فهرست مطالب

پژوهش نامه روانشناسی مثبت - سال چهارم شماره 4 (پیاپی 16، زمستان 1397)
  • سال چهارم شماره 4 (پیاپی 16، زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1397/12/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • نسرین ارشدی*، روشنک الیاسی، عبدالکاظم نیسی صفحات 1-12

    پژوهش حاضر با هدف طراحی و آزمودن الگویی از برخی پیشایندهای (حمایت سازمانی ادراک شده، مبادله رهبر-عضو، ابهام نقش، مالکیت روان شناختی و عزت نفس سازمان محور) رفتار سازمانی مثبت انجام گرفت. طرح پژوهش حاضر همبستگی با استفاده از الگویابی معادلات ساختاری بود. شرکت کنندگان در پژوهش350 نفر از کارکنان شرکت برق منطقه ای خوزستان بودند که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند و به پرسشنامه های رفتار سازمانی مثبت، عزت نفس سازمان محور، مبادله رهبر-عضو، مالکیت روان شناختی، حمایت سازمانی ادراک شده، و ابهام نقش پاسخ دادند. ارزیابی الگوی پیشنهادی از طریق الگویابی معادلات ساختاری انجام گرفت. جهت بررسی روابط غیرمستقیم در الگوی پیشنهادی نیز از روش بوت استراپ استفاده شد. نتایج نشان دادند که الگوی پیشنهادی از برازش خوبی با داده ها برخوردار است. یافته ها همچنین حاکی از معنی داری اثر مستقیم متغیرهای مالکیت روان شناختی، حمایت سازمانی ادراک شده و مبادله رهبر عضو بر رفتار سازمانی مثبت بودند. روابط غیرمستقیم از طریق عزت نفس سازمان محور نیز مورد تایید قرار گرفتند. بر اساس یافته های پژوهش حاضر مبنی بر تایید برازش الگوی پیشنهادی پژوهش با داده ها و نیز روابط مستقیم و غیرمستقیم، توجه به متغیرهای موثر بر رفتار سازمانی مثبت توصیه می گردد.

    کلیدواژگان: رفتار سازمانی مثبت، عزت نفس سازمان محور، مالکیت روان شناختی، مبادله رهبر-عضو، ابهام نقش
  • سما سادات، رحیم بدری گرگری* صفحات 13-24

    هدف پژوهش، ارزیابی تاثیر برنامه آموزش شوخ طبعی به معلم بر فرسودگی تحصیلی در دانش آموزان بود. روش پژوهشی، نیمه آزمایشی با پیش آزمون-پس آزمون بود. برای انتخاب نمونه، از بین کلیه دانش آموزان دختر پایه ششم ابتدائی منطقه یک شهر تهران که در سال تحصیلی 96-97 مشغول به تحصیل بودند، به روش نمونه گیری خوشه ایچند مرحله ای، دو کلاس پایه ششم انتخاب شدند. سپس به صورت تصادفی یک کلاس (33 نفر) به عنوان گروه آزمایش و کلاس دیگر (33 نفر) به عنوان گروه کنترل گمارده شدند. ابتدا بر روی هر دو گروه پرسشنامه فرسودگی تحصیلی (سالملا-آرو و ناتانن) اجرا شد، سپس برای معلم گروه آزمایش برنامه آموزش شوخ طبعی طی چهار جلسه سه ساعته انجام و معلم گروه کنترل هیچ برنامه آموزشی دریافت نکرد، در پایان مجددا پرسشنامه فرسودگی تحصیلی اجرا شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون تحلیل کوواریانس استفاده شد. نتایج نشان داد فرسودگی تحصیلی در دانش آموزان گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل، کمتر است. بنابراین، می توان از آموزش شوخ طبعی به معلمان به عنوان روشی کارآمد برای کاهش فرسودگی تحصیلی در دانش آموزان استفاده نمود.

