فهرست مطالب

طب نظامی - سال بیست و یکم شماره 4 (پیاپی 86، مهر و آبان 1398)
  • سال بیست و یکم شماره 4 (پیاپی 86، مهر و آبان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/06/10
  • تعداد عناوین: 12
|
  • علیرضا جلالی فراهانی، سید رضا حسینی* صفحات 311-312
  • حمیدرضا پوریان، مهدی خوبدل*، مرضیه علیزاده صفحات 313-324
    زمینه و هدف

    امنیت غذایی و تامین غذای سالم در گرو حفظ محصولات کشاورزی از گزند آفات در طول مدت ذخیره سازی می باشد. این مساله به خصوص درباره محصولات راهبردی مانند غلات و حبوبات، امری حیاتی و ضروری است. عدم توانایی در این مهم موجب از دست رفتن منابع غذایی انبار و در نتیجه وابستگی اقتصادی به سایر کشورها خواهد شد. در پدافند غیرعامل در بخش کشاورزی، واردات محصولات کشاورزی صرف نظر از جنبه اقتصادی، به واسطه ورود آفات و عوامل بیمار ی زا می تواند تهدیدات جدی برای امنیت غذایی و بهداشتی (آگروتروریسم و بیوتروریسم) کشور ایجاد نماید. بر این اساس، ایجاد زیرساخت های اصولی مثل احداث انبارهای مدرن با هدف ذخیره موفق مواد غذایی در خارج از فصل رشد و نیز مدیریت آفات در انبار و مرزها با تکیه بر تکنیک های نوین ضروری به نظر می رسد. انبارهای مواد غذایی مراکز نظامی، به واسطه محل و نحوه احداث و کمتر برخوردار بودن از زیرساخت های شهری، مستعد هجوم آفات بوده لذا اهمیت توجه به تامین غذای سالم بیش از پیش نمایان می شود.

    روش ها

    در این پژوهش مروری ابتدا به بررسی نتایج کلیه مستندات علمی معتبر منتشر شده و مرتبط با کنترل آفات انباری مستخرج از پایگاه های اطلاعات علمی دنیا پرداخته شد، در ادامه روش های کارآمد و نوین برای مدیریت آفات انباری جداگانه ارائه و در عین حال بهترین روش(های) کنترل برای انبارهای نظامی معرفی شدند.

    یافته ها

    نتایج این پژوهش مروری نشان داد بیش از 30 آفت کلیدی از گروه های مختلف جانوری، با قدرت تغذیه، پراکنش و قدرت تولید مثل بالا می توانند به انبارهای غلات و حبوبات نظامی و غیرنظامی نفوذ کرده و ضمن تکثیر باعث وارد شدن خسارت کمی، کیفی و بهداشتی به محصولات و مصرف کنندگان شوند. همچنین یافته های تحقیقات جدید نشان می دهند، امروزه در مدیریت تلفیقی آفات انباری، روش های متنوع و جدیدی مثل کاربرد پودرهای خنثی، حشره کشهای تدخینی کم خطر، آفت کش های زیستی و بایورشنال ها (Biorational) سازگار با محیط زیست وجود دارند که متناسب با نوع محصول و شرایط ذخیره سازی می توان از آنها در این زمینه بهره مند شد.

    نتیجه گیری

    بروز پدیده مقاومت آفات انباری به آفت کش ها، مشکلات زیست محیطی برخی ترکیبات شیمیایی رایج و شرایط نامناسب انبارهای غذایی چالش هایی بزرگ در انبارهای نظامی و غیرنظامی هستند که باید با انتخاب موثرترین و در عین حال کم خطرترین روش کنترل برای ریشه کنی آفات انباری مرتفع شوند تا ضمن کنترل موفق، بهداشت و سلامت زیستی کلیه مصرف کنند گان از جمله نظامیان نیز تامین گردد.

    کلیدواژگان: امنیت غذایی، بهداشت انبار، کنترل تلفیقی آفات انباری
  • فرشید رحیمی بشر، محمود ثالثی، فاطمه الحانی* صفحات 325-341
    زمینه و هدف

    با توجه به شیوع گسترده انواع بیماری های حاد و مزمن پرستاران نیازمند شناخت انتخاب ها، نیازها و توانایی های بیماران هستند. اهداف مطالعه حاضر عبارت بودند از: 1) تعیین تاثیر مدل توانمندسازی خانواده محور بر پیامدهای بیماری های حاد و مزمن و 2) تعیین پایداری تاثیر مدل بر پیامدهای بیماری های حاد و مزمن در دوره پیگیری.

    روش ها

    مطالعه مروری حاضر در سال 2017 انجام شد. جستجوی سیستماتیک با استفاده از دستورالعمل PRISMA برای بازیابی تمام مطالعات ملی و بین المللی در زمینه مدل توانمندسازی خانواده محور انجام شد. 

    یافته ها

    در جستجوی اولیه متون 644 مقاله بازیابی شد که با توجه به راهنمای انتخاب PRISMA، این تعداد مقاله بازیابی شده به 47 مورد کاهش یافت. مطالعات نهایی شده از حیث نویسندگان، سال انجام، نوع پژوهش به همراه تعداد گروه های مورد مطالعه، هدف از اجرای پژوهش، روش نمونه گیری، ویژگی های نمونه های پژوهش از حیث تعداد افراد و نوع بیماری، روش جمع آوری اطلاعات و نتیجه گیری نهایی اجرای مدل توانمندسازی خانواده محور طبقه بندی و مرور شدند. 

    نتیجه گیری

    با توجه به مرور مطالعات انجام شده با مدل توانمندسازی خانواده محور و موثر بودن تمامی آنها بر پیامدهای مختلف مورد مطالعه، می توان با قاطعیت بیان نمود که این مدل بومی همخوان با فرهنگ و بافت کشور ایران مدلی موثر، ساده، کارا و قابل اعتماد بوده و توانایی کاربرد در ارتقاء و بهبود ابعاد مختلف بیماری های حاد و مزمن را دارد. کیفیت اجرای مطالعات مداخله ای اجرای مدل توانمندسازی خانواده محور از کیفیت نسبتا خوبی برخوردار بوده اما سبک و کیفیت گزارش دهی آنها نامناسب است.

