فهرست مطالب

علوم و فناوری اطلاعات کشاورزی - پیاپی 1 (بهار و تابستان 1397)
  • پیاپی 1 (بهار و تابستان 1397)
  • 98 صفحه،
  • تاریخ انتشار: 1397/03/29
  • تعداد عناوین: 7
|
  • عباس گیلوری* صفحات 1-17
    در این پژوهش با استفاده از داده های گردآوری شده از پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس، تولیدات علمی پژوهشگران مراکز تحقیقاتی و آموزشی تابعه سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی در سراسر کشور از ابتدا تا پایان سال 2015 میلادی بررسی شده است. هدف کلی این پژوهش، شناسایی وضعیت تولید اطلاعات علمی پژوهشگران مراکز تحقیقاتی و آموزشی تابعه سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با استفاده از شاخص های علم سنجی بوده است. نتایج به دست آمده نشان داد که از سال 1961 تا سال 2015 در مجموع 1473 اثر پژوهشی از پژوهشگران مراکز تابعه سازمان منتشرشده است. میزان استناد به این مقالات 5267 مورد بوده است. به لحاظ موضوعی، بیشترین مقالات درزمینه کشاورزی و علوم زیستی با 1125 مدرک (52/53 درصد) بوده است. ازنظر تنوع مدارک، بیشترین مدارک منتشرشده را مقالات پژوهشی با 1346 مورد (38/91 درصد) تشکیل داده است. Acta Horticulturae مجله ای است که بیشترین مقالات پژوهشگران در آن منتشرشده است. دانشگاه آزاد اسلامی با مشارکت در تالیف 386 مقاله (68/33 درصد) بیشترین میزان همکاری را در تولید مقالات پژوهشگران مراکز تحقیقاتی و آموزشی تابعه سازمان داشته است. پژوهشگران این مراکز همچنین با همتایان خود از کشورهای مالزی، هلند و هند به ترتیب با 53، 31 و 18 مقاله بیشترین همکاری را داشته اند. بررسی مدارک منتشرشده نشان می دهد روند انتشار مقالات به ویژه از سال 2006 به این سو روندی افزایشی داشته است. بر اساس شاخص هرش، آقای حسین بتولی از مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان با کسب شاخص هرش 10 بالاتر از سایر پژوهشگران مراکز تابعه سازمان قرارگرفته است.
    کلیدواژگان: تولید علم، علم سنجی، پژوهشگران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مراکز تحقیقاتی و آموزشی، پایگاه های اطلاعاتی
  • طیبه شهمیرزادی* صفحات 19-31
    هدف
    پژوهش حاضر باهدف دستیابی به شواهد کمی درباره میزان استفاده یا عدم استفاده از نتایج پژوهش های پایان یافته در سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی انجام شده است. این مطالعه درعین حال، مهم ترین دلایل استفاده یا عدم استفاده از نتایج طرح های پژوهشی خاتمه یافته را بر اساس نظرات مجریان این طرح ها در حوزه بیوتکنولوژی کشاورزی مشخص می سازد.
    روش پژوهش
    برای انجام پژوهش، از روش پیمایشی و برای گردآوری داده ها از پرسشنامه استفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش 155 طرح پژوهشی است که به صورت تصادفی، از مجموع 259 طرح انجام شده در حوزه بیوتکنولوژی کشاورزی طی بازه زمانی 1380 تا 1390 انتخاب شده است. از این تعداد 101 پرسشنامه تکمیل و عودت داده شد.
    یافته ها
    یافته ها نشان داد که حدود یک سوم (27 درصد) از طرح های تحقیقاتی به مرحله بهره برداری رسیده است. همچنین حدود 91 درصد از پاسخ دهندگان اذعان داشته اند که طرح های آنان مبتنی بر اولویت های از پیش تعیین شده بوده است.
