فهرست مطالب

  • پیاپی 58 (تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/06/28
  • تعداد عناوین: 7
|
  • سیدحسین رضوی، رضوان السادات جزایری، سیداحمد احمدی، عذرا اعتمادی صفحات 181-195

    این پژوهش با هدف مقایسه تاثیر برنامه آماده‌سازی پیش از ازدواج بر اساس مدل اولسون و بسته مشاوره پیش از ازدواج بومی بر مشکلات دوران عقد زوجین انجام گرفت. این پژوهش به روش نیمه‌تجربی با استفاده از گروه کنترل و طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری انجام شد. نمونه آماری شامل 45 زوج در دوران عقد بود که به شیوه نمونه‌گیری هدفمند از بین زوج‌های در مرحله عقد ساکن شهر یزد (بهار 1396) انتخاب شده و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل (هرگروه 15 زوج) جای‌گیری شدند. همه گروه‌ها پرسشنامه مشکلات زوجین در دوران عقد را در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری تکمیل کردند. در پایان، تفاوت بین گروه‌ها از طریق آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی مورد مقایسه قرارگرفت. نتایج نشان داد که میانگین نمرات مشکلات دوران عقد زوج‌های هر دو گروه آزمایش در مرحله پس‌آزمون و پیگیری کاهش معناداری یافته ‌است (0005/0>P) ولی بین دو گروه آزمایش تفاوت معناداری مشاهده نشد (05/0<P). یافته‌های این پژوهش اثربخشی برنامه آماده‌سازی پیش از ازدواج بر اساس مدل اولسون و بسته مشاوره پیش از ازدواج بومی بر کاهش مشکلات زوجین در دوران عقد را تایید می‌کند.

    کلیدواژگان: آماده سازی پیش از ازدواج، مدل اولسون، مشکلات دوران عقد
  • سارا گلستانی، علی زاده محمدی صفحات 197-211

    روابط پنهانی خارج از رابطه زناشویی موسوم به «خیانت زناشویی» با آسیب‌های شدید روان‌شناختی در فرد خیانت‌دیده همراه است. هدف از این مطالعه اثربخشی گروه‌درمانی مبتنی بر هنر اجرا بر بهبود تنظیم هیجانی و کاهش علائم استرس پس از سانحه در زنان آسیب‌دیده از خیانت همسر بود. طرح تحقیق این مطالعه، شبه‌آزمایشی به شیوه پیش‌آزمون پس‌آزمون با گروه گواه بود. 30 زن خیانت‌دیده در شهر تهران به شیوه نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و با گمارش تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه (هر گروه 15 نفر) جایگزین شدند. در حالی ‌که افراد گروه آزمایش، گروه‌درمانی مبتنی بر هنر اجرا را به مدت 16 ساعت در دو روز متوالی و هر روز هشت ساعت دریافت کردند، افراد گروه گواه مداخله‌ای دریافت نکردند. هیجان‌شناختی گارنفسکی و همکاران (2002) و استرس پس از سانحه سون و فوا (1991) در مراحل پیش‌آزمون، پس‌آزمون و دوره پیگیری یک‌ماهه پاسخ دادند. نتایج تحلیل واریانس نشان می‌دهد زنان گروه آزمایش در قیاس با زنان گروه گواه به طور معناداری در مراحل پس‌آزمون و پیگیری نمره بالاتری در تنظیم هیجانی و نمره پایین‌تری در علائم استرس پس از سانحه کسب کرده‌اند. ابعاد خلاقانه گروه‌درمانی مبتنی بر هنر اجرا از طریق ایجاد یک فضای گروهی که تسهیل‌کننده فرایند همدلی و همیاری و به اشتراک گذاشتن مشکلات شخصی است، خاک حاصلخیزی برای بهبود آسیب‌های عاطفی و هیجانی ناشی از خیانت همسر در زنان خیانت‌دیده فراهم می‌آورد.