    کلیدواژگان: بیماری حاد، بیماری مزمن، مدل توانمندسازی خانواده محور، روش شناسی
  • سلطانعلی میر، سعید خسروی، مهدی منصوری بیدکانی، احمد علی خسروی* صفحات 342-352

    سلامتی، محور توسعه اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی کلیه جوامع بشری بوده و اهمیت ویژه ای در توسعه زیرساخت بخشهای مختلف جامعه دارد. هدف نهایی نظام ارایه خدمات بهداشتی و درمانی هر کشور، ارتقای سطح سلامت آحاد مردم است. دسترسی عادلانه به خدمات درمانی و توزیع برابر منابع سلامت یکی از اهداف اصلی برنامه ریزان و سیاستگذاران بخش سلامت در هر کشوری است. بی عدالتی در توزیع منابع بخش سلامت در کشورهای در حال توسعه مانند ایران در مقایسه با کشورهای توسعه یافته دارای شدت بیشتری است. تخصیص نامناسب و کم بودجه به بخش سلامت، نبود برنامه ریزی مناسب و بلندمدت از دلایل عمده این نابرابری ها است.
    کاهش نابرابری بین مناطق مختلف، در زمینه دسترسی به منابع بهداشت و درمان از مهمترین اهداف سیاستگذاران بخش سلامت در ایران است. یکی از راه های اصلی رسیدن به این هدف، توزیع متعادل امکانات و منابع سلامت در مناطق جغرافیایی مختلف با توجه به نیازهای سلامتی مردم و سطح جمعیت می باشد. در این راستا، اولین گام، آگاهی از وضعیت دسترسی به خدمات سلامت در مناطق مختلف است. در راستای برقراری عدالت در حوزه سلامت، در جهت گسترش خدمات درمانی در مناطق محروم اقدامات متعددی همچون تجهیز و راه اندازی بیمارستانهای مختلف در مناطق محروم با استفاده از امکانات روز، حضور پزشکان متخصص و ارائه خدمات تخصصی در مناطق محروم، بهبود تغذیه جامعه بویژه در مناطق محروم انجام گرفته است. در سالهای اخیر، سازمان های نظامی نیز در جهت گسترش خدمات درمانی در مناطق محروم نقش تاثیرگذار داشته اند. همه این تلاشها در جهت گسترش خدمات درمانی به پائین ترین سطوح جامعه و قشر محروم در راستای کرامت انسانی و توجه به مناطق محروم صورت گرفته است. با این وجود هنوز جای خالی عدالت در حوزه سلامت احساس می شود و نیاز بیشتری به برنامه ریزی های دقیق و تلاشهای همه جانبه دارد. ضمن اینکه تحقق عدالت سلامت و گسترش خدمات درمانی در مناطق محروم، عامل موثری برای اثبات کارآمدی نظام و امیدوار کردن مردم در مقابل القای یاس و ناامیدی از طرف معاندین در تقابل با انقلاب می باشد.

    کلیدواژگان: خدمات درمانی، توسعه، عدالت اجتماعی، مناطق محروم، کارآمدی
  • پریسا مهدی زاده، نورالدین دوپیکر، مهدی قائد، سیدمحسن اکبری، صدیقه کوهستانی* صفحات 353-361
    زمینه و هدف

    مدیریت دانش یک استراتژی آگاهانه جهت به دست آوردن علم در زمان مناسب و کمک به افراد برای اشتراک گذاری اطلاعات جهت بهبود عملکرد سازمانی است. این پژوهش با هدف بررسی عوامل زمینه ساز استقرار مدیریت دانش در سازمان تامین اجتماعی صورت گرفت.

    روش ها

    مطالعه مقطعی حاضر در سال 1395 انجام شد. جامعه پژوهش شامل کلیه مدیران و سرپرستان سازمان تامین اجتماعی بود که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی منظم 114 نفر از آنان انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه محقق ساخته 6 بخشی مشتمل بر 25 سوال بوده که بخش اول آن اطلاعات دموگرافیک و 5 بخش بعدی شامل عوامل زمینه ساز فرهنگ سازمانی، ساختار سازمانی، تکنولوژی اطلاعات، استراتژی، رهبری و کارکنان بوده است.

    یافته ها

    نتایج مطالعه نشان داد فرهنگ سازمانی، کارکنان، فناوری اطلاعات، ساختار سازمانی، استراتژی و رهبری بر استقرار مدیریت دانش تاثیر دارند. طبق آزمون فریدمن، شاخص فرهنگ با 7/3 بیشترین و استراتژی و رهبری با 53/2 کمترین اولویت را در بین عوامل دارد.

    نتیجه گیری

    از آنجاکه عامل فرهنگ سازمانی و کارکنان بالاترین و استراتژی و رهبری کمترین اولویت را در بین زمینه سازهای مدیریت دانش داشت لذا مدیران و تصمیم گیرندگان می توانند با ایجاد بسترهای لازم برای کارکنان به منظور اعتماد آفرینی در ارتباطات کاری، تقویت روحیه همکاری و مشارکت و انگیزه و همچنین تکیه بر مهارت آموزی کارکنان زمینه ای را برای توجه بیشتر به تبادل دانش در سازمان فراهم کنند.

    کلیدواژگان: مدیریت دانش، عوامل زمینه ساز، سازمان تامین اجتماعی
  • فائزه نوروزی نژاد، حسین عرفانی، عباس نوروزی نژاد، فرزاد کاوه، فاطمه غفاری* صفحات 362-371
    زمینه و هدف

    بررسی اپیدمیولوژی برسلوز نقش مهمی در برنامه های کنترل آن در سالهای آتی و انجام برنامه های مداخله ای و تخصیص منابع برای آن دارد. مطالعه حاضر باهدف تعیین برخی شاخص های اپیدمیولوژیک و روند بروز بیماری بروسلوز انسانی در طی سال های 1388 تا 1395 انجام شد.

    روش ها

    مطالعه حاضر از نوع مقطعی است. جامعه آماری، بیماران مبتلابه بروسلوز استان خراسان رضوی که بیماری آن ها در فاصله سال های 1388 تا 1395 تشخیص داده شده است، بود. کل موارد بیماری با تشخیص محتمل و قطعی به صورت آنلاین از مراکز بهداشتی درمانی، بیمارستان ها، آزمایشگاه ها، مطب های خصوصی توسط مراکز بهداشت شهرستان های موجود دراستان ها جمع آوری و ثبت گردید. داده ها از طریق فرم های بررسی اپیدمیولوژیک بیماری و بر اساس برنامه مبارزه با بروسلوز کشوری جمع آوری شد.

