فهرست مطالب

نوآوری های آموزشی - پیاپی 70 (تابستان 1398)
  • پیاپی 70 (تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/06/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • اختیار بخشی* صفحات 7-30

    مقاله حاضر به بررسی، نقد و تحلیل متون درسی ادبیات فارسی با محتوای الهیات اسلامی پرداخته است. ابتدا ماهیت الهیات و ادبیات را تبیین کرده ایم و عنصر فرمالیستی »ادبیت« را به عنوان شاخصی برای تشخیص و تمییز متون ادبی و غیرادبی مشخص کردهایم. سپس درسهایی را که در کتاب درسی فارسی پایه نهم دوره اول متوسطه محتوایی الهیاتی دارند، بررسی و تحلیل کرده ایم. این بررسی نشان میدهد که حضور الهیات اسلامی در کتابهای درسی ادبیات فارسی، بر اساس اسناد فرادستی و رویکرد عام برنامه درسی در جمهوری اسلامی ایران، پررنگ است و دو فصل کامل و سه درس از کتاب درسی فارسی پایه نهم، یعنی بیش از 8 درس از مجموع 17 درس کتاب و بیش از 50 درصد از مجموع محتوای کتاب درسی فارسی پایه نهم را دربرمی گیرد. نتیجه این تحقیق نشان میدهد که حضور پرتعداد درسهایی با محتوای الهیات اسلامی در کتاب درسی فارسی، با هر قصد و نیتی که صورت گرفته باشد، ادبیات فارسی را از ماهیت و کارکرد اصلی خودش که تاثیر عاطفی و احساسی بر مخاطبان، تلطیف عواطف انسانی، ایجاد التذاذ ادبی و هنری در مخاطبان، و پرورش تخیل خالق است، بازمیدارد. درست است که کشور ما، جمهوری اسلامی و مظهر حاکمیت ارزش های الهی و الهیات اسلامی است، اما این طرز پررنگ کردن الهیات در کتاب درسی ادبیات فارسی، بر اساس رویکرد خاص برنامه درسی که مورد توجه ما در این مقاله بوده است، با ماهیت و هدف های آموزشی و پرورشی هر دو مقوله درسی منافات دارد.

  • سید احمد مدنی*، داوود پورسینا، محمد امینی، اکرم یوسفی نژاد صفحات 31-52

    در این تحقیق رابطه مهارتهای تدریس معلمان با عملکرد دانشآموزان در امتحانات درسهای محاسباتی، بر اساس رویکرد فرایند-محصول بررسی شده است. به این معنا که همبستگی فرایندها (یامهارتهای تدریس معلمان) با محصول ها (عملکرد دانشآموزان در آزمو نهای نهایی) بررسی شد. به این منظور، مهارت های تدریس معلمان با استفاده از پرسشنامه ای محقق ساخته اندازه گیری شد که متناسب با شرایط تدریس درسهای محاسباتی طراحی شده بود. پایایی پرسشنامه بر حسب ضریب آلفای کرونباخ 0/92 براورد شد. دبیران نمونه آماری تحقیق به روش خوشه ایانتخاب شدند. تعداد 175 پرسشنامه قابل تحلیل از دبیران درسهای محاسباتی به دست آمد و در مرحله بعد فهرست نمره های پایانی دانشآموزان هر دبیر فراهم شد. در تحلیل های اولیه معلوم شد که مهارت های تدریس وابسته به جنسیت معلم اند و نیز روشن شد که بخش مهمی از واریانس پیشرفت تحصیلی دانشآموزان (حدود 40 درصد) با نوع مدرسه قابل تبیین است.در تحلیل نهایی این نتیجه به دست آمد که توجه دبیران زن به مولفه هایی نظیر انعطاف پذیری در تدریس،به سطح تسلط رساندن دانشآموزان، شفافیت در ارائه درس، حمایت از یادگیری شاگردان، توانمندسازی خویشتن و بهره گیری از نظرات دیگران، تنوع در تدریس، تلکیف دهی و مطالبه، به طور معناداری باپیشرفت تحصیلی دانشآموزان ایشان ارتباط دارد. در مقابل، نمره های دانشآموزان دبیران مردی که دانشآموزان را به مطالعه قبلی تشویق می کنند، در خلال تدریس به طور مکرر به وارسی یادگیری بچه ها می پردازند و به ارزشیابی و آزمون بیشتر گرایش دارند، به طور معنادار از نمره های دانشآموزان دبیران زنی که به این مهارت ها گرایش دارند، بالاتر است. به نظر می رسد نحوه بهره گیری متفاوت دبیران زن و مرد از مهارت های تدریس اثربخش، پیامدهای متفاوتی را از نظر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان به دنبال دارد.

