فهرست مطالب

جغرافیا و برنامه ریزی - پیاپی 68 (تابستان 1398)
  • پیاپی 68 (تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/06/31
  • تعداد عناوین: 15
|
  • حسن اسماعیل زاده* صفحات 1-21

    با ورود به هزاره سوم میلادی، شهرها در اثر رشد جمعیت و شهرنشینی، با چالش های گسترده ای ناشی از رشدی فراتر از ظرفیت های پاسخگو مواجه شده اند که نمود عینی آن را در مسائلی چون فقر شهری، کمبود زیرساخت ها، اسکان غیررسمی، رشد آلودگی ها، کاهش کیفیت زندگی و در مجموع، رشد ناپایداری ها می توان مشاهده نمود. در چنین وضعیتی، یافتن راهکارهای جدید و کم هزینه در جهت دستیابی به پایداری، بیش از پیش ضروری به نظر می رسد. بر این اساس، پژوهش حاضر استدلال می کند که هوشمندسازی، با بهره گیری از شاخص هایی همچون حکمروایی هوشمند، محیط زیست هوشمند، اقتصاد هوشمند، تحرک هوشمند، زندگی هوشمند و مردم هوشمند، رویکرد موثری در جهت نیل به پایداری (در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، محیطی و کالبدی) محسوب می گردد. روش تحقیق مبتنی بر روش همبستگی است، بدین معنی که ارتباط معناداری بین هوشمندسازی و پایداری شهری وجود دارد. گردآوری داده ها به روش های کتابخانه ای و میدانی (با ابزارهای پرسشنامه، مشاهده و مصاحبه) انجام شده است. در تحلیل داده ها نیز از آزمون های آماری توصیفی و استنباطی (شامل رگرسیون چندمتغیره، ضریب همبستگی پیرسون، آزمون تی تک نمونه ای، تحلیل واریانس، و ضریب بتا) استفاده شده است. جامعه آماری شامل محله های منطقه 6 کلانشهر تهران است که بنا به تقسیمات اداری شهرداری منطقه، از 18محله تشکیل شده است. پایایی شاخص ها به کمک آلفای کرونباخ و روایی آنها براساس روش صوری انجام شده است. نتایج تحقیق بیانگر وجود ارتباط مستقیم بین سطح هوشمندسازی و پایداری شهری است، به طوری که با افزایش سطح هوشمندی محله ها، بر میزان پایداری آن ها نیز افزوده می شود. محله های آرژانتین- ساعی و دانشگاه تهران که از بیشترین سطح هوشمندی برخوردار هستند، دارای بالاترین میزان پایداری نسبت به سایر محله ها می باشند و محله های قزل قلعه، گاندی و عباس آباد که از کمترین سطح هوشمندی برخوردارند، تقریبا دارای پایین ترین میزان پایداری نیز هستند.با ورود به هزاره سوم میلادی، شهرها در اثر رشد جمعیت و شهرنشینی، با چالش های گسترده ای ناشی از رشدی فراتر از ظرفیت های پاسخگو مواجه شده اند که نمود عینی آن را در مسائلی چون فقر شهری، کمبود زیرساخت ها، اسکان غیررسمی، رشد آلودگی ها، کاهش کیفیت زندگی و در مجموع، رشد ناپایداری ها می توان مشاهده نمود. در چنین وضعیتی، یافتن راهکارهای جدید و کم هزینه در جهت دستیابی به پایداری، بیش از پیش ضروری به نظر می رسد. بر این اساس، پژوهش حاضر استدلال می کند که هوشمندسازی، با بهره گیری از شاخص هایی همچون حکمروایی هوشمند، محیط زیست هوشمند، اقتصاد هوشمند، تحرک هوشمند، زندگی هوشمند و مردم هوشمند، رویکرد موثری در جهت نیل به پایداری (در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، محیطی و کالبدی) محسوب می گردد. روش تحقیق مبتنی بر روش همبستگی است، بدین معنی که ارتباط معناداری بین هوشمندسازی و پایداری شهری وجود دارد. گردآوری داده ها به روش های کتابخانه ای و میدانی (با ابزارهای پرسشنامه، مشاهده و مصاحبه) انجام شده است. در تحلیل داده ها نیز از آزمون های آماری توصیفی و استنباطی (شامل رگرسیون چندمتغیره، ضریب همبستگی پیرسون، آزمون تی تک نمونه ای، تحلیل واریانس، و ضریب بتا) استفاده شده است. جامعه آماری شامل محله های منطقه 6 کلانشهر تهران است که بنا به تقسیمات اداری شهرداری منطقه، از 18محله تشکیل شده است. پایایی شاخص ها به کمک آلفای کرونباخ و روایی آنها براساس روش صوری انجام شده است. نتایج تحقیق بیانگر وجود ارتباط مستقیم بین سطح هوشمندسازی و پایداری شهری است، به طوری که با افزایش سطح هوشمندی محله ها، بر میزان پایداری آن ها نیز افزوده می شود. محله های آرژانتین- ساعی و دانشگاه تهران که از بیشترین سطح هوشمندی برخوردار هستند، دارای بالاترین میزان پایداری نسبت به سایر محله ها می باشند و محله های قزل قلعه، گاندی و عباس آباد که از کمترین سطح هوشمندی برخوردارند، تقریبا دارای پایین ترین میزان پایداری نیز هستند.

    کلیدواژگان: شهر هوشمند، پایداری شهری، تهران، منطقه 6
  • کریم امینی نیا*، علی محمودی صفحات 22-44

    یکی از کارهایی که در زمینه اقلیم شناسی همدید انجام می شود تیپ بندی هواست. در این پژوهش به منظور شناسایی تیپ های هوای ایستگاه اهر ، داده های روزانه مربوط به 16 پارامتر جوی طی دوره آماری 1/1/1365 تا 10/10/1391 استفاده شده است. برای این کار یک تحلیل خوشه ایبا روش ادغام وارد بر روی ماتریس استاندارد شده با آرایه P(16 ×9227)، انجام گرفت که در این آرایه روز ها در سطرها ومتغیرها در ستون ها قرار دارند و در نهایت 5 تیپ هوا برای شهر اهر شناسایی شد که عبارتند از: 1- تیپ گرم، نیمه خشک و بدون بارش2- تیپ معتدل، نیمه مرطوب و کم بارش3- تیپ خیلی سرد و یخبندان، نیمه مرطوب و بدون بارش4- تیپ معتدل سرد، نیمه مرطوب و کم بارش5- تیپ سرد، بسیار مرطوب و پربارش. نتایج مطالعه نشان داد تیپ معتدل، نیمه مرطوب و کم بارش بیشترین فراوانی را در شهر اهر و تیپ گرم، نیمه خشک و بدون بارش کمترین درصد حاکمیت را دارا می باشند. همچنین بررسی تغییرات زمانی تیپ های شناسایی شده حاکی از سیر نزولی تیپ هوای سرد، مرطوب و پربارش بوده و این در حالی است که تیپ های هوای متمایل به گرم ، روند عکس (افزایشی) را نشان می دهد. همچنین تیپ های هوایی که در دوره سرد سال و در شش ماه دوم سال فعال هستند با 8/58 درصد بیشترین درصد حاکمیت را به خود اختصاص داده اند.