    یافته ها

    اطلاعات مربوط به 16255 مورد بیماری در استان خراسان رضوی در طی هشت سال مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. درصد تجمعی موارد بیماری به ترتیب مربوط به گروه های سنی 44-25 (34 درصد) و 24-16 (2/19 درصد) سال بود. شغل زنان خانه دار و کشاورز- دامدار در تمامی سالهای مورد مطالعه بیشترین موارد بیماری را به خود اختصاص دادند. درصد تجمعی موارد بیماری در ساکنین روستا (4/86 درصد) و در جنس مذکر (4/57 درصد) بود. درصد تجمعی موارد بیماری بر حسب سابقه نگه داری دام در محل سکونت 9/47 درصد و بر حسب سابقه مصرف فرآورده های لبنی غیرپاستوریزه مانند شیر و شیر و پنیر به ترتیب 9/28 درصد و 2/19 درصد بود. بالاترین میزان بروز بیماری در استان مربوط به سال 1392 با میزان 26/42 در یکصد هزار نفر و کمترین میزان بروز مربوط به سال 1388 با میزان 72/20 در یکصد هزار نفر بود. بیشترین میزان بروز بیماری در سال 1388 مربوط به شهرستان کلات، در سالهای 90-1389 شهرستان بجستان، در سالهای 93-1391 خوشاب و سالهای 95-1394 مربوط به شهرستان زاوه می باشد.

    نتیجه گیری

    نتایج مطالعه حاضر نشان داد که میزان بروز بیماری تا سال 1392 روند رو به افزایش و از سال 1393 به بعد روند رو به کاهش داشته است. با این وجود، همچنان تعداد موارد بیماری در جمعیت استان بالاست. لازم است تا با ارائه راهکارهای پیشگیرانه توسط مسئولین بهداشتی کشور و ارائه دهندگان خدمات بهداشتی- درمانی جهت کاهش بار بیماری گامهای اثر بخشی مانند آموزش همگانی برای پیشگیری از بیماری در هنگام تماس با دام ها، آموزش در زمینه اهمیت و چگونگی شستشوی دست ها با آب و صابون، استفاده از دستکش هنگام لمس دام مبتلا، استفاده از ماسک هنگام پاک کردن محل نگهداری دام مبتلا و مداخلات درمانی و غربالگری در فصولی که انتقال بیماری زیادتر می شود برداشته شود.

    کلیدواژگان: تب مالت، بروسلوز، بیماری های عفونی، اپیدمیولوژی، ایران
  • سید جواد حسینی شکوه، پرویز دباغی، رضا شهرآبادی* صفحات 372-379
    زمینه و هدف

    بیماری ایدز یکی از خطرناکترین بیماری های عفونی و در حال گسترش در بین نوجوانان و جوانان می باشد. سربازان و پایوران نظامی جز گروه هدف در برنامه ریزی کشوری پیشگیری از بیماری ایدز می باشند. این مطالعه با هدف تعیین اثربخشی برنامه آموزش پیشگیری از بیماری ایدز برای کاهش عوامل خطر ابتلا به این بیماری با رویکرد مبتنی بر جامعه انجام شد.

    روش ها

    مطالعه حاضر یک مطالعه مداخله ای قبل و بعد، از نوع نیمه تجربی بود که در دو پادگان نظامی در استان خراسان رضوی (شرق ایران) در سال 1397 انجام گرفت. نمونه های مطالعه از دو پادگان نظامی به صورت نمونه گیری در دسترس و با توجه به لیست و تعداد سربازان و پایوران در هر پادگان به صورت سهمیه ای انتخاب گردیدند. برای هر گروه مداخله و کنترل حداقل 150 نمونه محاسبه گردید. از پرسشنامه بین المللی ایدز و مهارت های زندگی استفاده شد. بر اساس رویکرد مبتنی بر جامعه (نیازهای آموزشی و استفاده از نیروهای کلیدی پادگان)، محتوای اموزشی تدوین گردید. در کل 7 جلسه آموزشی در گروه مداخله شامل 6 جلسه آموزشی (یک ساعته در طی دو هفته) برای سربازان و پایوران و یک جلسه برای مسئولین آموزش پادگان برگزار گردید. پس ازمون سه ماه بعد از آخرین جلسه آموزشی انجام گرفت.

    یافته ها

    دو گروه از نظر سن همسان بودند (05/0P>). متغیرهای اسطوره های انتقال، نگرش و آگاهی در رابطه با بیماری ایدز (001/0P=) و متغیرهای تصمیم گیری، روابط بین فردی، تفکر خلاق و تفکر انتقادی در رابطه با مهارت های زندگی (001/0P=) پس از مداخله آموزشی به صورت معنی داری در گروه مداخله افزایش پیدا کردند. متغیرهای درک خطر شخصی در رابطه با ایدز (630/0P=) و متغیر حل مسئله (594/0P=) پس از مداخله آموزشی در گروه مداخله تغییر معنی داری نیافتند.

    نتیجه گیری

    نتایج این مطالعه نشان داد استفاده از برنامه آموزش مهارت های زندگی با رویکرد مبتنی بر جامعه می تواند عوامل خطر ابتلا به ایدز در سربازان و پایوران را کاهش دهد. بنابراین پیشنهاد می گردد برای کاهش عوامل خطر ابتلا به ایدز در سربازان و پایوران، آموزش مهارت های زندگی در برنامه آموزشی پادگان ها به عنوان یک رویکرد لازم، نهادینه گردد.

    کلیدواژگان: بیماری ایدز، آموزش، پیشگیری و کنترل، رویکرد مبتنی بر جامعه، کارکنان نظامی
  • ماندانا امیری، بهناز دوران*، سید حسین سلیمی، محمدحسین ضرغامی، محمد غلامی فشارکی صفحات 380-389
    زمینه و هدف

    وجود منابع استرس زا و تاثیر آنها بر سلامت روان در دوران دانشجویی، می تواند ضمن ایجاد اختلال در عملکرد تحصیلی، عملکرد حرفه ای دانشجویان نظامی را نیز تحت تاثیر قرار دهد. هدف از مطالعه حاضر بررسی ارتباط عوامل استرس زای دانشجویی با مشکلات روانشناختی (استرس، اضطراب و افسردگی) در دانشجویان یک دانشگاه علوم پزشکی نظامی در شهر تهران بود.

