فهرست مطالب

پژوهشهای اقتصادی (رشد و توسعه پایدار) - سال نوزدهم شماره 3 (پاییز 1398)
  • سال نوزدهم شماره 3 (پاییز 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/07/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • فرشته جندقی میبدی، محمدعلی فلاحی*، مهدی فیضی صفحات 1-30
    هدف این مطالعه، برآورد حالت هیبریدی قاعده بهینه سیاست پولی ایران با بهره گیری از روش کنترل بهینه است. بدین منظور، فرض شد که مقامات پولی، مساله بهینه یابی را با توجه به قیود ساختاری پنج گانه شامل معادله عرضه کل، تقاضای کل، نرخ ارز، تقاضای پول و مخارج دولت، حل می کنند. پس از برآورد پارامترهای معادلات ساختاری با استفاده از روش حداقل مربعات معمولی (OLS) و روش رگرسیون های به ظاهر نامرتبط (SUR) برای دوره زمانی 1395-1357، رجحان های مقامات پولی برای تثبیت تورم، تولید و هموارسازی رشد حجم نقدینگی با هدف حداقل کردن زیان رفاه اجتماعی، انتخاب شدند. نتایج بیانگر این است که بانک مرکزی باید انحراف رشد حجم نقدینگی و بعد از آن، شکاف تولید را مدنظر قرار دهد. همچنین قاعده بهینه سیاست پولی حاصله از رجحان های بهینه، بیانگر این است که بانک مرکزی باید به طور همزمان به تغییرات تورم، شکاف تولید و نرخ ارز واقعی واکنش نشان دهد و شکاف تولید از اهمیت زیادی برخوردار است.
    کلیدواژگان: رجحان های بانک مرکزی، قاعده پولی بهینه، کنترل بهینه، برنامه ریزی پویا خطی درجه دو، ایران
  • منصور خلیلی عراقی، اسداله فرزین وش*، حامد صدری صفحات 31-59
    توسعه مالی، یکی از مهترین علل رشد اقتصادی در بلند مدت است. از آنجایی که رشد اقتصادی همواره از اهداف اقتصادی بوده، بنابراین پرداختن به عوامل اثرگذار بر آن، از اهمیت بالایی برخوردار است. در همین راستا، مقاله حاضر به بررسی تاثیرتاثیر توسعه مالی بر رشد اقتصادی کشور طی دوره 1368 تا 1395 پرداخته، و به منظور بررسی و تحلیل روند رشد اقتصادی ایران و افزایش انعطاف پذیری نتایج، این مطالعه از مدل TVP-FAVAR که امکان تغییر در ضرایب و مشارکت متغیرهای مختلف در هر لحظه از زمان میسر می سازد، استفاده کرده است. در این مطالعه، ابتدا متغیر پنهان توسعه مالی در اقتصاد ایران برآورد شده، سپس با استفاده متغیرهای حجم نقدینگی، درآمدهای نفتی، رشد اقتصادی و متغیر توسعه مالی مدل مطالعه تصریح شده است.
          نتایج حاصل توابع کنش آنی، حاکی از آن است که یک واحد شوک در متغیر پنهان توسعه مالی، با یک وقفه، اثر مثبت بر روی رشد اقتصادی طی سالهای مورد مطالعه داشته است. همچنین نتایج نشان می دهد که شوک ناشی از درآمدهای نفتی، تنها در کوتاه مدت منجر به افزایش رشد اقتصادی خواهد شد و با گذشت چند دوره تعدیل می گردد؛ در حالی که شوک های ناشی از حجم نقدینگی در اکثر سالها، اثری خنثی بر رشد اقتصادی داشته است.