    کلیدواژگان: کلیدی : اهر، تیپ هوا، تحلیل خوشه ای
  • غلام حسن جعفری*، هژیر محمدی صفحات 42-61

    غییرات سطوح اساس از مهم ترین عوامل ناتعادلی فرم ها و فرایندهای در حوضه های آبریز است. حوضه آبریز قزل اوزن از زیرحوضه های دریای خزر، در طی کواترنری به شدت تحت تاثیر نوسانات سطح اساس بوده است. برای بررسی ژئومورفولوژیکی این اثرات در سراب قزل اوزن، با استفاده از نرم افزار GIS و نقشه های توپوگرافی و زمین شناسی آبراهه ها و لیتولوژی رقومی گردید و با توجه به شواهد تغییرات سطح اساس (اسارت و انحراف رودخانه ها و آبراهه های شعاعی همگرا) محدوده ی ژئونرون بیجار شناسایی شد. با استفاده از تئوری هندسه فراکتال و روش رتبه بندی هورتن- استرالر، نسبت انشعاب، طول آبراهه ها و بعد فرکتالی زیرحوضه ها محاسبه گردید. آثار تغییرات سطوح اساس محلی، به صورت سطوح تراکمی در 6 زیرحوضه انگوران چای، حسن آباد یاسوکند، یول کشتی، قروه و دهگلان، گرماب و سجاس رود شناسایی و تجزیه وتحلیل شد. در اطراف چاله بیجار 3 تراس دریاچه ای در ارتفاع 1561، 1540 و 1515 متری مشاهده گردید درحالی که در مرکز چاله فرایند کاوشی غلبه دارد. عدد 12/2 بعد آشوبناکی (فرکتالی) حوضه ی آبریز بیجار، دال بر شرایط تقریبا متعادل شبکه ی آبراهه ای در کل حوضه است که نشان دهنده متوقف شدن فرسایش قهقرایی در سرشاخه های رتبه ی یک است. در دو زیرحوضه یول کشتی و قروه دهگلان با بعد فرکتالی کمتر از 2 دال بر ضریب انشعاب بیشتر نسبت به مساحت حوضه است؛ در سر آب زیرحوضه های انگوران چای، سجاس رود و گرماب سرشاخه ها قادر به شکل گیری و عقب نشینی هستند. زیرحوضه حسن آباد یاسوکند با بیشترین عدد فرکتالی در بین زیرحوضه ها (25/3) به بیشترین حد تعادل خود رسیده و کمترین فرسایش قهقرایی در سرشاخه های آن مسلط است. بررسی رابطه ی بین بعد فراکتال نسبت انشعاب با مساحت حوضه های موردمطالعه دال بر یک رابطه ی معکوس و منفی است.

    کلیدواژگان: سطح اساس، ژئونرون، قزل اوزن، اسارت، انحراف
  • علی محمد خورشیددوست، حمید میرهاشمی*، موسی نظری صفحات 62-79

    به سبب تاثیر متقابل عناصر هواشناختی در محاسبه قدرت تبخیر جو، تخمین آن یک کار پیچیده و غیر خطی است. لذا برای تخمین آن باید از مدل های پیشرفته ریاضی استفاده نمود. در این مطالعه جهت برآورد قدرت تبخیر جو در سطح ایستگاه تبریز از شبکه های عصبی مصنوعی بر پایه دو الگوریتم آموزشی لونبرگ مارکوئت و الگوریتم ژنتیک، رگرسیون خطی چند متغیره و معادله پنمن فائو استفاده شده است. بر این اساس در مدل شبکه عصبی با اتخاذ یک و دو لایه پنهان و دو تابع فعال سازی تان سیگمویید و لوگ سیگمویید، 56 مدل شبکه عصبی تولید شد. ارزیابی و مقایسه نتایج این مدل ها براساس معیارهای چون ضریب تعیین و مجذور میانگین مربعات خطا نشان داد که دقت مدل ها بستگی به نوع تابع محرک، نوع الگوریتم آموزشی، تعداد لایه های پنهان و تعداد نرون های اتخاذ شده دارد. از سوی نتایج نشان داد که در مدل های تک لایه، دقت وزن دهی الگوریتم ژنتیک برای هر دو تابع فعال ساز بیش از الگوریتم لونبرگ مارکوئت است. از سویی در مدل های با دو لایه پنهان دقت وزن دهی الگوریتم آموزشی لونبرگ مارکوئت بیش از الگوریتم ژنتیک بوده؛ به طوری که دقیق ترین مدل شبکه با آرایش 5-7-7-1 با مجذور میانگین مربعات خطای 227/0 میلی‎متر بر اساس الگوریتم آموزشی لونبرگ مارکوئت و دو لایه پنهان و تابع فعال سازی تان سیگمویید تولید شده بود. همچنین مجذور میانگین مربعات خطای مدل رگرسیون خطی چند متغیره و معادله پنمن فائو به ترتیب به مقدار 79/0 و 34/1 بدست آمد. بنابراین مدل شبکه عصبی در قیاس با دو مدل مذکور دارای کارایی بهتر، ضریب دقت بیشتر و مقدار خطای کمتری جهت پیش بینی مقدار تبخیر ایستگاه تبریز است.

    کلیدواژگان: تبریز، قدرت تبخیر جو، شبکه عصبی مصنوعی، رگرسیون چند متغیره
  • علیرضا دربان آستانه*، مصطفی هرائینی صفحات 89-109

    امروزه، تاب آوری راهی برای تقویت جوامع محلی با استفاده از ظرفیت های آن ها نسبت به سوانح طبیعی مطرح می شود. در این راستا، هدف این پژوهش تحلیل و ارزیابی ابعاد و مولفه های تاب آوری اجتماعی - اقتصادی اجتماعات محلی بخش آفتاب است. روش تحقیق در این بررسی توصیفی- تحلیلی بوده که آمار و اطلاعات آن با استفاده از پرسشنامه به دست آمده است. جامعه آماری این پژوهش شامل 7811 خانوار ساکن در دو دهستان خلازیر و آفتاب است که با استفاده از فرمول کوکران، نمونه ای به حجم 216 نفر از بین آن ها با روش نمونه گیری تصادفی انتخاب گردید. در این پژوهش به منظور وزن دهی شاخص ها از تکنیک دلفی و به منظور تحلیل داده ها در راستای سطح بندی سکونتگاه های روستایی از تکنیک پرامیتی استفاده گردیده است. بر اساس یافته های تحقیق تنها شاخص شرایط شغلی و درآمدی با میانگین 3.41 بالاتر از حد متوسط سطح تاب آوری قرار دارد. و ویژگی های جمعیتی، آگاهی و دانش نسبت به بلایای طبیعی در شرایط متوسطی از سطح تاب آوری هستند و شاخص های پیوند و همکاری های اجتماعی و ظرفیت جبران خسارات مالی در پایین تر از سطح متوسط تاب آوری قرارگرفته اند. نتایج پرامیتی نشان داد روستاهای نعمت آباد، صالح آباد و مرتضی گرد در رتبه های اول تا سوم هستند. همچنین نتایج تحلیل کریجینگ نشان داد وضعیت تاب آوری اجتماعی اقتصادی در منطقه موردمطالعه در نواحی مرکز و شمال بخش در وضعیت نامناسب و در مناطق جنوبی و شمال غربی در وضعیت بهتری قرار دارند.