    کلیدواژگان: آموزش شوخ طبعی، معلم، فرسودگی تحصیلی، دانش آموزان
  • سید مهدی پورسید، فرهاد خرمائی* صفحات 25-44

    هدف این پژوهش تعیین رابطه ی ویژگی های شخصیتی و حمایت اجتماعی ادراک شده با قدردانی با واسطه گری استرس تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی بود. روش پژوهش حاضر از نوع همبستگی است که در آن روابط بین متغیرهای پژوهش با استفاده از مدل یابی معادلات ساختاری مورد بررسی قرار گرفت. مشارکت کنندگان شامل 474 دانش آموز دوره ی دوم متوسطه (186 پسر و 288 دختر) بودند که با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ایچند مرحله ای از بین دانش آموزان دوره ی دوم متوسطه ی شهر یزد انتخاب شدند. این افراد مقیاس چند مولفه ای قدردانی، فرم کوتاه پنج عامل بزرگ شخصیت، مقیاس چند بعدی حمایت اجتماعی ادراک شده، پرسشنامه ی استرس تحصیلی و پرسشنامه ی خودکارآمدی تحصیلی را تکمیل نمودند. نتایج مطالعه ی حاضر نشان داد که از بین ویژگی های شخصیتی به عنوان متغیر برون زاد اول توافق پذیری به طور مستقیم، توافق پذیری، وظیفه گرایی، روان نژندگرایی و گشودگی به تجربه به صورت غیر مستقیم با واسطه گری استرس تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی قادر به پیش بینی قدردانی شدند. همچنین از بین ابعاد حمایت اجتماعی ادراک شده به عنوان متغیر برون زاد دوم حمایت دیگران و حمایت خانواده به طور مستقیم و حمایت خانواده به صورت غیر مستقیم با واسطه گری استرس تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی قدردانی را پیش بینی کرد. نتیجه آن که ویژگی های شخصیتی و حمایت اجتماعی ادراک شده، استرس تحصیلی افراد را کاهش داده و افراد کم استرس در مقابله با مشکلات تحصیلی خودکارآمدتر می شوند. در چنین شرایطی دانش آموزان در مسیر قدردان تر شدن پیش می روند.

    کلیدواژگان: قدردانی، ویژگی های شخصیتی، حمایت اجتماعی ادراک شده، استرس تحصیلی، خودکارآمدی تحصیلی
  • شاهرخ مکوند حسینی*، سیده زهره مداح کرانی، علی اکبر امین بیدختی، پرویز صباحی، محمود نجفی صفحات 45-58

    هدف پژوهش حاضر، تاثیر آموزش هوش مثبت بر هوش هیجانی کارکنان بود. طرح پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. با بهره گیری از شیوه نمونه گیری تصادفی حدود 80 نفر از کارکنان تست هوش هیجانی را تکمیل کردند و از افرادی که هوش هیجانی پایینی تری نسبت به دیگران برخوردار بودند، پس از کنترل معیارهای ورود و خروج، تعداد 30 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. آزمودنی ها بطور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (15n=) قرار گرفتند. گروه آزمایش آموزش هوش مثبت را هفته ای یک بار در 6 جلسه 120 دقیقه ی دریافت کردند، در حالیکه گروه کنترل بجز ملاقات های ساده با درمانگر مداخله ای دریافت نکردند. سپس آزمودنی های دو گروه مجددا پرسشنامه هوش هیجانی را تکمیل کردند. داده ها استخراج شد با استفاده از روش آماری تحلیل کواریانس چندمتغیری (مانکوا) تحلیل گردیدند. نتایج تفاوت های معناداری را برای نمره کل هوش هیجانی و نیز چهار مولفه آن بین دو گروه نشان داد. آموزش هوش مثبت بطور موفقیت آمیزی موجب بهبود هوش هیجانی کارکنان سازمان بورس اوراق بهادار شد و لذا به کارکنان این سازمان قابل توصیه است.