    روش ها

    این مطالعه به روش توصیفی- مقطعی صورت گرفت. گروه نمونه شامل 319 نفر از دانشجویان دانشکده های پزشکی، داروسازی، پرستاری و بهداشت یک دانشگاه علوم پزشکی نظامی بود که در سال تحصیلی 97- 96 در دانشگاه مشغول به تحصیل بودند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه بود. جهت سنجش منابع استرس در دانشجویان از پرسشنامه استرس زاهای دانشجویی (SSQ) و جهت سنجش اضطراب و استرس و افسردگی از پرسشنامه DASS استفاده شد. داده ها با استفاده از روش های آماری توصیفی و همبستگی و تحلیل مسیر و بوسیله نرم افزارهای SPSS و Amos تجزیه و تحلیل شدند.

    یافته ها

    319 دانشجو؛ (86%) 273 مرد و (14%) 46 زن شرکت داشتند. میانگین سن دانشجویان 1/97 ± 22/32 سال بود. 22/64 درصد از دانشجویان به استرس شدید تا خیلی شدید، 34/27 درصد از آنها به اضطراب شدید تا خیلی شدید و 35/65 درصد به افسردگی شدید تا خیلی شدید دچار هستند. سه منبع ایجادکننده استرس یعنی استرس زاهای شرایط تحصیلی، استرس زاهای محیط تحصیلی، و استرس زاهای فارغ التحصیلی بطور معنادار (P≤0.05) با استرس، اضطراب و افسردگی در دانشجویان ارتباط نشان دادند. متغیر استرس زاهای محیط خوابگاه با استرس و اضطراب ارتباط مستقیم داشت اما هیچ ارتباط مستقیم و یا غیرمستقیمی با افسردگی نشان نداد.

    نتیجه گیری

    وجود انواع ارتباط مستقیم و غیرمستقیم متغیرهای استرس زای دانشجویی با متغیرهای روانشناختی در دانشجویان علوم پزشکی، اهمیت کنترل انواع منابع فشار روانی مرتبط با دوره تحصیلی در دانشگاه جهت مدیریت سلامت روان دانشجویان را نشان می دهد.

    کلیدواژگان: اضطراب، استرس، افسردگی، دانشجو، سلامت روان
  • شبنم سرحدی، فاطمه قائمی*، فریبرز درتاج، علی دلاور صفحات 390-399
    زمینه و هدف

    افسردگی، با تخریب در عملکرد حافظه فعال همراه است. هدف پژوهش حاضر، مقایسه اثربخشی دارو درمانی، تحریک جریان مستقیم فراجمجمه ای (TDCS) و درمان ترکیبی (دارو درمانی و TDCS) در کاهش علائم افسردگی اساسی و بهبود حافظه فعال جانبازان مبتلا به PTSD می باشد.

    روش ها

    پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی، با طرح پیش آزمون- پس آزمون و پیگیری سه ماهه بود. این پژوهش در جامعه جانبازان مبتلا به PTSD شهر تهران در سال 1397 اجرا شد که 68 نفر با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند و به صورت تصادفی به سه گروه آزمایش (دارو درمانی، درمان با TDCS و درمان ترکیبی) و یک گروه کنترل (هر گروه 17 نفر) تقسیم شدند. ابزارهای پژوهش شامل چک لیست اختلال استرس پس از سانحه (PCL-5)، پرسشنامه افسردگی بک (BDI-II) و پرسشنامه حافظه فعال دانیمن و کارپنتر (WMT) بود.

    یافته ها

    با در نظر گرفتن همسانی گروه ها، در مرحله پس آزمون و پیگیری، بین گروه های آزمایش (دارودرمانی، TDCS و درمان ترکیبی) و کنترل در میانگین نمرات BDI-II و WMT تفاوت معناداری وجود داشت. در مرحله پس آزمون، به ترتیب، گروه درمان ترکیبی، TDCS و دارو درمانی دارای بیشترین اثربخشی بودند. در مرحله پیگیری، درمان ترکیبی دارای بیشترین و دارودرمانی دارای کمترین ماندگاری اثر بود.

    نتیجه گیری

    هر سه روش دارودرمانی، TDCS و درمان ترکیبی، در کاهش علائم افسردگی اساسی و بهبود حافظه فعال، اثربخشی معناداری داشتند اما در میزان اثربخشی و ماندگاری اثر متفاوت بودند.

    کلیدواژگان: تحریک جریان مستقیم فراجمجمه ای، افسردگی اساسی، حافظه فعال، دارودرمانی
  • مصطفی رحیمی*، بهزاد بازگیر، حسین شیروانی، علیرضا شمس الدینی، وحید سبحانی، علیرضا عسگری صفحات 400-409
    زمینه و هدف

    اندازه گیری و ارزیابی میزان فعالیت بدنی و همچنین بررسی وضعیت آمادگی جسمانی امری ضروری است زیرا بدون داشتن اطلاعات اولیه و پایه نمی توان برنامه ریزی صحیحی برای بهبود و ارتقاء آمادگی جسمانی انجام داد. بنابراین هدف پژوهش حاضر تعیین سطح آمادگی جسمانی- حرکتی دانشجویان پسر در یک مرکز پزشکی-نظامی بود.

    روش ها

    مطالعه حاضر یک مطالعه توصیفی مقطعی است. جامعه و نمونه آماری پژوهش حاضر، دانشجویان پسر بورسیه در مرکز پزشکی-نظامی در سال 1395 و 1396 بودند. پس از ارزیابی پزشکی و کنار گذاشتن افراد بیمار یا با مشکل خاص و تکمیل پرسشنامه تندرستی و فعالیت بدنی و تاریخچه پزشکی، آزمون های آنتروپومتریکی و آمادگی جسمانی شامل ترکیب بدن، استقامت عضلانی میان تنه و بالا تنه، انعطاف پذیری، استقامت قلبی- عروقی و عوامل آمادگی حرکتی مانند چابکی و سرعت اندازه گیری شد.