    کلیدواژگان: تاب آوری، زلزله، اجتماعات محلی، تکنیک پرامیتی، تکنیک کریجینگ، بخش
  • مجید رضایی بنفشه*، خلیل ولیزاده کامران، مینا محسن زاده صفحات 111-132

    برنامه ریزی مدیریت پیش از وقوع بحران از مسائل مهمی است که امروزه پیش روی مدیران شهری به ویژه در حوزه مدیریت بحران قرار دارد.  در این پژوهش مکان یابی پایگاه های چند منظوره مدیریت بحران در مناطق 1 ، 4 و 10 شهرداری تبریز که در شمال شهر تبریز قرار دارند  مورد مطالعه قرار گرفته است. در مرحله نخست به شناسایی و بررسی عوامل موثر بر مکان گزینی پایگاه ها، پرداخته شد. پس از گرد آوری و آماده سازی لایه ها، نقشه های رستری تهیه گردید و سپس وزن دهی به  پارامترها با استفاده از فرآیند AHP   در نرم افزار   Expertchoice انجام گرفت. در مرحله بعد لایه های اطلاعاتی بر مبنای مدل های IO، مدل بولین و Fuzzy با یکدیگر تلفیق و در نهایت از ترکیب نتایج حاصل از این مرحله گزینه هایی به عنوان مکان مطلوب، معرفی شدند و با توجه به قابلیت سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) در حل مسائل پیچیده شهری و سهولت در تحلیل و آنالیز های مکانی، از توانایی های این سیستم جهت آماده سازی، تلفیق و تحلیل لایه ها بهره گرفته شده است. که نتایج استخراج شده از پژوهش، بخش جنوبی منطقه چهار به عنوان گزینه برتر تعیین شد که دارای فضاهای شهری مناسب از قبیل فضاهای سبز، آموزشی، ورزشی و... می باشد و شرایط دسترسی مناسب تری دارند که دارای اولویت بیشتری برای استقرار این پایگاه ها می باشد، و بهترین مکان ها جهت مکان گزینی این پایگاه، مربوط به پارک های امیر کبیر، آنا، توحید و نواحی اطراف میدان جهاد به طرف 22 بهمن و چند نقطه دیگر ارزیابی شده است.

    کلیدواژگان: مدیریت بحران، سیستم اطلاعات جغرافیایی، فرآیند تحلیل سلسله مراتبی، مدل فازی، شمال تبریز
  • احمد رومیانی*، طاهره صادقلو، سروش صناعی مقدم صفحات 133-154

    فضاهای عمومی روستاها، فضاهایی هستند که به عموم مردم تعلق داشته و نیاز ذاتی مردم محلی در برقراری روابط اجتماعی چهره به چهره را در درون اجتماعات محلی افزایش داده است. این فضاها سبب شده است که خیابانها، میادین و گره گاه های روستایی جایگاه با ارزشی در برنامه ریزی و طراحی روستاها به دنبال داشته باشند، و زمینه برای افزایش کیفیت سرزندگی در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و محیطی در مناطق روستایی فراهم کنند. هدف از این پژوهش تحلیل نیازهای روستائیان از فضاهای عمومی در راستای ارتقای کیفیت سرزندگی در محدوده مورد مطالعه می باشد. روش تحقیق به شیوه توصیفی- تحلیلی، مبتنی بر مطالعات میدانی و از نوع تحقیقات کاربردی است. جامعه آماری تحقیق شامل دهستان دهدشت غربی از توابع شهرستان کهگیلویه می باشد که 1460 خانوار برآورد شده است، که براساس فرمول کوکران و با خطای 06/0 ، تعداد 226پرسشنامه به صورت تصادفی بین سرپرستان خانوارها توزیع و تکمیل شده است تا نیازهای خود را نسبت به افزایش کیفیت سرزندگی مورد سنجش قرار دهند. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون های آماری(فریدمن و رگرسیون و t نمونه ای) بهره گرفته شده است. نتایج آزمون فریدمن نشان داد که شاخص های آسایش، لذت و محافظت هر کدام به ترتیب 26/7، 90/4 و 78/3 بیشترین اولویت بندی ها رو به خود اختصاص داده اند. آزمون رگرسیون نشان داد که بیشترین میزان همبستگی بین شاخص های سرزندگی زیست محیطی و سرزندگی اجتماعی با میزان (382/0) و(275/0) می باشد و این شاخص ها نیز تاثیر مثبتی بر روی بقیه شاخص های تحقیق به دنبال داشته است.

    کلیدواژگان: کالبد روستایی، فضای عمومی، سرزندگی روستایی، دهستان دهدشت غربی
  • سمیه سلطانی گردفرامرزی*، سهیلا زارع، مهدی تازه صفحات 155-173

    عامل فرسایندگی باران مهم ترین عامل تاثیرگذار بر فرسایش خاک است که جهت کمی نمودن آن شاخص های مختلفی توسعه داده شده است. انتخاب شاخص مناسب با توجه به شرایط اکولوژیکی منطقه ضروری است. هدف از انجام این تحقیق، انتخاب بهترین روش زمین آمار جهت تهیه نقشه فرسایندگی باران در استان فارس می باشد. بدین منظور شاخص فورنیه برای 42 ایستگاه در استان فارس و اطراف آن محاسبه گردید و با روش های درون یابی IDW،GPI  وLPI ، مدل های مختلف روش RBF، کریجینگ ساده و معمولی، بهترین روش میانیابی تعیین و نقشه پهنه بندی شاخص مذکور تهیه گردید. در نهایت، از بین روش های قطعی و زمین آماری، روش تابع پایه شعاعی (RBF) با مدل نواری ضخامت کم نسبت به سایر روش های میان یابی، به عنوان بهترین روش برای پهنه بندی شاخص فرسایندگی استان فارس تعیین گردید. همچنین نتایج نشان داد که شهرستان نورآباد در شمال غرب استان با متوسط شاخص فورنیه 63/31 میلی متر و شهرستان ایزدخواست با 67/8 میلی متر به ترتیب بیشترین و کمترین میزان فرسایندگی باران را در بین شهرستان های استان دارند. روند موجود حاکی از آن است که مقدار شاخص فرسایندگی باران از شرق به غرب افزایش یافته بطوریکه 46 درصد از کل سطح استان دارای فرسایندگی کم و سه درصد از سطح استان دارای فرسایندگی خیلی زیاد بوده که به ترتیب بیشترین و کمترین سطح را به خود اختصاص داده اند.