    کلیدواژگان: استرس پس از سانحه، تنظیم هیجانی، خیانت زناشویی، زنان، هنر اجرا
  • عبدالله عابدینی، مهدی مشکی باف صفحات 213-230

    مساله ملاقات کودکان امر مهمی است که علاوه بر والدین، دولت‌ها نیز در آن ایفای نقش می‌کنند. در حقیقت کودکان به دلیل شرایط سنی کم، جهت احقاق حق خود نیاز به حمایت خاص دارند؛ بنابراین در مواقعی که روند زندگی کودکان تحت تاثیر وقایعی هم‌چون طلاق والدین، نقل مکان یا مهاجرت قرار می‌گیرد؛ موضوع ملاقات آن‌ها با والدین و خویشاوندان بسیار حائز اهمیت است. از سال 1959 و تصویب اعلامیه حقوق کودک تاکنون اسناد بین المللی جهانی و منطقه‌ای متعددی در حمایت از حقوق کودک به تصویب رسیده است؛ این در حالی است که کودکان در بسیاری از مواقع در اثر خودخواهی والدین و قصور در انجام تکالیف‌شان یا بی‌توجهی دولت‌ها در حمایت از حقوق کودکان با چالش ملاقات مواجه هستند. اگرچه ملاقات کودکان تکلیف نیست، اما حق والدین و کودکان محسوب می‌شود و حقوقی هم‌چون سلامت و هویت کودک را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد.

    کلیدواژگان: حقوق بین الملل، حق ملاقات، حقوق کودک، تکلیف والدین، حمایت دولت
  • مهتاب دانایی، اعظم فرح، بیجاری، لیلا چراغ، ملایی صفحات 231-249

    هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش واسطه‌ای والدگری معکوس در ارتباط بین ابهام مرزی با حمایت خانوادگی، رضایت خانوادگی و استرس ادراک‌شده در دختران نوجوان خانواده‌های طلاق است. بدین منظور 159 نفر از دختران نوجوان 16-12 ساله به روش نمونه‌گیری داوطلبانه انتخاب شدند و به مقیاس ابهام مرزی، مقیاس والدگری معکوس، مقیاس چندبعدی حمایت اجتماعی ادراک‌شده، مقیاس چندبعدی رضایت از زندگی دانش آموزان و مقیاس استرس ادراک‌شده پاسخ دادند.
    به منظور تحلیل داده‌ها از روش تحلیل مسیر استفاده شد. نتایج این تحلیل حاکی از تائید نقش واسطه‌ای والدگری معکوس در ارتباط ابهام مرزی با رضایت خانوادگی و استرس ادراک‌شده بود. اما این نقش در ارتباط ابهام مرزی با حمایت خانوادگی معنادار نبود.
    بنابراین نتیجه گرفته می‌شود که چنانچه ابهام در مرزهای خانواده بعد از طلاق والدین از بین نرود، والدگری معکوس به عنوان یک نتیجه از ابهام مرزی منجر به کاهش حمایت و رضایت خانوادگی و افزایش استرس ادراک‌شده در دختران نوجوان شده و در ارتباط بین ابهام مرزی، رضایت خانوادگی و استرس ادراک‌شده نقش واسطه‌ای ایفا می‌کند.

    کلیدواژگان: ابهام مرزی، والدگری معکوس، حمایت خانوادگی، رضایت خانوادگی، استرس ادراک شده
  • مهناز مرتضوی، سیمین حسینیان، رویا رسولی، حسن زارعی، محمودآبادی صفحات 251-266

    تک‌فرزندی، یکی از اشکال رو به رشد خانواده‌های ایرانی است و بررسی ابعاد و مسائل ویژه مربوط به آن حائز اهمیت است. هدف از مطالعه حاضر، درک عمیق تجربه نوجوانان تک‌فرزند از تعامل با والدین است. روش این تحقیق کیفی از نوع پدیدارشناختی است که بدین ‌منظور، با استفاده از نمونه‌گیری داوطلب هدفمند، 18 نوجوان تک‌فرزند انتخاب و با استفاده از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته مورد بررسی قرار گرفتند. مصاحبه‌ها ضبط و کلمه به کلمه پیاده شد، در نهایت، داده‌ها به شیوه تحلیل مضمون (تماتیک) تجزیه و تحلیل شد. در این مطالعه شش مضمون اصلی استخراج شد که شامل توجه و مراقبت، وابستگی، نگرانی، تنهایی، مسئولیت و مثلث ارتباطی بود. بر اساس یافته‌های این مطالعه، تک‌فرزندان ضمن تجربه صمیمیت و گرمی و هم‌چنین توجه و امکانات بیشتر، فشار زیادی را در ابعاد گوناگون تعامل با والدین متحمل می‌شوند، بنابراین اصلاح الگوهای تعاملی و آگاه‌سازی والدین می‌تواند در پیشگیری از پیامدهای منفی موثر باشد. با توجه به اینکه یافته‌ها از یک تحقیق بومی حاصل شد، می‌تواند در ساخت بسته‌های آموزشی ویژه این خانواده‌ها راهگشا باشد.

