فهرست مطالب

پژوهش های کاربردی در گزارشگری مالی - پیاپی 14 (بهار و تابستان 1398)
  • پیاپی 14 (بهار و تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/06/23
  • تعداد عناوین: 7
|
  • بهروز بادپا*، امید پورحیدری، احمد خدامی پور صفحات 7-42
    پژوهشگران به تازگی اثر عوامل غیرمالی بر قضاوت و بی طرفی حسابرسان را به طور ویژه مورد توجه قرار داده اند. یکی از عوامل غیرمالی مهم که می تواند بر قضاوت عینی حسابرسان اثر منفی بگذارد، نگرش دارای سوگیری حسابرسان است؛ هدف اصلی این پژوهش نیز بررسی اثر نگرش حمایتی حسابرس بر عینیت وی در قضاوت اولیه و استراتژی جستجوی شواهد در ادامه کار حسابرسی است. در پژوهش حاضر، 164 حسابرس مستقل عضو موسسات حسابرسی معتمد بورس در سال های 1396 و 1397 مورد آزمون قرار گرفته است. نتایج پژوهش در سطح اطمینان 95 درصد نشان می دهد که نگرش حمایتی حسابرس بر نوع قضاوت اولیه وی تاثیر دارد و بر اساس آن، نگرش حمایتی سطح بالا باعث می شود قضاوت اولیه حسابرس در جهت منافع صاحبکار باشد و نگرش حمایتی سطح پایین باعث می شود قضاوت اولیه حسابرس علیه منافع صاحبکار باشد. آشنایی حسابرس با صاحبکار نیز بر میزان موافقت حسابرس با صاحبکار اثر مثبت دارد. علاوه بر این، بین دو متغیر تجربه و هویت حرفه ای حسابرس با نوع قضاوت اولیه وی یعنی احتمال عدم افشای بدهی احتمالی رابطه منفی و معنادار وجود دارد که می تواند همسو با اصل محافظه کاری در نظر گرفته شود. نتایج مدل دوم پژوهش نیز نشان می دهد که بین دو متغیر نگرش حمایتی حسابرس و نوع قضاوت اولیه حسابرس با استراتژی جستجوی شواهد حسابرسی رابطه مثبت و معنادار وجود دارد؛ یعنی حسابرسان شواهدی را جستجو می کنند که با نگرش حمایتی حسابرس و قضاوت اولیه حسابرس همسو باشد. هم چنین، بین آشنایی حسابرس با صاحبکار و استراتژی جستجوی بعدی حسابرسان رابطه معناداری وجود ندارد.
    کلیدواژگان: نگرش های حمایتی، آشنایی (هویت یابی) حسابرس با صاحبکار، استراتژی جستجوی شواهد، عینیت حسابرس، هویت حرفه ای
  • شکرالله خواجوی*، علی رضا پورگودرزی، عبدالمجید سرمدی نیا صفحات 43-66

    هدف این پژوهش بررسی رابطه بین مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت و انتخاب حسابرس شرکت، به عنوان دو عامل اثرگذار بر شهرت شرکت، در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، طی دوره زمانی 1395-1388، است. در این پژوهش مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت با استفاده از روش کدگذاری در رابطه با 25 معیار و در قالب چهار بعد (شامل مسائل محیطی، محصولات و خدمات، کارکنان و مسئولیت های جامعه) که در گزارش هیئت مدیره شرکت افشا می شود، اندازه گیری شده است؛ همچنین متغیر عملیاتی انتخاب حسابرس، شهرت حسابرس در دو سطح صنعت و بازار است. روش آماری پژوهش نیز رگرسیون لجستیک و رگرسیون با استفاده از داده های پانل است. یافته های پژوهش نشان می دهد که مسئولیت پذیری اجتماعی با شهرت حسابرس در سطح صنعت دارای رابطه مثبت و معنی دار است. از طرف دیگر مسئولیت پذیری اجتماعی با شهرت حسابرس در سطح بازار نیز دارای رابطه مثبت است اما این رابطه معنی دار نیست. نتایج حاصل از یافته های پژوهش بیانگر این است که شرکت هایی که بیشتر نسبت به افشای مسئولیت های اجتماعی خود اقدام می کنند، تمایل دارند تا حسابرسانی را به عنوان حسابرس مستقل شرکت انتخاب کنند که در بین شرکت های صنعت از اعتبار بالاتری برخوردار هستند؛ اما این شرکت ها به شهرت حسابرسان در سطح کل بازار بورس اوراق بهادار توجه شایانی نمی کنند.

