فهرست مطالب

پژوهشنامه مددکاری اجتماعی - پیاپی 3 (بهار 1394)
  • پیاپی 3 (بهار 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/01/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • سعید وصالی، رضا صفری شالی، مجتبی معیری* صفحات 1-37

    قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی با هدف جامعیت نگری، انتظام بخشی و یکپارچگی در برنامه ها و فعالیت های بخش تامین اجتماعی کشور طراحی گردید. هدف از این نوشتار بررسی این قانون و ملاحظات موجود در تصویب و اجرای آن است و ضرورت آن بدین دلیل است که فقدان تامین اجتماعی کارآمد، که به نهادی ضروری در ساختار جامعه ایران تبدیل شده است، خلا جبران ناپذیری در بافت سیستم اجتماعی ایجاد می کند چرا که هرگونه تغییر در استراتژی های تامین اجتماعی منجر به تغییر در ساختار اجتماعی و اقتصادی کشور خواهد شد. این پژوهش به روش کیفی و توصیفی- تحلیلی است و سه سطح تحلیل (مسئله یابی، مسئله شناسی و حل مسئله) در آن مورد توجه قرار گرفته است و با توجه به همین رویکرد میزان توفیق این قانون در هر یک از این سه حوزه نقد و ارزیابی شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که قانون ساختار نظام جامع تامین اجتماعی در دو سطح "مسئله یابی" و "مسئله شناسی" با توجه به نارسایی های اجتماعی و اقتصادی که سیاست های تعدیل در طی برنامه های اول و دوم ایجاد کردند، منجر به این شد که دولتمردان به فکر تامین اجتماعی گسترده به منزله چتر حمایتی در برنامه سوم توسعه (دولت هشتم) باشند. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که این قانون در سطح "حل مسئله" توفیق چندانی پیدا نکرده است. ازآنجا که این قانون در سال پایانی دولت هشتم به تصویب رسید بنابراین عملا فرصت اصلاح اساسنامه صندوق های بیمه ای بر اساس اصول و قواعد محاسبات بیمه ای در دولت هشتم را از دست داد و همین امر زمینه ساز دست اندازی های دولت بعدی شد که تصمیماتش عمدتا ناشی از یک سویگی (یعنی دولتی شدن صرف) و به عبارتی عدم رعایت سه جانبه گرایی (دولت، کارگر، کارفرما) در مجموعه دستگاه های مرتبط با رفاه و تامین اجتماعی بوده است. 

    کلیدواژگان: قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی، سه جانبه گرایی، برنامه سوم، تامین اجتماعی
  • محمد راجعیان*، ناصر گودرزی صفحات 37-74

    امروزه هرچندمردم مدتطولانی تریبا بیماریسرطانزندگیمی کنند، امانگرانی ها دربارهمشکلاتافرادمبتلا بهسرطانوخانواده هایشاندرحال افزایشاست. در این زمینه، نتایج تحقیقات متعدد حاکی از آن است که دسترسی به حمایت های اجتماعی برای افراد مبتلا به سرطان بر سازگاری و مقاومت شان در برابر این بیماری اثر می گذارد. بر این اساس، در تحقیق حاضر با روش پیمایشی و با استفاده از ابزار پرسشنامه، به بررسی رابطه بین حمایت اجتماعی با تاب آوری در بین بیماران مبتلا به سرطان پرداخته شد. جامعه آماری این تحقیق شامل افراد بخش بیماری های خونی بیمارستان امام رضا (ع) آجا است که از تاریخ 15/10/93 لغایت تاریخ 30/11/93 در این بیمارستان بستری بوده یا جهت درمان سرپایی مراجعه نموده اند. تعداد این بیماران 100 نفر بوده، که با استفاده از جدول مورگان تعداد 80 نفر به عنوان نمونه و بر اساس شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار آماری SPSS (نسخه 18) انجام گردید و برای آزمون فرضیه ها نیز از آزمون های ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چند متغیره استفاده شد. یافته ها حاکی از آن است که بین حمایت اجتماعی و تاب آوری رابطه معناداری وجود دارد. نتایج آزمون تحلیل رگرسیون نشان می دهد که، میزان همبستگیحمایت اجتماعی و تاب آوری برابر با 0.66 می باشد و همچنین، ضریب تعیین (0.43R2=) در معادله رگرسیونی تایید می کند کهحمایت اجتماعی قادر به پیش بینی 43 درصداز واریانس تاب آوری در بین افراد مبتلا به سرطان می باشد. بدین ترتیب،می توان اذعان داشت که، با وجود شرایط سخت جسمانی که افراد مبتلا به سرطان با آن مواجه هستند، می توان با فراهم کردن حمایت های اجتماعی مناسب در جهت تقویت میزان تاب آوری در این بیماران گام برداشت و در نهایت، انتظار داشت که توان سازگاری و کنار آمدن با بیماری سرطان در مبتلایان به این بیماری نیز افزایش یابد. 