    نتیجه گیری
    بر اساس نتایج به دست آمده از پژوهش دلایل عمده عملیاتی شدن این طرح ها کاربردی بودن، نیازمندی، و پیش نیاز طرح های بعدی بوده است. از سوی دیگر بنیادی و مطالعاتی بودن طرح و ناهماهنگی میان بخش تحقیق و ترویج، ازجمله مهم ترین دلایل اجرایی نشدن نتایج طرح ها قلمداد شده است.
    کلیدواژگان: طرح های تحقیقاتی، پژوهشگران، بیوتکنولوژی، پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی ایران
  • احمد یوسفی، رضا مشک آبادی*، هاجر زارعی صفحات 33-46
    هدف
    هدف از این پژوهش، تحلیل استنادی فهرست مآخذ گزارش های نهایی پروژه های تحقیقاتی موسسه تحقیقات برنج کشور به منظور تعیین میزان استناد به انواع منابع اطلاعاتی، زبان منابع، استناد درون سازمانی و برون سازمانی، و میزان همکاری محققان است.
    روش پژوهش
    روش پژوهش تحلیل استنادی است. تمامی استنادهای بکار رفته در گزارش های نهایی طرح های تحقیقاتی موسسه تحقیقات برنج کشور در سال های 1378-1387 جامعه پژوهش را تشکیل می دهند.
    یافته ها
    از کل 3812 استناد، 79/40 درصد فارسی و 21/59 درصد لاتین بوده است. مقالات نشریات با 74/40 درصد پراستنادترین و منابع وبی با 26/0 درصد، کم استنادترین انواع منابع اطلاعاتی هستند. از میان استنادها، 31/28 درصد به درون سازمانی و 69/71 درصد برون سازمان بوده است. و از 287 گزارش طرح تحقیقاتی 37/8 درصد به صورت انفرادی و 63/91 درصد به صورت گروهی انجام شده است.
    نتیجه گیری
    در سال هایی که مجریان تعداد طرح های پژوهشی کمتری در دست اجرا داشته اند، از تعداد منابع بیشتری در طرح های خود استفاده نموده اند و بالعکس. بیشتر به منابع غیرفارسی استناد شده است. بیش از 90 درصد پژوهش ها به صورت گروهی صورت گرفته و ارجاعات برون سازمانی بیشتر از درون سازمانی است.
    کلیدواژگان: تحلیل استنادی، استناد، گزارش های نهایی، موسسه تحقیقات برنج کشور، طرح های تحقیقاتی، علم سنجی
  • فاطمه ذبیحی فریدیان*، جواد بشیری صفحات 47-60
    هدف
    این پژوهش با هدف بررسی وضعیت ایمنی در کتابخانه های موسسات و مراکز تحقیقاتی زیرمجموعه سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی در مواجه با بلایای طبیعی و غیر طبیعی انجام شده است.
    روش پژوهش
    برای انجام پژوهش از روش پیمایشی توصیفی استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش را 104 کتابخانه تخصصی موسسات و مراکز تابعه سازمان، تشکیل می دهند. گردآوری اطلاعات با استفاده از پرسشنامه صورت گرفته و برای تجزیه و تحلیل داده ها، از نرم افزار SPSS و برای طراحی و ترسیم نمودارها و جداول مورد نیاز از Excel استفاده شده است.
    یافته ها
    نتایج نشان می دهد 44 درصد از ساختمان های کتابخانه ها در مقابل بلایای طبیعی از شرایط مناسبی برخوردارند. 54 درصد از ساختمان های کتابخانه ها در برابر زلزله احتمالی و 68 درصد در برابر طوفان مقاومت دارند. 86 درصد از کتابخانه ها به هیچ گونه سیستم اعلام خطری مجهز نیستند و بیش از 90 درصد آن ها فاقد راه های خروج اضطراری و بیش از 92 درصد فاقد پوشش بیمه هستند. 35 درصد از کارکنان کتابخانه ها دوره کامل یا اولیه آموزش اطفای حریق را فراگرفته اند. 94 درصد از کتابخانه ها برای مقابله با بحران هیچ برنامه مدونی ندارند.
