شده، بومیان این منطقه را سرکوب کرده و خود بر این منطقه که امروزه به همین نام یعنی ممسنی خوانده می شود مسلط شدند. منطقه شولستانات (ممسنی امروز) در شمال غربی شیراز، و جنوب غربی استان فارس قرار دارد . و در هر دوره تاریخی قسمتی از آن جدا و زمیمه شهرستان یا استان مجاور می شده است. که در سال های اخیر نیز طایفه رستم در قالب شهرستانی مستقل تحت عنوان شهرستان رستم، از طایفه ممسنی جدا شد. ممسنی ها دارای آداب و رسوم خاص و فرهنگی مشترک با سایر همزبانان خویش مثل بختیاری ها و حتی فارس ها هستند، لرهای فارس نشین ممسنی و رستم بسیاری از رسم ها و آیین سنتی خویش را حفظ و حتی امروزه نیز در مراسم هایی مثل عروسی، عزاداری، عید نوروز و... آنها را انجام می دهند. ممسنی ها شیعه مذهب ولی در آیین و شریعت دارای تسامح بسیار می باشند. زندگی روزمره را با دامپروری و کشاوری و نیز امروزه با اشتغال در برخی نهادهای دولتی و حکومتی در کنار تجارت و... می گذرانند، این درحالی ست که در گذشته ای نزدیک، این مردم علاوه بر کشاورزی و دامداری، از راه غارت و راهزنی، شکار و... نیز کسب معیشت می کردند؛ که این خود همواره باعث ضدیت ایشان با حاکمان و حکومت های وقت می شده است.

    کلیدواژگان: جغرافیای تاریخی، ممسنی، رستم، طایفه، ایل، ایران
  • سیدعبادالله هاشمی*، محمد آگاه صفحات 211-232

    نقش های افراد برجسته در موفقیت پدیده های سیاسی و اجتماعی موثر بوده است. اهمیت این نقش ها کم و بیش متاثر از علائق مذهبی، هنجارها، ارزش ها، محیط و توانایی در ایجاد ارتباط می باشد. در فرآیند انقلاب اسلامی، افراد مهمی نقش موثر داشته اند؛ که در راس همه، امام خمینی رهبر انقلاب بوده است. در کنار این رهبری، افرادی برجسته که به لحاظ مذهبی در جهت فکری انقلاب قرار داشته اند به انحاء مختلف نقش ایفا کرده اند. یکی از اینان امام موسی صدر است که کمتر به اهمیت حضور و نقش وی توجه شده است. وی با استفاده از موقعیت اجتماعی و سیاسی و فرهنگی خویش توانست در برخی جهات از قبیل ایجاد ارتباط با افراد صاحب نفوذ در سطح منطقه ای و جهانی و هموارسازی راه برای فعالیت انقلابی امام خمینی، زمینه های تداوم حرکت انقلاب را فراهم می سازد. پژوهش حاضر در صدد است تا با برجسته سازی این نقش با یک رویکرد تاریخی، به تحلیل یکی از عوامل موثر در پیروزی انقلاب اسلامی بپردازد.

    کلیدواژگان: امام موسی صدر، امام خمینی، انقلاب اسلامی ایران، نقش
  • داود فیض افرا، عیسی مولوی وردنجانی صفحات 233-252

    احزاب سیاسی از بدو تولد همیشه تابعی از اوضاع و شرایط اجتماعی محیط خود بوده‌اند. از همین‌رو تحولاتی که در دهه 1360 در اوضاع اقتصادی ایران رخ داد تاثیر ژرفی نیز بر ساختار و عملکرد احزاب سیاسی در جامعه نهادند. با پیروزی انقلاب اسلامی و شکل گیری نظام جمهوری اسلامی، فرایند تثبیت مدیریت اجرایی کشور آغاز گردید. از مسائلی که صاحب نظران و تئوری پردازان به ارائه راهکار در مورد آن پرداختند موضوع اقتصاد، بویژه اقتصاد اسلامی بود. بر این اساس، جریان ها و احزاب سیاسی نیز با تکیه بر مبانی فکری خود به اظهار نظر در خصوص اقتصاد کشور مبادرت ورزیدند. مسئله اصلی تحقیق پرداختن به منازعات سیاسی برآمده از تحولات اقتصادی در دهه نخست انقلاب اسلامی است. یافته-های تحقیق حاکی از آن است که افزون بر ناکارآمدی دولت در حوزه اقتصاد و نبود استراتژی خاصی در ساماندهی امور کشور، شکل گیری جریان ها و طیف بندی احزاب بر اساس نظرات اقتصادی صورت گرفته است.