    کلیدواژگان: آموزش مستقیم، تدریس اثربخش، مهارتهای تدریس اثربخش، پیشرفت تحصیلی، درسهای محاسباتی
  • نرجس لاری، الهه حجازی*، جواد اژه ای، بهرام جوکار صفحات 53-80

    ارتباط معلم-دانش آموز، صرفا کنش و واکنش ساده ای از جانب دو سوی این رابطه نیست، بلکه تبادل کاملی است که در بستری از عوامل موثر بر آن شکل می گیرد. این مطالعه با هدف درک عوامل موثر بر این رابطه از دیدگاه معلمان انجام شده و در چارچوب روش تحقیق کیفی و طرح پدیدارشناسی به توصیف عمیق این عوامل پرداخته است. شرکت کنندگان در این پژوهش 19 معلم دوره ابتدایی (12 زن، 7 مرد) از دبستان های دولتی شهر شیراز بودند که به شیوه هدفمند انتخاب شدند و در مصاحبه های نیمه ساختاریافته شرکت کردند. بر مبنای یافته های این مطالعه، دیدگاه معلم درباره رفتارهای کلاسی و خصوصیات دانش آموز، که در ارتباط با او موثر است، مسیرهای کلاسی که برای ارتباط با دانش آموز قابل بهره برداری اند، عوامل بیرون از دایره رابطه معلم و دانش آموز، که بر ارتباط آن ها با یکدیگر اثر می گذارد، و ویژگی های خلقی، باورها و انگیزش معلم که در ارتباط او با دانش آموز موثرند، به دست آمد. این مولفه ها، دریافت ابعاد جامعی از دیدگاه معلم را پیرامون دغدغه پژوهش ممکن ساخت. نتایج این مطالعه، تبیین کننده بسترهای ممکن برای مداخله مثبت در رابطه معلم-دانش آموز است.

    کلیدواژگان: ارتباط معلم-دانش آموز، پدیدارشناسی، ادراک معلم
  • مریم دانای طوس*، بهجت نگاهدار، محمد امین صراحی صفحات 81-100

    این مطالعه پژوهشی ترکیبی است جامعه آماری آن پژوهش، دانش آموزان دختر پایه یازدهم نواحی 1 و 2 شهرستان رشت در سال تحصیلی 98 - 1397 بودند و از آن میان، 120 نفر به عنوان نمونه آماری برای اجرای مقدماتی و نهایی و به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل آزمون درک متن نوشتاری (محق قساخته) و نسخه بومی سازی شده آزمون حافظه فعال خواندن دانمان و کارپنتر (1980 ، برگرفته از قوامی لاهیج، 1397) بود. پس از اجرای نهایی آزمون درک متن نوشتاری و نیز اجرای نسخه بوم یسازی شده آزمون حافظه فعال دانمان و کارپنتر،داده ها با دو آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان دادند که نمره های درک متن نوشتاری با نمره کلی آزمون حافظه فعال خواندن(67 / α =0) و نیز با نمر ه های مولفه اندوزش این آزمون، همبستگی مثبت و معنادار دارند (59 / α =0) و برعکس با نمر ه های مولفه پردازش این آزمون رابطه معناداری ندارند(17/ α =0). می توان وجود رابطه مثبت و معنادار میان درک متن نوشتاری با مولفه اندوزش حافظه فعال خواندن را به پیروی از سووانسن و برنینگر (1995) چنین تبیین کرد که عملکرد افراد در درک متن نوشتاری و حافظه فعال کلامی توسط نظامی با گنجایش کلی هدایت میشود. بر همین اساس، حافظه فعال روی درک متن نوشتاری اثرگذار است، زیرا مقیاسی برای گنجایش ذخیره سازی در انواع تکلی فهای کلامی فراهم می آورد. یعنی با توجه به نقش مهارت درک متن نوشتاری در فهم مطالب آموزشی و با توجه به رابطه بین درک متن و حافظه فعال، می توان با تقویت حافظه فعال به عملکرد بهتری در درک متن رسید. پیامدهای یافته ها مورد بحث قرارگرفته اند.

