فهرست مطالب

پژوهش های روان شناسی بالینی و مشاوره - سال نهم شماره 1 (بهار و تابستان 1398)
  • سال نهم شماره 1 (بهار و تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/06/31
  • تعداد عناوین: 7
|
  • زهرا امام زمانی، علی مشهدی*، زهره سپهری شاملو صفحات 5-24
    هدف

      بررسی اثربخشی طرحواره درمانی هیجانی گروهی بر اضطراب و طرحواره های هیجانی زنان مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر

    روش

    این پژوهش شبه آزمایشی از نوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری، همه ی زنان 20 تا 35 ساله مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر بودند که به کلینیک روان شناسی دانشگاه فردوسی مشهد مراجعه کردند. با روش نمونه گیری در دسترس و به صورت هدفمند، 20 نفر بر اساس مصاحبه بالینی ساختار یافته برای DSM-IV (SCID) و معیارهای ورود انتخاب شده و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش، در طی 10 جلسه، طرحواره درمانی هیجانی گروهی را دریافت کرده و گروه کنترل در لیست انتظار قرار گرفتند. پیش از انجام درمان و پس از آن، اعضای دو گروه به مقیاس طرحواره های هیجانی لیهی و پرسشنامه اضطراب بک پاسخ دادند. برای تحلیل داده ها از تحلیل کوواریانس استفاده شد.

    یافته ها

    نتایج نشان داد که طرحواره درمانی هیجانی گروهی باعث کاهش معنادار در نمرات اضطراب، افزایش معنادار کاربرد همه طرحواره های هیجانی سازگار و کاهش معنادار کاربرد طرحواره های هیجانی ناسازگار احساس گناه، ساده انگاری، خردگرایی، دوام، سرزنش و نشخوار فکری در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شد.

    کلیدواژگان: اختلال اضطراب فراگیر، طرحواره درمانی هیجانی، اضطراب، طرحواره های هیجانی
  • ندا مهراندیش*، حسین سلیمی بجستانی، معصومه اسمعیلی صفحات 25-40
    هدف

    هدف پژوهش حاضر تعیین مولفه های احساس تنهایی در ارتباط با دوستان در نوجوانان دختر بر اساس تجارب زیسته ی آنان است.

    روش

    پژوهش حاضر، از نوع کیفی و پدیدارشناسانه است. نمونه‏ گیری به صورت هدفمند بود، به این صورت که 135 پرسشنامه‏ احساس تنهایی UCLA بر روی نوجوانان دختر با میانگین سنی 16 سال اجرا شد و 30 نفر از افرادی که نمرات بالای 50 در احساس تنهایی داشتند به عنوان جامعه پژوهش انتخاب شدند. ابزار اصلی پژوهش مصاحبه بود، پس از 15 مصاحبه و کدگذاری با استفاده از نظریه ی زمینه ای، داده ها به اشباع رسید.

    یافته ها

    مولفه ‏های احساس تنهایی در ارتباط با دوستان در دختران نوجوان به ترتیب عبارت بود از: 1) احساس مورد پذیرش نبودن و عدم تعلق به گروه دوستی 2) عدم آرامش و داشتن مرزهای سخت در ارتباط با دوستان 3) کمیت و کیفیت پایین دوستی 4) اهمیت ارزشیابی دوستان و همسالان 5) زمینه ‏های باز دارنده ی ارتباطی. نتایج پژوهش حاضر نشان می‏دهد که سوگیری های شناختی مرتبط با رشد شناختی دوره ی نوجوانی و همچنین عواملی چون ناتوانی در برقراری ارتباط موثر با دوستان و عموما بی اعتمادی است که انگیزه ی ارتباط مجدد را در نوجوان تنها تحت تاثیر قرار می‏دهد و باعث دور شدن هرچه بیشتر نوجوان از دوستان و پیشروی به سوی احساس تنهایی مزمن می گردد.

    کلیدواژگان: احساس تنهایی، دختران نوجوان، دوستان، تحقیق پدیدار شناسی
  • ریحانه نیلاب*، بهرامعلی قنبری هاشم آبادی، سید علی کیمیایی صفحات 41-57
    هدف

    بررسی اثربخشی رویکرد سیستمی بوئن بر ارتقاء تمایزیافتگی خود و رضایت زناشویی در زنان دو قوم ترک و ترکمن در شهرستان بجنورد.

