فهرست مطالب

اقتصاد شهری - سال سوم شماره 2 (پاییز و زمستان 1397)
  • سال سوم شماره 2 (پاییز و زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/10/01
  • تعداد عناوین: 5
|
  • حسین پناهی*، داود بهبودی، حسین اصغرپور، نجمه کشتکاران صفحات 1-18

    هدف از مطالعه حاضر، بررسی آثار تکانه های سیاست پولی بر قیمت و مقدار عرضه در بخش مسکن در ایران است. بدین منظور از الگوی تعادل عمومی پویای تصادفی، شامل بخش های خانوار، مسکن، بانک، بنگاه های تولیدی، دولت و بانک مرکزی استفاده شده است. سیاست پولی در قالب قاعده تیلور و براساس واکنش نرخ بهره نسبت به نوسان های تورم و قیمت نسبی اجاره بیان شده است؛ همچنین داده های استفاده شده به صورت فصلی و در بازه زمانی 1368 - 1395 است. به منظور برآورد پارامترهای الگو از روش بیزین استفاده شده است. پس از بررسی درستی نتایج برآورد با استفاده از آماره های زنجیره مارکف مونت کارلو، گلمن بروکز و مقایسه توابع توزیع پسین و پیشین، شوک سیاست پولی انقباضی در قالب افزایش نرخ بهره بررسی شده است. نتایج به دست آمده نشان می دهد در اثر افزایش نرخ بهره، میزان عرضه مسکن و شاخص قیمت مسکن به ترتیب 3 درصد و 2 درصد کاهش خواهند یافت؛ همچنین در نتیجه این واکنش، بخش مسکن، متغیرهای مصرف کالا و خدمات، تولید، تورم، نرخ ارز و تراز حقیقی پول کاهش می یابند.

    کلیدواژگان: بخش مسکن، سیاست پولی، قاعده تیلور، الگوی تعادل عمومی پویای تصادفی
  • حمیدرضا صارمی*، محمد حیدری، فاطمه آقایی صفحات 19-38
    مسکن، مهم ترین بستر برآوردن نیازهای زیستی، اقتصادی و اجتماعی خانوار باتوجه به نوسان های فراوان در عرضه و تقاضا به شمار می رود که نیازمند برنامه ریزی مطلوب به منظور ارتقای کیفی محیط مسکونی و پاسخ به نیازهای وابسته به آن است. قیمت مسکن جزء شاخص های بیرونی مسکن است که چندان در کنترل برنامه ریزان نیست؛ ولی کنترل این شاخص با تجزیه وتحلیل فضایی عملکرد بازار مسکن و برداشتن گام های موثر برای افزایش کارایی طرح ها و ارائه راهبردها و سیاست های برنامه ریزی مسکن تاحدودی امکان پذیر است. وجود نوسان های فراوان قیمت مسکن، یکی از مهم ترین چالش های مدیریت شهری کلان شهر تهران محسوب می شود. این مقاله از نوع مطالعات توصیفی تحلیلی به حساب می آید و هدف آن بررسی توزیع فضایی قیمت مسکن و شناسایی عوامل تاثیرگذار (متغیر مستقل) بر قیمت مسکن آپارتمانی (متغیر وابسته) است. ازجمله دلایل انتخاب این محدوده در پژوهش حاضر، گستردگی و کشیدگی این منطقه از مرکز تا شمالی ترین نقاط شهری تهران و به تبع آن تنوع در گونه ساختمانی، الگوی سکونتی و نوسان های فراوان قیمت مسکن است. در این پژوهش با استفاده از اطلاعات ثبت شده خریدوفروش مسکن آپارتمانی منطقه دو شهرداری تهران در سامانه بازار املاک در بازه زمانی دوماهه شهریور و مهر سال 1396 و استفاده از دو تکنیک رگرسیون حداقل مربعات معمولی و رگرسیون وزنی جغرافیایی سعی در مدلسازی و تحلیل قیمت مسکن شده است. نتایج به دست آمده علاوه بر شناسایی متغیرهای تاثیر گذار بر قیمت مسکن، مطلوب بودن تکنیک رگرسیون وزنی جغرافیایی را درمقایسه با تکنیک رگرسیون حداقل مربعات معمولی در توضیح دهندگی قیمت مسکن بیان می کند.
    کلیدواژگان: قیمت مسکن، رگرسیون موزون جغرافیایی، تحلیل فضایی، تهران، GIS
  • محمود آروین، امین فرجی*، شهرام بذرافکن صفحات 39-56
    فقر پدیده ای چندبعدی است و از عوامل زیادی تاثیر می گیرد. در این زمینه مهم ترین وظیفه جغرافی دانان و برنامه ریزان شهری استفاده از ابزارهایی به منظور شناسایی گستره های فقر در سطح شهر برای کاستن مسائل و پیامدهای ناشی از وجود این آسیب اجتماعی و فضایی است. هدف این پژوهش بررسی و شناسایی پهنه های فقر در سطح شهر قائم شهر است. روش پژوهش، توصیفی - تحلیلی و هدف آن کاربردی است. رویکرد حاکم بر شناسایی فقر، تحلیل فضایی - مکانی است. برای انجام این تحقیق 25 شاخص از داده های بلوک آماری سرشماری سال 1390 جدا شده است. به منظور وزن دهی شاخص های پژوهش از روش تحلیل خاکستری و برای هم پوشانی لایه ها از روش فازی در نرم افزار ArcGIS بهره گرفته شده است؛ همچنین برای تحلیل فضایی توزیع پهنه های فقر از روش های آمار فضایی استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد بخش های مرکزی شهر در اطراف میدان های اصلی ازنظر شاخص های پژوهش وضعیت مناسبی دارند و در محلات شماره 15، 16، 17 و 20 که در نیمه جنوبی و شمال شرقی قرار گرفته اند، فقر شهری بیشتر جلوه می کند. براساس طبقه بندی فقر در شهر، میزان فقر طبقه خیلی محروم 66/6 درصد به دست آمده و فقر در طبقات محروم، متوسط، مرفه و خیلی مرفه به ترتیب 08/19، 90/32، 32/23 و 02/18 محاسبه شده است. خوشه بندی فقر شهری با استفاده از مدل موران تایید شده است؛ همچنین الگوهای فضایی خوشه بندی با استفاده از مدل هات اسپات (Hot Spot Analysis) مشخص شده اند.
    کلیدواژگان: فقر، فقر شهری، نمود فضایی، قائم شهر
  • زین العابدین صادقی*، حمیده محمد شیرازی، علی رضا شکیبایی صفحات 57-78