    کلیدواژگان: توسعه مالی، رشد اقتصادی، مدل های پویای ساختاری با پارامترهای متغیر
  • حسن درگاهی*، مریم محمدزاده صفحات 61-84
    خانوارها برای بیشینه کردن مطلوبیت خود، نیازمند داشتن سطح همواری از مخارج مصرفی خود هستند. یکی از عوامل تاثیرگذار بر هموارسازی مصرف، داشتن بازار سرمایه کامل، نبود محدودیت نقدینگی و دسترسی به منابع مالی است تا افراد قادر باشند با وام گرفتن و وام دادن، از مصرف پرنوسان جلوگیری کنند. مقاله حاضر، به بررسی موضوع بیش حساسیت مصرف خانوار با تاکید بر محدودیت نقدینگی در ایران، با استفاده از داده های ترکیبی مربوط به دو دوره 1391-1389 و 1394-1392 می پردازد. نتایج تحقیق براساس داده های کل نمونه و داده های طبقه بندی شده در دو دوره، حاکی از تایید پدیده بیش حساسیت مصرف نسبت به درآمد جاری در اقتصاد ایران است. این یافته، فرضیه درآمد دائمی مبتنی بر انتظارات عقلایی را در ایران رد می کند. همچنین نامتقارن بودن اثرات نرخ های رشد مثبت و منفی درآمد بر مصرف، تاییدی بر وجود محدودیت نقدینگی خانوارها است. شناسایی مشخصه های اجتماعی- اقتصادی خانوارهای با بیش حساسیت بالا، بویژه در دوره رکودی 94-1392، حاکی از آن است که خانوارهای با عدم دسترسی و یا دسترسی ناکافی به وام های بانکی، خانوارهای با سرپرست مسن، خانوارهای با سرپرست شاغل غیردولتی، خانوارهای کم درآمد و خانوارهای روستایی، بیش از سایر خانوارها، با مساله بیش حساسیت مصرف مواجه هستند.
    کلیدواژگان: بیش حساسیت، فرضیه درآمد دائمی، هموارسازی مصرف، محدودیت نقدینگی، داده های بودجه خانوار
  • مهدی ذوالفقاری*، زهره اسدی صفحات 85-108
    هدف محوری مطالعه حاضر، بررسی تاثیر سرمایه اجتماعی بر ثبات بانکی در ایران می باشد. برای این منظور، داده های آماری 18 بانک دولتی و خصوصی طی سال های 1395-1385 گردآوری شده و به منظور دستیابی به هدف مطالعه، از روش گشتاورهای تعمیم یافته سیستمی (SYS-GMM) استفاده، و شاخص سرمایه اجتماعی بر حسب نسبت چک های برگشتی به کل چک های مبادله شده، در نظر گرفته شده است. یافته های تحقیق، بیانگر تاثیر مثبت و معنی دار سرمایه اجتماعی بر ثبات نظام بانکی کشور است. همچنین متغیرهای نسبت سرمایه به دارایی و سرانه تولیدناخالص داخلی، تاثیر مستقیم و معنی دار و تسهیلات غیرجاری، تاثیر منفی بر بهبود ثبات بانکی دارد.
    کلیدواژگان: ثبات بانکی، سرمایه اجتماعی، SYS-GMM
  • اقدس باغچقی، عبداله خوشنودی*، جواد هراتی صفحات 109-144
    فساد، یکی از پدیده های جهانی است که از گذشته وجود داشته است و در حال حاضر نیز در تمام کشورهای دنیا اعم از توسعه یافته و درحال توسعه وجود دارد. عوامل مختلف فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی، بر فساد اثرگذار هستند. در این میان، امنیت حقوق مالکیت و دموکراسی، از عوامل مهم اثرگذار بر فساد مالی هستند. در این مقاله، با استفاده از روش داده های تابلویی، اثر متقابل دموکراسی و امنیت حقوق مالکیت روی فساد مالی در 59 کشور منتخب توسعه یافته و در حال توسعه - از در جمله ایران- در دوره 2014-2005 مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج حاصل از برآورد مدل با شاخص های مختلف دموکراسی (Polity2،Political Rights ، FH)، نشان می دهد که با وجود اینکه حفاظت از حقوق مالکیت، در هر محیط سیاسی باعث کاهش فساد مالی می شود، وجود دموکراسی در جامعه، به تنهایی نمی تواند فساد مالی را کاهش دهد و برای اینکه این متغیر بتواند اثر منفی روی فساد مالی داشته باشد، باید با سطوح بالای امنیت حقوق مالکیت همراه شود. به علاوه، با وجود اینکه حفاظت از حقوق مالکیت، در هر محیط سیاسی، فساد را  کاهش می دهد، در سطوح بالای دموکراسی، اثر آن بیشتر می شود.