    کلیدواژگان: تاب آوری، حمایت اجتماعی، بیماری سرطان
  • کاوه قادری بگه جان*، محمد مسعود متولی، یوسف اسمری، شورش لطفی صفحات 75-108

     این پژوهش اثربخشی درمان راه حل مدار کوتاه مدت (به عنوان یکی از مداخلات مددکاری اجتماعی کلینیکی و روانشناختی) را بر تاب آوری و پیشگیری از عود مردان وابسته به مواد مخدر شهرستان قروه مورد بررسی قرار داده است. این مطالعه به روش نیمه آزمایشی و به صورت اجرای پیش آزمون- پس آزمون بر روی دو گروه (آزمایش و کنترل) همراه با پیگیری سه ماهه انجام شده است، گروه نمونه دربرگیرنده 30 آزمودنی مرد مبتلابه اعتیاد در شهر قروه بود که به صورت قضاوتی و با داشتن ملاک های لازم از بین مراجعه کنندگان به کلینیک ترک اعتیاد انتخاب شدند. جهت گردآوری داده ها از مقیاس تاب آوری کانر و دیویدسون و ابزار آزمایشگاهی تست تشخیص سریع استفاده شد. پس از انجام پیش آزمون برای دو گروه آزمایش و کنترل، مداخله درمان راه حل مدار طی 7 جلسه (یک و نیم ساعته) بر روی گروه آزمایش اجرا شد. درنهایت، در پس آزمون پرسشنامه تاب آوری برای دو گروه و تست تشخیص سریع استفاده شد و متعاقب آن، در فاصله سه ماه، آزمون پیگیری به عمل آمد. نتایج نشان داد که میانگین نمرات گروه آزمایش در تاب آوری افزایش یافته است و میزان عود در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل کمتر بوده است. نتیجه این که درمان راه حل مدار کوتاه مدت به عنوان یکی از مداخلات مددکاری اجتماعی و روانشناختی از قابلیت عملی خوبی در افزایش تاب آوری و کاهش عود افراد وابسته به مواد مخدر برخوردار است. 

    کلیدواژگان: درمان راه حل مدار، تاب آوری، کاهش عود، مردان وابسته به مواد مخدر
  • سیده زهرا افتخارزاده* صفحات 109-156

    این مقاله حاصل یک مطالعه کیفی با تمرکز بر تجربه زندگی در ازدواج زودهنگام بوده و هدف آن دسترسی به تجربیات زندگی زنانی است که در کودکی ازدواج کرده اند. طبق تعاریف، ازدواج زودهنگام به ازدواجی اطلاق می شود که زوجین یا یکی از آنان به سن 18 سالگی نرسیده باشد. 12 زن که در کودکی ازدواج کرده اند با روش گلوله برفی انتخاب شدند. تجربیات آن ها از طریق مصاحبه عمیق نیمه ساختاری جمع آوری و بازنویسی گردید و با استفاده از روش کلایزی، جملات و عبارات مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند.  از تدوین مصاحبه های انجام شده، دوازده مضمون استخراج شد. نتایج نشان داد کهازدواج زودهنگام می تواند یک عامل مثبت در بروز خشونت خانگی و ترک تحصیل دختران باشد. ازدواج کودک از منظر روابط زناشویی می تواند یکی از مصادیق آزار جنسی کودکان نیز باشد. اکثریت زنان کودک همسر، کودک مادر هم هستند. ازدواج زودهنگام اغلب باعث استثمار کار زن ازجمله کار خانگی، روستایی یا اشتغال خارج از منزل می شود. فقر و عوامل اقتصادی، فرهنگ خانوادگی، محلی و قومی و ترس از بی آبرویی مهم ترین عوامل رخداد ازدواج زودهنگام در نمونه مورد مطالعه بوده است. مضمون های استخراج شده مشخص نمود که زنان در ازدواج زودهنگام با مشکلات متعددی روبرو هستند. به نظر می رسد که رشد اقتصادی و فرهنگی خانواده ها می تواند به عنوان یک عامل پیشگیری کننده عمل کند ولی به تنهایی کافی نیست و این امر مستلزم تغییر نگرش ها، فرایندها، فرهنگ و قانون است. 