    کلیدواژگان: تجربه زیسته، نوجوان تک فرزند، تعامل والد فرزند
  • اسماعیل شیری، حمیدرضا پوراعتماد، جلیل فتح آبادی، محمد نریمانی صفحات 267-282

    مداخلات والدمحور، روشی موثر برای درمان کودکان دارای اتیسم محسوب می‌شوند. بیشتر این مداخلات متمرکز بر نقائص ارتباطی اجتماعی هستند و کمتر به رفتارهای اضافه پرداخته‌اند. برای رفع این نیاز برنامه خانواده‌محور مدیریت رفتارهای اضافه اتیسم تهیه شد. هدف این مطالعه بررسی اثربخشی این برنامه روی سه تن از والدین کودکان دارای اتیسم است. این مطالعه از نوع طرح‌های تک‌آزمودنی است که روی سه کودک دو تا سه‌ساله دارای اختلال اتیسم انجام شده است. این والدین 10 جلسه انفرادی مداخله را دریافت کردند. ارزیابی‌ها در 9 مرحله (سه ارزیابی خط پایه، پنج ارزیابی در مدت درمان و یک ارزیابی پیگیری) انجام شد.
    ابزار مورد استفاده در پژوهش حاضر پرسشنامه تجدیدنظر شده رفتارهای تکراری، چک‌لیست رفتار ناهنجار و سیاهه ارزیابی درمان اتیسم بود. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش تحلیل بصری و اندازه اثر استفاده شد. نتایج مطالعه نشان داد رفتارهای اضافه چون رفتار کلیشه‌ای (82/0d=)، رفتار خودجرحی (100/0d=)، رفتار وسواسی (85/0d=)، رفتار آیینی (69%d=)، رفتار یکنواختی (100/0d=)، رفتار محدود (83/0d=)، بی‌قراری (79/0d=)، پژواک‌گویی (84%d=) و بیش‌فعالی (26/0d=) کاهش یافت. هم‌زمان، کمبودهای رفتاری (چون گفتار، ارتباط، معاشرت) بهبود یافت، بدون آنکه هیچ مداخله‌ای روی کمبودهای رفتارهای اجرا شده باشد. نتایج این مطالعه از اثربخشی برنامه خانواده‌محور مدیریت رفتارهای اضافه اتیسم حمایت می‌کند. پیشنهاد می‌شود این برنامه به عنوان یکی از درمان‌های زودهنگام رفتارهای اضافه، حتی مقدم بر مداخلات کمبودهای رفتاری مورد استفاده قرار گیرد تا فواید برنامه‌های خانواده‌محور، حاصل شود.

    کلیدواژگان: اختلال طیف اتیسم، رفتارهای اضافه، کمبودهای رفتاری، برنامه خانواده محور
  • وجیهه ظهورپرونده، سعیده پاسبان صفحات 283-301

    هدف از این پژوهش بررسی رابطه حمایت اجتماعی و تاب‌آوری با اضطراب اجتماعی و درماندگی روان‌شناختی مادران کودکان استثنایی است. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی مادران کودکان استثنایی شهرستان خلیل‌آباد کاشمر (42n=) در سال 98-1397 بودند. ابزارهای سنجش شامل پرسشنامه حمایت اجتماعی زیمت و همکاران (1988)، تاب‌آوری کانر و دیوسون (2003)، اضطراب اجتماعی کانور و همکاران (2000) و درماندگی روان‌شناختی دراگیدس (1998) بود. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر تجزیه و تحلیل آماری شدند.
    نتایج نشان داد که بین تاب‌آوری و حمایت اجتماعی با اضطراب اجتماعی و درماندگی روان‌شناختی مادران کودکان استثنایی رابطه مثبت معناداری وجود دارد. هم‌چنین نتایج نشان داد حمایت اجتماعی 47 درصد از تاب‌آوری و تاب‌آوری، 39 درصد از اضطراب اجتماعی و 21درصد از درماندگی روان‌شناختی مادران کودکان استثنایی را تبیین می‌کند. با توجه به نتیجه مذکور و اهمیت سلامت روانی مادران، خصوصا دغدغه‌های ویژه مادران کودکان استثنایی و احتمال اضطراب اجتماعی و درماندگی روان‌شناختی بالای این دسته از مادران، توجه به توانمندسازی روانی اجتماعی این مادران از اهمیت بالایی برخوردار است. بنابراین با ارتقای توانمندسازی روانی اجتماعی مادران کودکان استثنایی می توان در کاهش مشکلات روانی اجتماعی این مادران گام‌های اساسی برداشت.

