فهرست مطالب

  • سال بیست و دوم شماره 2 (پیاپی 84، تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/06/30
  • تعداد عناوین: 7
|
  • حمیدرضا رحیمی*، ابوالفضل دلاوری صفحات 7-42

    پس از حدود نیم قرن از مطرح‏شدن رهیافت گفتمانی در حوزه علوم اجتماعی و سه دهه بهره‏گیری از این رهیافت در پژوهش‏ های سیاسی در ایران، انجام پژوهشی در مورد این پژوهش ‏ها ضروری به نظر می‏رسد. بر این اساس، در این مقاله این سوال مطرح شده که پژوهش‏ های مبتنی بر رهیافت گفتمانی در ایران دارای چه گرایش‏هایی در سطح نظری و مضمونی بوده و دچار چه کاستی ‏ها و چالش ‏هایی هستند؟ در پاسخ به این پرسش تلاش شده تا با فراتحلیل حجم نمونه‏ای (201 مورد) از پژوهش‏ های سیاسی مبتنی بر رهیافت گفتمانی و گرایش‏های نظری و تنوع موضوعات و مضامین غالب آن در پژوهش ‏های ایرانی نشان داده شود. همچنین یافته‏ های پژوهش نشان می‏دهد که این پژوهش ‏ها در دوسطح میزان انطباق دقیق این پژوهش‏ها با رهیافت گفتمانی و نیز نقدهای وارده بر این رهیافت در سطح جهانی دچار آسیب ‏ها و چالش‏هایی هستند.

    کلیدواژگان: رهیافت گفتمانی، فراتحلیل، پژوهش‏های گفتمانی، ویژگی‏ها، کاستی‏ها
  • ناصر برک‏پور، سیامک مسعودی* صفحات 43-70
    از نظر نویسندگان این مقاله، تفرق سیاسی و عملکردی، ضعف سازوکار هماهنگی و همکاری بین مدیران و مسئولان، بی‏توجهی به کارایی و اثربخشی اقتصادی، ابهام قانونی در نظام تقسیمات کشوری، ضعف در حوزه مشارکت مردمی و از همه مهم‏تر فقدان سیاست مشخص و برنامه‏ریزی‏شده در تصمیم‏گیری ها درباره تجزیه یا ادغام قلمروها ازجمله پیامدهای سیاست قلمرویی وضع موجود ایران است. براین‏اساس، اگر سیاست ادغام قلمروها به‏صورت برنامه‏ریزی‏شده و با واگذاری برخی اختیارات به سطوح محلی و کاهش رایزنی های سیاسی و تاثیر عوامل غیررسمی همراه باشد، می‏تواند برای برخی از حوزه های قلمرویی ایران مناسب باشد.
    کلیدواژگان: اصلاحات قلمرویی، تقسیمات کشوری، ادغام، تجزیه، مدیریت محلی، کارایی
  • حسین سلیمی، امین حجازی* صفحات 71-104

    تجربه نشان می دهد کشورهایی با جایگاه بین المللی مشابه ولی سنت های فرهنگی متفاوت، در مقابل رویدادها و تحولات به روش یکسانی تصمیم‏گیری نمی کنند. این ناشی از آن است که فرهنگ راهبردی، نظام ارزشی در زمینه تصمیم گیری فراهم می کند که سیاست خارجی کشورها را تحت تاثیر قرار می دهد. براین‏اساس، در این مقاله تلاش شده است به این سوال پاسخ داده شود که فرهنگ راهبردی چگونه بر تصمیم‏گیری سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران تاثیر می‏گذارد؟ فرضیه نویسندگان مقاله این است که فرهنگ راهبردی جمهوری اسلامی از طریق تعریف هویت ملی ایرانی- اسلامی و نقش‏های ملی خاص، تصمیم گیری سیاست خارجی ایران را تحت تاثیر قرار می‏دهد.

    کلیدواژگان: فرهنگ راهبردی، تصمیم‏گیری، سیاست خارجی، نقش ملی، هویت
  • رضا خلیلی*، محمد بابایی، کاظم لطفی صفحات 105-134

    هدف اصلی این مقاله، تلاش برای تدوین چارچوبی دقیق و قابل سنجش برای بررسی و تحلیل تاثیر برجام بر جایگاه راهبردی ایران در نظام بین‏الملل است. در این راستا، با استفاده از اسناد و منابع کتابخانه‏ای و اینترنتی موجود و با بهره‏گیری از مدل سوات، به بررسی و سنجش تاثیر برجام بر جایگاه راهبردی ایران در قالب دو محور قدرت- ضعف و تهدید- فرصت پرداخته می‏شود. نتایج و یافته‏ها فرضیه مقاله را مبنی بر اینکه برجام باعث ارتقای جایگاه راهبردی ایران در نظام بین‏الملل شده است به‏صورت کمی و دقیق تایید می‏کند.

