فهرست مطالب

جغرافیا - پیاپی 61 (تابستان 1398)
  • پیاپی 61 (تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/06/31
  • تعداد عناوین: 12
|
  • محمدحسین دشتی*، رسول افضلی، حسن کامران دستجردی صفحات 5-24

    منطقه دریای خزر از نظر ژئوپلیتیک انرژی، خطوط انتقال انرژی و امنیت آن از جایگاه بالایی در مناسبات منطقه ای و بین المللی برخوردار است و پس از فروپاشی شوروی و افزایش کشورهای ساحلی خزر از دو به پنج کشور بر پیچیدگی های تعیین رژیم حقوقی دریای خزر نیز افزوده شد. بنابراین کشورهای منطقه ای و فرامنطقه ای برای کسب منافع سیاسی و اقتصادی و بیشینه سازی قدرت خود در نظام بین الملل به رقابت بیشتر در این منطقه روی آورده اند که رویارویی ایران و آمریکا از مهم ترین کشمکش های این منطقه می-باشد. در این نوشتار تلاش شده است تا با بهره گیری از روش توصیفی تحلیلی و بر مبنای رویکردهای نظری ژئوپلیتیک انرژی و رئالیسم تهاجمی به تبیین تقابل ایران و آمریکا در ژئوپلیتیک منطقه خزر پرداخته شود. در این راستا یافته ها حاکی از آن است که، سیاست خارجی و منافع متضاد دو کشور؛ تلاش آمریکا برای حذف موقعیت ژئوپلیتیک ایران از جریان انتقال انرژی خزر؛ تاثیر آمریکا بر مجادلات تعیین رژیم حقوقی دریای خزر از طریق نظامی و امنیتی شدن این دریا و تهدید منافع و امنیت ملی ایران؛ از مهم ترین دلایل تقابل ایران و آمریکا در منطقه خزر هستند. در نهایت، جمهوری-اسلامی ایران می تواند با درک صحیح از موقعیت ژئوپلیتیک کشور در سیاست خارجی و دیپلماسی فعال و هوشمندانه به منافع اساسی خود در رژیم حقوقی دریای خزر دست یابد، به عنوان حلقه ارتباطی تولیدکنندگان و مصرف کنندگان انرژی قرار گیرد و علاوه بر توسعه اقتصادی، اقتصاد بین الملل را به امنیت ملی خود گره بزند و تهدیدات را به حداقل برساند.

    کلیدواژگان: ایران، آمریکا، دریای خزر، ژئوپلیتیک انرژی، واقع گرایی تهاجمی
  • لطیف پنداریان*، جمال الدین دریاباری، عباس بخشنده نصرت صفحات 25-37

    سطح پایین تحقق پذیری طرح های شهری رایج در کشور مسئله ای انکار ناپذیر است. این امر را می توان از دو منظر تدوین استراتژی های کارآمد و اجرای درست استراتژی بررسی نمود. تدوین استراتژی خوب مربوط به برنامه است و اجرای خوب استراتژی مربوط به مدیریت است. بنابراین باید در فرایند برنامه ریزی و مدیریت شهری، از یک سو گام های تدوین برنامه و استخراج راهبردها را بازتعریف نمود و از سوئی دیگر، بحث جاری سازی استراتژی ها را به عنوان بعد مغفول در فرایند برنامه ریزی شهری تبیین نمود. در این تحقیق تلاش می شود دلایل عدم موفقیتطرح های شهری در فاز اجرا مورد بررسی قرار گیرد. شیوه های مورد استفاده برای گردآوری و تفسیر داده ها به صورت کتاب خانه ای، تحلیل اسناد و دیدگاه های صاحب نظران است.. در نهایت مدلی با تاکید بر آینده پژوهی در برنامه ریزی شهری ارائه شده است. در این مدل تلاش شده، عوامل موثر بر شکست برنامه ها لحاظ شود و مواردی که به عنوان موانع تحقق طرح ها شناخته شد پاسخ داده شود.

    کلیدواژگان: استراتژی، جاری سازی، برنامه ریزی و مدیریت شهری، آینده نگاری، منطقه22 تهران
  • ابراهیم احمدی*، سیدهادی زرقانی صفحات 38-53

    از گذشته تا به امروز دگرگونی های عملی و نظری بسیاری در گفتمان های جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک رخ داده است. «دولت - ملت» که بحث هسته در مطالعات جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک است؛ به تبع این تحولات به طور طبیعی بی نصیب نمانده است. نوشتار حاضر با رویکرد تفسیری و بهره گیری از داده های کتابخانه ای به دنبال پاسخ به این سوال است که در گذار از ژئوپلیتیک مدرن به پسا مدرن، گفتمان «دولت- ملت» دچار چه تحول و تغییرات ماهیتی شده است؟ طبیعی است که در هر عصری گفتمانی با ویژگی های خاص خود حاکم باشد. مشخصه هایی چون: یکپارچگی، تک بعدی بودن، عینیت گرایی، قطعیت گرایی و مبنا گرایی که در گفتمان مدرنیته، باعث شده است که دولت مدرن، دولتی با ویژگی های خاص جغرافیایی، سیاسی، حقوقی، اجتماعی، هویتی و... باشد. حال آنکه به تبع از ویژگی های پستمدرنیته]و گفتمان های حاکم بر آن[چون: تکثر گرایی و عدم اطلاق، نفی روایتی خاص و... ؛ دولت به عنوان یک مرجع تام (حاکمیتی، امنیتی، قدرتی و...)، به هیچ وجه پذیرفته شدنی نیست. اجمالا هدف این پژوهش مقایسه و تببیین ابعاد و ارکان: اجتماعی (بعد ملت و ملی گرایی)، سیاسی (بعد حکومت)، حقوقی (بعد حاکمیتی)، دولت (کشور) در گذار از مدرن به پست مدرن است. در پایان به چالش و تهدیدهای دولت پست مدرن (پساسرزمینی) در این گذار اشاره خواهد شد.