    کلیدواژگان: حمایت اجتماعی، تاب آوری، اضطراب اجتماعی، درماندگی روان شناختی، مادران کودکان استثنایی
|
  • H. Razavi, R.S. Jazayeri, S.A. Ahmadi, O. Etemadi Pages 181-195

    The aim pf this study was to compare the effect of the premarital preparation program based on Olson’s model and domestic premarital counseling package on couples’ problems during engagement period. This quasi-experimental study was performed using pretest, posttest and follow-up design with a control group. The statistical sample consisted of 45 couples during their engagement period in Yazd. They were selected by a purposeful sampling method and were assigned randomly into two experimental groups and one control group (15 couples each). All groups completed the Couples Pro-blems Questionnaire during the pre-test, post-test and follow-up stages. Then, the difference between groups were compared by analysis of variance with repeated mea-sures and a post hoc test. The results sho-wed that the mean score of problems during engagement time in both experim-ental groups decreased significantly in post-test and follow-up phases (p<0.0005), but there was no significant difference between the two experimental groups (p>0.05). The findings of this study confirm the effectiveness of both the prem-arital preparation program based on Olson’s Model and the domestic prem-arital package on reducing couples’ prob-lem during engagement period.

    Keywords: Relation Enhancement, Olson, Iranian Couple, Engagement
  • S. Golestani, A. Zadeh Mohammadi Pages 197-211

    The hidden relationships outside the ma-rital relationship, called "marital infide-lity", are associated with severe psycholo-gical damage in the betrayed person. The purpose of this study was to evaluate the effectiveness of group therapy based on performance art on improving emotional regulation and reducing symptoms of post-traumatic stress in women affected by wife's infidelity. The research design of this study was pre-test - post-test quasi-experimental method with control group model design. 30 betrayed women in Te-hran were selected by convenient sam-pling method and randomly assigned to experimental and control groups (15 indi-viduals in each group).
    While the experimental group received the group therapy based on performance art for 16 hours in two consecutive days (eight hours per day), the control group did not receive any intervention. All participants completed the Cognitive Em-otion Regulation Questionnaire designed by Garnefski et al (2002) and Post-Traum-atic Stress Questionnaire designed by Fua et al (1997) in the pretest, post-test and one month follow up period. The results of variance analysis show that comparing to the control group, women in the expe-rimental group had significantly higher scores in emotional regulation and lower scores in post-traumatic stress symptoms in post-test and follow up stages. The creative dimensions of the group therapy based on performance art provides a fertile ground for healing of affective and emot-ional damages caused by infidelity in betr-ayed women, since it creates a group env-ironment which facilitates the process of empathy, collaboration, and sharing of pe-rsonal problems.

    Keywords: Post-Traumatic Stress, Emoti-onal Regulation, Marital Infidelity, Wom-en, Performance Art
  • A. Abedini, M.Meshkibaf Pages 213-230

    The issue of meeting children is important and in addition to parents, states also play a role. In fact, children, due to their low age, need special protection to enforce their rights. Therefore, in situations where the course of life of children is affected by events such as parental divorce, displace-ment or immigration, it is very important for them to communicate with their pare-nts and relatives. Since 1959 and since the adoption of the Declaration on the Rights of the Child, there have been several international and regional human rights instruments to support the rights of the child. However, children are faced with the challenge of visitation in many cases due to parents' selfishness and failing to to carry out their duties or due to the negligence of states in protecting the rights of children. Although visitation of children is not considered as a duty, it is considered as a right for parents and children and affects various children's rights such as health and identity rights.