    کلیدواژگان: ازدواج زودهنگام، ازدواج کودک، تجربه زیسته، کودک همسری، مطالعه کیفی
  • لیلا نوبخت* صفحات 157-188

     پژوهش حاضر به منظور شناخت نگرش دانشجویان دانشگاه علامه طباطبائی از سوءمصرف مواد مخدر و عوامل موثر بر آن اجرا گردیدهو در جستجوی آن بوده که سهم هر یک از عوامل اجتماعی و خانوادگی بر شکل گیری نگرش دانشجویان را مورد شناسایی قرار دهد. برای سنجش نوع نگرش دانشجویان به این مواد با در نظر گرفتن چارچوبی تلفیقی از نظریات هربرت مید، مانهایم، بندورا و آروین ساترلند، شش فرضیه در نظر گرفته شده و به بررسی و آزمون این فرضیات برای شناسایی عوامل شکل دهنده نگرش در نمونه مورد مطالعه پرداخته است. تحقیق حاضر از نوع کاربردی و روش آن پیمایشی است که بر روی نمونه ای از 375 نفر از دانشجویان دانشگاه علامه طباطبائی انجام شده است. نمونه ها به روش نمونه گیری خوشه ای دو مرحله ای بوده است. بدین معنی که ابتدا دانشکده ها به صورت تصادفی انتخاب و پرسشنامه بین آنان توزیع گردید. برای محاسبات کلیه داده ها از آزمون های پیرسون، کای اسکوئر، فی و V کرامر استفاده شد. نتایج به دست آمده گویای این است که بین پایگاه اجتماعی - اقتصادی و نگرش به مواد اعتیادآور رابطه ای مشاهده نمی شود. مصرف مواد توسط خانواده و همچنین مصرف مواد توسط دوستان بر نگرش دانشجویان به مواد اعتیادآور تاثیر دارد. همچنین نوع برخورد اعضای خانواده با مواد اعتیادآور بر نگرش دانشجویان تاثیرگذار است. درنهایت نوع برخورد دوستان نیز با مواد اعتیادآور بر نگرش دانشجویان تاثیرگذار بوده است. 

    کلیدواژگان: نگرش، مواد اعتیادآور، پایگاه اجتماعی - اقتصادی
  • محمد زاهدی اصل، فائقه نعمت ساعتلو* صفحات 189-211

     در این پژوهش از روش توصیفی استفاده شده است. روش نمونه گیری تمام شماری بوده و تمام معتادان بازتوان شده کنگره 60 در سال 1393 مورد بررسی قرار گرفتند و به همان تعداد نیز افراد معتاد بازتوان شده در کلینیک های ترک اعتیاد برای مقایسه با گروه آزمایش و به روش نمونه گیری در دسترس از کلینیک های سطح شهر تهران در نظر گرفته شدند. داده های پژوهش پس از جمع آوریاز طریقپرسشنامه های استاندارد کیفیت زندگی و حمایت اجتماعی، با استفاده از نرم افزار spss تحلیل و با توجه به سوالات تحقیق از آزمون همبستگی پیرسون، استفاده شده است.نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که بین کیفیت زندگی معتادان بازتوان شده کنگره 60 و کلینیک های ترک اعتیاد تفاوت معنادار وجود داشته و سطح کیفیت زندگی افراد بازتوان شده در کنگره 60 بالاتر از معتادان بازتوان شده در کلینیک های ترک اعتیاد می باشد. 

    کلیدواژگان: حمایت اجتماعی، کیفیت زندگی، کنگره 60، معتادان بازتوان شده
|
  • Said Vesali, Reza Safari Shali, Mojtaba Moayyeri* Pages 1-37

    The act of “the structure of welfare and social security comprehensive system” was designed for the purpose of universalism, regulation and integration in plans and activities related to the country’s social security. Therefore, the aim of the present article is to investigate this act and also discuss  the different considerations existing around its approval as well as its implementation. The necessity of the article is because of the lack of an efficient social security that has become an essential institution in the structure of Iranian society. The lack of this system may result in an irreparable damage in the context of the social system because any change in the social security strategies may lead to changes in the social and economic structure of the country. In terms of methodology, this is a qualitative research on the basis of the descriptive-analytical technique for which three levels of analysis (finding the problem, knowing the problem and solving the problem) are taken into

  • Mohammad Rajeiyan*, Naser Goodarzi Pages 37-74

    Today, though people live with cancer for a longer period, the concern about the problems cancer patients and their families are increasing. In this context, the results of several studies suprrt that access to social suport of cancer patients has some effect on adaptation and resistance against the disease. Accordingly, in the present study with survey method using a questionnaire, to study the relationship between social support and resiliency among cancer patients was discussed. The population of this research include block blood patients of Imam Reza (AS) hospital the Army of Islamic republic of Iran Who; from the date on 2015/01/05 till 2015/02/20 have been in the hospital or have been referred for outpatient treatment. The number of these patients was 100, which uses Morgan table, 80 samples were selected based on availability sample method. Data analysis using statistical software SPSS (version 18) and to test the hypotheses, Pearson correlation coefficient and multivariate linear regression were used. The findings suggest that there is a significant relationship between social support and resiliency. Results of regression analysis shows that the correlation between social support and resiliency is equal to 0.66 and also, the coefficient of determination (R2=0.43) in regression equation confirms that social support are able to predict 43% of the variances of resiliency in among cancer patients. Thus, it can be said that, despite the physical hardships faced by cancer patients, appropriate social support can be provide to strengthen the resilience of the patients moved and finally, it can be expected that adaptation and coping with cancer increase in people with this disease.