    کلیدواژگان: دولت-ملت، ژئوپلیتیک مدرن، ژئوپلیتیک پسا مدرن، دولت پساسرزمینی
  • غلامرضا حقیقت نائینی*، محمد شیخی، مرتضی محمودی مهماندوست صفحات 54-70

    بررسی تاریخ و شواهد زیست در محلات سنتی ایران مبین ساختار و نظام کالبدی و اجتماعی منسجم و خودساخته و بیان گر مفاهیم عالیه سکونت انسان است. در حالی که محلات امروز به تبع تغییر الگوی زیست و توسعه های نوین شهری، دیگر از مشارکت اهالی و نظام خود انگیخته محله محوری برخوردار نیستند. لذا توجه به اصول و آموزه های حاکم بر جریان زندگی اجتماعی و مفاهیم متعالی سکونت محله سنتی برای ارتقاء کیفی زیست در شهر امروز امری ضروری است. هدف از این پژوهش، بازشناسی مفهوم سکونت در محلات تهران در دوره قاجار و پهلوی و روش تحقیق، ترکیبی از روش های تفسیری تاریخی و تحلیل محتوای داده ها است. این پژوهش ابتدا مختصری به تعریف و مفهوم محله پرداخته؛ سپس عوامل ادراک مفهوم محله و ویژگی ها و شاخص های هر عامل و نحوه ردیابی آن از محتوای متون ارائه شده است. درنهایت در بررسی متون به بازشناسی جریان زندگی و تجارب زیسته ساکنان محلات تهران پرداخته شده که این بخش با بهره گیری از چند تاریخ نوشته فرهنگی اجتماعی از محلات تهران صورت پذیرفته است. نتیجه این که عوامل و معیارهای ادراک مفهوم محله حاکی از نقش اجتماعی و مشارکت شهروندان در جنبه های مختلف سکونت از جمله امور خیر و نهضت های اجتماعی سیاسی در محلات است. محلاتی که مکان ظهور و تبلور ارزش های اجتماعی و فرهنگی از جمله وقف، نیکوکاری، احترام به بزرگان و دستگیری محرومان بوده؛ در حالی که مفاهیم قلمرو، سلسله مراتب و حریم در کالبد محله و ادراک ساکنان تعریف و نمود یافته و به واسطه تامین نسبی بسیاری از خدمات در محله و آرامش حاکم بر سکونت اجتماعی، ساکنان از رضایت مندی نسبی برخوردارند. در نتیجه ساکنان خود را جزئی از محله دانسته و می توان تبلور تعلقات مکانی به محله را در ابعاد مختلف کالبدی، رفتاری و معنایی شاهد بود.

    کلیدواژگان: محله، ادراک مفهوم محله، تهران، قاجار، پهلوی، تاریخ نوشته های فرهنگی و اجتماعی
  • بهرام ایمانی*، حسن حسینی امینی، رضا طالبی صفحات 71-90

    مخاطرات محیطی و انسانی یکی از اصلی ترین موانع تحقق توسعه پایدار بخصوص در سکونتگاه های انسانی (به ویژه روستاها) می باشد. در چند دهه اخیر با رویکرد مدیریت بحران استفاده از همه دستاوردهای مدیریتی، سازمان دهی و برنامه ریزی قبل از وقوع بحران با هدف مقابله با مخاطرات طبیعی و انسانی، امری عقلانی و الزامی می باشد. در مواجه شدن با بحران های احتمالی، یکی از ارکان اصلی مقابله و پیشگیری مناسب از اثرات منفی این نوع مخاطرات در نظر گرفتن مراکز مدیریت بحران است که همه اقدامات پیشگیری، آمادگی و مقابله، از جمله امداد رسانی، اسکان موقت حادثه دیدگان، در آن مهیا شود تا پیامدها را درباره ی بحران احتمالی به حداقل ممکن است. از این رو شهرستان اردبیل به علت واقع شدن در یک محدوده خطرپذیر طبیعی و دارا بودن تاسیسات صنعتی بزرگ قابلیت بالای شکل گیری مخاطرات طبیعی و انسانی را دارا می باشد. بنابراین در پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی - تحلیلی و با استفاده از مدل تحلیل سلسله مراتبی (AHP) در نرم افزار ARC GIS به پهنه بندی محدوده شهرستان اردبیل در راستای جانمایی مراکز مدیریت بحران روستایی اقدام شد. در ادامه پژوهش با استفاده از مدل TOPSIS (8 معیار) به اولویت بندی اجرائی مراکز مدیریت بحران روستایی در محدوده منطقه مورد مطالعه اقدام شد. نتایج پژوهش نشان می دهد که 13.3 درصد از اراضی شهرستان اردبیل بالاترین قابلیت برای استقرار مراکز مدیریت بحران را از خود نشان می دهد. با توجه به پهنه های بهینه مشخص شده، 7 موقعیت برای استقرار مراکز مدیریت بحران در محدوده مورد مطالعه مشخص شد و با استفاده از مدل TOPSIS به اولویت بندی این مراکز اقدام شد و نتایج نشان داد که پایگاه شماره 2 بالاترین قابلیت و پایگاه شماره 1 کمترین قابلیت برای استقرار مرکز مدیریت بحران را از خود نشان داد.