    کلیدواژگان: فرسایش آبی، شاخص، فرسایندگی باران، پهنه بندی
  • بهروز ساری صراف، شعیب آب خرابات* صفحات 175-193

    در این تحقیق با بررسی 2448 روز طی ماه های می، ژوئن، ژولای، آگوست و سپتامبر 2015-2011 بصورت 4 دیده بانی در روز، در 241 روز تشکیل رودباد تراز پایین بر روی خلیج فارس شناسایی گردید. مطالعه این روزها حاکی از آنست که رودباد تراز پایین خلیج فارس در ماه می و بویژه از نیمه دوم این ماه، با گسترش کم فشار گنگ در جنوب آسیا و تشکیل زبانه ای از آن بر روی فلات ایران و تقابل آن با پرفشار آزور، بر روی خلیج فارس و مناطق اطراف آن شکل می گیرد. با تقویت و گسترش بیشتر کم فشار گنگ و بدنبال آن کم فشار شکل گرفته بر روی فلات ایران در ماه های ژوئن، ژولای و نیمه اول آگوست، رودباد تراز پایین خلیج فارس نیز به اوج شدت و گستردگی خود می رسد. از نیمه دوم آگوست و بویژه در ماه سپتامبر از قدرت و فراوانی این کم فشار بر روی فلات ایران کاسته می شود و فراوانی و شدت رودباد تراز پایین خلیج فارس نیز کاهش می یابد، بطوری که در نیمه دوم سپتامبر به ندرت می توان شاهد شکل گیری آن بود. بیشترین سرعت شبانه روزی این رودباد نیز در ساعت Z 18 (60%) و سپس در ساعت Z 00 (33%) رخ می دهد. همزمان با شکل گیری این رودباد، مراکزی از همگرایی رطوبت بر روی فلات ایران تشکیل می شود که رودباد تراز پایین خلیج فارس در شکل گیری آنها نقشی ندارد. بلکه نفوذ کم فشار گنگ به فلات ایران است که شرایط همگرایی و تشکیل هسته هایی از همگرایی رطوبت بر روی فلات ایران را ایجاد می کند.

    کلیدواژگان: رودباد تراز پایین خلیج فارس، کم فشار گنگ، پرفشار آزور، ایران
  • اسماعیل ضرغامی*، حمیدرضا عظمتی، درسا فتوره چی صفحات 195-213

    امروزه توسعه پایدار به مقوله مهم در تامین نیازهای شهری، جهت دست یابی به جامعه ای شادتر و محیط زیستی سالم تر تبدیل شده است. در سطح جهانی، برنامه ریزان از طریق ارائه چارچوب برنامه ریزی پایداری، به مدیریت ساخت و ساز و اولویت بندی معیارهای پایداری پرداختند. با توجه به رشد روزافزون جمعیت و ساخت و ساز توده ای مجتمع مسکونی در فضای شهری، تبعیت از معیارهای پایداری زیست محیطی و نیل به هدف توسعه پایدار در کشور ما به یک الزام تبدیل شده است. لذا، مقاله حاضر سعی بر آن دارد که با مدیریت اولویت های معیارهای پایداری در ایران، دستیابی به ارزیابی سیستماتیکی ساخت و ساز پایدار را ممکن سازد. در نتیجه، با شناخت هرچه بیش تر معیارهای پایداری زیست محیطی و اولویت بندی اهمیت این معیارها طبق نیازهای ساخت و ساز در جامعه ایرانی، می توان منبعی را برای برنامه ریزان ایجاد نمود. این پژوهش کاربردی و هدف آن ایجاد چارچوبی مناسب برای تصمیم گیری برنامه ریزان، جهت رسیدن به رویکرد پایدار در طراحی مجتمع های مسکونی در شهرهای ایران است. در این مقاله، برای کشف معیارها و مفاهیم پایداری زیست محیطی از روش توصیفی- تحلیلی و مطالعات اسنادی، کتابخانه ای و استفاده از تجارب محققین دیگر استفاده شده است تا دستیابی به مبانی نظری و ابزار پرسشنامه امکان پذیر گردد. پس از آن، با روش تصمیم گیری چندمعیاره، به ارزیابی اهمیت اولویت ها از دیدگاه متخصصین ایرانی طراحی پایدار، از طریق پرسشنامه هایی پرداخته خواهد شد. نتایج نشان داد که عواملی مانند ملاحظات انرژی و جو و ملاحظات مواد و منابع از جمله مهم ترین معیارهای پایداری زیست محیطی در ساخت و ساز مجتمع های مسکونی ایرانی است که باید در برنامه ریزی ساخت و ساز پایدار شهری مورد توجه قرار گیرد.

    کلیدواژگان: پایداری، زیست محیطی، تحلیل سلسله مراتبی فازی، برنامه ریزی و مدیریت، مجتمع مسکونی
  • ابوالفضل قنبری* صفحات 214-240

    یکی از مسایل عمده جمعیتی عموما در کشورهای جهان مساله سالخوردگی جمعیت و پیامدهای ناشی از آن است. لذا، هدف پژوهش حاضر، ارزیابی شهر تبریز بر اساس شاخص های شهر مطلوب سالمندان (نظیر مسکن، مشارکت اجتماعی، احترام و حمایت اجتماعی و خدمات سلامت) می باشد. روش تحقیق پژوهش حاضر، توصیفی - تحلیلی از نوع کاربردی و شیوه  جمع آوری داده ها و اطلاعات اسنادی و پیمایشی بوده و از ابزار پرسشنامه برای گردآوری داده ها استفاده شده است. جامعه آماری شامل کلیه سالمندان 60 سال به بالاتر بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1390 در بین مناطق 1 و 10 شهرداری تبریز است که با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونه به ترتیب برای منطقه 1، 138 و برای منطقه 10، 138 نفر به دست آمده است. سپس با بهره گیری از روش نمونه گیری در دسترس در بین مناطق 1 و 10 شهرداری تبریز توزیع و جمع آوری شده است. در روش تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون های پیشرفته آماری و مدل یابی معادلات ساختاری (SEM) استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که میانگین وضعیت مسکن، میزان مشارکت اجتماعی، حمایت اجتماعی و خدمات سلامت در بین سالمندان مورد مطالعه در حد متوسط به پایین می باشد و میانگین شاخص احترام در بین سالمندان در حد متوسط می باشد و میزان هر کدام از شاخص های شهر مطلوب سالمندان به جز شاخص مسکن، بر حسب نوع مسکن و منطقه سکونت پاسخگویان تفاوت معنی داری با هم ندارد. همچنین، میزان اثرگذاری حمایت اجتماعی و خدمات سلامت بر احترام برابر با (44/0)، میزان اثرگذاری مشارکت مدنی بر احترام برابر با (23/0) و میزان اثرگذاری مشارکت اجتماعی بر احترام برابر با (17/0) می باشد. با توجه به ضریب تبیین به دست آمده به این نتیجه می رسیم که سه متغیر (مسکن، حمایت اجتماعی و خدمات سلامت و مشارکت اجتماعی) در مجموع 82/0 از واریانس متغیر احترام را تبیین می کنند و 18/0 درصد دیگر مربوط به عواملی غیر از متغیرهای موجود می باشد.