    روش

    شبه آزمایشی از نوع پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل بود. نمونه شامل 150 نفر از زنان ترک و ترکمن مراجعه کننده به بیمارستان تامین اجتماعی شهر بجنورد بود که در هر کدام از گروه های ترک و ترکمن 75 نفر قرار گرفتند و از این میان در هر یک از گروه های آزمایش و کنترل به ترتیب 8 و 7 نفر گمارش شدند. گروه های آزمایش 8 جلسه آموزش سیستمی بوئن را دریافت کردند و به گروه های کنترل هیچ مداخله ای ارائه نشد. قبل و بعد از اجرای مداخله پرسشنامه «رضایت زناشویی» و «تمایزیافتگی» توسط گروه های نمونه تکمیل شد.

    یافته ها

    آموزش سیستمی بوئن بر افزایش رضایت زناشویی و تمایزیافتگی زنان ترک و ترکمن دارای اثر معنی دار بوده است، اما در میزان اثربخشی آن تفاوت معنی داری وجود ندارد. یافته های پژوهش موید این مهم است که آموزش رویکرد سیستمی بوئن باعث افزایش تمایزیافتگی و رضایت زناشویی گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل می گردد.

    کلیدواژگان: رویکرد سیستمی بوئن، تمایز یافتگی خود، رضایت زناشویی، ترک، ترکمن
  • جواد جوانمرد*، علیرضا رجایی، فرشید خسرو پور صفحات 58-75
    هدف

    تعیین اثربخشی رواندرمانی مثبت نگر به شیوه گروهی بر راهبرد های مقابله ای کارآمد و ناکارآمد وسبک های مراجعه به دیگران در دانش آموزان پسر متوسطه اول

    روش

    طرح پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون - پس آزمون و پیگیری سه ماهه با گروه کنترل بود. جامعه آماری تمامی دانش آموزان پسر 13 تا 16 سال به تعداد 200 نفر مشغول به تحصیل در یکی از مدارس متوسطه دوره اول شهرستان  فریمان در سال تحصیلی 97- 1396 بودکه به شیوه نمونه گیری هدفمند، 34 نفر دانش آموز انتخاب گردید و در دو گروه 17 نفره آزمایش و گواه قرار گرفتند. مداخله برای گروه آزمایش شامل 10 جلسه 60 دقیقه ای رواندرمانی مثبت نگر بود.  ابزارپژوهش شامل پرسشنامه  راهبردهای مقابل ه ای و برنامه درمانی روانشناسی مثبت گرا (Rashid, 2008) بود . داده ها با استفاده از تحلیل واریانس آمیخته با اندازه گیری مکرر تحلیل شد.

    یافته ها

    نتایج تحلیل نشان داد که روان درمانی گروهی مثبت نگر در افزایش راهبرد های مقابل ه ای کار آمد  (P<0/01)، و کاهش راهبرد های مقابل ه ای نا کار آمد (P<0/01)، افزایش سبک های مراجعه به دیگران (P<0/01)، در دانش آموزان موثر است و این تاثیر در مرحله پیگیری هم تداوم داشته است.

    کلیدواژگان: رواندرمانی مثبت نگر، راهبردهای مقابله ای
  • اسماعیل برزگر*، علیرضا بوستانی پور، خدیجه فتوح آبادی، اسماعیل زهره ای، شیما ابراهیمی صفحات 76-92
    هدف

    پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان کوتاه مدت راه حل محور بر کاهش اضطراب اجتماعی کودکان و نوجوانان دارای لکنت زبان بود.

    روش

    روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی و طرح آن پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری تمامی کودکان و نوجوانان 8 تا 18 ساله دارای لکنت زبان مراجعه کننده به مراکز گفتار درمانی شهر شیراز در سال تحصیلی 95-96 بودند. نمونه پژوهش حاضر شامل 32 نفر از کودکان و نوجوانانی دارای لکنت زبان که از نظر اضطراب اجتماعی در مرز بالینی قرار داشتند، یعنی نمره آنها از این تست بالاتر از 55 بود، به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. برای جمع آوری اطلاعات از مقیاس اضطراب اجتماعی لایبوویتز برای کودکان و نوجوانان (2003) در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون استفاده شد. محتوای جلسات طبق نظریه راه حل محور دی شازر تهیه شد. داده ها با روش های آماری توصیفی و تحلیل واریانس تجزیه و تحلیل شد.