    کلیدواژگان: مکان گزینی، مرکز مدیریت بحران روستایی، شهرستان اردبیل، مدل AHP، مدل TOPSIS
  • امیر گندمکار*، علی مدبرپور، مرتضی خداقلی صفحات 91-108

    گرد و غبار یکی از پدیده های رایج در مناطق خشک و نیمه خشک است و می تواند تاثیرات بسزایی را در شرایط اقلیمی یک منطقه داشته باشد. لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی گردوغبار در استان کهکیلوبه و بویراحمد شکل گرفته است. در این راستا کدهای 6، 7، 8، 9، 31، 32 و 35 گردوغبار در ایستگاه های یاسوج، دوگنبدان، سی سخت، دهدشت، لیکک و امامزاده جعفر در مقیاس روزانه، ماهانه و سالانه مورد بررسی قرار گرفت. ابتدا فراوانی روزانه، ماهانه و سالانه کدها در تمام ایستگاه ها بررسی و تقویم زمانی روزانه آنها تهیه گردید. سپس نقشه های پهنه بندی از مجموع تمام کدها طی ماه های سال ترسیم و در نهایت روند تعداد روزهای همراه با گردوغبار در ایستگاه های یاسوج و دوگنبدان بررسی گردید. نتایج نشان داد ایستگاه دوگنبدان با فراوانی 2381 بیشترین رخداد گردوغبار را طی دوره آماری مورد مطالعه داشته است. بررسی کدها حاکی از آن است که دو کد 6 و 7 از بیشترین رخداد در تمام ایستگاه های مطالعاتی برخوردار بوده اند. کد 6 در ایستگاه های دوگنبدان، لیکک، امامزاده جعفر و سی سخت در سال 1391، در ایستگاه یاسوج در سال 1388 و در ایستگاه دهدشت در سال 1387 از بیشترین فراوانی برخوردار بوده اند. کد 7 نیز در ایستگاه دوگنبدان در سال 1371 و در ایستگاه یاسوج در سال 1371 بیشترین رخداد را داشته است. روند گردوغبار در ایستگاه های یاسوج و دوگنبدان نیز بیانگر آن است که در هر دو ایستگاه های ماه های سرد سال از روند کاهشی گردوغبار برخوردار بوده و ماه های گرم سال فاقد روند بوده اند. در مقیاس سالانه نیز هر دو ایستگاه روند افزایشی را نشان دادند.

    کلیدواژگان: روند، کهکیلویه و بویراحمد، گردوغبار، من- کندال
  • منیر میرزایی، محمدرضا زند مقدم، عباس ارغان* صفحات 109-124

    شهر خلاق می تواند نیازها و خواسته های جوامع شهری را در ابعاد گوناگون برطرف کند نیازهایی که هریک در رشد شهر تاثیر گذار است فضای شهری زمانی تحقق می پذیرد که شخص یا افرادی بخواهند از آن استفاده کنند یا در این فرآیند دخیل باشند و این فرآیند از یک سو به پویایی محیط و از سوی دیگر به بروز طبقه خلاق کمک می کندکه عوامل تاثیر گذار (سرمایه انسانی، نوآوری، سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی) به عنوان شاخص ها در ایجاد خلاقیت و برنامه ریزی می تواند تاثیر گذار باشد که در این تحقیق بطور کلی به آن پرداخته شده است هدف پژوهش حاضر بررسی شاخص های تاثیر گذار جهت خلق فضاهای تعاملی با تاکید بر شهر خلاق می باشد در این راستا با توجه به موضوع پژوهش از روش پیمایش استفاده شده است به لحاظ سطح مطالعه، در دو سطح توصیفی و تبیینی (توصیفی- تحلیلی) استفاده گردید همچنین برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزارهای آماری چون SPSS، و نرم افزار Super decision استفاده شده است در سطح توصیفی از جداول یک بعدی، درصد و فراوانی استفاده شده است همچنین در سطح استنباطی نیز برای آزمون فرضیات از آزمون های T-Test، تی دو نمونه مستقل، تحلیل مسیر، پیرسون استفاده گردیده است و برای رتبه بندی عوامل موثر بر تحقق شهر خلاق از مدل ANP بهره گرفته شده است در نهایت نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که سرمایه اجتماعی پیش بینی کننده خوبی برای تبیین و بررسی سطح شهر خلاق در شهر ری می باشد.