    یافته ها

    در 581 دانشجوی پسر بورسیه در یک مرکز پزشکی-نظامی، میانگین های شاخص توده بدن 15/23 کیلوگرم در مترمربع، درصد چربی 19/13، انعطاف پذیری 87/36 سانتی متر، حداکثر اکسیژن مصرفی (VO2max) 08/31 میلی لیتر در کیلوگرم در دقیقه، استقامت عضلانی میان تنه و بالاتنه به ترتیب 57 و 30 تکرار می باشند. رکورد چابکی 52/11 ثانیه و دویدن 60 متر سرعت 21/9 ثانیه بدست آمد.

    نتیجه گیری

    در رابطه با شاخص توده بدنی آزمودنی ها در دامنه وزن طبیعی و در رابطه با درصد چربی بدن، در وضعیت متوسط قرار داشتند. در شاخص استقامت عضلانی میان تنه، وضعیت خوب است، اما استقامت عضلات بالا تنه بسیار ضعیف است. انعطاف پذیری دانشجویان در حد معمولی بود، درحالی که استقامت قلبی- تنفسی و چابکی بسیار ضعیف است.

    کلیدواژگان: آمادگی جسمانی، دانشجو، نظامی
  • معصومه حسینی یزدان اباد سفلی، منیره عبادی*، زهرا فارسی صفحات 410-417
    زمینه و هدف

    نمایش فیلم روشی است که می تواند با آفرینش موقعیت های مشابه آنچه در عمل، کارکنان حرفه ای بهداشتی با آن روبرو می شوند و دیدن تجارب بالینی دیگر پرستاران باعث ارتقا شجاعت اخلاقی پرستاران شود. این مطالعه با هدف بررسی تاثیر برنامه انگیزشی اخلاق بر شجاعت اخلاقی پرستاران بیمارستان های نظامی مشهد انجام شده است.

    روش ها

    این پژوهش یک مطالعه نیمه تجربی بوده که در سال 1396 انجام شده است. دو بیمارستان منتخب نظامی مشهد به صورت مبتنی بر هدف و 20 پرستار در هر بیمارستان با استفاده از روش تصادفی ساده انتخاب شدند. گروه مداخله و کنترل شامل 20 پرستار بود. پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک و شامل پرسشنامه شجاعت اخلاقی Sekerka در سه نوبت (قبل، بلافاصله و یک ماه بعد از مداخله) توسط پرستاران تکمیل شد. برنامه انگیزشی اخلاق که شامل آموزش اصول اخلاق پرستاری با روش سخنرانی- بحث گروهی، استفاده از نمایش فیلم جهت بالا بردن انگیزش پرستاران در برخورد با مسائل و تصمیم گیری های اخلاقی در دو روز متوالی برای گروه آزمون انجام شد و در گروه کنترل مداخله ای انجام نشد.

    یافته ها

    نمره شجاعت اخلاقی در مرحله پیش آزمون در گروه آزمون 98/11± 05/68 و در گروه کنترل 74/15± 50/65  از نمره کل 105 بود. قبل از مداخله، هر دو گروه در سطح متوسط نمره شجاعت اخلاقی بودند و اختلاف معنی داری مشاهده نشد (568/0P=). نمره شجاعت اخلاقی در مرحله پس آزمون اول در گروه آزمون 50/5±70/78 و گروه کنترل 43/15± 05/65 بود (001/0=P). گروه آزمون در این مرحله نمره بالای شجاعت اخلاقی را کسب کرد. نمره شجاعت اخلاقی در مرحله پس آزمون دوم در گروه آزمون به 37/5±70/79 رسید، که دارای افزایش جزئی می باشد و گروه کنترل نمره 24/13± 75/63 را به دست آورد که شاهد افت جزئی نمره در این گروه می باشیم (001/0>P). نمره شجاعت اخلاقی و تمامی ابعاد آن در سه مرحله در گروه آزمون دارای اختلاف معنی دار (001/0>P) و در گروه کنترل بدون اختلاف معنی دار می باشد (278/0=P).

    نتیجه گیری

    نتایج طرح حاضر نشان داد آموزش اخلاق، میزان شجاعت اخلاقی پرستاران را افزایش می دهد. لذا پژوهشگران پیشنهاد می کنند که جلسات آموزش اخلاق پرستاری در دوره های آموزش ضمن خدمت برای پرستاران گنجانده شود.

    کلیدواژگان: اخلاق، آموزش، پرستاران، شجاعت اخلاقی
  • شیدا محمدی، حمید حجتی* صفحات 418-424
    زمینه و هدف

    اختلال خواب یکی از شایع ترین عوارض اختلال استرس پس از ضربه جنگی می باشد که موجب اختلال در کیفیت زندگی جانبازان می گردد. لذا این مطالعه با هدف تعیین تاثیر مدل مراقبت پیگیر بر کیفیت خواب جانبازان با اختلال استرس پس از ضربه جنگ صورت گرفت.

    روش ها

    مطالعه حاضر یک مطالعه نیمه تجربی تک گروهی از نوع مداخله ای قبل و بعد می باشد. روی 30 نفر از جانبازان مبتلا اختلال استرس پس از ضربه جنگی استان البرز در سال 1397 به صورت در دسترس انجام شد. مدل مراقبت پیگیر در 6 جلسه 45-30 دقیقه ای در 4 هفته انجام شد. سپس به مدت 2ماه از طریق یاداور پیامکی آموزش های لازم تکرار و پیگیری شد. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه استاندارد کیفیت خواب پیتزبورگ Pittsburgh بود.

    یافته ها

    میانگین سن جانبازان 5/4±53/96 سال بود. نمره کل کیفیت خواب قبل از مداخله 2/71±13/51، بلافاصله بعد از مداخله 2/81±11/26و دو ماه بعد از مداخله 2/28±7/96 بود. بهبود معنی داری در کیفیت خواب جانبازان بعد از مداخله ثبت شد.

    نتیجه گیری

    آموزش مهارتهای بهبود کیفیت خواب با استفاده از مدل مراقبت پیگیر، باعث بهبود کیفیت خواب جانبازان با اختلال استرس پس از ضربه جنگ شد لذا استفاده از مدل مراقبت پیگیر به عنوان یک روش موثر در کنار سایر مداخلات توصیه می گردد.