    یافته ها

    نتایج تحلیل واریانس حاکی از آن بود که میانگین نمرات اضطراب اجتماعی گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل کاهش معناداری پیدا کرده است. بنابراین، درمان کوتاه مدت راه حل محور در کاهش اضطراب اجتماعی کودکان و نوجوانان دارای لکنت زبان موثر بوده است.

    کلیدواژگان: درمان کوتاه مدت راه حل محور، اضطراب اجتماعی، لکنت زبان، کودکان، نوجوانان
  • سیدمحمدرضا صمصام شریعت*، حمید طاهر نشاط دوست، مهرداد کلانتری، سیدحمیدرضا عریضی سامانی صفحات 93-113
    هدف

    هدف از این پژوهش مقایسه تاثیر درمان شناختی -رفتاری با درمان روانی-اجتماعی بر پاسخ های نشخواری و نگرشهای ناکارآمد مبتلایان به افسردگی مزمن بود.

    روش

    روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی و طرح پیش آزمون- پس آزمون همراه با دوگروه آزمایش، بود. جامعه آماری پژوهش تمامی بیماران مبتلاء به افسردگی مزمن بودند که به شیوه نمونه گیری هدفمند از میان مراجع کنندگان به مراکز مشاوره و یا مطب روانپزشکان شهر اصفهان تعداد 30 نفر انتخاب شد و سپس براساس تخصیص تصادفی افراد به دو گروه آزمایش با درمان روانی-اجتماعی و شناختی-رفتاری، (هرگرو15نفر) گمارده شدند. آزمودنی ها به پرسشنامه های نگرشهای ناکارآمد (DAS) و پاسخ های نشخواری(RRS) پاسخ دادند. داده ها با استفاده از روش تحلیل آزمون واریانس با اندازه گیری های مکرر مورد تحلیل قرار گرفتند.

    یافته ها

    نتایج نشان میدهند؛ میزان نشخوار فکری و نگرش های ناکارآمد با هر دو درمان کاهش یافته است. اما بین دو درمان در میزان نشخوار فکری تفاوت معنی داری وجود داشته و  اثربخشی  درمان روانی-اجتماعی به نسبت درمان شناختی-رفتاری بیشتر بوده است. اما بین دو درمان در نگرش های ناکارآمد تفاوت معنی داری وجود نداشته است. همچنین اثربخشی درمان روانی-اجتماعی در مردان در مقایسه با زنان بیشتر بوده است.

    کلیدواژگان: درمان شناختی- رفتاری، درمان روانی- اجتماعی، افسردگی مزمن، پاسخهای نشخوار، نگرشهای نا کار آمد
  • یاسمن زواشکیانی*، مینا مجتبایی صفحات 114-121
    هدف

    در این مقاله، هدف تعیین اثربخشی درمان CPRT بر کاهش علائم اختلال اضطراب جدایی در کودکان طلاق است.

    روش

    این پژوهش به روش شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل به اجرا درآمده است. جامعه آماری این پژوهش والدهای طلاق گرفته ای است که فرزندان آنان در بازه سنی 2تا6 سال قرار دارند و به اختلال اضطراب جدایی دچار هستند. نمونه گیری با استفاده از روش غیرتصادفی، هدفمند همراه با غربالگری صورت گرفت و برای برآورد حجم نمونه از جدول کوهن استفاده شد. با مراجعه به مهدهای کودک و دادگستری شهرستان مشهد نمونه های پژوهش حاضر گردآوری شده است. مطابق پرسش نامه SAAS-P از میان افرادی که فرزندان آنان اضطراب جدایی داشتند، 35 نفر اعلام آمادگی کردند. این تعداد به طور تصادفی به دو گروه، آزمایش با 17 نفر و کنترل با 18 نفر قرار گرفتند. برای گروه آزمایش 10 جلسه درمان CPRT انجام شد، درحالی که گروه کنترل، هیچ گونه آموزشی دریافت نکرد.

    یافته ها

     داده های به دست آمده از تحلیل کوواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند که طی آن نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که درمان CPRT کاهش معناداری در علائم اضطراب جدایی ایجاد می کند.