    کلیدواژگان: دموکراسی، امنیت حقوق مالکیت، فساد مالی
  • اسماعیل پیش بهار*، شیدا بداق، قادر دشتی صفحات 145-161
    امروزه در موضوعات اقتصادی و بازرگانی، پیش بینی به عنوان یکی از مهم ترین شاخصه های علمی، روز به روز  پیشرفت می کند و پیش بینی متغیرهای کلان اقتصادی برای برنامه ریزان و سیاست گذاران و واحدهای اقتصادی، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. بخش کشاورزی، به عنوان بخش تولیدکننده محصولات راهبردی و تامین کننده مواد غذایی مورد نیاز جمعیت رو به رشد جامعه، تاثیر زیادی در بسیاری از تصمیم گیری های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی دارد. با توجه به اهمیت بخش کشاورزی در اقتصاد کشور و نیز وجود عوامل تاثیرگذار متفاوت و غیرقابل کنترل، سعی می شود از روش هایی در پیش بینی استفاده شود که به واسطه آنها، تخمین به واقعیت نزدیک و خطا بسیار کم باشد تا رشد اقتصادی این بخش را به درستی پیش بینی کرده و سیاست ها و برنامه های لازم برای بهبود جایگاه این بخش، طرح ریزی شود. در این مقاله، از الگوی داده های ترکیبی با تواتر متفاوت (MIDAS) که اخیرا گسترش زیادی داشته، به پیش بینی رشد ارزش افزوده بخش کشاورزی پرداخته شده است. مقایسه پیش بینی های ارائه شده توسط الگوی برآورد شده برای رشد ارزش افزوده بخش کشاورزی با داده های واقعی، حاکی از قدرت پیش بینی دقیق الگو است. این الگو، نرخ رشد ارزش افزوده بخش کشاورزی را برای سالهای 1400-1396 به ترتیب، 215/3، 53/2، 92/2، 29/5 و 99/5 درصد پیش بینی کرده است.
    کلیدواژگان: ایران، پیش بینی، رشد کشاورزی، رگرسیون با داده های ترکیبی، مدل ARDL
  • شهرام معینی* صفحات 163-185
    در پژوهش حاضر، تحلیل رفتار استخراج و صادرات نفت ایران در چارچوب عضویت در اوپک به عنوان بازیگری مهم در بازار نفت و ارائه پیشنهاد سیاستی بر این اساس در شرایط جدید مدنظر بوده است. تحلیل روابط استراتژیک، نشان می دهد که کشورهای نفتی، با توجه به مولفه های اقتصادی، دموگرافیگ و نفتی و نیاز به درآمد نفتی، تمایزاتی دارند که آنها را در قالب یک طیف بندی از کشور خرج کننده تا پس اندازکننده، با شدت تنزیل و بی صبری متفاوت، تقسیم کرده است و این گونه شناسی و چانه زنی میان این طیف، تا حد زیادی تکلیف رفتار و بازی درون اوپک را در خصوص سهمیه ها تعیین می کند. بر این اساس، پس از استخراج مدل به صورتی نوآورانه و تخمین آن برای دوره 2017-2001، نتایج نشان دهنده رابطه قوی و معنادار رفتار و شدت تنزیل کشورهای نفتی با مولفه های فوق الذکر است؛ بویژه بازار نفت با تشدید بی صبری و افزایش تمایل عمومی برای تسریع صادرات، در واکنش به ظهور نفت شیل و تغییر چشم انداز بازار نفت، مواجه است. بر این اساس، به نظر می رسد، نقش کنونی ایران در اوپک، نابهینه است و مولفه های اقتصادی، جمعیتی و نفتی کشور، همگی دال بر ضرورت اتخاذ استراتژی ارتقای ظرفیت استخراج و نرخ بازیافت توسط ایران، ضمن حفظ عضویت در اوپک است.