    Keywords: International Law, Visitation Right, Child Rights, Parental Duty, State Support
  • M. Danaee, A. Farahbijari, L. Cheragh Mollaei Pages 231-249

    The purpose of this study was to investi-gate the mediating role of parentification in the relationship between boundary ambi-guity with family support, family satisfa-ction, and perceived stress in adolescent girls in divorce families. For this purpose, 159 Girls from 12 to 16 years old were selected through voluntary sampling and they answered the boundary ambiguity sc-ale, parentification scale, multidimensi-onal perceived social support, multidimen-sional student's life satisfaction scale, and perceived stress scale. Path analysis was used to analyze the data. The results of this analysis confirmed the intermediation role of parentification in the relationship of boundary ambiguity with family satisfaction and perceived stress. But this role was not significant in the relationship of boundary ambiguity with family support. Therefore, it can be concluded that if the ambiguity in family boundaries does not disappear after pare-ntal divorce, parentification as a result of boundary ambiguity results in reducing family support and increasing perceived stress in adolescent girls, it also plays a mediating role in the relationship among boundary ambiguity, family satisfaction and perceived stress.

    Keywords: Boundary Ambiguity, Parenti-fication, Family Support, Family Satisfa-ction, Perceived Stress
  • M. Mortazavi, S. Hosseinian, R. Rasouli, H. Zareei, Mahmoodabadi Pages 251-266

    Only child is one of the growing forms of Iranian families and it is important to examine the dimensions and special issues related to it. The purpose of this study is to provide a deep understanding of only child adolescents’ experience of intera-ction with parents. The method of this qualitative research is a phenomenological type. For this purpose, 18 only child adol-escents were selected by voluntary purp-oseful sampling method and were intervie-wed by a semi-structured interviews.
    The interviews were written and docum-ented word-by-word. Finally, the data we-re analyzed by a thematic analysis method and six main themes were extracted: atten-tion and care, dependency, concern, lone-liness, responsibility, and communication triangle. According to the findings of this study, although only-children experience intimacy and friendly relationship with pa-rents and receive more attention and faci-lities, they suffer a lot of pressure on the various aspects of interaction with parents. Therefore, modifying interactive patterns and awaring parents can be effective in preventing negative outcomes. Given that the findings were derived from an indig-enous research, they can be used effecti-vely in developing educational packages for these families.

    Keywords: Lived Experience, Single Ch-ild Teens, Parent-Child Interaction
  • E. Shiri, H. R. Pouretemad, J. Fathabadi, M. Narimani Pages 267-282

    Parent-mediated interventions are consid-ered as an effective intervention to treat children with autism spectrum disorder (ASD). Most of these interventions focus The purpose of this study was to evaluate the effectiveness of this program on three parents of children with ASD. This study was a single-subject design and was perfo-rmed on three children with ASD aged 2 to 3 years old. Parents of these children re-ceived 10 individual sessions of FPMA-BE. 9 stages of evaluation were performed (3 evaluations in baseline, 5 evaluations during treatment and one evaluation in follow up). The instruments used in this study were the Repetitive Behavior Scale-Revise (RBS), Autism Treatment Evalu-ation Checklist and The Aberrant Beh-avior Checklist. To analyze data, visual analysis and effect size were used. The results of the study showed that BE such as stereotyped behaviors (d= 82%), self-injury (d= 100%), compulsive behaviors (d= 85%), rituals (d= 85%), sameness (d= 100%), restricted behaviors (d= 83%), irritability (d= 79%), echolalia (d= 84%) and hyperactivity (d= 26%) decreased. At the same time, SD (such as Speech/comm-unication, Sociability) improved without any intervention on behavioral deficits. Since, the results of this study support the effectiveness of the FPMABE, it is recom-mended to use this program as an early intervention for the treatment of children with ASD even prior to treatment of SD to take advantage of family-based programs.

    Keywords: Autism spectrum disorder, Behavioral excesses, Behavioral deficits, Family-based intervention
  • V. Zohoorparvandeh, S. Paseban Pages 283-301

    he purpose of this study is to investigate the relationship between social support on one hand, and resiliency and social anxiety and psychological distress in mothers of children with special needs on the other. The research method applied in terms of purpose and method is a descriptive correlation type. The statistical population of the study included all mothers of children with special needs in Khalil Abad city of Kashmar in 2018-19. Measurement tools included the Social Support Questionnaire, resilience, social anxiety and psychological distress.
    Data were analyzed using Pearson Corr-elation Coefficient and path analysis. The results showed that there was a significant positive the correlation between resilience and social support and social anxiety and psychological distress in the mothers of the children with special needs. Also, the results showed that social support consists of 47% resilience and resiliency, 39% social anxiety and 21% helplessness.

    Keywords: Social Support, Resilience, Social Anxiety, Psychological Distress, Mothers of Special Needs Children