    کلیدواژگان: شهر خلاق، فضا، تعامل، شهر ری، SPSS، Super decision، ANP
  • معصومه امیری، حسین مجتبی زاده خانقاهی* صفحات 125-139

    مدیریت زمین شهری بخشی از مدیریت شهری بوده و هسته ی کانونی آن را تشکیل می دهد. و در برخی کشورها همچون ایران ، مدیریت شهری یکپارچه و واحدی وجود ندارد و دستگاه هائی در سطح ملی در اداره و ارائه خدمات شهری مشارکت دارند که در چنین حالتی باید مدیریت شهری را شامل شهرداری و شعبات یا نمایندگی های شهری آن دستگاه ها نیز دانست.دولتها و مدیران شهری در بسیاری از کشورها سعی در تدوین قوانین و مقرراتی جهت افزایش دسترسی اقشار مختلف خصوصا قشر فقیر جامعه به بازار زمین نموده اند که در کشورهای مختلف ، هر چند مشابهت هایی در خصوص وجود مشکلات مربوط به تامین مسکن و زمین مورد نیاز آن وجود دارد و لیکن ویژگی های متفاوتی در این زمینه حاکم می باشد که متاثر از زمینه های حقوقی ، تاریخی ، سیاسی - اقتصادی ، اجتماعی - فرهنگی و محدودیت های طبیعی حاکم بر آنها است. نوع روش تحقیق از نوع توصیفی- تحلیلی است و ماهیت کاربرد ی دارد. تحقیق حاضر از نوع توصیفی- تحلیلی است و ماهیت کاربردی دارد و به بررسی ارتباط بین الگوی تصمیم گیری سیاست های زمین شهری با توسعه فیزیکی شهر ساری و ارتباط بین الگوی توسعه فیزیکی شهر ساری با سیاست های ملی و نقش بازیگران عرصه زمین شهری می پردازد . در تجزیه و تحلیل اطلاعات این پژوهش از روش های آماری و ریاضی با استفاده از نرم افزارهای Excel و Spss برای تحلیل تطبیقی و گرافیکی از نرم افزارهای سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS بهره گرفته خواهد شد. یافته های پژوهش حاکی از این است که نبود چشم انداز مشخص و به تبع آن سیاست ها و نهادهای ناهماهنگ، تصمیم گیری متمرکز و غیرمشارکتی، و تصدی گری زیاد بدون ظرفیت نهادی لازم از مهم ترین دلایل ناکارآمدی سیاست گذاری مدیریت زمین شهری است

    کلیدواژگان: تحلیل متغیرها، سیاست زمین شهری، توسعه فیزیکی شهر، ساری
  • سیدامیرحسین طیبی ابوالحسنی*، مهدی ابراهیمی صفحات 140-157

    برنامه ریزان و سیاست گذاران توسعه، از فعالیت های گردشگری به عنوان رکن اصلی توسعه در کشورهای مختلف یاد می کنند. امروزه گردشگری می تواند سبب ایجاد اشتغال، افزایش درآمد و درنهایت رفاه و بهبود وضعیت معیشتی مردم شود. این پژوهش که با هدف تعیین موقعیت راهبردی صنعت گردشگری شهرستان تکاب صورت گرفته است، از نوع تحقیق کاربردی و روش تحقیق توصیفی- دلفی است. مدل مورد استفاده در پژوهش، مدل جامع مدیریت راهبردی مبتنی بر تکنیک SWOT می باشد. داده های پژوهش با استفاده از تکنیک دلفی، از 16 نفر از خبرگان، مسئولین و مدیران حوزه گردشگری شهرستان تکاب جمع آوری شده و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در بخش نتایج تحقیق، ضمن بیان چشم انداز، ماموریت و اهداف توسعه پیشنهادی، نتایج حاصل از ارزیابی عوامل داخلی و خارجی نیز ارایه گردیده است. این نتیجه بیانگر آن است که صنعت گردشگری این شهرستان در موقعیت تدافعی بوده و نیازمند توجه ویژه مسئولین می باشد.

    کلیدواژگان: صنعت گردشگری، تحلیل کلان راهبردی، تحلیل موقعیت، ماتریس SWOT، شهرستان تکاب
  • نظامعلی صالحی، محمد اخباری*، تهمینه دانیالی صفحات 158-170

    تحولات سال 1991 میلادی در اتحاد جماهیر شوروی سابق که منجر به استقلال جمهوری‏های آسیای مرکزی(CSI) گردید ، برای جمهوری اسلامی ایران از اهمیت ویژه‏ای برخوردار است . زیرا بستر مناسبی برای نزدیکی بیشتر در راستای تعاملات ژئوپلتیکی ایران و آسیای مرکزی فراهم آمده است . بحث رژیم حقوقی دریای خزر و تاثیرات این دریا در زندگی انسان‏های ساکن در پنج جمهوری حاشیه خزر نیز از تعاملات ژئوپلتیکی معنا و مفهوم خاصی پیدا می‏کند و لازم است که ج.ا.ا با سایر کشورهای ساحلی به نتیجه قابل قبولی دست یابد . ج.ا.ا با وضعیت خاص خود به دلیل دارا بودن نقش بارز ژئواکونومیکی ، ژئوکالچر و سایر مولفه‏های موجود می‏تواند در زمینه صدور انرژی نفت و گاز منطقه از طریق مسیر ایران و در تعاملات فرهنگی منطقه نقش مهمی ایفا نماید و از آثار و تبعات منفی ناشی از حضور کشورهای فرا منطقه‏ای به ویژه غرب در کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز بکاهد و همچنین در زمینه جلوگیری از قاچاق کالا و مواد مخدر و نیز استرداد مجرمین همکاری نماید و خلاصه ، احترام متقابل به ارزش‏های ملی و میهنی ، مسافرت مقامات این کشورها به یکدیگر ، تقویت نمایندگی‏های سیاسی و توجه ویژه به امر صادرات و واردات کالا و خدمات در راستای منافع ملی ما خواهد بود .