    کلیدواژگان: مدل مراقبت پیگیر، کیفیت خواب، اختلال استرس پس از ضربه جنگ (PTSD)، جانباز
|
  • Alireza Jalali Farahani, Seyed Reza Hosseini* Pages 311-312
  • Hamid Reza Pourian, Mehdi Khoobdel*, Marzieh Alizadeh Pages 313-324
    Background and Aim

    In order to providing healthy food and improve food security, it is vital to preserve and protect agricultural products from pest's damage during storage. This is especially crucial for strategic products such as grains and cereals. Inefficient management in this subject would lead to the loss of stored food and will make the country's economic dependence on the other. In passive defense in the agricultural sector, importing agricultural products, regardless of the economic aspect, can pose serious threats to food and health security (agroterrorism and bioterrorism), due to the introduction of pests and pathogens. On this basis, it is necessary to establish basic infrastructures, such as the construction of modern warehouses with the aim of successfully storing food outside the growing season, as well as managing pests in warehouses and borders, relying on new techniques. Food depots at military centers are prone to pest attacks because of their location and construction, and less access to urban infrastructure.

    Methods

    In this review, firstly, we explored on all scientific databases and assessed documents were related to stored-pests. Further, the effective control methods for grains pest management were presented in separate sections, finally, we provide the best control methods in military and non-military warehouses.

    Results

    Our review showed, more than 30 key pests from different animal phylum (arthropods, rodents, birds, etc.) and pathogenic fungi could enter and establish in food warehouses units. Characteristics such as broad distribution and high reproductive capacity led to economic injury, qualitative and hygienic damage into stored-foods and consumers health, so according to storage facilities and grains condition, we chose to introduce some effective tactics such as inert dusts, safety fumigants, eco-friendly biorationals and biopesticides, for stored-grain pest management program. The findings of this review showed that more than 30 key pests of different animal groups, with high eating, dispersal and reproductive power, can infiltrate military and civilian cereal warehouses and cause quantitative, qualitative, and hygienic damage to products and consumers while breeding. The findings of new research also show that nowadays in the integrated management of storage pests, new and diverse methods, such as the use of neutral powders, low-risk arsenic insecticides, bio-pesticides and biorationals compatible with environments can be adapted to suit the type of product and storage conditions.

    Conclusion

    Development of insecticide resistance, environmental problems caused stored-food pests has become a serious challenge in the military and civilian stockpiles that must be eliminated by choosing the most effective, yet least risky, control method. While eliminating pesticides, it must be guaranteed to address all consumers health risks, including militaries.

    Keywords: Food Security, Stored Sanitation, Stored-Pest Management
  • Farshid Rahimibashar, Mahmood Salesi, Fatemah Alhani* Pages 325-341
    Background and Aim

    Due to the widespread prevalence of different acute and chronic diseases (ACD), nurses need to know the choices, necessities and abilities of patients. The study purposes were to determine: 1) the effect of family-centered empowerment model (FCEM) on the outcomes of ACD and 2) the sustainability of FCEM on the consequences of ACD in the following-up period.

    Methods

    The review study was conducted in-the-year-2017. The PRISMA guideline was used to retrieve all national and international studies using the FCEM keyword.

    Results

    In the initial search, 644 papers were retrieved, following PRISMA screening guideline, 47 relevant papers were recognized. The final studies were classified and reviewed using the variables: authors, year, type of research with the number of studied groups, the purpose of the research, the sampling method, the characteristics of the research samples in terms of the number of people and the type of disease, the method of data collection and final conclusion.

    Conclusion

    The review of the published studies with the FCEM and the effectiveness of all of those on the different outcomes of the studies, indicates that this indigenous model: 1) corresponds with the culture of Iran; 2) is an effective, simple, efficient and reliable model; 3) can be used in promoting and improving the different aspects of ACD. The quality of conducting intervention studies using the FCEM was relatively good, but the reporting style and quality of the studies are inadequate.

    Keywords: Acute Disease, Chronic Disease, Family-Centered Empowerment Model, Methodology
  • Soltan Ali Mir, Saeid Khosravi, Mahdi Mansouri Bidkani, Ahmad Ali Khosravi* Pages 342-352

    Health is the axis of the social, economic, political and cultural development of all human societies and has particular importance in the development of the infrastructure of different sections of society. The final goal of any country's health care system is to improve the health of its people. Equal access to health services and equitable distribution of health resources is one of the main goals of health sector planners and policymakers in each country. Inequality in the distribution of health sector resources is more severe in developing countries such as Iran than in developed countries. Inadequate and poor budget allocation to the health sector, lack of proper and long-term planning are the main reasons for these inequalities.
    Reducing inequality between different regions in accessing health resources is one of the most important goals of health policy makers in Iran. One of the main ways to achieve this goal is the balanced distribution of health facilities and resources across different geographical areas according to people's health needs and population levels. In this regard, the first step is awareness of the status of access to health services in different areas. There are numerous measures to bring about justice in the field of health and to expand health services in deprived areas such as: equipping various hospitals with modern facilities, acquiring specialist doctors and providing specialized services, and, especially, improving community nutrition. In recent years, military organizations have also played an influential role in expanding health services in deprived areas. All these efforts have extended health services to the lowest levels of the deprived community and strata for human dignity and increased attention on deprived areas. However, there is still a lack of justice in the health field that requires more careful planning and comprehensive efforts. In the meantime, the realization of health justice and the expansion of health services in deprived areas are effective factors in enhancing the efficiency of the Islamic republic system.

    Keywords: Health Services, Development, Social Justice, Poverty Areas, Efficiency
  • Parisa Mehdizadeh, Nooredin Dopeykar, Mehdi Ghaed, Seyed Mohsen Akbari, Sedighe Kohestani* Pages 353-361
    Background and Aim

    Knowledge management is a conscious strategy to acquire knowledge in the right time and to help individuals to share their information to improve organizational performance. This study aims to investigate the factors underlying the establishment of knowledge management in Social Security Organization.

    Methods

    This cross-sectional study conducted in 2017. The statistical population is composed of 114 managers and supervisors of Social Security Organization selected through systematic random sampling method. Data collection tool was a researcher-made questionnaire including six sections, consisting of 25 questions. The first section includes demographic data and the next five sections include organizational culture, organizational structure, information technology, strategy, leadership, and staff.

    Results

    The findings showed that organizational culture, employees, information technology, organizational structure, strategy, and leadership affect the establishment of knowledge management. Based on Friedman’s test, the culture index with 3.70 has the highest, and the strategy and leadership with 2.53 have the least priority in terms of factors.