    نتیجه گیری
    به طور کلی اکثر کتابخانه های موسسات و مراکز تحقیقاتی تابعه سازمان برای مقابله با بلایایی طبیعی و بلایای غیرطبیعی (انسان ساخت) آمادگی لازم را ندارند و مدیریت بحران در آن ها ضعیف است.
    کلیدواژگان: مدیریت بحران، کتابخانه ها، سیل، زلزله، طوفان، آتش سوزی
  • علیرضا بهمن آبادی* صفحات 61-75
    در این پژوهش با استفاده از داده های گردآوری شده از پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس، تولیدات علمی پژوهشگران مراکز ملی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی از ابتدا تا پایان سال 2015 میلادی بررسی شده است. هدف کلی این پژوهش، مطالعه و شناسایی وضعیت تولید اطلاعات علمی توسط پژوهشگران موسسات و مراکز تک محصولی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با استفاده از شاخص های علم سنجی است. نتایج به دست آمده نشان می دهد از سال 1997 تا سال 2015 در مجموع 575 مدرک از پژوهشگران یادشده منتشر شده است. میزان استناد به این مقالات 2496 مورد بوده که گویای میانگین 34/4 استناد به ازای هر مدرک است. با کسر میزان خوداستنادی ها، این رقم به 1981 استناد می رسد.. از نظر تنوع مدارک، بیشترین مدارک منتشر شده از نوع مقالات پژوهشی با 469 مورد (57/81 درصد) بوده است. بیشترین مقالات پژوهشگران (35/16 درصد) در مجله Acta Horticulturae منتشر شده است. دانشگاه آزاد اسلامی با مشارکت در تالیف 135 مقاله (20/23 درصد) بیشترین میزان همکاری را داشته است و پس از آن دانشگاه های گیلان و تربیت مدرس همکاران مهم پژوهشگران موسسات و پژوهشکده های ملی سازمان بوده اند. این پژوهشگران همچنین با همتایان خود به ترتیب از کشورهای سوریه، ژاپن، و هندوستان بیشترین همکاری را در تولیدات علمی داشته اند. بررسی مدارک منتشر شده نشان می دهد روند انتشار مقالات به ویژه از سال 2006 به این سو روندی افزایشی داشته و در همین حال از سال 2012 به بعد این افزایش روند کاهشی را طی کرده است. همچنین، موسسه تحقیقات دیم با به دست آوردن شاخص هرش 18 پرکارترین موسسه در تولیدات علمی به حساب می آید.
    کلیدواژگان: تولید علم، علم‏سنجی، پژوهشگران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کشاورزی
  • هوشنگ حکیمی* صفحات 77-86
    هدف
    هدف پژوهش ارزیابی کیفی وبگاه های موسسات، پژوهشکده ها و مراکز ملی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی بر اساس شاخص های فائو بوده است.
    روش/ رویکرد پژوهش
    این پژوهش به روش پیمایشی و با رویکرد ارزیابانه، 24 وبگاه موسسات، پژوهشکده ها و مراکز ملی دارای وبگاه سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی را بر اساس 121 شاخص کیفی استاندارد بین المللی سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد (فائو) در قالب 4 گروه ارزیابی کرده است.
    یافته ها
    در کل هیچ کدام از موسسات، پژوهشکده ها و مراکز ملی نتوانستند به سطح امتیاز شاخص های مورد نظر فائو برسند. ارزیابی آن ها در گروه شاخص کیفیت محتوا «متوسط»، در گروه شاخص دسترس پذیری، کاربردپذیری و بهینه بودن موتور جستجو «خوب»، در گروه شاخص رابط کاربری و کیفیت فنی «متوسط»، در گروه شاخص نظارت و مرور منظم «خوب» و در میانگین کل امتیازهای جامعه نسبت به شاخص های فائو «متوسط» ارزیابی گردید. موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور با احراز 412 امتیاز (78/71 %) حایز رتبه اول و پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی با 404 امتیاز (38/70 %) رتبه دوم شدند.