    کلیدواژگان: بازار نفت، نفت شیل، نظریه بازی، شاخص فداکاری، بی صبری
|
  • Fereshteh Jandaghi Meybodi, Mohammad Ali Falahi*, Mahdi Feizi Pages 1-30
    The purpose of this study is to estimate a “hybrid” version of the optimal monetary policy rule in Iran using the optimal control theory. To do this, it is assumed that monetary authorities solve an optimization problem with regard to the constraints of economic structure, which includes five equations of aggregate supply, aggregate demand, exchange rate, demand for money and government expenditure. First, the structural equations’ parameters are estimated using ordinary least squares (OLS) and seemingly unrelated regression (SUR) methods during 1978-2016. Then, the preferences of the monetary authorities for stabilizing inflation and output, and smoothing liquidity growth are chosen with the aim of minimization of social welfare loss. The results indicate that the central bank should consider the deviation of monetary growth rate and the output gap. In addition, the optimal rule of monetary policy derived from the optimal preferences indicates that the central bank must react simultaneously to the changes in inflation, output gap and real exchange rate, in which the role of output gap is of great importance.
    Keywords: Central bank preferences, Optimal monetary rule, Optimal control, linear quadratic dynamic programming, Iran economy
  • Mansour Khalili Araghi, Asadollah Farzinvash*, Hamed Sadri Pages 31-59
    Financial development is one of the most important causes of economic growth in the long run. The study of factors affecting economic growth, as a key economic target, is of great importance. In this paper, the effect of financial development on the economic growth is studied in Iran during 1989 to 2016. In order to increase the accuracy and flexibility of results, this paper uses the Time Varying Parameter Factor Augmented VAR (TVP-FAVAR) model, which makes possible to change coefficient and to contribute the individual variables at any point of time. First, the latent variable for financial development is estimated in the Iranian economy. Then, a model is specified including the variables of liquidity volume, oil revenues, economic growth and financial development. The results of the impulse- response functions show that a shock to the financial development has a positive effect on economic growth during the period under study. In addition, the shock from oil revenues only leads to an increase in economic growth over the short term and adjusts over several years, while the liquidity shocks have no significant effects on economic growth in most years.
    Keywords: Financial Development, Economic Growth, Structural Dynamic models
  • Hassan Dargahi*, Maryam Mohammadzadeh Pages 61-84
    Households need to have a smooth level of consumption in order to maximize their utility. Among the factors influencing consumption smoothing are: the existence of a perfect capital market, lack of liquidity constraints and access to financial resources, so that individuals are able to borrow and lend in order to prevent their income and consumption fluctuations. This paper attempts to investigate the excess sensitivity of household consumption with emphasis on liquidity constraints in Iran using panel data related to two recessionary periods of 2013-2015 and the pre-recessionary period of 2010-2012. The results show that the excess sensitivity of consumption to current income is significant. This finding rejects the permanent income hypothesis based on rational expectations in Iran. The asymmetric impacts of the positive and negative growth rates of income on consumption confirm the liquidity constraints of households. Identification of the socioeconomic characteristics of households with higher sensitivity, especially during the recession of 2013-2014, suggests that households without access to or inadequate access to bank loans, the elderly-headed households, families headed by non-governmental employees, low-income and rural households are more sensitive to income in comparison to the other households.