    Conclusion

    Since organizational culture, and employees have the highest priority, and strategy and leadership have the least priority in the knowledge management in Social Security Organization, managers and decision makers can pave the way for team members to pay more attention to knowledge transfer in the organization by providing necessary grounds for employees so as to build trust in work communications, reinforcing the spirit of cooperation, doing participatory tasks and incentives.

    Keywords: Knowledge Management, Underlying Factors, Social Security Organization
  • Faezeh Norouzinezhad, Hossein Erfani, Abbas Norouzinejad, Farzad Kaveh, Fatemeh Ghaffari* Pages 362-371
    Background and Aim

    The epidemiologic examination of brucellosis can play an important role in the plan to control the disease in the next years and also in interventional plans and resource allocations. The current study was conducted to determine some of the epidemiologic indices and the trend of human brucellosis throughout the years 2009 to 2016.

    Methods

    This was a cross-sectional study. The statistical population consisted of patients affected with brucellosis and whose diagnoses were made during the years 2009 until 2016 in the Khorasan Razavi province. All potentially or certainly diagnosed cases were found online from all the registered patients at medical centers, hospitals, laboratories, and private clinics in all districts in the Khorasan Razavi province. Then, the data was gathered through epidemiology exploring disease forms based on the national program of standing against Brucellosis.

    Results

    The data relevant to 16255 cases reported in an 8 year period were analyzed. The cumulative percentage of the disease was observed in the 25– 44 (34%) and 16 – 24 (19.2%) year-old age groups, respectively. In terms of occupation, the highest numbers of female cases throughout the study years were seen in housewives and farmer –ranchers. The cumulative percentage of the disease in rural inhabitants and males were 86.4% and 57.4%, respectively. The cumulative percentage based on the history of keeping livestock in one’s residence was 47.9%; and 28.9% and 19.2%, respectively, based on the history of consuming unpasteurized dairy products such as ‘milk’ and ‘milk and cheese’. The highest incidence rate in the province occurred during 2013, at a rate of 42.26 per 100000 persons, and the lowest incidence rate occurred during 2009, at a rate of 20.72 per 100000 persons. The highest incidence during 2009 occurred in Kalat district; during 2010-2011 in Bejestan, 2012-2014 in Khooshab and during 2015-2016 it occurred in Zaveh district.

    Conclusion

    Based on our findings, the incidence rate of the disease had a rising trend until 2013 and a declining trend from 2014 onwards. Nevertheless, a large number of disease cases still exist in the province. Preventive measures should be taken by health policymakers and healthcare providers of the country to reduce the burden of the disease through solutions like public education, which includes providing information on preventing the infection while in contact with the livestock, learning the necessity and method of good hand washing with soap and water, using gloves while in contact with affected livestock, using face masks while cleaning the affected livestock’s shelter, as well as therapeutic interventions, and screenings during the seasons in which disease transmission is higher.

    Keywords: Malta fever, Brucellosis, Infectious Diseases, Epidemiology, Iran
  • Seyyed, Javad Hosseini, Shokouh, Parviz Dabaghi, Reza Shahrabadi* Pages 372-379
    Background and Aim

    AIDS is one of the most dangerous infectious diseases which is spreading among adolescents and young people. Soldiers and military staff are among the target groups in national AIDS prevention program. The purpose of this study was to determine the effectiveness of AIDS prevention education program to reduce the risk factors of this disease with a community-based approach.

    Methods

    This was a quasi-experimental study designed with pre-test and post-test that were conducted in two the military barracks in Khorasan Razavi Province (east of Iran) in 2018. Study samples were selected from two military garrisons as available sampling and based on the list and number of soldiers and guards in each garrison. For each intervention and control group, at least 150 samples were calculated. The International AIDS and Life Skills Questionnaires were used. Based on a community-based approach (Educational needs and the use of key forces of the military barrack), educational contents were provided. In total, seven educational sessions were held in the intervention group, including six educational sessions for soldiers and military staffs (one hour in two weeks) and one educational session for military barrack training authorities. Post-test was performed three months after the final educational session.

    Results

    The two groups were matched for age (P>0.05). The variables of transmission myths, attitudes and awareness about AIDS (P=0.001) and the variables of decision making, interpersonal relationships and creative and critical thinking relating life skills (P=0.001) were significantly increased after intervention. Personal risk perception variables relating AIDS (P=0.630) and problem solving variable (P=0.594) did not change significantly after intervention.

    Conclusion

    The results of this study revealed that using a life-skills educational program with a community-based approach can reduce the risk factors for AIDS in soldiers and military staffs. Thus it is recommended to include life skills education in training program of military barracks as a necessary approach for reducing the risk factors for AIDS in soldiers and military staff.

    Keywords: Acquired Immunodeficiency Syndrome, Education, Prevention, control, Community-based, Military Personnel
  • Mandana Amiri, Behnaz Dowran*, Seyed Hossein Salimi, Mohammad Hossein Zarghami, Mohammad Gholami Fesharaki Pages 380-389
    Background and Aim

    The stressful resources have a significant impact on students’ mental health which may cause dysfunction in both educational and professional performances in military students. The purpose of this study was to investigate the relationships between students' stressful factors and psychological problems (stress, anxiety and depression) among Students at a military medical sciences university in Tehran, Iran.

    Methods

    This study was a descriptive cross-sectional study. The sample consisted of 319 subjects from medical, pharmaceutical, nursing and health schools in a Military Medical Sciences University, who were studying at the university during the academic year of 2017-2018. The data gathering tool was a questionnaire. Students Stressors Questionnaire (SSQ) was used to assess the sources of stress in the students and to assess the anxiety, stress and depression, the DASS-21 questionnaire was used. Data were analyzed using descriptive and correlation methods and pathway analysis using SPSS-16 and Amos software.

    Results

    Of the 319 students, 273 (86%) were male and 46 (14%) were female. The mean age of students was 22.32±1.97 years. 22.64% of students had severe to very severe stress, 34.27% had severe to very severe anxiety and 35.65% had severe to very severe depression. Three stressful resources, such as academic conditions, academic environment and graduation stresses had significant relationships (P≤0.05) with stress, anxiety and depression. The stressors of the dormitory environment had a direct relationship with stress and anxiety, but was not found with depression.

    Conclusion

    The existence of direct and indirect relationships between student stressful resources and psychological variables in medical students indicates the importance of controlling the types of psychological stress related resources associated with university education in order to manage mental health of students.