    نتیجه گیری
    حد «متوسط» میانگین کل امتیازهای جامعه نسبت به شاخص های فائو به ویژه با توجه به وجود برخی اشکالات اساسی مطلوب نمی باشد. عمده مشکلات وبگاه ها: عدم توجه به رعایت استاندارد در طراحی وبگاه و قائل بودن به اهمیت خدمات آن به عنوان درگاه مهم ارتباطی و اطلاعاتی، نبود مستندات علمی، نبود زبان دوم برای ارتباط و تبادل علمی با مراکز و پژوهشگران مجامع بین المللی به منظور رشد علمی، وجود پیوندهای گسسته و صفحات تهی در وبگاه ها، عدم درج حق مولف و وجود اشکالات قالبی (فرمتی) بوده است. لذا باید وبگاه های موسسات، پژوهشکده ها و مراکز ملی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی را بر اساس شاخص های فائو، به عنوان معیار و مرجعی معتبر و بین المللی در حوزه کشاورزی، مورد بازنگری و اعمال طراحی و مدیریت استاندارد قرار داد.
    کلیدواژگان: سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، وبگاه، وب سایت، وب سنجی، رتبه بندی، شاخص فائو
  • فردین کولائیان*، جواد بشیری، طیبه شهمیرزادی، عباس گیلوری صفحات 87-97
    هدف
    بررسی میزان استفاده از عناصر لازم در طراحی وب سایت های کتابخانه های تخصصی واحدهای تحقیقاتی و آموزشی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی.
    روش
    پژوهش کاربردی است و به روش پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری، کتابخانه های 94 واحد تحقیقاتی و آموزشی تابعه سازمان است. با سیاهه وارسی 25 پرسشی، و مراجعه مستقیم به وب سایت ها اطلاعات گردآوری شد و با استفاده از نرم افزارهای اکسل و اس پی اس اس20داده ها تجزیه و تحلیل گردید.
    یافته ها
    موسسات تحقیقاتی 39%، مراکز تحقیقاتی 34%، مراکز آموزشی 31% از عناصر لازم در طراحی وب سایت کتابخانه ها استفاده کرده اند. شاخص امکانات کاربران با 39 درصد بیشترین و درج اطلاعات مربوط به ساعت کار کتابخانه با 2 درصد کمترین میزان رعایت را داشته اند. مرکز تحقیقات گلستان با 84 درصد بیشترین درصد استفاده از عناصر را داراست. 73 درصد از وب سایت ها یک زبانه اند.
    نتیجه گیری
    در دوره پژوهش در مورد ساماندهی وب سایت های موسسات و مراکز، هر یک از معاونت های آموزشی و تحقیقاتی سازمان سیاست جداگانه ای داشته اند. به نحوی که 24 مرکز هم زمان دارای دو وب سایت در پورتال سازمان و دانشگاه جامع علمی کاربردی جهاد کشاورزی بوده اند. موسسات و مراکز وابسته به سازمان 34% از عناصر طراحی وب سایت کتابخانه ها را بکار گرفته اند. این رقم با توجه به پژوهش های مشابه در مورد سایر نهادهای آموزشی و تحقیقاتی کشور، نشان دهنده پایین ترین میانگین رعایت عناصر طراحی وب سایت کتابخانه توسط واحدهای تابعه سازمان است. در بین سه نوع واحد تابعه سازمان یعنی موسسات ، مراکز تحقیقاتی و مراکز آموزشی، وب سایت موسسات از نظر رعایت استانداردهای طراحی وب سایت کتابخانه ها بالاترین رتبه را به خود اختصاص داده اند.