    کلیدواژگان: درک متن نوشتاری، حافظه فعال خواندن، پردازش، اندوزش، روا نشناسی زبان
  • زهره رهسپار، کیوان صالحی*، میترا عزتی، محمدمهدی ذولفقاززاده کرمانی صفحات 101-126

    غفلت از پیچیدگی های نظام تعلیم و تربیت، به دلیل گستردگی و اهمیت آن می تواند صدمات غیر قابل جبرانی به بار آورد. در مقاله حاضر پیشرانه ای تغییر در حوزه آموز ش و پرورش جهان از طریق متن کاوی در اسناد معتبر جهانی و نظر گروه خبرگان، بررسی و شناسایی شده است. سپس با برگزاری جلسه دلفی مشترک خبرگان، تاثیر پیشرانه ای شناسای یشده بر هم سنجیده شده و مورد بحث قرارگرفته است. آنگاه از طریق نرم افزار «می کمک» جایگاه هر پیشران تحلیل و بررسی شد. یافته ها حاکی از آن است که پیشرانه ای «جهانی شدن (بین المللی شدن آموز ش و پرورش)« ،» تنوع طلبی ،»«شبکه جهانی اینترنت) شبکه های اجتماعی (« ،» انتقال از آموزش به یادگیری « ،» شناسایی و به کارگیری الگوهای بهتر » و «توسعه فناوری و دیجیتال » دارای تاثیرگذاری بسیار بالایی بر سایر پیشران ها هستند، پیشرانه ای «رفاه اقتصادی و افزایش طبقه متوسط » و «فردگرایی (شخصی سازی یادگیری)» جزو پیشرانه ای اثرگذار تلقی می شوند، پیشرانه ای «توسعه علوم، فناوری، مهندسی وریاضی) »)STEM و «یکپارچه سازی آموزش و محتوای آموزشی » نسبت به سایر پیشران ها مستقل هستند، و پیشران «عد متمرکز یا پایان تولید برنامه های سازمان یافته رسمی (طراحی نظام هایی باانعطاف پذیری بیشتر)» خروجی و نتیجه کنش و واکنش سایر پیشرانه ای این سیستم محسوب می شود که عنوان پیشران وابسته را در این مطالعه به خود اختصاص داده است. نتایج حاکی از آناست که حرکت آهسته ولی مداوم به سمت عد متمرکز و مقاومت نکردن در برابر این تغییرات می تواندنظام آموزشی را از زیر سایه صرفا الگوبرداری از نتایج سایر نظام های تعلی موتربیت جهان و به دور از دستاوردهای بومی و داخلی، خارج سازد و نویدبخش آینده ای روشن و شفاف باشد.

    کلیدواژگان: آینده پژوهی، تحلیل ساختاری، آموزش، پیشران های تغییر، کلان روندها
  • شیوا مفاخری، احمد شاهورانی سمنانی*، محمدحسن بهزادی، علی برهمند صفحات 127-147