    کلیدواژگان: هوش مثبت، هوش هیجانی، کارکنان، سازمان بورس اوراق بهادار
  • ریزان نیک زبان، خسرو رشید* صفحات 59-68
    هدف از این پژوهش ، بررسی تاثیر آموزش امید به روش گروهی بر نگرش به زمان بود. روش تحقیق نیمه آزمایشی و طرح پژوهش از نوع پیش آزمون و پس آزمون با گروه گواه بود. با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس از دانش آموزان دختر پایه سوم مقطع متوسطه دوم شهر دهگلان در سال تحصیلی 1396-1395 دو کلاس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه ازمایش و گواه (هر گروه 25 نفر) قرار گرفتند. برای جمع آوری داده ها از نسخه فارسی پرسشنامه نگرش به زمان میللو و ورل استفاده شد. بسته آموزشی امید اشنایدر برای گروه آزمایش طی 12 جلسه اجرا شد و گروه گواه هیچگونه آموزشی دریافت نکرد. برای تحلیل داده ها از تحلیل کواریانس استفاده شد و نتایج نشان داد که آموزش امید بر نگرش به زمان دانش آموزان اثر معناداری داشته است. براساس این یافته ها می توان گفت که آموزش امید به روش گروهی در بهبود نگرش به زمان دانش آموزان اثرگذار است و با آموزش امید می توان افزایش نگرش مثبت به زمان و کاهش نگرش منفی به زمان را انتظار داشت.
    کلیدواژگان: نگرش به زمان، امید، آموزش امید، نظریه اسنایدر
  • محمد خدایاری فرد*، باقر غباری بناب، محسن شکوهی یکتا، بهروز طهماسب کاظمی، علی نقی فقیهی، مسعود آذربایجانی، سعید اکبری زردخانه، غلامعلی افروز، خسرو باقری نوع پرست، مرتضی منطقی، حمیدرضا آیت اللهی، سید ضیاء هاشمی، روح الله شهابی، سید محسن فاطمی، عبدالرحیم گواهی، یونس نوربخش، سهیلا فرتاش، علیرضا شجاعی زند، ولی الله فرزاد، سید جعفر واعظی، میلاد قربانی وناجمی، سعید زندی، سعید سجادی اناری، ثریا علوی نژاد صفحات 69-84

    تاکنون برنامه های بسیاری در زمینه تربیت دینی و ارتقای دینداری در کشور طراحی و اجرا شده است. اما اثربخش بودن این برنامه ها مورد تردید پژوهشی است. به همین دلیل بنیانگذاری نوعی تربیت دینی که بتوان اثربخشی آن را به لحاظ تجربی آزمود، لازم است. به منظور پرداختن به این ضرورت ، هدف این پژوهش ساخت و روایی-یابی برنامه آموزشی تعاملات دینداری برای دانشجویان بوده است. پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ نحوه گردآوری داده ها نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل (چند گروهی با یک گروه کنترل) بوده است. گروه آزمایش شامل 117 دانشجو بوده است که به روش در دسترس انتخاب شدند و در قالب ده گروه آزمایشی هر یک تحت آموزش یکی از خرده بسته های بسته مذکور قرار گرفتند. به منظور سنجش دینداری و مولفه های آن از فرم کوتاه مقیاس دینداری خدایاری فرد و همکاران استفاده شد. نتایج نشان داد بسته آموزشی مذکور بر باورها و رفتارهای دینی اثر معنادار داشته، اما بر نمره دینداری کلی و عواطف دینی اثر معناداری نداشته است. اثربخشی بسته آموزشی بر باورها و رفتارهای دینی را می توان با مفاهیم تاثیر ظاهر بر باطن، تولی و برادری، حمایت اجتماعی، سرمشق گیری معنوی یا دینی و ترادف معنویت و دینداری در نگاه اسلامی، تبیین کرد. همچنین این مطالعه نشان داده است در کاربرد روش تجربی برای بررسی اثربخشی برنامه تربیت دینی محدودیت های جدی وجود دارد، به گونه ای که این محدودیت ها به عنوان نوعی آسیب شناسی می تواند نتایج مطالعه را تحت تاثیر قرار دهد.

