فهرست مطالب

پژوهش های پنبه ایران - سال هفتم شماره 1 (بهار و تابستان 1398)
  • سال هفتم شماره 1 (بهار و تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/06/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • حسن باقرآبادی، محمد آرمین*، اسماعیل فیله کش صفحات 1-14
    به منظور بررسی اثر تاریخ کشت بر عملکرد و اجزای عملکرد پنبه در شرایط کشت رایج و کشت با فواصل ردیف خیلی کم، آزمایشی به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی سبزوار در سال زراعی 1392 انجام شد. تاریخ کشت (کشت معمول (اول خرداد) و کشت تاخیری (اول تیر)) به عنوان فاکتور اصلی و سیستم کشت (فواصل ردیف خیلی کم (فاصله ردیف 20 سانتی متر(تراکم 25 بوته در مترمربع)، کشت رایج (فاصله ردیف 50 سانتی متر (تراکم 10 بوته در مترمربع) و کشت کرتی (متوسط تراکم 8 بوته در مترمربع) به عنوان فاکتور فرعی در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که تاریخ کشت و سیستم کشت اثر معنی داری بر ارتفاع بوته، تعداد غوزه در بوته، وزن غوزه و عملکرد وش داشت. تاخیر در تاریخ کشت سبب کاهش 61/13 درصدی ارتفاع، 41/27 درصدی تعداد غوزه، 63/14 درصدی وزن غوزه و 83/24 درصدی عملکرد وش در مقایسه با تاریخ کشت معمول داشت. کشت با فواصل ردیف خیلی کم نسبت به سایر روش های کشت از نظر عملکرد و اجزای عملکرد برتر بود. در مجموع نتایج نشان داد که کشت با فواصل ردیف خیلی کم در تاریخ کشت اول خرداد بیشترین عملکرد وش را در پنبه در شرایط آب و هوایی سبزوار تولید کرد. بر این اساس کشت در تاریخ اول خرداد با فاصله ردیف 20 سانتی متر جهت حصول عملکرد مناسب توصیه می شود.
    کلیدواژگان: تراکم بوته، پنبه، روش کاشت، عملکرد وش
  • حجت الله محمودجانلو، عمران عالیشاه* صفحات 15-32

    در این آزمایش،8ژنوتیپ پنبه در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در ایستگاه تحقیقات پنبه هاشم آباد واقع در یازده کیلومتری شمال غربی شهرستان گرگان به‎مدت یک سال زراعی مورد ارزیابی قرار گرفتند. آزمایش در چهار تکرار با الگوی کاشت 20×80 سانتی متر و هرتیمار در چهار خط11 متری کشت گردید. میانگین ها با آزمون دانکن در سطح 1% مورد مقایسه قرار گرفتند و همبستگی صفات در ارقام فوق مشخص شد. نتایج حاصل از تجزیه واریانس صفات نشان داد که اختلاف ارقام در صفات عملکرد کل، عملکرد چین اول، تعداد شاخه رویا، وزن غوزه، ارتفاع بوته و عملکرد چین دوم در سطح 1% ودر صفات تعداد شاخه زایا، طول شاخه زایا، طول شاخه رویا و تعداد غوزه در سطح 5% معنی‎داربود.از لحاظ عملکرد وش ژنوتیپ های N-200،3259 ،43347وB-557، از لحاظ عملکرد چین اول و زودرسی ژنوتیپ های N-200وB-557برتر بودند وژنوتیپ های43259، Gukorovaو43347از رشد متعادل تر و ارتفاع کمتر نسبت به سایر ژنوتیپ هابرخوردار بودند. در این تحقیق اکثر ژنوتیپ ها در گروه ارقام زودرس بودند و همبستگی بین عملکرد کل با تعداد غوزه، تعداد شاخه زایا و عملکرد چین اول مثبت و معنی دار، ولی با ارتفاع بوته منفی و معنی دار بود.