    در فرایند آموزش و یادگیری ریاضیات پایه، مباحث مرتبط با عبارت های جبری اساس بسیاری از مباحث اصلی و مهم در ریاضیات مدرس های و ریاضیات پیشرفته است و به خصوص در موضوع های مرتبط با تابعها و عملگرها از آن استفاده می شود. از اینرو، یافتن روابط و میزان ابعاد آنها بین مولفه های موثر در سطح دانش و مهارت دانش آموزان به صورت الگو یا مدلی کاربردی، برای آموزشگران ریاضی حائز اهمیت است.این پژوهش، می کوشد برای موضوع عبارت های جبری در دوره متوسطه، با استفاده از ابزار آزمون ریاضی و سپس با تحلیل داده ها توسط نرم افزار R، به کارگیری شیوه های «ارزیابی تشخیصی و شناختی » برای آنالیز داده ها و سپس استخراج نتایج از شیوه «سلسل همراتبی ویژگی ها » یک مدل ساختاری ارائه دهد. نتایج حاصل در آغاز با سه حیطه محتوایی «شناخت و تشخیص» ،«ساده کردن» و «فاکتورگیری و پخش پذیری » بررسی شدند، مدل ساختاری، بنا بر آنالیز نتایج الگویی هم گرا و خطی را برای مدل ارتباطی میان مولفه ها نشان داد که با مدل اندازه گیری برای یافتن ابعاد، روایی، پایایی و برازش مدل تثبیت شد.

    کلیدواژگان: ارزیابی، روش ارزیابی تشخیصی و شناختی، عبارت جبری، روش سلسله مراتبی ویژگی ها(AHM)، آیتم
  • اعظم اسماعیلی، آزاده شاهچراغی*، فرح حبیب صفحات 147-161

    فضاهای آموزشی انسان های آینده را تربیت می کنند و به نوع نگرش و شیوه رفتاری جوامع شکل می دهند. پس محیط مدرسه باید موجب بهبود رفتار اجتماعی دانش آموزان شود. عاملی مانند فضای شخصی در مدرسه می تواند بر رفتار دانش آموز تاثیر بگذارد. الگوهای رفتاری متنوع، ورود فناوری های نوین و نیاز به فضاهای چندمنظوره، فضاهای آموزشی را به سمت انعطاف پذیری سوق می دهد. هدف از این پژوهش یافتن ارتباط بین رفتارهای اجتماعی و معماری انعطاف پذیر بوده است.ابتدا با روش تحلیل محتوای متن تاثیر تغییر چیدمان نیمکت ها بر اندازه فضای شخصی دانش آموز بررسی شد. سپس با روش میدانی، مشاهده مستقیم و مداخله در محیط به صورت پیش آزمون وپس آزمون، چگونگی تاثیرپذیری پاسخ های رفتاری دانش آموزان از معماری انعطاف پذیر به کمک متغیر محیطی کالبدی، تغییر چیدمان موردبررسی قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان دادند،تغییر فضای کلاس از طریق تغییر چیدمان و ایجاد محیط های اجتماع پذیر می تواند بر اندازه فضای شخصی دانش آموز تاثیرگذار باشد. بدین صورت که تغییر چیدمان نیمک تها، اندازه فضایشخصی و در نتیجه میزان ارتباط و تعامل دانش آموزان با یکدیگر را تغییر میدهد. زاویه قرارگیری دانش آموز، فاصله آن از معلم و دیگر دانش آموزان، قابل رویت بودن وی توسط معلم بر اندازه فضای شخصی که مانند حباب آنها را در برگرفته، تاثیرگذار است. بنابراین از طریق تغییر چیدمان، میتوان فضای کلاس و اندازه فضای شخصی دانش آموزان را تغییر داد.

    کلیدواژگان: معماری انعطاف پذیر، فضای شخصی، چیدمان کلاس
|
  • ekhtiar bakhshi* Pages 7-30

    The present article reviews, critiques and analyzes the Persian literature textbooks with the content of Islamic theology. First, the nature of theology and literature was described and the element of litrariness as a criterion of thedistinction between literary and non-literary texts was identified. Then, thelessons in the Persian textbook for the ninth grade of the first secondary school were studied and analyzed. This study showed that the presence of Islamic theology in Persian textbooks is very high and contains two complete chapters and three lessons from the Farsi textbook for the ninth grade, 8 lessons from the total of 17 lessons and over 50% of the total content of the related textbook. The results showed that the presence of several lessons with the content of Islamic theology in the Persian textbook, with any objective or intention, prevents Persian literature from fulfilling its duty and essence, while the task of literature is the catharsis and emotional impact on the audience, creating literary and artistic appreciation in the audience and sensitizing their human emotions and the development of creative imagination. It is true that our country is an Islamic Republic, in which the values of theology are dominant, but this highlighting of theology in the textbook of Persian literature contradicts the nature and objectives of the education of both subjects.