    کلیدواژگان: ارتقای دینداری، برنامه تعاملات دینداری، تربیت دینی، دانشجویان
|
  • Nasrin Arshadi *, Roshanak Elyasi, Abdolkazem Neisi Pages 1-12

    The purpose of this study was designing and testing a model of some antecedents (perceived organizational support, leader-member exchange, role ambiguity, Psychological ownership, organization-based self-esteem) of positive organizational behavior. The Statistical Population included all employees of Khuzestan Regional Electric Company. From this Population, 350 employees were selected by stratified random sampling method. The participants responded to positive organizational behavior, organization-based self-esteem, leader-member exchange, Psychological ownership, perceived organizational support and role ambiguity questionnaires. Fitness of the proposed model was examined through structural equation modeling (SEM). The indirect effects were tested using the bootstrap procedure. Results indicated that the proposed model fitted the data properly. Findings also showed that the direct effects of psychological ownership, perceived organizational support and leader-member exchange on positive organizational behavior were confirmed. Also, the mediating role of organization-based self-esteem on all relationships was supported. According to findings regarding fitness of the proposed model with the data and direct and indirect relationships, concerning the antecedent variables of positive organizational behavior was recommended.

    Keywords: Positive organizational behavior, organization-based self-esteem, Psychological ownership, leader-member exchange, role ambiguity
  • Sama Sadat, Rahim Badri Gargari * Pages 13-24

     The aim of this study was to determine the effect of humor training to teacher on academic burnout in students. To achieve the goal of research, the semi-experimental method including pre-test and post-test design were applied. For sampling, two classes selected out of sixth grade girl students in Tehran (zone 1), by multistage cluster sampling. Then one class as a control group (33 students) and another as an experimental group (33 students) were randomly selected. Academic Burnout Questionnaire (Salmela-Aro & Naatanen) completed by both group. Then humor training program was held through 4 sessions (3 hour per session) for teacher of the experimental group but teacher of the control group did not get training. Finally, Academic Burnout Questionnaire completed by both groups. To analyze the obtained data, ANCOVA was applied. The results showed that there was a significant difference between the groups. The academic burnout decreased in students of experimental group. Therefore, the article says that humor training to teachers can be used as an efficient way to decrease academic burnout in students.

    Keywords: Humor training, teacher, academic burnout, students
  • Seyed Mehdi Poorseyed, Farhad Khormaei * Pages 25-44

    The purpose of this study was to determine the relationship between personality traits and perceived social support with gratitude through educational mediation and academic self-efficacy. This research is a correlation method in which the relationships between research variables were investigated using structural equation modeling. Participants included 474 secondary school students (186 boys and 288 girls) who were selected by multistage cluster random sampling method from high school students in Yazd city. The subjects completed a multi-component gratitude scale, a short form of five major factors, a multidimensional scale of perceived social support, an academic stressful questionnaire, and an academic self-efficacy questionnaire. The results of this study showed that among personality traits as the first external variable of direct agreement, consistency, task-oriented, psychoanalytic, and open-to-experience experience indirectly through mediation Academic stress and academic self-efficacy were able to anticipate appreciation. Also, from the dimensions of perceived social support as an external variable, secondly, the support of others and direct family support and family support indirectly, mediating academic stress and academic self-efficacy anticipated gratitude. The result is that personality traits and perceived social support reduce academic stress and less stressful individuals are more effective in coping with academic problems. In such a situation, students are on the path to becoming more exalted.