    کلیدواژگان: : شاخص های شهر مطلوب سالمندان، مدل یابی معادلات ساختاری (SEM)، تبریز
  • پژمان محمدی ده چشمه*، داود مهدوی صفحات 241-260

    اهمیت حمل و نقل درون شهری با اختصاص حدود 25 درصد از فضای شهرها به خود و همچنین با فراهم سازی زمینه تحول و پویایی شهرها و شهروندان آنها غیر قابل انکار است. امروزه حمل و نقل شهری به دلیل مسائل و مشکلات و چالشهای مختلف از قبیل آلوده سازی هوای شهرها و آلودگی صوتی مورد توجه برنامه -ریزان شهری و محققان قرار گرفته است. در شهر شهرکرد در زمینه حمل و نقل پایدار  برنامه ریزی اصولی صورت نگرفته و زیرساخت های ضعیف حمل و نقل موجود، کفاف جمعیت رو به رشد شهر را ندارد و شهر با مشکلات جدی از جمله آلودگی های زیست محیطی، ترافیک و تصادفات روبرو است. از این رو ضروری است که مدیران و برنامه ریزان شهری با نگاه راهبردی به تحلیل وضعیت و برنامه ریزی در توسعه سیستم حمل و نقل شهری بپردازند. لذا در پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی، ابتدا بوسیله مدل SWOT نقاظ ضعف و قوت، فرصت ها و تهدیدات سیستم حمل و نقل شهرکرد شناسایی شده و سپس با استفاده ماتریس عوامل داخلی و خارجی جایگاه و موقعیت سیستم حمل و نقل شهر مشخص گردیده و بر این اساس راهبرهای ترکیبی برای بهبود وضعیت موجود پیشنهاد شده است. در نهایت با استفاده از ماتریس کمی برنامه ریزی راهبردی (QSPM) به اولویت بندی راهبردهای پیشنهادی پرداخته شده است.

    کلیدواژگان: شهر، حمل و نقل شهری، برنامه ریزی راهبردی، تحلیل SWOT، QSPM، شهرکرد
  • علی موحد، زهرا صحراییان*، محمد سلیمانی صفحات 261-280

    از ابتدای قرن حاضر تاکنون، تحولات شهرنشینی و دگرگونی های کالبدی آن، نتاج نامطلوبی بر ساختار شهر ایرانی داشته است، به گونه ای که شهر کنونی بدون ارتباط و توجه به ساخت و سازمان اولیه خود، مظهری از هم گسیختگی، توسعه ناموزون و نابرابری های اجتماعی- اقتصادی است. بنابراین، بررسی دگرگونی های ساختار فضایی- کالبدی محیط های شهری و هدایت آنها به سوی همسازی و تعادل فضایی، در ابعاد مختلف کالبدی، اجتماعی و اقتصادی امری ضروری است و از ناپایداری و نابرابری فضایی جلوگیری می شود. از این رو در این مقاله، به بررسی رابطه میان رشد پراکنده شهری و ساختار فضایی شهر پرداخته شده است. نوع پژوهش توصیفی - تحلیلی است، که به منظور بررسی میزان رشد پراکنده شهری با استفاده از20 شاخص و انجام روش تحلیل عاملی در 111محله شهر شیراز، در نهایت بر اساس7عامل (تراکم، قطعات ساختمانی، دسترسی، اختلاط کاربری، مرکزیت، بی قاعدگی نواحی ساخته شده و فضای فعالیت)، بررسی و در محیط Spss مورد تحلیل قرار گرفت، همچنین برای تحلیل ساختار فضایی شهر، با استفاده از روش چیدمان فضا نقشه خطی در محیط Depthmap تهیه گردید. نتایج نشان می دهد، ارتباط معنادار و معکوسی میان ارزش همپیوندی ساختار فضایی و رشد پراکنده شهر شیراز وجود دارد. به طوری که مقدارضریب همبستگی پیرسون(623/0-) و مقدار معیار تصمیم(sig.) 0.00 می باشد. بر این اساس محلاتی که دارای ارزش همپیوندی بالایی هستند، پیوند مناسبی با ساختار فضایی کل شهر دارند و بدون رشد پراکنده می باشند و محلاتی که ترکیب بندی شبکه معابر و ساختار فضایی آن ها با شهر همپیوند نبوده، دچار جداافتادگی فضایی گشته و رشد پراکنده شهری را به دنبال داشته اند.

    کلیدواژگان: ساختار فضایی، چیدمان فضا، ارزش همپیوندی فضایی، رشد پراکنده شهری، شهر شیراز
  • سیدهدایت الله نوری*، آمنه جوزی خمسلوئی صفحات 281-300

    مطالعه و شناخت توانمندی های نواحی جغرافیایی جهت ایجاد زمینه های علمی لازم به منظور نیل به بهره مندی بهتر از منابع موجود در راستای توسعه کشاورزی سودمند و پایدار ضروری است. ساختار کوهستانی منطقه فریدونشهر، اهمیت فضای جغرافیایی این ناحیه را از دیدگاه توسعه روستایی و کشاورزی دوچندان نموده است. بنابراین، رویکرد اصلی پژوهش حاضر، شناخت و معرفی توانمندی ها و محدودیت های مرتبط بر سطح زمین برای فعالیت کشاورزی در شهرستان می باشد. این مطالعه می تواند بخشی از طرح جامع تعیین قابلیت های اراضی ناحیه برای توسعه پایدار کشاورزی در منطقه باشد. در این مطالعه، ارزیابی توان زمین و تهیه نقشه های تعیین پتانسیل از طریق سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) بر مبنای رویکرد تحلیلی تصمم گیری چند معیاره (MCDM) انجام پذیرفته است. فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) جهت وزن دهی به معیارها و در نهایت روش ترکیب خطی وزنی (WLC) نیز جهت تلفیق نقشه ها در دستیابی به این نتیجه مورد استفاده قرار گرفته است. پارامترهای مورد استفاده در این مطالعه عبارتند از: توپوگرافی شامل مدل رقومی ارتفاع و شیب، ویژگی های خاک شامل: عمق خاک، بافت خاک و سنگریزه خاک و همچنین کاربری و پوشش زمین. نتایج ارزیابی توانمندی کشاورزی شهرستان نشان می دهد 25/6  درصد از منطقه در طبقه مناسب، 15/6 درصد  اراضی منطقه در طبقه نسبتا مناسب، 88/12  درصد از اراضی منطقه در طبقه کمی مناسب و 88/6 درصد از زمین منطقه در طبقه تقریبا نامناسب قرار گرفته اند. این در حالی است که 84/67 درصد از منطقه در محدودیت کامل برای فعالیت کشاورزی قرار دارد.