    کلیدواژگان: مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت، انتخاب حسابرس، شهرت حسابرس، روش کدگذاری
  • حسین پارسیان*، حسین کاظمی، جواد رضازاده صفحات 67-95
    سازوکارهای راهبری شرکتی می تواند زمینه افشای داوطلبانه اطلاعات شرکت ها را فراهم و به تبع آن موجب افزایش تقارن اطلاعاتی در بازار سرمایه، اعتماد سرمایه گذاران، بهبود نقدشوندگی سهام و سودآوری شرکت ها شود که این مهم لازمه توسعه اقتصادی کشور می باشد. به همین دلیل در این پژوهش، به شناسایی شاخص های افشای داوطلبانه اطلاعات و تجزیه و تحلیل شکاف بین وضع موجود و مورد انتظار این شاخص ها و نظام راهبری شرکتی از منظر صاحب نظران حوزه حسابداری و مالی پرداخته شده است. این پژوهش پیمایشی است. در این پژوهش از روش نمونه گیری هدفمند، برای آزمون فرضیه ها از آمار توصیفی و آزمون T و برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزارSPSS استفاده شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که بین وضعیت موجود و موردانتظار شاخص های افشای داوطلبانه اطلاعات و همچنین نظام راهبری شرکتی تفاوت معناداری وجود دارد. امید است با استقرار سازوکارهای راهبری شرکتی خوب، زمینه افشای داوطلبانه اطلاعات و تبع آن یکی از زیرساخت های توسعه اقتصادی کشور فراهم شود.
    کلیدواژگان: افشای داوطلبانه، نظام راهبری شرکتی، تجزیه و تحلیل شکاف
  • محمدرضا نیک بخت*، حامد عمرانی، امید آخوندی صفحات 97-118
    میزان تلاش حسابرسی و در نتیجه حق الزحمه حسابرسی شرکت های متاثر از نوع استراتژی تجاری شرکت ها می باشد. بررسی استراتژی تجاری و ارتباط آن با تلاش حسابرسان در بستر استاندارد شماره 11 هیات نظارت بر موسسات حسابرسی اشاره به این مطلب دارد که حسابرسان نیاز دارند تا از محیط تجاری و صنعتی صاحبکار جهت برنامه ریزی کار حسابرسی شناخت کافی و مناسبی کسب نمایند. در این راستا هدف اصلی این پژوهش بررسی ارتباط بین نوع استراتژی تجاری صاحبکار و حق الزحمه حسابرسی شرکت ها می باشد. با پیروی از پژوهش های میلز و اسنو(1978 ،2003) در این پژوهش جهت تعیین نوع استراتژی تجاری صاحبکار (استراتژی تهاجمی و استراتژی تدافعی) از شاخص های شدت سرمایه، نوسازی اموال و تجیزات، کارایی سربار و اهرم مالی استفاده شده است. جامعه آماری این پژوهش شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های 1387 تا 1394 و حجم نمونه 680 مشاهده (سال- شرکت) می باشد. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده ها نشان می دهد بین استراتژی تهاجمی صاحبکار و حق الزحمه حسابرسی ارتباط مثبت (مستقیم) وجود دارد. همچنین این نتایج نشان می دهد استراتژی تهاجمی در مقایسه با استراتژی تدافعی ارتباط مثبت قوی تری با حق الزحمه حسابرسی دارد.
    کلیدواژگان: حق الزحمه حسابرسی، استراتژی تجاری صاحبکار، استراتژی تدافعی، استراتژی تهاجمی
  • محمدحسین صفرزاده*، حامد اناری صفحات 119-146
    این پژوهش به بررسی تاثیر رقابت در بازار محصول بر رفتار چسبنده هزینه ها و نظام راهبری شرکتی می پردازد. بدین منظور ابتدا به روش حذف سیستماتیک، تعداد 200 شرکت به عنوان نمونه آماری انتخاب گردید و داده های مورد نیاز برای بازه زمانی شش ساله از سال 1391 تا 1396 گردآوری شد. در این پژوهش، متغیر رقابت در بازار محصول به عنوان متغیر مستقل محسوب می شود و متغیرهای رفتار چسبنده هزینه و نظام راهبری شرکتی نیز به عنوان متغیر وابسته در نظر گرفته شده اند. همچنین تاثیر متغیر مستقل بر متغیرهای وابسته با استفاده از رگرسیون چندگانه مورد آزمون و بررسی قرار گرفته است. نتایج تحقیق بیانگر آن است که افزایش میزان رقابت در بازار محصول سبب کاهش یا افزایش رفتار چسبنده هزینه ها نمی شود. به بیان دیگر، رقابت در بازار محصول با چسبندگی هزینه ارتباط معناداری ندارد. افزون بر این، نتایج آزمون های آماری نشان دهنده عدم وجود ارتباط معنادار بین رقابت در بازار محصول و نظام راهبری شرکتی در نمونه آماری پژوهش است.
    کلیدواژگان: رقابت در بازار محصول، چسبندگی هزینه ها، نظام راهبری شرکتی
  • زینب زحمت کش*، محمود معین الدین، مهدی ناظمی صفحات 147-171