    این مقاله برای محاسبه تاثیر ریسک قیمت انرژی[1] بر بودجه خانوارهای شهری ایران به دلیل هدفمندکردن یارانه ها، ریسک مخارج نه بخش هزینه ای خانوارهای شهری ایران را برآورد کرده است؛ همچنین در مقاله حاضر تغییرات ریسک دهک های مختلف درآمدی و آثار درآمدی و قیمتی تغییرات مخارج طی دوره 1388- 1392 محاسبه شده است. در این تحقیق به منظور برآورد اثر رفاهی حاصل از اصلاح ساختار در قیمت حامل های انرژی به کمک مدل رفتار مصرفی، مخارج انرژی خانوارهای نمونه به شکل تابعی ساده الگوسازی شده است؛ بدین ترتیب که مخارج انرژی خانوارهای نمونه تابعی از هزینه (قیمت) انرژی است؛ سپس با برآورد ریسک و انحراف معیار مخارج انرژی، اثر هدفمندسازی یارانه ها بر رفاه خانوارها تحلیل شده است. نتایج نشان می دهد ریسک بخش انرژی از 0.062 درصد از سال 1388، یعنی یک سال قبل از اجرای قانون هدفمندکردن یارانه ها، در سال 1390 به میزان 0.072 درصد رسیده است. ریسک بخش های خوراک و پوشاک و کفش تغییرات چندانی نداشته است؛ اما باتوجه به نتایج مشاهده می شود ریسک تمام بخش ها در سال 1391 تقریبا با کاهش روبرو شده است و دلیل آن افزایش شدید نرخ تورم به ترتیب از میزان 12.4 به 21.5 درصد در سال 1389 به 1390 بوده که تا حدودی افزایش قیمت های انرژی به دلیل هدفمندکردن یارانه ها را کم رنگ تر کرده است. نتایج نشان می دهد ریسک دهک های پایین درآمدی در سال های نخست اجرای طرح مذکور دچار افزایش شده است؛ اما ریسک دهک های بالای درآمدی یا ثابت بوده یا تغییرات اندکی داشته است. نکته شایان ذکر این است که در سال 1390 به دلیل افزایش در نرخ تورم، افزایش ریسک تا حدودی برای خانوارهای کم درآمد کاهش یافته است. نتایج حاکی از آن است که آثار درآمدی و قیمتی به جامانده از تغییرات مخارج انرژی، خانوارها را با خطراتی مواجه کرده و درمجموع ریسک تمام خانوارهای جامعه، به ویژه خانوارهای کم درآمد، افزایش یافته است.