    کلیدواژگان: کشورهای مشترک المنافع، ژئواکونومیک، ژئوپلتیک، ژئوکالچر
  • محمدتقی حیدری*، مجید حضرتی صفحات 171-185

    دهیاری به عنوان یک نهاد عمومی و غیردولتی، با شخصیت حقوقی مستقل و با درخواست روستائیان و مجوز وزارت کشور با هدف بهبود و توسعه شاخصهای اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و محیطی-کالبدی در هر روستا تشکیل می شود. یکی از وظایف دهیاری، همکاری با بنیاد مسکن در تهیه، تصویب و اجرای طرح هادی روستایی است. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی، عملکرد دهیار در نحوه تهیه و اجرای طرح هادی و نظارت بر ساخت و ساز بعد از اجرای طرح هادی روستایی بررسی می کند. جامعه آماری تحقیق شامل 24 روستای شهرستان زنجان است که با استفاده از جدول مورگان، 373 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. برای تحلیل داده ها از مدل نیکوئی برازش کلموگرونف-اسمیرنف و توزیع پواسن و تحلیل رگرسیونی چندگانه با کمک نرم افزار SPSS استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که، براساس مدل نیکویی برازش با سطح اطمینان 0.05P< ، عملکرد دهیار در طرح هادی مطلوب نیست. براساس توزیع پواسن، عملکرد دهیاری روند روبه رشدی دارد. همچنین تحلیل رگرسیونی نیز میزان همبستگی بین عملکرد دهیاری در توسعه و پیشبرد طرح هادی روستایی را، 0.929 برآورد کرده است. در بین شاخص های عملکرد دهیاری شاخص «عملکرد دهیار در نظارت بر ساخت و ساز بعد از اجرای طرح هادی» (0.447=β) بیشترین تاثیر و رضایت مندی را در اجرای طرح هادی داشته است. در این زمینه برای موفقیت دهیاران در اجرای طرح هادی، تاسیس دهیاریهای مستقل، آموزش دهیاران، و توسعه همکاری دهیار با سازمان ها و مشاوران و پیمانکاران ضروری است.

    کلیدواژگان: مدیریت روستایی، طرح هادی، توسعه روستایی، شهرستان زنجان
  • سیدرضا آزاده*، شیرین زربخش، رضا پرویزی، نادر زالی صفحات 186-200

    محله ها و واحدهای همسایگی به عنوان محیطی که بیشترین وقت افراد در آن ها سپری می شود، پلی بین جنبه اجتماعی و زیستی زندگی آن ها بوده و تاثیر بسیار عمیقی بر سلامت جسمانی و روانی دارند. هدف اصلی از انجام این تحقیق، ارزیابی کیفیت محله هوسم واقع در شهر رودسر براساس مولفه های شهر پایدار است. در گام اول از پژوهش پس از مطالعه مبانی نظری و ادبیات تحقیق، معیارها و شاخص های موثر بر مطلوبیت پیاده راه های شهری شناسایی شده است. در مرحله دوم با استفاده از پرسشنامه کارشناسان و فرایند تحلیل سلسله مراتبی این شاخص ها وزن دهی و اولویت بندی می شوند. در مرحله سوم با استفاده از مطالعات میدانی و تکمیل پرسشنامه از ساکنین محله هوسم، وضعیت این محله از حیث شاخص های مورد نظر (در قالب پرسشنامه و طیف لیکرت) ارزیابی می گردد. نتایج ارزیابی های انجام شده در زمینه ضریب اهمیت ابعاد چهارگانه مورد بررسی در پژوهش نشان داد که بعد اجتماعی با وزن نسبی 399/0 نسبت به سایر ابعاد اهمیت بیشتری در سطح پایداری محله های شهری دارد. نتایج یافته های پژوهش در رابطه با وضعیت محله مورد مطالعه از لحاظ چهار معیار اجتماعی، کالبدی، زیست محیطی و اقتصادی حاکی از آن است که معیار اجتماعی با نمره میانگین 578/2 و نمره نسبی 263/0 در جایگاه اول قرار دارد. اما باید گفت طبق طیف لیکرت میزان پایداری محله براساس این شاخص که نسبت به دیگر شاخص ها رتبه برتر دارد، در حد متوسط به پایین است. این موضوع بیانگر این است که میزان پایداری محله مورد مطالعه در سطح ضعیف و بسیار ضعیف قرار دارد.