    کلیدواژگان: اختلال اضطراب جدایی، درمان CPRT، طلاق
|
  • Zahra Emamzamani, Ali Mashhadi*, Zohre Sepehri shamloo Pages 5-24
    Purpose

    The purpose of this study is investigating the efficacy of group therapy based on emotional schema therapy on anxiety and emotional schemas of women with generalized anxiety disorder.

    Method

    This study is a quasi-experimental study of pretest-posttest type with control group. Statistical population is all 20- to 35-year women with generalized anxiety disorder who referred to psychological clinic of ferdowsi university of Mashhad city. With convenience and purposive sampling, 20 people were selected based on structured clinical interview for DSM-IV (SCID) and admittance criteria and divided into two experimental and control groups randomly. Experimental group received group therapy based on emotional schema therapy during 10 sessions and control groups were placed in waiting list. Members of two groups completed the Leahy emotional schemas scale and Beck’s anxiety inventory before and after the treatment. Covariance analysis was used for data analysis.

    Findings

    Results showed that group therapy based on emotional schema therapy led to significant decrease in anxiety scores, significant increase in the application of all compatible emotional schemes and significant decrease in the application of incompatible emotional schemes of guilt, simplicity, rationality, duration, blaming, and rumination in experimental group compared with control one.

    Keywords: generalized anxiety disorder, emotional schemas, anxiety
  • Neda Mehrandish*, Hossein Salimi Bajestani, Masoumeh Esmaeili Pages 25-40
    Purpose

    The purpose of this study was to determine The Components of loneliness in relation to friends in adolescent girls based on their lived experiences.

    Method

      This study is a qualitative and phenomenological study has been used to implement it. The sampling was targeted So that 135 UCLA Loneliness Scale was implemented on teenage girls with a mean age of 16 and 30 people who had high scores on the loneliness were selected as the study population. The main research tool was an interview and after 15 interviews and coded by using of Grounded theory, the data was reached to saturation point.

    Findings

    The components of loneliness in relation to friends in adolescent girls was respectively: 1) the feeling of not being accepted and not belonging to a group of friends 2) lack of comfort and having strict boundaries with friends 3) low quantity and quality of friendship 4) The importance of evaluating friends and peers 5) restricting factors in communication. The results of this study indicate that Cognitive biases related to adolescent cognitive development, as well as factors such as the inability to communicate effectively with friends and generally distrust, affects Re-affiliation Motive in adolescents, and leads to a more distance than friends and going to chronic loneliness.

    Keywords: loneliness, adolescence, adolescent girls, classmate, friends, phenomenology research
  • Reyhaneh Nilab*, Bahram Ali Ghanbari Hashemabadi, Seyed Ali Kimiaee Pages 41-57
    Purpose

    The aim of this study is investigating the effectiveness of Bowen Systemic Approach to promoting self-differentiation and marital satisfaction among Tork and Turkmen women.

    Method

    The design of this study is quasi-experimental with a pretest-posttest control group design. The participants included 150 Turkish and Turkmen women who were clients of Taemin-Ejtemaei Hospital of Bojnord. They were randomly assigned to two groups of experimental and control groups with 8 and 7 members. The experimental group received 8 sessions of transactional of Bowen while the control group was not offered any intervention. Before and after the intervention, "Marital satisfaction" and "differentiation" questionnaire was completed by the participants.

    Findings

    Bowen's system education has a significant effect on marital satisfaction and the distinction between Turkish and Turkmen women. But there is no significant difference in regard to effectiveness. The findings also confirmed that the training of the Bowen system approach improves the marital differentiation and satisfaction in the experimental group.

    Keywords: : Bowen Systemic Approach, Differentiation of self, Marital Satisfaction, Turkish, Turkmen
  • Javad Javanmard*, Alireza Rajaee, Farshid Khosrowpour Pages 58-75
    Purpose

    The aim of this study was to evaluate the effectiveness of Group-Based Positive Psychotherapy on Efficient & inefficient & Styles of referrals to other coping strategies in At Junior High School boy Students.

    Method

    The research design was quasi-experimental with pre-test, post-test & Trimester - follow - up with the control group. The statistical population of all 13- to 16-year-old male students was 240 students in one of the junior high schools of Fariman town in the academic year 1396-97 That The purposive sampling method, 34 students were selected. The experimental & control group included 17 participants. The intervention for the experimental group consisted of 10 sessions of 60 minutes of   Positive psychotherapy. The research instrument was a questionnaire of coping strategies and the program of positive psychology Rashid (2008). Data were analyzed using repeated measure ANOVA.