    امروزه تحولات شگرفی در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات رخ داده است. زبان گزارشگری تجاری توسعه پذیر یک فناوری نوین برای مبادله شفاف داده های گزارشگری مالی و تجاری است که می تواند در سراسر جهان با زبانی مشترک و فرمتی خاص، منجر به کاهش هزینه های نمایندگی و بهبود تصمیم گیری استفاده کنندگان اطلاعات گردد. لذا پژوهش حاضر به بررسی تاثیر بکارگیری زبان گزارشگری تجاری توسعه پذیر بر شفافیت اطلاعات مالی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می پردازد. وجه تمایز این پژوهش نسبت به پژوهش هایی که تاکنون در ایران در این زمینه انجام شده، خارج شدن از حوزه تحقیقات کیفی و انجام پژوهشی کمی می باشد. نمونه پژوهش مشتمل بر 158 شرکت برای دوره هشت ساله (1388- 1395) است. روش تحقیق از نظر هدف کاربردی و به لحاظ بررسی رابطه متغیرها همبستگی است و به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از رگرسیون چند متغیره مبتنی بر داده های پنل استفاده شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که زبان گزارشگری تجاری توسعه پذیر بر شفافیت اطلاعات مالی تاثیر مثبت معنادار دارد.

    کلیدواژگان: زبان گزارشگری تجاری توسعه پذیر، شفافیت اطلاعات مالی، به موقع بودن، قابلیت اتکا
  • یونس بادآور *، قادر بابایی صفحات 173-206

    ارتقاء ویژگی کیفی قابلیت مقایسه در صورت های مالی، استفاده کنندگان را قادر می سازد تا شباهت ها و تفاوت های مربوط به فعالیت های اقتصادی در بین شرکت های مختلف در طول زمان را بهتر ارزیابی کرده و بتوانند تخصیص منابع خود را به شکل بهینه انجام دهند. هدف اصلی این پژوهش، تعیین ارتباط بین قابلیت مقایسه صورت های مالی و ریسک سقوط قیمت سهام با تاکید بر عدم تقارن اطلاعاتی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از نمونه آماری، شامل 132 شرکت برای دوره زمانی 1385 الی 1394 می باشد. در این پژوهش، قابلیت مقایسه صورت های مالی بر اساس روش های ارزیابی دی فرانکو و همکاران (2011) و ریسک سقوط قیمت سهام از طریق مدل هاتن و همکاران (2009) اندازه گیری شده است. برای آزمون فرضیه های پژوهش نیز از رگرسیون لوجیت بهره گیری شده است. نتایج پژوهش نشان می دهند؛ بین قابلیت مقایسه صورت های مالی و ریسک سقوط قیمت سهام ارتباط منفی و معناداری وجود دارد. همچنین یافته های پژوهش نشان می دهد این ارتباط منفی در شرایط عدم تقارن اطلاعاتی بالا تشدید می شود.