    کلیدواژگان: توسعه محله، توسعه پایدار، محله پایدار، هوسم، رودسر
|
  • mohamad hosein dashti*, rasoul afzali, hasan kamran dastjerdi Pages 5-24

    The Caspian Sea region is of high importance regarding energy related geopolitics, energy transporting lines and security within regional and international relation. After the fragmentation of USSR and the increase of number of the Caspian coastal countries from two to five, the issue of determining a legal resolution for the Caspian Sea became more complicated. Thus, the regional and trans-regional countries benefits and maximize their power within the international system in the region among which the encounter between America and Iran is the most salient. In this paper it has been tried to explain this problem in the region employing the analytical – descriptive technique based on theoretical approaches of energy – related geopolitics. In this direction, findings indicate that the conflicting policy of the two countries, America's attempt to eliminate the geopolitical situation of Iran from transportation of energy in the region, the effectiveness of America on debates relative to determining a legal resolution on the Caspian region by resorting to military and security solution and threatening Iran's interests and national security are among the most important reasons for this encounter. Finally the Islamic Republic of Iran can obtain its main interests within the legal resolution for Caspian Sea and find its place as the connecting chain among producers and consumers of energy, by a correct understanding of its geopolitical capabilities within foreign policy and active and smart diplomacy. In fact, it is the best way to achieve the economic development, as well as to tie the international economy to its national security and to minimize the relative threats.

    Keywords: Iran, America, Caspian Sea, Energy-related Geopolitics, Offensive realism
  • latif pendarian*, jamaladin daryabari, abbas bakhshandehnosrat Pages 25-37

    Prevailing Low level of materialization of urban plans in the country may not be denied. The issue may be studied from the two following perspective: formulating efficient strategies and proper implementation of strategies. Proper formulation of strategy is related to plan and appropriate implementation of strategy is related to management. Therefore, in process of urban planning and management, formulation steps of plans and extraction of strategies have to be redefined. On the other hand, streaming strategies has to be explained as the neglected dimension in process of urban planning. In the research, effort has been made for the reasons of failing urban plans in implementation phase to be studied. Data have been collected and interpreted through library study, analyzing documents and expert views. Finally, a model has been proposed with emphasis on futures studies in urban planning. In the model, effort has been made to consider factors effective on failure of plans; and, to respond to those cases recognized as obstacles of materialization of plans.

    Keywords: Strategy, Streaming, Urban planning, management, Foresight, District 22 of Tehran
  • Ebrahim Ahmadi *, Seyed Hadi Zarghani Pages 38-53

    From the past to This Day have Happened Practical Transformations and Many Theoretical in political Geography and Geopolitics discourses. "Nation- State", Which is the Core of Political geography and Geopolitical studies; Affected As a Result of these Changes. Present Paper By Interpretation Method And the use of Library Data is Looking to Answer that Question that Transition from Modern Geopolitics to Postmodern, Have Been The Discourse of "Nation- State" What a Transformation and Nature Changes? Normally, in any era the discourse period is governed with its own specs. Characteristics such as: Integrity, Singularity, Objectivism, Determinism and Foundationalism has Caused Which in the Discourse of Modernity, that the Modern State is a State with Specific geographic, Political, Legal, and Social, Identity and Etc. However, as a Consequence of the Characteristics of Post Modernity (and Itself the Dominant Discourse), Like: Pluralism and Lack of Absolutism, Negation of Particular Narrative and Etc; the Government as a Complete Reference (Sovereignty, Security, Poverty and Etc.), In No Way is it Acceptable. In Short, the Purpose of This Research to Compare and Clarify the Dimensions: Social (the Dimension of Nation and Nationalism), Political (Government Dimension), Legal (Governance Later), State (Country) in the Transition From Modern to Postmodern. To be paid at the end of the Threat of a Post-Modern Government (Post Territory) Challenge in the Transfer.

    Keywords: Nation -States, Modern Geopolitical, Post-Modern Geopolitical, Post Territorial Perspective
  • Gholamreza Haghighat Naini*, Mohammad Shaikhi, Morteza Mahmoudi mehmandoost Pages 54-70

    A survey of the history and evidence of life in traditional Iranian neighborhood reveals a coherent, self-made physical and social structure and system that expresses the transcendent concepts of human dwelling. Neighborhoods today due to changing lifestyles and new urban developments, do not have the participation of locals and the self-made neighborhood system. Therefore, it is imperative to pay attention to the principles and teachings of the social life and transcendent concepts of traditional living to enhance the quality of life in today's city. The purpose of this study is to recognize the concept of dwelling in the neighborhoods of Tehran during the Qajar and Pahlavi periods and the research method is a combination of historical interpretation methods and data content analysis. This study first briefly defines the concept of neighborhood; then the factors of perception of neighborhood concept and characteristics and specifications of each factor and how to trace it from the content of the texts are presented. Finally, in the literature research, the recognition of the life and lived experiences of the dwellers of Tehran neighborhoods is discussed; this section is based on a number of social cultural writings from Tehran neighborhoods. The result is that the factors and criteria of perception of neighborhood concept demonstrate the social role and participation of citizens in different aspects of dwelling, including good affairs and social-political movements in neighborhoods. Neighborhoods that have been a place for the presentation and emergence of social and cultural values including dedication, charity, respect for elders, and the arrest of the deprived; whereas concepts of territory, hierarchy and privacy are defined and appearanced in neighborhood physics and perceptions of dwellers and they are relatively satisfied with the provision of many of the services in the neighborhood and the mental relaxation of social dwelling. As a result, dwellers have considered themselves part of the neighborhood and the emergence of place belongings to the neighborhood can be understood in various physical, behavioral, and semantic dimensions.