    Keywords: the secondary school, Islamic theology
  • ahmad madani *, davood pourrsina, Mohammad Amini, Akram YousefiNejad Pages 31-52

    The aim of this research was to investigate the relationship between teachers’ effective teaching skills and the students’ academic achievement in computational courses according to a process-product approach. Here, the correlation between processes (teaching skills of teachers) and products (the performance of students in final provincial examinations) were calculated. For this purpose, the teachers’ teaching skills was measured using a researcher-made questionnaire. The questionnaire was designed according to the curriculum and the dominant teaching method in computational courses in Iran’ secondary education. The teachers as research sample were selected using a cluster sampling method. The number of the collected questionnaires was 175 and the reliability of the questionnaire was estimated around 0.92 according to the Cronbach’s Alpha coefficient. At next stage, the lists of students’ final scores for each teacher were provided. At the initial analyses, it became clear that the teaching skills are interwoven with the teachers’ gender. It was also revealed that a considerable part (around 40 percent) of variance of students’ academic achievement could be explained by the variable of school type. The final analysis showed that female teachers’ attention to components such as flexibility in teaching, tendency toward mastery of students, clarity in presenting the lessons, supporting student learning, self-empowerment and utilization of others’ perspectives, diversity in teaching, giving assignments, and supervising and controlling homework are significantly related with their students’ academic achievement. On the contrary, the scores of male teachers’ students who persuade students to the pre-study of the lessons, who do multiple checking of students’ learning, and tend to do more evaluations and quizzes were significantly better, compared with the scores of female teachers’ students with inclination to these skills. It seems that the different way of the use of the effective teaching methods by male and female teachers, has different consequences on the students’ academic achievement

    Keywords: Direct Teaching, Effective Teaching, Effective Teaching putational Courses
  • Narjes Lari, Elāhe Hejāzi*, Javad Ejei, Bahram Jowkar Pages 53-80

    Teacher-student relationship is not just a simple interaction between its two sides, but rather a complete transaction that is formed in a context of the effective factors. This study aimed to understand the factors influencing this relationship from the teachers’ point of view. It was a qualitative research with phenomenological design, which tried to describe these factors, deeply. Participants included 19 primary school teachers (12 females, 7 males) selected from public primary schools in Shirāz city through purposive sampling method and they participated in the semi-structured interviews. The teachers’ viewpoint about the students’ classroom behaviors and specific characteristics that are important for their relationship, the classroom trajectories that can be used to communicate with the students, factors outside the teacher/student circle, which affect their relationship with each other, and the qualities of the teachers’ mood, beliefs and motivation that augment their relationship with the students were extracted as findings of this study. These components made it possible to get comprehensive dimensions of the teachers’ viewpoints on this research’s concern. The results could explain the possible substrates for the positive intervention in a student-teacher relationship.

    Keywords: Teacher-Student relationship, Phenomenology, Teachers’ Perception
  • Maryam Dānāye Tous *, Behjat Negahdar, Mohammad Amin Sarahi Pages 81-100

    This mixed-methods research studies the relationship between reading working memory and reading comprehension among high school students from a psycho-linguistic view. The research population included all 11th grade female students of high schools in Rasht in 1397-98. The research sample consisted of 120 female students who took part at the pilot and final study and they were selected through convenience sampling method. The research tools were the researcher-made reading comprehension test and the nativised version of Daneman & Carpenter’s working memory (taken from Ghavāmi, 1397). After final distribution of the researcher-made reading comprehension test and the nativised version of Daneman & Carpenter’s working memory test among the participants, data were analyzed, using the Pearson correlation and Regression. The results showed there is a significant positive relationship between the reading comprehension test scores and those of storage component of working memory (r  =0/59) and reading working memory (r  =0/67), while there was no relationship between the reading comprehension test scores and the scores of processing component of working memory (r= 0/17). Following Swanson and Berniger (1995), the significant positive relationship between reading comprehension scores and those of storage component of working memory could be justified, saying that, the people’s performance on reading comprehension and verbal working memory is directed by a system with a general capacity. Accordingly, working memory could affect reading comprehension, since it provides a measure for the capacity of storage in different verbal tasks. Considering the role of reading comprehension in understanding instructional materials, and having in mind the relationship between reading comprehension and working memory, it could be said that the performance on reading comprehension could be improved through strengthening working memory. The implications of the findings would be discussed.