    کلیدواژگان: ارزیابی وب سایت ها، کتابخانه های تخصصی، کتابخانه های پژوهشی، وب سایت کتابخانه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز اطلاعات و مدارک کشاورزی
|
  • Abas Gilvari * Pages 1-17
    Using Scopus database, this study examines scientific productions of Research and Training Centers (RTC) researchers affiliated to AREEO until the end of 2015. The main purpose of the study was to analyze the scientific productions of RTC researchers using scientometrics criteria. The findings show that 1473 Scientific productions, by totally 5267 citations to them, have been published by researchers from 1961 to 2015. In terms of subject categories, most articles was in the field of “agriculture and life sciences” with 1125 cases (53.52 percent). In addition, 1346 (91.38 percent) of the documents was research papers. Findings also show that most of the researchers’ papers have been published in Acta Horticulturae. The survey of co-authorship pattern also revealed that Islamic Azad University has been main co-author institution by collaboration in writing 386 articles (33.68 percent). The researchers of examined RTC have had the most collaboration with their counterparts from Malazya, Netherlands and India by 53, 31 and 18 respectively. Based on the results, the rate of paper publication has been increased from 2006 onwards. According to the H-Index, Hossein Batoli from Esfahan RTC with H-Index number of 25 has placed higher than the other researchers.
    Keywords: Agricultural research, Education, and Extension Organisation (AREEO), Agricultural Research, Training Centers, Scientific productions
  • Tayebeh Shahmirzadi * Pages 19-31
    Annually more than 50 research projects are conducted by Agricultural Biotechnology Research Institute of Iran. However, there is no factual information about the effective and practical use and implementation of their findings. The present research aims to assess the number of research projects whose findings have been utilized in practice, as viewed by the project managers. To achieve this goal, questionnaires were sent to a نمونه of 155 research project managers from a pool of 259 projects completed during 2001-2011. The response rate to the questionnaires was 75% (101). The findings of this study show that the results of only one third of research projects were used in practice. About 91% of the respondents also believed that the projects had been defined and carried out according to a set of predetermined organizational priorities. The study also indicates that the main reasons for the implementation of biotechnology research findings include necessity, applicability, and understandability of the findings for the target audience. Among the barriers for the implementation of research project findings are the lack of coordination between research and extension sectors, decisions and financial constraints.
    Keywords: Research Projects, Researchers, biotechnology, Agricultural Biotechnology Research Institute of Iran (ABRII)
  • Ahmad Yousefi, Reza Moshkabadi *, Hajar Zarei Pages 33-46
    Aims
    This study aims to investigate the citation analysis of the final reports of research projects conducted at Rice Research Institute of Iran (RRII) in order to determine the type of documents, language of resources, citation of internal and external organization, collaborations of researchers.
    Method
    Citation analysis has been used. Citations of final reports of research projects conducted at RRII during 1999-2008 have been analyzed. Results show that out of 3812 total citations, 40.8% were Farsi and 59.2% were Latin. Citing to journal articles with 40.9% was the most cited and websites with 0.3% was the least cited resources. Among the citation, 28.31% were internal and 71.69% were external of AREEO. Out of 287 final reports, 8.37% were from individual work and 91.63% were in team work.
    Conclusion
    When researchers conducted more researches, the total citations per research were low and vice versa. Most cited resources were non-Persian. More than 90% of researches were done with team working and most citations were to the works outside of the AREEO.
    Keywords: Citation analysis, citation, Final reports, Rice Research Institute of Iran, Research Projects, Scientometrics
  • Fatemeh Zabizi *, Javad Bashiri Pages 47-60
    Purpose
    The main purpose of this study is the determining safety status of libraries of research institutes and centers of agricultural research, education and extension organization in the face of natural and abnormal disasters.
    Method
    For this research, a descriptive survey method has been used. The statistical population of the study consisted of 104 specialized libraries of institutes and centers of the organization. Data was collected by using a questionnaire. For data analysis, SPSS software was used and for designing and drawing graphs and tables, Excel was used.
    Results
    The results show that 44% of libraries' buildings are in good condition against natural disasters. 54% of libraries' buildings are resist against the earthquake and 68% against the storm. 86% of libraries are not equipped with any alarm system, and more than 90% lack emergency exit and more than 92% lack insurance coverage. 35% of library staff has completed full or initial training in firefighting. 94% of libraries do not have any curriculum to deal with the crisis.
    Conclusion
    Most of the libraries of the institutes and research centers of the organization are not ready to deal with natural and abnormal disasters and crisis management in the libraries are weak.