    [1]. اگر قیمت انرژی در مقایسه با قیمت کالاهای دیگر افزایش یابد، یک خانوار عقلایی با جایگزینی انرژی به جای کالاهای دیگر ریسک قیمت ها را کاهش می دهد.

    کلیدواژگان: ریسک، هدفمندکردن یارانه ها، بودجه خانوار
  • محمدرضا مبهوت*، مهدی مداحی، امیررضا رضایی صفحات 79-96

    امنیت از مسائلی است که در طول تاریخ اهمیت داشته است. در این راستا در پژوهش حاضر تاثیر کاربری اراضی در محله های مسکونی بر میزان امنیت اجتماعی و پیشگیری از جرم ارزیابی و تحلیل شده است. روش تحقیق توصیفی - تحلیلی است. گردآوری اطلاعات با مطالعه منابع کتابخانه ای، اسنادی و برداشت میدانی صورت گرفته است. برای انتخاب حجم نمونه نرم افزار PASS به کار رفته است و 383 نفر محاسبه شده اند. درنهایت با کمک نرم افزار SPSS داده های به دست آمده از آزمون های مان - ویتنی، هم بستگی اسپیرمن و فریدمن، تجزیه وتحلیل و گزینه ها با استفاده از مدل ویکور ارزیابی شده اند. نتایج تحقیق، امنیت اجتماعی کمی را در محله فاطمیه نشان می دهد و بیان می کند کاربری ها بر میزان امنیت تاثیرگذارند؛ همچنین کاربری های ناسازگاری در پیرامون و داخل محله وجود دارند که بر امنیت اجتماعی تاثیرگذار ند. از میان کاربری های موجود، کاربری های مذهبی، آموزشی و بهداشتی بیشترین تاثیر را بر بهبود امنیت اجتماعی در محله فاطمیه بر جای گذاشته اند. درنهایت برای بهینه سازی کاربری اراضی به منظور بهبود امنیت اجتماعی پیشنهادهایی ارائه شده است.

    کلیدواژگان: امنیت اجتماعی، کاربری اراضی، پیشگیری از جرم، محله فاطمیه مشهد
|
  • Hossein Panahi *, Davoud Behboudi, Hossein Asgharpour, Najmeh Keshtkaran Pages 1-18

    The present study is designed to analyze the effects of monetary policy' shocks on the prices and supply of the housing sector in Iran. In doing so, a DSGE model including the households, housing sector, banks, firms, government and the central bank is used. Monetary policy is modeled according to the Taylor rule and the reaction of interest rate to inflation volatilities and relative house rent. In order to estimate the parameters of the model, Bayesian method was applied to the quarterly data for the time period between 1989 and 2016. After analyzing the estimation results using MCMC, Gelman–Brooks and prior–posterior distribution functions comparison, contractionary monetary policy' shocks has been analyzed in the form of increase in interest rate. The results show that an increase in interest rate will reduce the housing supply and price index by 3% and 2%, respectively. Moreover, housing sector responses to the policies will result in a reduction in consumption, production, inflation, exchange rate and real money balances variables.