    Keywords: Resilience, Social support, Cancer
  • Kaveh Ghaderi*, Mohammad Masood Motevalli, Yosef Esmiri, Sorush Lotfi Pages 75-108

    This study has been conducted aiming at studying the influence of Solution-Focused Brief Therapy(introduced as one of social work and psychological interventions) on enhancing resiliency and preventing of Relapse to addiction among men in Qorveh-This study has been carried out through the semi-experimental method and in the form of a pre-test and a post-test performance on two groups (experimental and control) within a three-month  time period. The sample included 30 addicted men selected among clients who met the essential criteria and were randomly divided in two groups of experimental and control. To collect the data, the Connor-Davidson Resilience Scale as well as laboratory tools for fast diagnosis were used. After performing the pre-test on the  experimental and control groups, solution-focused brief therapy interference was performed on the

  • Seyedeh Zahra Eftekharzadeh* Pages 109-156

    Child marriage is defined as marriage before reaching the age of 18. The present study aimed at studying the lived experiences of women who had been victims of child marriage in earlier stages of their lives. The data was collected through focused interviews with 12 women in Tehran. The twelve women, married in their childhood, were selected through the snowball method. Their experiences were collected through semi-structured interviews, rewritten and analyzed using the Colaizzi method. After the compilation of the interviews, twelve content points were extracted. The results showed that early marriage can be a positive factor in the incidence of domestic violence and dropping out of school. From the perspective of the marital relationship, child marriage can be one of the instances of sexual abuse of children. The majority of the victims are also mothers under the age of 18. Early marriage often leads to exploitation of women, including domestic work, rural work or employment outside the home. Poverty and economic factors, cultural factors and fear of disgrace have been the most important factors in the incidences of early marriage in the sample. Content extraction revealed that women face many problems in child marriage incidences. It seems that economic and cultural growth can act as a deterrent, but are not sufficient and it requires changes in attitudes, processes, culture and the law.

    Keywords: Early marriage, Child marriage, Lived experience, Qualitative Study
  • Leila Nobakht* Pages 157-188

    The present study aims at assessing attitudes of university students towards addictive substances and identifying the factors affecting it as well as factors influencing the formation of the attitude of the students. Addiction to drugs is a social issue resulting from deviant behavior and there are different reasons for students’ tendencies towards addiction. To do this, the researcher considered a framework combining theories of Crach, Cruchfield, Ballachey, Newcomb, Hess, Jennings, Niemi, Zajone, Bandura and Suterland; six hypotheses were determined to identify factors forming attitudes of students. Accordingly, an appropriate questionnaire was designed and 375 students were tested through multiple- stage cluster sampling. The research method is survey. All data were analyzed through the Pearson test as well the Spearman test, Phi and v-Cramer tests. The results have shown that the attitude of families toward narcotic drugs, how friends treat drugs, the consumption of substances by family members and drug abuse by friends, affected the students attitudes toward addictive substances and contribute to the formation of the students’ attitudes to drugs; whereas, families social- economic status and intimacy with family did not influence the attitude of students.

    Keywords: Attitude, Addictive Substances, Social-economic Status, Intimacy, Family, Friends
  • Mohammad Zahedi Asl, Faeghe Nemat Saatloo* Pages 189-211

    Quality of life is a multidimensional, subjective, and complex concept; it is a comprehensive and flexible process which encompasses all aspects of people’s lives. Quality of life acts like a valid scale to assess the consequences of treatments and services provided to drug addicts. The quality of life of rehabilitated drug addicts and the level of support provided through supportive programs are investigated in this study. The present study aims at determining the impact of supportive programs on the quality of life of the rehabilitated drug addicts in the Congress 60 and private rehabilitation clinics. The theoretical framework of the study is based on the World Health Organization theory on quality of life, Wolman theory on social support, and self-guided group theory of  Mullender and Ward on satisfaction feelings. The descriptive method is used in this study. The total number sampling method was employed and all the rehabilitated drug addicts in the Congress 60 in 1393 were examined, and the same number of rehabilitated drug addicts in other rehabilitation clinics took part in the study for the purpose of comparison with the experimental group. The data obtained through standardized questionnaires of quality of life and social supports were