    Keywords: Neighborhood, Perception of neighborhood concept, Tehran, Qajar, Pahlavi, Cultural, Social Historic-writtens
  • Bahram iman*, ireza Talebi Pages 71-90

    Environmental hazards are one of the main obstacles to the achievement of sustainable development, especially in human settlements (especially villages). Over the past decades, with the crisis management approach, the use of all management achievements, organization and pre-crisis planning to deal with hazards Natural and human is rational and necessary. In dealing with emerging crises, one of the main pillars of proper coping and prevention of the negative effects of these hazards is the inclusion of crisis management centers, which include all prevention, preparedness and response measures, including relief, temporary accommodation of the incident, in which It is possible to minimize the consequences of a possible crisis. Hence, the city of Ardabil, due to being located in an area of seismicity and its location in the border area of the country, has a high potential for the development of non-human hazards. Therefore, in this study, using a descriptive-analytical approach, using the Hierarchical Analytic Model (AHP) (13 criteria), the area of Ardabil city was zoned in order to locate Rural Crisis Management Centers and using the TOPSIS (8 criteria) model Prioritization of Rural Crisis Management Centers was conducted within the study area. The results of the research show that 13.3% of the land in Ardebil has the highest ability to establish crisis management centers. With respect to the specified areas, 7 locations for the establishment of crisis management centers were identified and the TOPSIS model was used to prioritize these centers and the results showed that the base number 2 has the highest capability and the base number 1 Featuring the lowest capacity for deployment of crisis management center

    Keywords: Crisis Management, Rural Crisis Management Center, Ardabil city, AHP model, TOPSIS
  • Amir Gandomkar*, Ali Modabberpour, Morteza Khodagholi Pages 91-108

    Dust is one of the common phenomena in arid and semi-arid regions and can have significant effects on the climatic conditions of an area. Therefore, the present study was conducted to investigate the dusts in Kohkiluyeh and Boyer Ahmad provinces. In this regard, codes 6, 7, 8, 9, 31, 32 and 35 of dusts were investigated at Yasouj, Dugonbadan, Thay, Dehdasht, Likak and Imamzadeh Jafar stations on daily, monthly and annual basis. At first, the frequency of daily, monthly and yearly codes was checked at all stations and their daily calendar was prepared. Then the zoning maps from all of the codes were mapped in the months of the year and finally, the number of days with dust was investigated at Yasouj and Dogonbodan stations. The results showed that Dogonbadan Station with the frequency of 2381 had the highest dust incidence during the statistical period. The review of codes indicates that the two codes 6 and 7 were the most frequent at all stations. Code 6 at Dogonbadan, Likak, Imamzadeh Jafar and Thirud stations in 2012 was at Yasouj Station in 2009 and at Dehdasht station in 2008, with the highest frequency. Code 7 was also reported at Dogonbadan Station in 1992 and at Yasouj Station in 1371. The process of dusts at Yasouj and Dogonbadan stations also indicate that both cold-run stations in the year have had a drought-reducing process and the warm months have not been trendy. Both stations showed an increasing trend on an annual basis

    Keywords: Trend, Kohkiluyeh, Boyer Ahmad, Dust, Mann-Kendall
  • monir mirzayi, abbas arghan*, mohammad reza zand moghadam Pages 109-124

    The purpose of this study is to investigate the effective indicators for creating interactive spaces with an emphasis on the creative city. In this regard, according to the research topic, the scrolling method has been used. Regarding the level of study, two descriptive and explanatory levels (descriptive-analytical) were used. Also, for statistical analysis, statistical software such as SPSS and Super Decision software have been used. At the descriptive level, one-dimensional tables, percentages and abundance have been used. Also, at the inferential level, T-test was used to test the hypotheses, along with two independent samples, Pearson's path analysis. The ANP model is used to rank the factors influencing the realization of the creative city. Finally, the results of the research showed that social capital is a good predictor of explaining the level of the creative city in Ray. The creative city can meet the needs and aspirations of urban communities on a variety of dimensions. The needs of each city are influenced by the growth of the city. Urban space is realized when a person or people want to use it or be involved in this process. This process, on the one hand, contributes to the dynamism of the environment and, on the other hand, to the emergence of the creative class. Impact factors (human capital, innovation, social capital and quality of life) can be effective indicators of creativity and planning. In this research, it has been dealt with in general.

    Keywords: creative city, space, interaction, Ray, SPSS, Super decision, ANP
  • Masoomeh Amiri* Pages 125-139

    The urban land management is a quintessential part of the urban management. In some countries such as Iran, there is no integrated urban land management and providing municipal services is assigned to nationwide organisations. This means urban management is offered by the municipality or subsidiaries of the aforementioned organisations. The rapid growth of urbanisation, migration to cities particularly to megacities, and the limited amount of land available for residential housing caused an increase in the demand for residential lands which resulted in its unavailability. In many countries, governments and their administrators attempt to enable various sections of the society, especially, deprived people to have access to the land market through setting policies. Although various countries face similar issues in providing housing and land to the people, there are some subtle differences. These differences are rooted in legislative, historical, political, economic, social, cultural matters and their natural boundariesInvestigating the relationship between decision making model of urban land policies and physical development of Sari city and the relationship between physical development model of Sari city and national politics and role of actors in urban land. To do so, it follows an applied analytical descriptive approach. To analyse the data, mathematical and statistical methods were applied using Excel and SPSS. Moreover, the GIS was used for visualisation and adaptive analysis. The study concluded that lack of clear visions and consequently uncoordinated organisations and their policies, isolated and vertical decision-making, and unmanaged intervention without the required organisational capacities are the critical reasons for inefficient urban land management.