    Keywords: Housing sector, monetary policy, Taylor rule, DSGE
  • Hamidreza Saremi *, Mohammad Heydari, Fatemeh Aghaei Pages 19-38
    Housing is one of the most important bases for providing households' biological, economic, and social needs, and regarding the high volatility in supply and demand, a decent planning is required to pro-mote the quality of the residential environment. Housing prices are amongst those housing indices that could not be completely controlled by planners, but using spatial analysis of housing market performance and promoting the efficiency of plans and providing strategies and policies for housing plannings can improve the cotrolablity of the prices. The fluctuations in housing prices are one of the main urban management' challenges facing Tehran Metropolitan City. So, this paper is trying to investigate the spatial distribution of housing prices and to identify its determinants. One of the reasons for choosing district 2 of Tehran as the case in this research is the geographical spread of this district, which covers the center to the most northern urban areas of Tehran, and consequently includes a veraity of building types, residential patterns and housing prices. The recorded sales data in the Real Estate Market System, for apartment buildings in the district sold during Shahrivar and Mehr 1396, were used and applied in OLS and GWR regression techniques for modeling and analyzing the housing prices. In addition to identifying the variables affecting the housing price, the results indicate the utility of the GWR in comparison with the OLS technique in explaining the housing prices.
    Keywords: Housing Prices, Geographically Weighted Regression, Spatial Analysis, Tehran, GIS
  • Mahmood , Arvin, Amin Faraji *, , Shahram , Bazrafkan Pages 39-56
    geographers and urban planners are using tools in order to identify the poverty areas in the cities to mitigate the social and spatial consequences of that. The purpose of this applied research is to identify and analyze the poverty areas in Ghaemshahr city using descriptive-analysis method. The dominant approach for identifying poverty areas is spatial analysis. In this research, 25 indicators were extracted from the statistical block data of 1390 census. Grey Analysis Method was used to weight research Indicators and for overlapping layers researchers used the Fuzzy method in ArcGIS software. To analyze the spatial distribution of poverty areas spatial statistics were applied. The results illustrated that the central areas of the city around the main squares are in a good condition regarding research indicators and the highest levels of urban poverty is recognized in neighborhoods 15, 16, 17 and 20 which are located in the south and north-east. According to the classification of poverty in the city, the poverty level of the most deprived class was 6.66% and poverty in the deprived, middle, affluent and very affluent class were calculated 19.08, 32.90, 23.32 and 18.02 respectively. Urban poverty clustering has been confirmed using the Moran model; spatial patterns of clustering have been identified using the Hot Spot Analysis.
    Keywords: Poverty, Urban Poverty, Spatial Representation, Ghaemshahr City
  • Zeinolabedin Sadeghi *, Hamedeh Mohammad Shirazi, Alireza Shakibae Pages 57-78

    This paper estimates the impact of energy price' risk on the budget of urban households in Iran due to the subsidy reform by estimating the expenditure' risks for nine parts of Iranian household expenditures. Moreover, the changes in the risks for different income deciles and the income and cost effects of changes in expenditures are calculated during the period of 1989- 2013. In this research, the energy expenditures of sample households are modeled as a simple function, in order to evaluate the welfare effects of energy price' structural reform. So, energy expenditures for sample households are a function of the cost (price) of energy. Then, by estimating the risk and standard deviation of energy expenditures, the effect of subsidy reform on the households' welfare can be analyzed. The results showed that the risk for the energy sector from 0.062 percent since 2009, one year before the execution of law on subsidy reform, reached 0.072 percent in 2011. The risk for food, clothing and footwear was not changed that much. The risk for all sectors, however, decreased in 2012, due to a sharp rise in inflation rate from 12.4 to 21.5 percent between 2010 and 2011. Such an increase, to some extent, has undermined the increase in energy prices due to the subsidy reform. The risk for lower-income deciles has been increased in the beginning years of implementation of subsidy reform, but the risk of high income deciles has been either fixed or slightly changed. It should be noted that in 2011, due to the increase in inflation rate, the risk for low-income households decreased to some extent. Finally, the income and cost effects of changes in energy expenditures have put the household energy expenditures at risk and the risk for all households of the society, especially low-income households, has been increased.

    Keywords: Risk, Subsidy Reform, Household Budget
  • Mohammad Reza Mabhoot *, Mahdi Madahi, Amirreza Rezayee Pages 79-96

    Security has always been an important issue throughout history. Regarding the importance of the subject, the effect of land use in residential neighborhoods on societal security and crime prevention has been analyzed in this study using descriptive-analysis method. Data collection has been conducted through studying library resources, documentation, and field surveys. Our sample size was calculated 383 using PASS software. Finally, the data were analyzed by SPSS software using Mann-Whitney, Spearman correlation coefficients and Friedman tests. The VIKOR model was used for evaluating the options. The results illustrated that societal security in Fatemiyeh neighborhood is low and land uses affect the security level. There are also incompatible land uses around and inside the neighborhood that have affected societal security. Among existing land uses, religious, educational and health uses have had the greatest impact on improving societal security in Fatemiyeh neighborhood. Finally, some suggestions for improving societal security in order to optimize land use are proposed.

    Keywords: Societal Security, Land Use, Crime Prevention, Fatemieh Neighborhood of Mashhad