  • Zohre Rahsepar, Keyvan Salehi *, Mitra Ezati, Mohammad Mehdi Zolfaghar Zade Kermani Pages 101-126

    Due to its wide range and importance, the education system has very important and complex elements that if we neglect to monitor their future variations, it can lead to undeniable and profound damages to the results that are expected to be achieved by societies. In the present paper, it has been tried to investigate and identify the change drivers in the field of the world’s education through text mining in global valid documents and then, measure and discuss the impact of the identified drivers on each other through holding the Delphi conference among the experts. After that, the position of each driver was analyzed and investigated through the Micmac software. The findings indicated that the drivers of “globalization (internationalization of education)”, “diversity”, “global internet network (social networks)”, “transition from educating to learning”, “identification and the use of better patterns” and “technological and digital development” have a great influence on other drivers and they are also influenced greatly by such drivers. The drivers of “economic welfare and the middle class increase” and “individualism (learning privatization)” are considered as the effective drivers. The drivers of “STEM Development (Science, Technology, Engineering, and Mathematics)” and “integration of education and educational content” are independent of other drivers. Finally, the driver of “lack of focus or the end of the formal organized programs (designing systems with more flexibility)” is considered as the output and result of the action and reaction of other drivers of the system that are regarded as the dependent drivers in this study. The results suggest that moving slowly but steadily towards decentralization and not resisting against such changes could prevent the education system of just modeling the education system from the results of other education systems in the world, far from native contributions and could promise a bright and clear future.

  • Shiva Mafakheri, Ahmad Shahvarani *, Mohammad Hasan Behzadi, Ali Barhmand Pages 127-147

    In the process of teaching and learning basic mathematics, topics related to the algebraic expressions are the basis of many of the key topics at school and advanced mathematics, and especially they are used in teaching the topics related to the functions and operators. Therefore, it is important to find the relationships among the effective components and their dimensions at the level of knowledge and skills of students, as a model for mathematics educators. This research seeks to provide a structural model for the topic of algebraic expressions at secondary school level, using a mathematical test tool and then through analyzing data through the software R, applying Cognitive Diagnostic Assessment (CDA) to analyze data and then extracting the results using the Attribute Hierarchy Method (AHM). The results were examined in three content areas of “recognition and detection”, “simplification” and “factorization and distribution”. The structural model, based on the analysis of the results, showed a convergent and linear pattern for the model of the relationship among the components. And this model became fixed with the model of measurement to find the dimensions, validity, reliability and fit of the model.

    Keywords: evaluation, Cognitive Diagnostic Assessment (CDA), the Algebraic Expressions, the Attribute Hierarchy Method (AHM) – Cognitive Components, Item
  • azam esmaeili, Azadeh Shahcheraghi *, Farah Habib Pages 147-161

    Educational spaces educate future people; outline the attitudes and behavior of societies, so the school environment should improve the social behavior of students. A factor such as the personal space at the school can affect students’ behavior. Varied behavior patterns, the arrival of new technologies, the need for the multipurpose spaces lead the training spaces to flexibility. The purpose of this study was to find the relationship between social behaviors and flexible architecture. First, through content analysis of the text, the effect of changing the layout of the couches on the size of the students’ personal space was studied. Then, through field method and direct observation and intervention in the environment using the pre-test and post-test design, the influence of flexible architecture on the students’ behavioral responses, with the help of physical environment variable of »layout change« were studied. Findings showed that the change in the space of the class through the change in the layout and developing the sociable environment could influence the size of the students’ personal space, i.e., the change in the layout of the couches could change the size of the students’ personal space and as a result could change the amount of the relationship and interaction of students with each other. The angle in the placement of students, their distance from teacher and other students, and being observable by the teacher could influence the personal space that has surrounded them like bubbles. So, through the change in the layout, the space of the class and the personal space of the students could be changed.

    Keywords: Flexible Architecture, Personal Space, Class Layout