    کلیدواژگان: انقلاب اسلامی، میرحسین موسوی، تحولات اقتصادی، احزاب سیاسی
  • مرتضی اشرافی*، هادی چهره قانی صفحات 253-274

    انقلاب های عربی در خاورمیانه و شمال آفریقا که منجر به سقوط برخی نظام‌های سیاسی محافظه‌کار در این منطقه شد، جنبش اجتماعی گسترده ای با آثار سیاسی به دنبال داشته است، به گونه ای که می توان گفت بر اثر این تحولات، خاورمیانه در حال گذار به شرایط جدید و فاصله گرفتن از وضعیت سابق است. در اثر این جابجایی، وزن استراتژیک برخی از کشورها در حال کاهش است و در مقابل، جایگاه و وزن منطقه ای کشورهای دیگر در حال افزایش است. مصر از گذشته تا امروز نقش مهمی در خاورمیانه و سیاست بین المللی بازی کرده است و برای درک بهتر و تجزیه و تحلیل درست سیاست خارجی مصر باید به چهار نکته ی کلیدی که همان موقعیت ژئوپلیتیکی و جغرافیایی مصر، منافع ملی، قدرتهای بزرگ و رهبران مصر هستند، توجه کرد. علاوه بر این ، مصر هنوز مامور حفاظت از منافع ملی اعراب است. از سوی دیگر، در پی این تحولات قدرت های بزرگ بین المللی را به شگفت درآورد. در واقع، تحولات موسوم به بهار عربی برای روسیه نیز همانند سایر قدرت های بزرگ نگرانی ها و چالش هایی را در بر داشته است. به طوری که دولت روسیه برای دستیابی به اهداف و منافع خود در خاور میانه ناگزیر به تغییر برخی از رویکردهای سنتی خود در این منطقه است. برای مثال صحنه لیبی نتایج نامطلوب فراوانی برای سیاست خاور میانه روسیه به همراه داشت و باعث بروز مشکلات داخلی و خارجی برای روسیه گردید و یکنوع سیاست همکاری با غرب را در پیش گرفت. در حالی که در مورد مصر روسیه توانسته بود پایه های محکم و قابل اعتمادی برای گسترش روابط با این کشور پی ریزی کند و به عنوان یک جزیره باثبات خاورمیانه عربی درصدد برآمد تا الگوی همکاری راهبردی با این کشور را در پیش گیرد.

    کلیدواژگان: سیاست خارجی روسیه، سیاست خارجی مصر، خاورمیانه، اخوان المسلمین، انقلاب های عربی
  • سجاد عابدی* صفحات 275-296

    دفاع برای کشور جمهوری اسلامی ایران با توجه به موقعیت خاص ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک سرزمینی و نیز استمرار و گستردگی تهدیدات دشمنان و همچنین تاکیدات مقام معظم رهبری حضرت امام خامنه ای(مدظله العالی) در برابر تهدیدات استکبار، موضوعی بسیار مهم است. در پدافند غیر عامل بایستی رویکرد فکری جدیدی را در زمینه مسائل دفاعی در پیش گرفت به طوری که همکاری در زمینه دفاع قابلیت محور و توانمند ساز در کشور به عنوان یک اصل در نظر گرفته شود. پدافند غیر عامل به عنوان یکی از موثرترین و پایدارترین روش های دفاع در مقابل تهدیدات همواره مد نظر اکثر کشورهای جهان قرار داشته است. پدافند غیر عامل که عبارتست از « مجموعه اقدامات غیر مسلحانه که موجب افزایش بازدارندگی، کاهش آسیب پذیری، تداوم فعالیت های ضروری، ارتقا پایداری ملی و تسهیل مدیریت بحران در مقابل تهدیدات و اقدامات نظامی دشمن می گردد»، توجه به این اقدامات در دفاع قابلیت محور و توانمند ساز بسیار حائز اهمیت است.در کشور ما با وجود موقعیت خاص ژئوپلیتیکی، تهدید زدایی و ورود به عرصه های نوین و تهدیدات نرم، نقش پدافند غیر عامل بسیار برجسته گردیده و توجه به محورهای پایداری ملی و توسعه از نظر قابلیت محور و توانمند ساز، بر این اهمیت افزوده است. در این مقاله در ابتدا با مروری بر دفاع قابلیت محور و توانمند ساز، سعی گردیده تا بر اساس بیانات، دیدگاه ها و اندیشه های دفاعی حضرت امام خامنه ای(مدظله العالی) ، دسته بندی و ارتباط مفاهیم بنیادین پدافند غیر عامل در حوزه دفاع قابلیت محور و توانمند ساز مورد بررسی قرار گیرد.