    Keywords: Anxiety, Stress, Depression, Student, Mental Health
  • Shabnam Sarhadi, Fatemeh Ghaemi*, Fariborz Dortaj, Ali Delavar Pages 390-399
    Background and Aim

    Depression has a destructive impact on performance of working memory. The purpose of current study was to compare the effectiveness of pharmacotherapy, Transcranial Direct Current Stimulation (TDCS), and combined treatment (pharmacotherapy and TDCS) on reducing major depression symptoms, besides improvement of working memory in veterans with PTSD.

    Methods

    This was a quasi-experimental study with pretest – posttest design and three-month follow- up.  This study was carried out in 2018 with statistical population of veterans from Tehran, in which 68 subjects were selected using a purposive sampling method and then randomly divided into three experimental (pharmacotherapy, TDCS, and combined treatment) and one-control groups (each group has 17 subjects). Research tools were included the PTSD-Checklist for DSM-5 (PCL-5), Beck Depression Inventory-II (BDI-II) and Daneman and Carpenter Working Memory Test (WMT).

    Results

    In the posttest and follow-up phase, given the matching of groups, there was a significant difference between experimental (pharmacotherapy, TDCS, and combined treatment) and control groups in BDI-II and WMT mean scores. In the post-test phase, combined treatment, TDCS, and pharmacotherapy groups had the highest efficiency, respectively. In the follow-up phase, combined treatment had the maximum and pharmacotherapy had the minimum persistence of their effect.

    Conclusion

    all three therapeutic methods had significant impact on reducing the symptoms of major depression and improving working memory, but they were different in the amount of their effectiveness and persistence.

    Keywords: Transcranial Direct Current Stimulation, Major Depression, Working Memory, Pharmacotherapy
  • Mostafa Rahimi*, Behzad Bazgir, Hossein Shirvani, Alireza Shamsodini, Vahid Sobhani, Alireza Asgari Pages 400-409
    Background and Aim

    Measurement and evaluation of physical activity and physical fitness are essential because without proper basic data, proper planning can’t be made to improve and promote physical fitness. Therefore, the aim of this study was to evaluate the level of health and skill-related physical fitness of male students in a military center in order to manage the students' physical fitness.

    Methods

    In this descriptive cross sectional study, the population and the sample of the study were all male students in a military center in 2018 and 2019. After physical and medical examinations, those with a specific illness or problem were excluded from the study. Health and physical activity and medical history questionnaires were completed by the subjects. Then, anthropometric and physical-motor fitness tests were measured by the specialists of this field. The body composition, the muscular endurance of the trunk and the upper body, the flexibility, the cardiovascular endurance, agility and speed were measured.

    Results

    Of the 581 scholarship male students in a military center, the mean of body mass index was 23.15 kg/m2, the body fat percentage was 13.19 percent, the muscular endurance of the trunk and the upper muscle endurance was 57 and 30 repetitions, respectively. Their flexibility was 36.87 cm, their aerobic fitness (VO2max) was 31.08 ml/kg/min, and their agility and speed were 11.52 and 9.21 seconds, respectively.

    Conclusion

    The body mass index of subjects was within the range of normal weight and the body fat percentage was moderate. The status of the muscular endurance of the trunk was good, but the muscular endurance of the upper trunk was very weak. Students' flexibility was normal, while cardio-respiratory endurance and agility were very weak.

    Keywords: Physical Fitness, Student, Military
  • Masome Hoseini, Monire Ebadi*, Zahra Farsi Pages 410-417
    Background and Aim

    Movie show is a method that can increase the level of nurses’ moral courage by creating situations similar to those that involve professional health workers and observing the other nurses clinical experiences. This study aimed to investigate the effect of motivational ethics program on the moral courage of nurses in Mashhad’s military hospitals.

    Methods

    This research was a semi-experimental study, done in 2018. Two military hospitals were selected by design and 20 nurses of each hospital were randomly selected. Both the intervention and control group included 20 nurses. Demographic form and Sekerka’s Moral Courage Questionnaire were completed three times: before, immediately and one month after the intervention by nurses in the two groups. An ethical motivational program – which included teaching the nursing ethics by lecture - group decision method and a movie show to increase their moral courage to deal with ethical issues and decision making - was performed for the intervention group over two consecutive days. There was no intervention for the control group.

    Results

    At baseline, the moral courage score in the intervention group was 68.05±11.99 and in the control group was 65.50±15.74. Before the intervention, both groups had a moderate moral courage score and no significant difference was observed (P=0.568). The moral courage score in the first post-test was 78.77±5.50 in the intervention group and 65.05±15.43 in the control group (P>0.001). The intervention group at this stage gained a high moral courage score. The moral courage score in the second posttest in the intervention group was 79.77±5.37, which was a minor increase, and the control group achieved 63.75±13.23 which showed a slight decrease (P<0.001). The moral courage score and all its dimensions in the three stages in the intervention group were significantly different (P<0.001) and in the control group there was no significant difference (P=0.278).

    Conclusion

    The results of this study showed that ethics training increases the amount of nurses’ moral courage. Therefore, the researchers suggest that nursing ethics training sessions be included in nursing education in-service training courses.

    Keywords: Ethics, Education, Nurses, Moral Courage
  • Shida Mohmadi, Hamid Hojjati* Pages 418-424
    Background and Aim

    Sleep disorders are many of the most common complications of post-traumatic stress disorder (PTSD) after war that disrupt the quality of life of veterans. Therefore, the current study was aimed to evaluate the effect of the continuous care model on sleep quality in veterans with PTSD.

    Methods

    This was a semi-experimental single-group interventional study with before and after design. It was carried out on a sample of 30 war veterans with PTSD in Alborz province during the year 2019. Six 45-30 minute sessions of the continuous care model were held within 4 weeks. Then the training was repeated and followed up for 2 months by SMS reminder. The Pittsburgh Sleep Quality Standard questionnaire was used for data collection

    Results

    The mean age of the veterans was 53.96±5.4 years. The total score of sleep quality before intervention was 13.51±2.71, immediately after intervention was 11.26±2.81 and two months after the intervention was 7.96±2.28. Significant improvement in sleep quality of veterans was recorded after the intervention

    Conclusion

    Sleep quality improvement training using continuous care model improves the sleep quality of veterans with PTSD.  So, using Continuous Care Model is an effective method and is recommended along with other interventions.

    Keywords: Continuous Care Model, Sleep Quality, Post Traumatic Stress Disorder (PTSD), Veteran