    کلیدواژگان: توان محیطی، کشاورزی، ارزیابی چند معیاره، توسعه روستایی، شهرستان فریدونشهر
  • فاطمه علی نژاد چمازکتی*، سعیده میرحق جو لنگرودی صفحات 330-351
    گسترش روزافزون تعداد و شمارگان نشریه های علمی از یک سو و استقبال، استفاده و وابستگی وسیع جامعه علمی به آن ها از سویی دیگر، بررسی کمی و کیفی نشریه های ادواری را به یکی از مهم ترین مسایل ارزیابی این نوع منابع تبدیل کرده است. این پژوهش با هدف ارزیابی و سنجش تولیدات علمی نویسندگان نشریه جغرافیا و برنامه ریزی در سال های 1394-1396 صورت گرفته است. نتایج نشان می دهد که در این سه سال 186 مقاله به چاپ رسیده است. حدود 55 درصد مقالات توسط اعضای هیات علمی دانشگاه ها و با مشارکت و همکاری گروهی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد میانگین ضریب مشارکت در این سه سال 59/0 بوده است که نشان دهنده میزان همکاری گروهی بین نویسندگان این نشریه می باشد. همچنین تعداد 97 مقاله با مشارکت نویسندگان همکار از یک دانشگاه تالیف شده و در 69 مقاله، نویسندگانی از دانشگاه های مختلف همکاری نمودند و این نشان می دهد نویسندگان این نشریه بیشتر به مشارکت درون موسسه ای گرایش دارند. دانشگاه تبریز، دانشگاه تهران و دانشگاه تربیت مدرس و دانشگاه پیام نور بیشترین همکاری را در تولید مقاله این نشریه دارند.
    کلیدواژگان: علم سنجی، نمایه استنادی علوم جهان اسلام، نشریه جغرافیا و برنامه ریزی، تولیدات علمی، هم تالیفی
|
  • Hassan Esmaeilzadeh* Pages 1-21

    In beginning of third millennium era, cities because of population growth and urbanization have been faced by increasing challenges such as urban poverty, lack of infrastructures, informal settlements, growth of pollutions, reduction of life quality, and finally growth of unsustainability. In this situation, finding new and less- cost solutions are more necessary for attaining sustainability. Therefore, this research reasons that smart- making, by having indicators of smart governance, smart environment, smart economy, smart mobility, smart living, and smart people, is effective approach for attaining sustainability (in economic, social, environmental and physical dimensions). Research method is correlation method, namely there is a logical relationship between smart- making and urban sustainability. Data gathering has been done using library and survey methods (by questionnaire, observation and interview tools). Information has been analyzed using descriptive and deductive tests (includes of multinomial Regression, Pearson correlation, One sample T-test, ANOVA Varian's, and Beta Coefficient). Case study is neighborhoods of zone 6 Tehran city, which are 18 neighborhoods according to municipality dividing's. Indicators reliability has been done using Cronbach's alpha, and their validity has been done using Face validity. Results show that there is a direct relationship between smart- making and sustainability that sustainability of nighbourhoods increases by growth of smart- making. Nighbourhoods of Arzhantin- Saei and Daneshgahe Tehran that have the most smart- making scale, simultaneous have the highest sustainability level, and Nighbourhoods of Ghezel Ghale, Gandi and Abbas Abad that have the least smart- making scale, simultaneous have the lowest sustainability level.

    Keywords: Smart City, urban sustainability, Tehran, Zone 6
  • KARIM AMININIA*, Ali Mahmoudei Pages 22-44

    One of the things done in the field of synoptic climatology is air typology. An air typology represents types of air that are similar enough in terms of particular atmospheric variables. The emergence of an air type in a certain area, on one hand, depends on the air masses entering to the area, and on the other hand, reflects the geographic conditions (roughness, adjacency to the masses of water, etc.) of that area. Since the geographic conditions of each area are usually constant, the difference in air types that come and go in the region is a function of the air masses that enter the area. Characteristics of the air masses while moving and crossing different areas, change, adjust and turn into another air. Given the fact that the repetition of air types determines the climate in an area, it is very important to identify the types of air. This is because without knowing the types of air dominating an area, management and planning will be very difficult and even impossible. This is while by identifying air types, it will possible to identify possible types of natural disasters in different sectors of agriculture, industry, etc. and prevent its damages. Since each type is related to circulation patterns, recognizing the characteristics, severity, and frequency of each type can show us their remaining time and duration of their domination, and help us in planning

  • Gholam Hassan Jafari*, Hazhir Mohammadi Pages 42-61

    Changes in the base levels are the most important factors of forms and processes’ imbalance in drainage basins. Ghezel Ozan basin, which is the sub-basin of Caspian Sea, has had many effects on base level fluctuations. In this study, Channels and Lithology were evaluated using GIS software and topographic and geological maps. Using evidences, the base level changes including the capture and diversion of convergent radial rivers and channels of Bijar geo-neuron in Qezal Oazan Basin were identified. Also, the relationship between branch and length of the channels in Bijar sub-basins was investigated using the fractal geometry theory and Horton- Strahler stream ordering method and their fractal dimension was calculated. The results show that the effects of changes in local base levels of Bijar hole can be traced as aggregate levels in the alluvial plains of 6 sub-basins of Angouran-Chay, Hassanabad Yasukand, Yol-Kashti, Ghorveh and Dehgolan, Garmab and Sujasrud. The prospecting process is visible in the center of the hole. At elevations of 1561, 1540 and 1515 meters in Bijar hills, 3 lake terraces have been observed. The fractal number of 2.12 of Bijar basin indicates that the whole basin is in a relatively moderate condition and the retardation erosion in the branches is going to be stopped. In the two sub-basins of Yol-Keshti and Ghorveh-Dehgolan, fractal dimension of less than 2 shows that the coefficient of branching is greater than the basin area. At the head of the water at the Angoran Chay, Sujasrud and Garmab sub-basins, the branches are still developing and retreating. Hassanabad Yasukand sub-basin with the highest fractal number among the sub-basins (3.25) reaches its maximum balance and the lowest erosion is dominant in its branches. Investigating the relationship between fractal dimensions and branching ratio with the area of the studied basins indicates a reverse and negative relationship.