    .

    Keywords: variable analysis, urban land policies, physical urban development, sari
  • Amirhossein Tayebi Abolhasani*, Mahdi Ebrahimi Pages 140-157

    Planners and development policymakers mention tourism as the main pillar of development in different countries. Today, tourism can create employment, increase income and ultimately prosperity and improve the livelihoods of the people. This research, which aims to determine the strategic position of the tourism industry in Takab, is an applied research and Delphi descriptive research method. The model used in the research is a comprehensive strategic management model based on SWOT technique. Research data was collected using the Delphi technique from 16 experts, officials and administrators of the tourism area of Takab city and analyzed. In the results section, while outlining the vision, mission and objectives of the proposed development, the results of the evaluation of internal and external factors have also been presented. This result suggests that the tourism industry of this city is in a defensive position and requires special attention of the authorities.

    Keywords: Tourism industry, strategic analysis, position analysis, SWOT Matrix, Takab city
  • Nezamali Salehi, Mohamad Akhbari*, Tahmineh Daniali Pages 158-170

    The movement during the years 1991 before soviet union that land the independence central Asian republic (CIS) it is very important for the Islamic republic of Iran because of we close more to these countries in geopolitical section . the argument of Caspian sea regime and the effect of this sea about the people that live in literal state (five state).it is necessary that the five countries to cooperate with each other . Islamic republic of Iran in geo-economics , geo-culture and other factors as exporting petrol and gas of the central Asia through Iran to the European countries this kind of cooperating cause that to prevent from the influence America and Western countries and also for preventing drug traffickers and delivering criminal persons in the both side of the borders . And also respecting to the national value , and traveling responsible person in being level to countries and also imperilment the political reaper sensitive and special attention to import and export goods for preparing our national benefit .and also it is very necessary for us to take very strong steps a lout short time and long time strategic for improve our national benefit , the Turkmenistan is just like a window for in trance to the central Asian countries to the free world and the warm water . finally the importance of these factors are very important for both side in the region and the world and the being success needs the effort for all this countries.

    Keywords: Common wealth, independent countries (CIS), geopolitics, geo-culture, geo-economic
  • Mohamad Taghi Heidari*, majid hazrati Pages 171-185

    Dehyary as a public institution or non-governmental, independent legal entity at the request of Rural and license the country Ministry in each village is formed. And aims to improve the development of social, economic, political, cultural and physical environments is. One of the functions of Dehyari, cooperation with the Housing Foundation in the preparation, adoption and implementation of the rural Hadi plan. This article with descriptive-analytic method to analyze the performance of Dehyar on how to preparation and implementation of Hadi plan and supervising the construction after the implementation of Hadi plan focused . The Statistical population, Using Morgan table, 373subjects were selected. For data analysis from goodness of fit test, regression analysis, and factor analysis with SPSS was used. according to goodness of fit of the model, Dehyari performance in plan Hadi is'n desirable. According to Poisson, performance Dehyari the growing and developing. In Regression analysis of correlation between Dehyari performance in development and promotion of Hadi Plan, is0.429, the factor analysis, indicator "Dehyar performance in monitoring the construction implementation after Hadi Plan" with amount(0.25) in explaining the Dehyar performance to advance the objectives of rural Hadi plan. In results, Dehyari's in Hadi plan goals have been moderate performance and acceptable. For improve the performance of Dhyari, Dhyari's established independent, local employment and educated Dehyar, effective collaborationof institutions with Dehyar, and training Dhyari's, seems essential.

    Keywords: Rural Management, Hadi plan, rural development, Zanjan county
  • seyedreza azadeh*, shirin zarbakhsh, reza parvizi, nader zali Pages 186-200

    The main purpose of this research is to evaluate the quality of the Housem neighborhood in Rudsar based on the components of the sustainable city. The first step of the method, after studying of theoretical foundations and research literature, indicators and indicators that affect the utility of urban pedestrians have been identified. In the second stage, using these questionnaires and analytical hierarchy process, these indicators are weighted and prioritized. In the third stage, using field studies and completing a questionnaire from residents of Housem neighborhood, the status of the neighborhood is assessed in terms of the desired indicators (in the form of a questionnaire and Likert scale). The results of the evaluations carried out on the significance of the four dimensions of the study in the research showed that the social dimension with relative weight of 0/399 is more important than the other dimensions in the level of urban neighborhoods. The results of the research on the status of the neighborhood in terms of four social, physical, environmental and economic criteria indicate that the social standard with an average of 2/578 and a relative score of 0/263 are in the first place. But according to the Likert spectrum, the level of neighborhood sustainability is moderately low based on this indicator, which is the highest ranked indicator than the other indicators. It shows that the level of sustainability of the neighborhood is at a weak and very weak level.