    Keywords: gratitude, personaliy traits, perceived social support, academic stress, academic self efficacy
  • Shahrokh Makvand Hosseini *, Seyedeh Zohreh Maddah Karani, Aliakbar Aminbeidokhti, Parviz Sabahi, Mahmood Najafi Pages 45-58

    The aim of this study was to explore effectiveness of Positive Intelligence training on the Emotional Intelligence of employees. In a semi-experimental design with a pre-test post-test paradigm about 80 employees filled the emotional intelligence Tests and 30 individuals with lower score in EI were selected after checking the inclusion/exclusion criteria. Subjects divided to equal experimental and control groups randomly (n=15). Subjects of the experimental group were received 6 sessions of 120 minutes group training of positive intelligence, while no intervention administered on the control group except the simple meeting with the examiner. Participants of both groups were completed again the EI questionnaires afterwards. Data extracted and analyzed by a MANCOVA statistical analysis. Results were shown significantly differences between two groups in the EI total scores and its 4 sub-components. The positive intelligence training program could successfully improve the emotional intelligence of employees of the Securities and Exchange Organization and is then recommended for employees of this organization.

    Keywords: positive intelligence, emotional functioning, Securities, Exchange Organization, employee
  • Rizan Nikzaban, Khosro Rashid * Pages 59-68
    This study aimed to investigate the effect of group hope training on time attitude. The research method was semi-experimental method and the research design was pre-test and post-test with control group. Using available sampling method on third grade high school girl students in the academic year of 2016- 2017, two classes were selected and they were randomly assigned in Two experimental and control groups (each group had 25 students). The data were collected using Persian version of Mello and Worrell Time Attitude Scale. Snyder's hope educational package was conducted for the experimental group in 12 sessions and the control group did not receive any training. To analyze the data, ANCOVA statistical test was used. Results showed that hope education had a significant effect on students' time attitude. Based on these findings, it can be said that hope education is effective in improving students' time attitude and it is expected that hope education increases positive attitude toward time and reduces negative attitude toward time.
    Keywords: time attitude, hope, hope training, Snyder theory
  • Mohammad Khodayarifard *, Bagher Ghobaribonab, Mohsen Shokouhi Yekta, Behrouz Tahmasbkazemi, Alinaghi Faghihi, Masood Azarbayejani, Saeid Akbarizardkhaneh, Gholamali Afrooz, Khosrow Bagheri, Morteza Manteghi, Hamidreza Ayatollahi, Ziae Hashemi, Rouhollah Shahabi, Seyyed Mohsen Fatemi, Abdolrahim Gavahi, Younes Nourbakhsh, Soheyla Fartash, Alireza Shojaeizand, Vali Allah Farzad, Seyyed Jafar Vaezi, Milad Ghorbani Vanajami, Saeid Zandi, Saeed Sajjadi Anari, Soraya Alavinezhad Pages 69-84

    So far a variety of programs have been executed on religious education but effectiveness of them is doubt. Therefore it is necessary to arrange some kind of religious education so that it could enable us to empirically examine its effectiveness. To address this necessity the aim of this study was development and validation the religiosity interactional program for University students. The research was an applied quasi-experimental study with pretest-posttest design and control group (multiple groups with one control group). The experimental group consisted of 117 students selected by convenience method which fell under ten experimental groups, each receiving training for one part of the educational package. The Religiosity Scale Short Form (Khodayari frd et al. 2009) was used for assessment of religiosity. Results showed religiosity interactional package had significant effect on religious beliefs and behaviors but no effect on the score of general religious practice and the religious emotions. The effectiveness of the educational package on the religious belief and behavior may be clarified by concepts such as the influence of appearance on inner world, brotherhood, social support, modeling for moral or religious life and the equivalence of spirituality and religiosity from Islamic point of view. This study also proved that there are serious restrictions in application of an empirical method to examine the effectiveness of the religious education program, which could influence the results of the study.

    Keywords: religion enhancement, religion interaction program, religion education, students