    کلیدواژگان: برجام، جایگاه راهبردی، مذاکرات هسته‏ ای، نظام بین ‏الملل، ایران
  • محمد عابدی*، اعظم امینی صفحات 135-164
    در خصوص الزام‏آوربودن دستور موقت دیوان بین المللی دادگستری برای دولت مخاطب تردیدی نیست؛ اما درباره شیوه های تضمین اجرای چنین دستوری، رویه دیوان متفاوت بوده است. صدور دستور موقت در قضیه عهدنامه مودت و الزام آمریکا به صدور مجوزهای صادرات قطعات هواپیما برای دولت ایران و مانع ایجادنکردن بر سر راه صادرات اقلام غذایی و دارویی به ایران و شواهد حاکی از نقض مفاد این دستور از سوی آمریکا، دوباره مسئله درجه الزام دستور موقت و تضمین اجرای آن را مطرح کرده است. این مقاله با مطالعه رویه دیوان و مستندات حقوقی بین المللی، طبیعت تعهدات موضوع دستور موقت و شرایط تحقق نقض آن را واکاوی و شیوه های تضمین اجرای دستور موقت را با تاکید بر قضیه عهدنامه مودت بررسی کرده است. واژگان کلیدی: دستور موقت، عهدنامه مودت، دیوان دادگستری، مسئولیت دولت
    کلیدواژگان: دستور موقت، عهدنامه مودت، دیوان دادگستری، مسئولیت دولت
  • کاظم تاجیک*، کیهان برزگر، علی‏ اصغر کاظمی صفحات 165-192

    تحولات صورت‏گرفته در حوزه های عمومی و روابط انسانی که تاثیرات خود را بر مفاهیم کلانی مانند حاکمیت بر جای گذاشته است، بر موضوع محرمانگی در دیپلماسی نیز تاثیر گذاشته و به‏رغم استمرار پوسته ای از آن در مناسبات دیپلماتیک، سیری در تطور مفهومی آن ایجاد کرده است که منجر به ایجاد ترکیب به ظاهر پارادوکسیکال دیگری با عنوان «محرمانگی شفاف» شده است. به این ترتیب، تا زمانی که نظام دولت- ملت وجود داشته باشد، موضوع پنهان‏کاری نیز وجود خواهد داشت، اما محتوای آن‏چنان تغییر کرده و خواهد کرد که با وجود وحدت لفظی، شباهت زیادی به محرمانگی به‏شکلی که در کتب کلاسیک و حتی مدرن دیپلماسی از آن یاد می شده است، نخواهد داشت.

    کلیدواژگان: دیپلماسی، محرمانگی، دیپلماسی پنهان، شفافیت، محرمانگی شفاف
  • مهدی میرمحمدی* صفحات 193-202
    درک رایج از امنیت ملی در میان سیاست‏گذاران و کارگزاران اجرایی کشور، آن را بیشتر وظیفه نهادهای نظامی، اطلاعاتی و انتظامی تصور می‏کند. همچنین، برخی شواهد ساختاری مانند ایجاد کمیسیون مختص امنیت ملی در مجلس شورای اسلامی یا وجود شوراهای مستقلی در این زمینه مانند شورای عالی امنیت ملی یا شورای امنیت کشور، این معنا را متبادر می‏کند که در عمل، امنیت ملی و موضوعات مرتبط با آن قابل تمییز و تفکیک از سایر حوزه ها و امور مربوط به کشورداری است. این در حالی است که آنچه امنیت ملی خوانده می‏شود، نه یک بعد خاص از اداره کشور، بلکه نتیجه یا محصول کشورداری کارآمد در ابعاد سیاسی، فرهنگی-اجتماعی، زیست‏محیطی، اقتصادی و دفاعی است. به بیان دیگر، امنیت برآمده از کشورداری یکپارچه، متوازن و خردگرایانه در هر کدام از ابعاد مذکور است. یکپارچگی کشورداری به معنی آن است که اداره کشور «بسته‏ای به هم پیوسته» است که در آن نمی‏توان مسائل یک حوزه را از مسائل دیگر ابعاد جدا کرد؛ بلکه باید همزمان به اثرگذاری و اثرپذیری ابعاد از یکدیگر توجه کرد
|
  • Hamidreza Rahimi *, Abolfazl Delavari Pages 7-42