    کلیدواژگان: پدافند غیر عامل، دفاع قابلیت محور و توانمند ساز، اندیشه های دفاعی حضرت امام خامنه ای(مدظله العالی)
|
  • Mohammad Javad Sami Pages 155-170

    The words of tradition and modernity in the 13th-century AH community have words such as intellectual, modernity, constitutionality, behavioral or intellectual opposition. Whether necessarily these two key words always conflict with each other and cannot be put together or able to A path to social evolution. It depends on the type of traditional or modern society. This article suggests that the above concept in the personality of Hakim Sabzevari in the geography of his behavior has been shown to be objective and rational in society. The article follows Hakimi's work, which has studied in Sabzevar, Mashhad and Isfahan in an environment that believes in the extreme traditional way. This confrontation between tradition and modernity, in Khorasan, despite the Gonabadi Ascendants, is dominated by Shiite fanatical thought and sedition, which Hakim Sabzevari traverses the middle ages and taught in Sabzevar. The wise Hakim Sabzevari , with the correct performance, has a clear mindset with issues. It keeps people away from falling into the midst of civil wars and political disputes and the flames of sedition, and in practice they give them health and safety. He has trained, in the balance of two parallel lines, the concepts of tradition and modernity to his own society, as he teaches a math and physician mathematics student alongside wisdom and philosophy. And with these disciples, the philosophical school of Isfahan links Qajar to the school of Tehran.

    Keywords: Modernity, wise Hakim Sabzevari, tradition, Salar al-Dawlah rebellion
  • Naser Ashrafi Pages 171-210

    Mamasani or Mamasni was a tribe of the natives of the southern part of Zagros, who were engaged in animal husbandry and seasonal Go out and, according to various narratives and reasons, including such a Go out and warrior, sought to find a rangeland and a better place to live in the region. Shallastat Imam, the natives suppressed the area and dominated the area, which today is called the mamasani. Shulestanat (nowadays known as Mamasani) is located in the northwest of Shiraz and southwest of Fars province. And in each historical period, it was partly separated from the city or province. In recent years, the clan of Rustam has been separated from the Mamsani tribe in the form of an independent City called Rostam. Mamasani people have special customs and common customs with their other contemporaries like Bakhtiyari and even Fars,the folk of Lors of Mamasani which resides in fars province and Rostam have preserved many of their ceremonies and traditional customs, and even today, in weddings, mourning , Nowruz and ... do them. Shiite mamasani are religious but in religion and law there is a lot of tolerance. The daily life with livestock and agriculture, as well as today with the employment of some state and government institutions along with trade and ..., is the same as in the past, these people, in addition to farming and livestock, have plundered and piracy, hunting, and ... also made livelihoods, which itself always provoked opposition to rulers and time-wasting governments.

    Keywords: Historical Geography, Mamasani, Rostam, clan, Iran
  • Seyed Ebadollah Hasemi, Mohammad Agah Pages 211-232

    The roles of prominent people have been effective in the success of political and social phenomena. The significance of these roles is more or less affected by religious interests, norms, values, environment and ability to connect. In the process of the Islamic Revolution, important people played an effective role; at the head of all, Imam Khomeini was the leader of the revolution. Along with this leadership, prominent people who have been religiously minded for the revolution have played a role in different ways. One of them is Imam Musa Sadr, who is less concerned with the importance of his presence and his role. Using his socio-political and cultural status, he was able to convey the continuation of the revolution in some ways, such as establishing contacts with influential individuals at the regional and global levels and paved the way for revolutionary activity of Imam Khomeini. The present study seeks to analyze one of the effective factors in the victory of the Islamic Revolution by highlighting this role with a historical approach.