    Keywords: Crisis management, Libraries, flood, Earthquake, Storm, fire
  • Alireza Bahmanabadi * Pages 61-75
    Using Scopus database, the present study examines scientific productions of AREEO researchers until end of 2015. The main purpose of the study was analyzing of scientific productions of researchers in AREEO affiliated national research institutes using scientometrics indices. The findings show that 576 records have been totally published by AREEO national institutes researchers from 1997 to 2015. About 2498citations have been done to these documents representing an average of 4.33 citations per document. After deduction of self-citations, the figure reaches to 1983 citations. In addition, most of documents are research paper with 470 cases (81.6 percent). Findings also show that most of the researchers’ papers (16.32 percent) have been published in the J. of Acta Horticulturae. The survey of co-authorship pattern also revealed that Islamic Azad University has been main co-author institution by collaboration in writing 135 articles (23.44 per cent). Gilan and Tabiat Modarres universities have been respectively next important partners in authoring papers. The researchers of examined institutions had have the most collaboration with their counterparts from Syria, Japan, and India respectively. Based on the results, the rate of paper publication has been increased from 2006 onwards and then has been decreased from 2012. Based on the H-Index, Dryland Research Institute has been the most active institute by H index of 18 in scientific productions.
    Keywords: Agricultural Research Education, Extension Organisation (AREEO), Agricultural Research Centers, Scientific productions, Research Papers, Scientometrics, Researchers
  • Hooshang Hakimi * Pages 77-86
    Aim
    Evaluate the websites qualification of 24 subordinate and affiliated institutes and national centers of Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO).Research Method/Approach: This study carried out in a survey method based on an appraisal approach to review the status of these websites. Their content and structural factors were compared and ranked by Web Quality Assurance Checklist of the United Nations Food and Agriculture Organization (FAO), which includes 121 indices under 27 general indices in 4 categories.
    Findings
    None of the institutions and national centers could reach the level of FAO indices. The assessment in the 4 categories was "average" in content quality, "good" in accessibility, usability and search engine optimization, "average" in Interface and technical quality, "good" in regular monitoring and review, and "average" in total. The Research Institute of Forests and Rangelands ranked first with 71.78% and the Research Institute of Agricultural Biotechnology ranked second 70.38%.
    Conclusion
    "average" level in total for the websites due to existence of some essential problems need to be reviewed and redesigned with accredited standard website design and management. The major problems were the lack of attention to using standards in website design and the importance of its services as an important communication and information portal, lack of scientific documentation, lack of second language for scientific communication and exchange with international scientific communities, existence of discrete links and blank pages, template bugs, and lack of inserting copy right.
    Keywords: Agricultural research, Education, Extension Organization (AREEO), website, webometrics, ranking, FAO criteria
  • Fardin Koulaian *, Javad Bashiri, T Shahmirzadi, Abas Gilvari Pages 87-97
    Objectives
    To investigate the use of the necessary elements in the design of websites of specialized libraries of educational research units of the Agricultural Research، Education and Promotion Organization.
    Method
    The research is applied and conducted in a survey method. The statistical population of the libraries is 94 educational research units of the organization's function. Data were collected using a checklist of 25 questions and direct referrals to websites. Data were analyzed using Excel and SPSS software.
    Results
    Research institutes (%39)، research centers (%34)، and educational centers used %31 of the elements needed to design library websites. The user features index is %39 higher and the time information is inserted… with %2 minimum compliance. Golestan Research Center with %84 of the highest percentage of use of elements. %73 of websites are large.
    Conclusion
    In the research period on organizing the websites of institutes and centers, each of the educational and research assistants of the organization has a separate policy. So that 24 centers simultaneously have two websites in the organization's portal and Applied Scientific University of Agricultural Jihad. Institutions and centers affiliated with the organization used 34% of the elements of the website design of libraries. This figure, according to similar researches about other educational and research institutions in the country, shows the lowest average observance of elements of the website design of the library by the units of the organization.
    Keywords: Website Evaluation, Special Libraries, Research Libraries, Library Website, Organization of Research, Education, Extension of Agriculture, Agricultural Information, Documentation Center