    Keywords: Excess sensitivity, Permanent income hypothesis, Consumption smoothing, Liquidity constraint, Household budget survey
  • Mehdi Zolfaghari*, Zahra Asadi Pages 85-108
    This paper aims to investigate the effect of social capital on banking stability in Iran. For this purpose, a sample of 18 public and private Iranian banks is selected over the period 2007-2017, and the System Generalized Method of Moments (SYS-GMM) is used to estimate the research model. The social capital index is proxied by the ratio of the bounced checks to the total traded checks. The results indicate a significant positive impact of social capital on bank stability. Moreover, the ratio of capital to asset and GDP per capita are positively associated with bank stability, but the non-performing loans have negative effects on bank stability.
    Keywords: Bank stability, Social capital, SYS-GMM
  • Aghdas Baghcheghi, Abdollah Khoshnoodi*, Javad Harati Pages 109-144
    Corruption is a historical and global phenomenon, which exists in both developed and developing countries. Various cultural, social, economic and political factors affect corruption. Among these, security of property rights and democracy influence financial corruption. In this study, using a panel data system and generalized least squares method, the interactive effects of democracy and security of property rights on corruption are examined in 59 selected developed and developing countries during 2005-2014. The findings of estimations with various indicators of democracy (Polity2, FH, and Political Rights) show that whereas protection of property rights reduces corruption in any political environment, the presence of democracy in society cannot reduce corruption alone. Democracy should be accompanied by high levels of security of property rights in order to affect financial corruption negatively. In addition, while protecting property rights reduces corruption in any political environment, it is more effective against corruption at high levels of democracy.
    Keywords: Democracy, Security of Property Rights, Corruption
  • Esmaeil Pishbahar*, Sheida Bodagh, Ghader Dashti Pages 145-161
    Today, forecasting of economic and commercial variables as an important scientific field is developing, and forecasting of macroeconomic variables is of special importance for planners, policy makers and economic enterprises. The agricultural sector, as a producer of strategic products and provider of food for the growing population, has a great influence on economic, social and political decisions. Considering the importance of the agricultural sector in Iran as well as the existence of different and uncontrollable influential factors, the researchers who focus on agricultural sector’ growth, try to use methods of forecasting in order to get results close to reality, reduce the prediction errors, and design policies and plans to improve the place of this sector. In this paper, the mixed frequency data-sampling model (MIDAS) has been used to predict the growth of agricultural sector’ value added. Comparison of the model predictions with actual data indicates the predictive power of the model. This model has predicted the growth rate of agricultural sector's value added over the period 2017-2021 by 3.215%, 2.53%, 2.92%, 5.29%, and 5.99%, respectively.
    Keywords: Agricultural Growth, ARDL Model, Forecast, Iran, Regression with Mixed Data
  • Shahram Moeeni* Pages 163-185
    The present study seeks to analyze Iran's oil extraction and export behavior within the framework of membership in OPEC as an important player in the oil market and to propose a policy for the post-sanction period. The analysis of strategic relations shows that oil economies differ in terms of the economic, demographic and petroleum components, and the need for oil revenues. Thus, these countries can be classified into two types of saver and expender, with different rates of depreciation. This typology and bargaining between the two groups largely determines the behavior of the players within OPEC. Accordingly, after designing an innovative model and estimating it during 2001-2017, the results indicate a strong and significant relationship between discount rate of oil countries with the previous components. In particular, oil market faces an increasing impatience and general tendency to accelerate oil exports in response to the emergence of shale oil and the change in oil market outlook. Accordingly, Iran's current role in OPEC seems nonoptimal, and economic, demographic and oil components indicate the need to adopt and enhance Iran's extraction capacity and recovery rates, while continuing membership in OPEC.
    Keywords: Oil Market, Shale Oil, Game Theory, Sacrifice Ratio, Impatience