    Keywords: Base level, Geoneuron, Ghezelozan, capture, Deviation
  • Ali Mohammad Khrshieddoust, Hamid Mirhashemi*, Mousa Nazari Pages 62-79

    Evaporation is one of the important factors in the hydrological cycle and is one of the determinants of energy equilibrium at ground level and water balance, which is required in various areas such as hydrology, hydrology, agriculture, forest management, and management of water resources (Sanei Nejad et al., 2011). In this regard, one of the basic data in designing irrigation and drainage networks is the amount of evaporation power in each region. Because the design of transmission networks, such as drainage or drainage channels, as well as other parts of water design, depends on the amount of water required by the evaporation phenomenon (Jahanbakhsh et al., 1380). In general, evaporation hydrology is generally referred to as the phenomenon of water It simply turns steam into a physical process.

    Keywords: Evaporation potential, Levenberg-Marquardt, genetic algorithms, Neural Networks
  • Ali Reza Darban*, Mostafa Haraeeni Pages 89-109

    Among the natural disasters of the earthquake, it has a special position because it causes more damage than severe floods and storms, as it occurs almost without fear of any warning. Due to Iran's location on the Alp-Himalayas earthquake belt, earthquakes sometimes shake different regions of the country and with their effects and consequences have incurred irreparable damage in various social, economic and environmental dimensions, especially in rural areas. For this reason, it disrupts the development of a settlement or region. Based on numerous studies carried out in Tehran, including the Aftab area in this city, in terms of vulnerability to earthquakes in high risk areas are very high. In this regard, the study of socio-economic capacities of communities in increasing the resilience and recognizing the dimensions of resilience in local communities is important and can be considered in future plans. Accordingly, the present study aims to investigate the socioeconomic resilience capacity and its spatial analysis in the villages of Aphat district in Tehran using primate techniques. Today, resiliency is proposed as a way to strengthen local communities against the natural disasters by using their capacities. In this regard, the aim of this study is to analyze and evaluate the different dimensions of social economic resilience of rural communities in Aftab district of Tehran County.

    Keywords: Resilience, Earthquake, local communities, promethee technique, kriging techniques, Aftab district (Tehran County)
  • Majeid Rezaei Banafsheh*, Kaleil Valizadeh, Mina Mohsenzadeh Pages 111-132

    Pre-crisis management planning is a matter of paramount importance which nowadays, urban managers have to deal with, especially in the filed of crisis management. In this research, finding locations for multi-purpose crisis management stations in regions 1, 4 and 10 of Tabriz municipality has been studied. At first step, the parameters affecting the selection of locations have been investigated. After gathering and preparing the layers, raster maps were obtained and subsequently, parameter weighing was done throughout the AHP process using Expertchoice software. At next step, data layers were combined together based on IO Boolean and Fuzzy models and the results were utilized to present some locations as desired onse, Due to the Geographic Information System in solving complex problems of urban and ease of analysis and spatial analysis , the ability of the system to prepare , collate and analyze the layers have been applied . The results obtained from this study, the southern part of the region which was set four as the best urban spaces such as green spaces, educational, sportive and etc, and better access conditions for the establishment of these bases is to have the highest priority and the best places for locating the base of the parks Amir Kabir, Anna, Tawhid and Jihad area around the field to 22 Bahman and a few other points is evaluated

    Keywords: Multi-Purpose database, Crisis management, Geographic Information System )GIS (, Analytic Hierarchy Process, Index Overlay, Fuzzy model, north of Tabriz
  • Ahmad Roumiani*, Tahere Saddlebag, Soroush Sanaei Moghaddam Pages 133-154

    Public places in villages are belonging to all the people and they are built to provide needs of having relationship among people. That’s why nowadays these kinds of places must have a great role in planning of rural areas and by that they would be able to improve the level of happiness and wealth among people in all economic, social, cultural and environmental aspects. Therefore, the main abject of this project would be analyzing the needs of the people from this kind of public places in the study area. Research method is of descriptive-analysis based on field research and observations and it’s a functional project. Statistic community is habitants of Dehdasht gharbi of kohkilouye province which includes over 1460 households in the region. Among these 1460 families we chose randomly 226 samples using Cochran formula with 0.06 percent risk of error. For analyzing data, we have used freedman and correlation tests. The results of the freedman showed that indicators; comfort, pleasure and conservation have allocated themselves the most part of the periodization with amounts of 7.26, 4.90 and 3.78 respectively. On the other hand, results of the multiple regression tests showed that most of the correlation is between environmental skeletal and social vitality with amount of 0.372 and 0.275 respectively and these indicators have had great influence on other indicators as well.

    Keywords: : rural skeleton, public space, rural vitality, Dehdasht gharbi Village
  • Somyyeh Soltanei*, Soheila Zareh, Mahdei Taze Pages 155-173

    Rainfall erosivity factor is the most important factor influencing soil erosion. Various indicators has been developed to quantify it. Selection the appropriate index due to ecological conditions is necessary. Therefore mapping rainfall erosivity and awareness its changes, plays an important role in soil conservation, erosion control and land management. The purpose of this study is the selection of the best geostatistic method for mapping the rainfall erosivity factor in Fars province. In first step Fournier factor was calculated for 42 stations in Fars province and its surrounding and was determined the best geostatistic method using IDW, GPI, LPI, RBF, Ordinary and Simple and was prepared zoning map for Fournier factor. The results showed that among the various geostatistic techniques, RBF method (Thine plate Spline) is the best method for mapping rainfall erosivity factor in Fars province. Also, Noorabad city in northwest of province with an average of 31.6 mm Fournier and Izadkhast city with 8.67 were determined as the highest and lowest of the erosivity index. Also, Fournier index has increased from the East to the West as 46% of the province has a low erosion and 3% of the province has been high erosion that have had the highest and lowest levels.

    Keywords: water erosion, factor, rainfall eosivity, Mapping
  • Behrooz Sari Sarraf, Shoaieb Abkharabat* Pages 175-193

    As a core of wind speed, Low Level Jet (LLJ) of the Persian Gulf is made on the Persian Gulf and its surrounding in the low levels of the atmosphere during the hot period of the year.  Known as north wind, this jet appears in the body of a more extensive current of wind with the northern, northwestern, southern, southeastern direction. North wind often blows from the mountainous regions of Turkey and Iran to the southern regions. Except for topographic reasons, the formation of this wind is influenced by hollow topography of low regions of Mesopotamia and Khouzestan appearing as a corridor. Reaching the Persian Gulf, this phenomenon is intensified as the water area of the Persian Gulf is besieged as a low hollow by Zagros Mountains and Arabic Peninsula aggravating the wind.