    Findings

    The results showed that positive group psychotherapy has been effective in increasing coping strategies (P<0/01), & reduce non-efficient coping strategies (P<0/01), & increasing the styles of referral to others (P<0/01), in the students, & this effect has continued in the follow-up phase.

    Keywords: Positive psychotherapy, coping strategies
  • Esmail Barzegar*, Alireza Bostanipoor, Khadije Fotoohabady, Esmail Zohre, Shima Ebrahimi Pages 76-92
    Purpose

    The purpose of this research was to investigate the effectiveness of solution-focused brief therapy on reduction social anxiety in children and adolescents with stuttering.

    Methodology

    The Methods of present study was quasi-experimental with pretest-posttest control group design. The statistical population included all children and adolescents aged 8 to 18 years with Stuttering referred to speech-therapy clinics of Shiraz city in the academic year 2016-2017. The sample consisted of 32 children and adolescents with stutter who had the social anxiety in the clinical boundaries, namely that their test scores were higher than 55, were selected and randomly divided into two experimental and control groups. Liebowitz social anxiety Scale for children and adolescents (2003) was used to collect data, which was administered as both the pretest and posttest. The content of solution-focused therapy sessions was provided according to the solution-focused therapy thesis by De Shazer. Data was analyzed by using descriptive statistics and multivariate analysis of variance (ANOVA) method.

    Findings

    The results of analysis of variance indicated that the mean scores on social anxiety in the experimental groups had significantly decreased in comparison with the mean scores on social anxiety in the control groups. Thus, it can be concluded that solution-focused brief therapy was effective in reducing social anxiety in children and adolescents with Stutter.

    Keywords: Solution-Focused Brief Therapy, Social Anxiety, Stuttering, Children, Adolescents
  • Seyed Mohammad Reza Samsam Shariat *, Hamid Taher Neshat Doost, Mehrdad Kalantari, Seyed Hamid Reza Oreyzi Samani Pages 93-113
    Purpose

      The purpose of this study was to compare the effectiveness of cognitive behavior therapy and Psychosocial Therapy on rumination and dysfunctional attitude in patients with chronic depression.

    Method

    The Methods of the present study was semi-experimental research with a pretest-posttest design with two experimental groups. The statistical population included all patients with chronic depression in Isfahan city that 30 of them were selected through convenience sampling and then based on random assignment of subjects divided into two experimental groups (each group includes 15 subjects). The subjects responded to dysfunctional Attitude Scale (DAS) and Rumination Response Scale (RRS). Data were analyzed by using ANOVA with a repeated measure method.

    Findings

    The results showed that rumination and dysfunctional attitudes decreased in both groups (P<0/001). Moreover, decreasing were significantly different in two groups. Totally, the native model based treatment was more effective than CBT in rumination, but not dysfunctional attitudes. Psychosocial Therapy also was more effective in man than women.

    Keywords: Cognitive-behavioral therapy, psychosocial treatment, chronic depression, rumination, dysfunctional attitudes
  • Yasaman Zooashkiyani*, Mina Mojtabayi Pages 114-121
    Purpose

    The purpose of this study is to investigate the effectiveness of CPRT therapy in decreasing separation anxiety disorder symptoms in children of divorce.

    Method

    The method of this study is semi-experimental and the design is implemented by a pretest-posttest design with a control group. The statistical population included all divorced parents whose children were 2-6 years old and had symptoms of separation anxiety disorder. Sampling conducted by a Purposive, non-random method with screening , In order to estimate the sample population, Cohen table was applied. The samples of the current research were collected by referring to kindergartens and the Judiciary of Mashhad. According to the SAAS-P questionnaire, 35 children declared their readiness and then randomly these subjects were divided into experimental (17 subjects) and control groups (18 objects). The experimental group had 10 sessions of CPRT therapy while the control group had no training. After training, a test was conducted for both groups. Then, data obtained from covariance analysis showed a significant reduction analyzed.

    Findings

    The results of covariance analysis showed a significant reduction in symptoms of separation anxiety in the experimental group. In addition, CPRT therapy on parents can reduce the symptoms of separation anxiety in children.

    Keywords: Separation anxiety disorder, CPRT therapy, divorce