    کلیدواژگان: قابلیت مقایسه صورت های مالی، ریسک سقوط قیمت سهام، عدم تقارن اطلاعاتی
|
  • Behrooz Badpa *, Omid Pourheidari, Ahmad Khodamipour Pages 7-42
    Researchers have recently focused on the effects of non-financial factors on auditor’s objectivity. One of the important non-financial factors affecting auditors’ objectivity is their biased attitudes. The main purpose of this study was to examine the effect of auditor’s advocacy attitudes on their objectivity in initial judgment and consequent search strategies of audit. In this study, 164 independent auditors as members of the trusted audit institutions of the Stock Exchange were tested in 2018. The results of the present research at 95% confidence level indicated that auditor’s advocacy attitudes had affected their initial judgment; therefore, auditors with higher advocacy attitudes could exhibit initial judgments of client-favorable and auditors with lower advocacy attitudes could have initial judgments of client-unfavorable. Auditor identification with their client also had a positive effect on auditor’s client acquiescence. In addition, the variables of auditor's experience and professional identification could have a significantly negative effect on initial judgment (probability of non-disclosure of contingent liability), which could be considered in accordance with principle of conservatism. The results of the second model also showed that auditor’s advocacy attitudes and initial judgment had a significant and positive effect on search strategy of audit evidence; that is, auditors could search evidence that was in line with auditor’s advocacy attitudes and initial judgment of auditor. Furthermore, no significant relationship was observed between auditor identification with their client and consequent search strategies of auditors.
    Keywords: Advocacy Attitudes, Client Identification, Evidence Search Strategy, Auditor Objectivity, Professional Identification
  • Shokrollah Khajavi *, Alireza Pourgoudarzi, Abdolmajid Sarmadinia Pages 43-66

    The goal of this research is to study the relation between corporate social responsibility and auditor selection, as two influencing factors on firms’ reputation of listed companies of Tehran Stock Exchange during 1388-1395. In this research corporate social responsibility is measured by utilizing coding method according to 25 criteria through four dimensions (environment issues, products and services, staffs and society responsibilities) which are clarified in board of directors’ report. Moreover, the operating variables of auditor selection and auditor reputation are considered at two levels of industry and market. The statistical method of the research is panel data regression. Research findings show that the relation between corporate social responsibility and auditor reputation is positive and significant at the market level. On the other hand and at the market level the relation of corporate responsibility and auditor reputation is positive with any significancy. Results of findings hold that companies do more declaration of their corporate social responsibilities tend to select independent auditors whom have high level of creditability through industry but they do not pay any severe attention to auditor reputation at the market level.