    Keywords: Imam Musa Sadr, Imam Khomeini, Islamic Revolution of Iran, role
  • Davood Feizafra, Isa Molavi Vardanjani Pages 233-252

    Political parties have always been a function of the circumstances and social conditions of their environment since their birth. As a result, developments in the economic situation in Iran in the 1990s have had a profound impact on the structure and functioning of political parties in the community. With the victory of the Islamic Revolution and the formation of the Islamic Republic, the process of establishing the executive management of the country began. The issue of economics, especially the Islamic economy, was one of the issues that theoreticians and theorists were addressing. Accordingly, political currents and political parties also commented on the economy of the country based on their intellectual foundations. The main issue of the study is to address political conflicts arising from economic developments in the first decade of the Islamic Revolution. Research findings suggest that in addition to the government's inefficiency in the field of economics and the lack of a specific strategy in the organization of affairs of the country, the formation of the flows and the spectrum of parties based on economic opinions has taken place.

    Keywords: Islamic revolution, Mir Hossein Mousavi, economic developments, political parties
  • Morteza Ashrafi, Hadi Chehreghani Pages 253-274

    The Arab revolutions in the Middle East and North Africa, which led to the collapse of some conservative political systems in the region, have led to a widespread social movement with political repercussions, so that the transformation of the Middle East into transition New conditions and distance from the former situation. As a result of this displacement, the strategic weight of some countries is declining, and, on the other hand, the regional position and weight of other countries is increasing. Egypt has played an important role in the Middle East and international politics from the past to the present, and in order to better understand and properly analyze Egypt's foreign policy, there are four key points that have the same geopolitical and geopolitical status of Egypt, national interests, great powers and Egyptian leaders. Are attention In addition, Egypt is still the guardian of the Arab national interests. On the other hand, following these developments, great international powers are surprised. In fact, the developments of the Arab Spring for Russia, like other major powers, have concerns and challenges. So that the Russian government will have to change some of its traditional approaches in the region to achieve its goals and interests in the Middle East. For example, the Libyan scene led to many unfavorable outcomes for Russia's Middle East policy, causing domestic and foreign problems for Russia, and adopted a policy of cooperation with the West. While in the case of Egypt, Russia has been able to establish solid and credible foundations for expanding ties with the country and as a stable Arab island in the Arab Middle East, it has been pushing for a strategic partnership with the country.

    Keywords: Russian foreign policy, Egyptian foreign policy, Middle East, ekhvan-al-moslemin, Arab revolutions
  • Sajad Abedi Pages 275-296

    Defense for the Islamic Republic of Iran, given the special geopolitical and geostrategic status of the land, as well as the continuation and extent of the threats of the enemies, as well as the highlights of the Supreme Leader of Imam Khomeini against arrogant threats, is a very important issue. In the non-operational defenses, a new intellectual approach to defense issues has to be taken so that cooperation in the field of capabilities-centered and empowering defense can be considered as a principle in the country. Ineffective defense is one of the most effective and lasting methods of defense against threats that has always been considered by most countries in the world. The non-operational defense means "a set of non-armed acts that increase deterrence, reduce vulnerability, sustain vital activities, promote national sustainability, and facilitate crisis management against the enemy's military threats and actions", taking into account these actions in defense capabilities. Axis and empowerment is very important. In our country, despite the particular geopolitical position, threats and entry into new areas and soft threats, the role of non-operating defense has been highlighted, and attention has been paid to the importance of national sustainability and development-oriented capabilities and empowerment. In this article, firstly, with a review of capabilities-centered and empowering defense, it has been tried, based on Imam Khomeini's definitions, views, and thoughts, to classify and communicate the basic concepts of defective defense in the field of defense-centered and empowering defense, Examined.

    Keywords: Non-operational Defense, Defensive Capabilities, Empowerment, Defensive Thoughts of Imam Khamenei