    Keywords: Persian LLJ, Gang Low, Azores High, Iran
  • Esmaeil Zarghami*, Hamidreza Azemati, Dorsa Fatourehchi Pages 195-213

    Today, sustainable development has become an important issue in meeting the urban needs for a happier and more environmentally friendly community. At the global level, planners manage residential construction through prioritizing sustainability criteria as well as providing sustainability planning framework. Due to the growing population and mass construction of residential complexes in urban areas, compliance with the criteria of environmental sustainability and achieving sustainable development in our country has become a requirement. Therefore, the present paper aims to achieve a systematic sustainability assessment regarding construction by managing the priorities of sustainability criteria in Iran. As a result, by getting to know the environmental sustainability criteria and prioritizing the importance of these criteria based on the needs of the Iranian community's residential construction, a suitable guidance can be provided to planners. The purpose of this research is to provide an appropriate framework for planners' decision making in order to consider sustainability and achieve a suitable approach in sustainable design of residential complexes in Iran. In this paper, the investigation of the criteria and concepts of environmental sustainability has been done through descriptive-analytical method and documentary studies, library and researchers' experiences in order to achieve the theoretical foundations and questionnaire. Afterwards, by using multi-criteria decision-making method, the questionnaire will be used to assess the importance of priorities from the perspective of Iranian sustainabiloity designers. The results showed that Also, factors such as energy and atmosphere considerations, and materials and resource considerations are amongst the most important environmental sustainability criteriain terms of construction, which should be considered in the planning of sustainable construction of residential complexes in Iran.

    Keywords: environmental, Sustainability, fuzzy hierarchy analysis, planning, management, residential complex
  • Abolfazl Ganbari* Pages 214-240

    One of the major issues of population in the world is generally the problem of the aging population and the consequences of it. Therefore, the aim of this study is to evaluate the city of Tabriz based on favorable city indicators of the elderly (such as housing, social participation, respect and social support and health services). The methodology of this research is descriptive-analytical of the applied type and the method of collecting data and documentary and survey data. A questionnaire was used to collect data. The statistical population includes all 60 years old and older elderly people based on the general population census and housing in 1390 in the regions 1 and 10 of Tabriz Municipality. Using the Cochran formula, the sample size for area 1, 138 and for area 10, 138 it is achieved. Then, using the available sampling method, distributed among the regions 1 and 10 of Tabriz Municipality. Statistical analysis and structural equation modeling (SEM) have been used in data analysis. The results of the study indicate that the average housing situation, the rate of social participation, social support and health services among the elderly were moderate to low And the average respect index among the elderly is moderate and the level of each of the desirable city indicators of the elderly, except for the housing index, does not differ significantly in terms of housing type and residence area of respondents. Also, the effect of social support and health services on respect is equal to (0.44), the effectiveness of civic participation on respect is equal to (0.23) and the effectiveness of social participation on respect is equal to (0.17). Regarding the coefficient of explanation, we conclude that three variables (housing, social support and health services and social participation) explain a total of 0.82 of the variance of the variable of respect, and another 18.1% is related to factors other than existing variables.

    Keywords: Favorable City Indicators of the Elderly, Structural equation modeling (SEM), Tabriz
  • pejhman mohamdi deh cheshmeh* Pages 241-260

    The importance of inner city transport with accounting for about 25 percent of its urban spaces, as well as the field of mobility by providing cities and their citizens, it is very clear and undeniable. Today, urban transport, due to the problems and challenges, such as urban air pollution and noise pollution, the attention of urban planners and researchers. In Shahrekords, in the field of sustainable transport planning has been done, and poor transport infrastructure available, not enough for the growing population of the city, and the city has serious problems, such as environmental pollution, traffic is facing. Hence it is essential that managers and urban planners with the strategic outlook, analysis and planning in the development of urban transport systems, pay. Therefore, in this study, using  an analytical method, first by the model SWOT weaknesses and strengths, opportunities and threats transport system Shahrekord, identified, and then use the matrix of evaluation criteria and internal and external factors, the city ​​transit system known position, and accordingly a combination strategies to improve the situation suggested. Finally, using quantitative strategic planning matrix (QSPM), to prioritize proposed strategies, are discussed.

    Keywords: city, urban transport, Strategic planning, analysis of SWOT, QSPM
  • Ali Movahed, Zahra Sahraeyan*, Mohamad Soleimani Pages 261-280

    Since the beginning of the present century, the changes in urbanization and its physical transformations have had unfavorable consequences on the structure of the Iranian city, so that the current city, without any attention to its initial construction and organization, has been characterized by disruption, irregular (uneven) development and Socio-economic inequalities. Therefore, the study of changes in the spatial and physical structure of urban environments and their orientation towards harmony and spatial equilibrium is necessary in various aspects of physical, social and economic and preventing spatial instability and inequality.Since it is difficult and impossible to understand the structure and frame of cities based on the analysis of all parts of the city. therefore, analyzing the spatial structure of cities in relation to urban development pattern needs to be able to respond to these spatial spatial complexities and help to understand the structure and spatial structure of modern cities .of theories and methods that study the structure and configuration of urban spac is space layout theory. based on this theory, the city structure and  basics.

    Keywords: Space structure, Space Syntax, space Integration value, Urban Sprawl, Shiraz City
  • Hedayat Nouri*, Ameneh Jovzi Khamesluei Pages 281-300

    Study and recognition of the capabilities of geographic regions to create the systematic scientific fields to achieve better use of available resources for useful and sustainable agriculture development is necessity. The mountain structure of Fereydounshahr has been increase the important of geographical spaces of this field from the point of view of rural development and agriculture.  Therefore, the main approach in this research is identifying and introducing the capabilities and limitations associated with land level for agriculture activities in the study field. This research could be part of a comprehensive land capability plan for sustainable agriculture development in field. In this study, the evaluation of land potential and the preparation of potential determination maps through the Geographic information system GIS based on the multi-criteria decision-making analytical approach (MCDM) has been carried out. Hierarchical analytic process (AHP) to weigh the criteria, and finally, weighted linear combination (WLC) method has also been used to integrate maps in order to achieve this result. The parameters were used in this study are topography including a digital elevation model and slope, soil characteristics including soil depth, soil texture, and soil gravel, as well as land use and land coverage. The results of the evaluation of the agricultural ability of the county show that 6.25% of the area is suitable, 6.15% of the land is relatively suitable, 12.88% of the land area is slightly suitable and 6. 88 % of the area is almost unsuitable. This is while 67.84% of the area is in full constraint for agricultural activity.

    Keywords: : Environmental Capacity, Agriculture, Land, multi-criteria evaluation, rural development, Fereydoun Shahr County
  • Fatemeh Alinezhad Chamazkoti *, Saeideh Mirhagg Pages 330-351
    The growing number of scientific journals’ issues on one hand, and the widespread use and dependence of the scientific community on the other hand, have turned the quantitative and qualitative periodicals review into one of the most important issues in this type of resource evaluation. This research was conducted with the aim of evaluating the scientific products of the authors of Geograohy & Planning from 2015 to 2017. The results show that 186 articles have been published in this journal in these three years. Approximately, 55% of the articles were conducted by the universities’ faculty members through a team collaboration. The results show that the average of co-authorship-rate in these three years was 0.59, which indicates the level of collaboration between authors of this journal. A total of 97 papers were co-authored with the participation of fellow authors from a university and 69 articles from authors of different universities, indicating that this journal’s authors are more inclined to participate in inter-institute activities. Tabriz University, Tehran University and Tarbiat Modares University and Payame Noor University have the most cooperation in producing journal articles.