    Keywords: corporate social responsibility, Auditor Selection, Auditor Reputation, Coding Method
  • Hossein Parsian *, Hossein Kazemi, Javad Rezazadeh Pages 67-95
    Corporate governance mechanisms can provide the disclosure voluntary of corporations and consequently, it would lead to increasement in information symmetry, Investors confidence, improving liquidity of stocks and profitability of companies which is essential for the national’s economic development. For this reason, in this study the identification of voluntary disclosure indicators and gap analysis between the current and expected situations of these indicators and corporate governance from the perspective of the accounting and financial pundits were discussed. In this survey research, the sampling method was purposive and for hypothesis test, descriptive statistics and T tests by SPSS software (version 21) was conducted. The results indicate that there is a significant difference between the current and expected situations of voluntary disclosure indicators and also corporate governance. It is expected that the establishment of good corporate governance mechanisms, the field of voluntary disclosure and hence the national’s economic development infrastructure would be provided.
    Keywords: Voluntary Disclosure, Corporate Governance, Gap Analysis
  • Mohammad Reza Nikbakht *, Hamed Omrani, Omid Akhoundi Pages 97-118
    The amount of audit effort and, consequently, audit fee of companies is affected by the type of Business strategy. A review of the business strategy and its relation to auditors' efforts in the context of Standard No. 11 of the Audit Supervisory Board refers to the need for auditors to have adequate knowledge of the business and industrial environment of the client for the planning of the audit work. In this regard, the main objective of this research is to investigate the relationship between the type of business strategy of the client and the audit fee of the companies. Following the researches of Mills and Snow (1978, 2003), in this research, indicators of capital intensity, renovation of property and equipment, overhead efficiency and financial leverage were used for determining the type of client business strategy (aggressive strategy and defensive strategy). The statistical population of this research is the companies accepted in the Tehran Stock Exchange during the years 1387 to 1394 and the sample size is 680 observations (year-company). The results of the data analysis show that there is a positive (direct) correlation between the client's aggressive strategy and the audit fee. These results also show that the aggressive strategy has a more positive correlation with audit fee compared to the defensive strategy.
    Keywords: Audit Fee, client Business Strategy, defensive strategy, aggressive Strategy
  • Mohammad Hossein Safarzadeh *, Hamed Anari Pages 119-146
    This research investigates the impact of product market competition on cost stickiness behavior and corporate governance. To achieve this goal, 200 companies were selected as a statistical sample and the required data were collected using the Codal database for a period of six years from 2013 to 2018. The product market competition is our independent variable. The cost stickiness behavior and corporate governance are considered as dependent variables. Also, the effect of independent variable on the dependent variables has been tested by using the multivariate regression. The results of the research show that increasing the market competitiveness of the product does not make the costs display more sticky behavior. In other words, product market competition has not significant relationship with cost stickiness. In addition, the results of statistical tests indicate that there is no significant relationship between product market competition and corporate governance in the entities studied in this research.
    Keywords: product market competition, Cost Stickiness, Corporate Governance
  • Zeynab Zahmatkesh *, Mahmoud Moeinadin, Mahdi Nazemi Pages 147-171

    Today, there are tremendous developments in the field of information and communication technology. XBRL is a new technology for the transparent exchange of financial and commercial reporting data which through common language and particular format can lead to reduced agency costs and improved information users' decision-making around the world. Therefore, the present study investigates Expandable Business Reporting Language on the transparency of financial information in companies listed in the Tehran Stock Exchange. The difference between this research and the pervious researches done in Iran is the exclusion of qualitative research and conducting quantitative research. The research sample consists of 158 companies for the eight-year period (2010-2016). The research method is applied in terms of purpose and is correlational in terms of investigating the relationship between variables. Panel data were analyzed by using the multivariate regression. The results show that expandable commercial reporting language has a significant positive effect on transparency of financial information.

    Keywords: Extensible Business Reporting Language, Transparency of Financial Information, Timeliness, Reliability
  • Ghader Babaei, Younes Badavar * Pages 173-206

    Improvement in qualitative characteristic of comparability in the financial statements enables users to identify similarities and differences in the economic events across firms over the time and optimally allocate their resources. The main aim of this study is determining the relationship between financial statements comparability and stock price crash risk with an emphasis on the role of information asymmetry in companies listed on Tehran Stock Exchange (TSE) using a statistical sample of 132 firms (1320 observation) from 2006 to 2015. In this study, financial statements comparability was evaluated following De Franco et al (2011) empirical methodology, and the stock price crash risk was measured through the Hutton et al (2009) Model. In order to test the research hypotheses of this study, logistic regression has been used. The results of this study show that the stock price crash risk significantly decreases by enhancing financial statements comparability, and also this negative relation is more intense for firms with high information asymmetry condition.

    Keywords: Financial Statements Comparability, Stock Price Crash Risk, Information Asymmetry