    After three decades of using the discourse-based approach to carry out political research in Iran, it seems necessary to do research on these research works. Therefore, this study asks what inclinations are reflected in both the theoretical framework and the content of discourse-based pieces of research in Iran and what the shortcomings and challenges are. In order to answer this question, this article has sought to present the theoretical inclinations, variety of subjects, and the dominant themes in Iranian research works through a meta-analysis of a sample size of 201 pieces of discourse-based political research. The findings of the article show that these research works have shortcomings and face challenges at two levels, namely the extent to which they conform to the rules of the discourse-based approach and criticisms of this approach at the international level.

    Keywords: Discourse-Based Approach, Meta-analysis, Discourse-Based Research, Features, Shortcomings
  • Naser Barakpour, Siamak Masoudi * Pages 43-70
    The authors of this article maintain that the current territorial policy in Iran has resulted in a number of issues, including political and functional divisions, flawed mechanisms for coordination and cooperation between managers and officials, disregard for economic efficiency and effectiveness, legal ambiguity in the system of administrative divisions in the country, lack of public participation, and, most importantly, lack of a clear and well-crafted policy for making decisions about dividing or merging territories. In light of the above-mentioned issues, it can be said that the merger of territories could contribute positively to some territorial divisions in Iran if it is carried out in a well-planned manner, some authority is delegated to local bodies, fewer political consultations are made, and the influence of unofficial factors becomes less strong.
    Keywords: Territorial Reforms, Administrative divisions, Merger, Dividing, Local management, Efficiency
  • Hossein Salimi, Amin Hejazi * Pages 71-104

    Experience shows that countries with similar international status but different cultural traditions do not make decisions in the same manner as each other in the face of new developments. The reason is strategic culture provides a system of values in the field of decision-making, which affects a country's foreign policy. This article is an attempt to answer how strategic culture influences foreign policy decisions of the Islamic Republic of Iran. The authors assume that the Islamic Republic's strategic culture influences its foreign policy decisions through defining an Iranian-Islamic identity and specific national roles.

    Keywords: strategic culture, Decision-making, Foreign Policy, National Role, Identity
  • Reza Khalili *, Mohammad Babaei, Kazem Lotfi Pages 105-134

    Studies and analyses carried out about the 2015 Iran nuclear deal, officially known as the Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA), have not properly and accurately addressed the impact of the agreement on Iran's strategic status. This article seeks to study and analyze the impact of the JCPOA on Iran's strategic status in the international system through defining an exact and measurable framework. The authors have studied and measured the impact of the JCPOA on Iran's strategic status with the help of documents and resources available in libraries or on the Internet and by using SWOT analysis to identify strengths, weaknesses, opportunities, and threats. The results and findings confirm the research assumption that the JCPOA has elevated Iran's strategic status in the international system.

    Keywords: JCPOA, Strategic Status, Nuclear negotiations, International System, Iran
  • Mohammad Abedi *, Azam Amini Pages 135-164
    Studies and analyses carried out about the 2015 Iran nuclear deal, officially known as the Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA), have not properly and accurately addressed the impact of the agreement on Iran's strategic status. This article seeks to study and analyze the impact of the JCPOA on Iran's strategic status in the international system through defining an exact and measurable framework. The authors have studied and measured the impact of the JCPOA on Iran's strategic status with the help of documents and resources available in libraries or on the Internet and by using SWOT analysis to identify strengths, weaknesses, opportunities, and threats. The results and findings confirm the research assumption that the JCPOA has elevated Iran's strategic status in the international system.
    Keywords: JCPOA, Strategic Status, Nuclear negotiations, International System, Iran
  • Kazem Tajik *, Keyhan Barzegar, Ali Asghar Kazemi Pages 165-192

    The authors of this article believes the developments that have taken place in public-related fields and human relations, which have influenced macro concepts such as sovereignty, have had an impact on the issue of confidentiality in diplomacy as well and have created a trend in its conceptual evolution–despite its traces being found in diplomatic relations–which in turn has created another seemingly paradoxical concept called "transparent confidentiality". The article would conclude that as long as a nation state system remains in place, the issue of secrecy will continue to exist. However, its content has undergone and will undergo such changes that, despite literal similarity, it will no longer look much like the concept of confidentiality used in classic books and even modern diplomacy.

    Keywords: Confidentiality in Diplomacy, Hidden Diplomacy, Transparency, Transparent Confidentiality