    کلیدواژگان: ارقام پنبه، ارزش زراعی، زودرسی، همبستگی
  • عبدالرحمان خسروی، سید غلامرضا موسوی* صفحات 33-56
    به منظور ارزیابی اثر آبیاری، محلول پاشی متانول و تراکم بوته بر صفات مورفوفیزیولوژیکی، عملکرد و اجزای عملکرد پنبه، آزمایشی به صورت کرت های دوبار خرد شده در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1393 اجرا گردید. دور آبیاری (آبیاری پس از 120 و 240 میلی متر تبخیر تجمعی از تشتک تبخیر) به عنوان فاکتور اصلی، محلول پاشی متانول (صفر، 10 و 20 درصد حجمی) به عنوان فاکتور فرعی و تراکم بوته (10 و 20 بوته در متر مربع) به عنوان فاکتور فرعی فرعی بود. نتایج نشان داد که دور آبیاری اثر معنی داری بر ارتفاع بوته ، تعداد انشعابات ساقه اصلی، قطر ساقه، هدایت روزنه ای، شاخص کلروفیل، محتوای نسبی آب برگ، تعداد غوزه در متر مربع، عملکرد پنبه دانه و الیاف، عملکرد وش و عملکرد بیولوژیک داشت. با کاهش دور آبیاری از 240 به 120 میلی متر تبخیر تجمعی این صفات به طور معنی دار و به ترتیب 3/16، 8/48، 3/25، 4/105، 6/11، 6/23، 9/60، 8/60، 6/76، 9/68 و 6/55 درصد افزایش یافت. محلول پاشی متانول نیز تعداد غوزه در متر مربع و عملکردهای دانه، الیاف، وش و بیولوژیک را به طور معنی داری افزایش داد. همچنین ارتفاع بوته، تعداد غوزه در مترمربع و عملکردهای دانه، الیاف، وش و بیولوژیک با افزایش تراکم از 10 به 20 بوته در متر مربع، به طور معنی‎دار و به ترتیب 4/14، 5/23، 4/15، 7/26، 2/21 و 6/17 درصد افزایش یافت. به طور کلی بر اساس نتایج این آزمایش تیمار آبیاری پس از 120 میلی متر تبخیر از تشتک تبخیر، محلول پاشی 10 درصد حجمی متانول و تراکم 20 بوته در مترمربع برای زراعت پنبه در بیرجند مناسب به نظر می رسد.
    کلیدواژگان: آبیاری، متانول، تراکم، پنبه، مورفوفیزیولوژی
  • محسن آزادبخت*، مهشید جهانیان، علی اصغری، شهرام نوروزیه صفحات 57-70
    پنبه از گیاهان پر کاربرد و اقتصادی بوده که به دلیل مشکلات برداشت دستی در ایران کاشت آن رو به کاهش است. دانستن خواص مکانیکی اجزا مختلف گیاه پنبه به انتخاب و جایگزینی روش مکانیزه به جای دستی کمک خواهد کرد. غوزه های مورد استفاده پنبه در این تحقیق از ساقه اصلی گیاه به صورت تصادفی جدا شد و با استفاده از دستگاه کششفشار اثرات سرعت بارگذاری و رطوبت غوزه در قالب چین های متفاوت پنبه بر روی  نیرو و انرژی لازم برای جداسازی چهار رقم غوزه پنبه (گلستان، خورشید، ساجدی، کاشمر) بررسی شد. نتایج نشان داد اثرات رقم و سرعت بارگذاری و همچنین اثرات متقابل رقم در سرعت بارگذاری و چین در رقم بر روی نیروی جداسازی در سطح یک درصد معنی دار شد ولی اثر چین و اثر متقابل چین در سرعت بارگذاری معنی دار نشد.بیشترین نیروی جداسازی 7/22 نیوتن(رقم کاشمر سرعت بارگذاری 10) و کمترین نیروی جداسازی 922/4نیوتن (رقم گلستان سرعت بارگذاری 5) بود. همچنین رقم کاشمر در چین اول بیشترین نیروی جداسازی (567/23 نیوتن)و رقم گلستان چین سوم کمترین نیروی جداسازی (967/5 نیوتن) را داشتند.اثرات چین، رقم، سرعت بارگذاری و اثر متقابل چین در رقم در سطح یک درصد و اثر متقابل چین در سرعت بارگذاری در سطح پنج درصد بر روی انرژی جداسازی معنا دار شد ولی اثر متقابل رقم در سرعت بارگذاری معنی دار نشد. بیشترین و کمترین انرژی جداسازی به ترتیب، 45/96 میلی ژول بر میلی متر (رقم کاشمر چین اول) و 476/26 میلی ژول بر میلی متر (رقم گلستان چین سوم) می باشد. به طورکلی کمترین نیرو و انرژی جداسازی در رقم گلستان و بیشترین نیرو و انرژی جداسازی در رقم کاشمر مشاهده شد.
    کلیدواژگان: پنبه، انرژی جداسازی، غوزه، رقم، چین
  • محمود مالی* صفحات 71-86
    آزمایش به صورت اسپلیت پلات فاکتوریل که فاکتور اصلی شامل تاریخ کاشت در 3 سطح (1-زودکاشتی، 2-کشت مطلوب 3- کشت دیرهنگام) و فاکتور فرعی شامل نوع پوشش بذر در 6 سطح (1-بذرکرک دار بدون پوشش2-بذر دلینته بدون پوشش 4-بذر کرک دار با پوشش محلول بذرپوش  5-بذر دلینته با پوشش محلول بذرپوش 5- بذر کرک دار گوگردی به کمک محلول بذرپوش 6-بذر دلینته با پوشش گوگردی به کمک محلول بذرپوش) در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در سه تکرار، در گرگان(هاشم آباد) به مدت دو سال از سال 1389 انجام شد. پوشش بذور پنبه با گوگرد از طرفی نیاز به کرک زدایی با اسید سولفوریک را برای کشت مکانیزه و از طرف دیگر وجود گوگرد نیاز به استفاده از قارچکش را از بین می برد. نتایج نشان داد که به جز عملکرد وش، تاریخ کاشت روی سایر صفات تاثیر معنی داری نداشته است. کشت مطلوب با میانگین 13 غوزه در بوته، کاشت به موقع با میانگین وزن سی غوزه 163گرم، کشت مطلوب با میانگین وش 5/1955 کیلوگرم در هکتار،67 گرم الیاف و 41% الیاف از برتری برخوردار بود. اثر متقابل تاریخ کاشت و سال روی کلیه صفات عملکردی معنی دار نبود. کاشت دیرهنگام در سال دوم اجری آزمایش با میانگین 18 غوزه در بوته و وزن سی غوزه 164 گرم از شرایط بهتری برخوردار بود. زودکاشتی در سال دوم با میانگین 2845 کیلوگرم در هکتار وش بیشتری تولید کرد. کاشت به موقع در سال دوم با میانگین 73 گرم و 46% بیشترین وزن و درصد الیاف را تولید کرد. پوشش بذر به جز عملکرد وش روی سایر صفات عملکردی اندازه گیری شده تاثیر معنی داری نداشته است. اختصاص بیشترین تعداد غوزه در بوته به تیمار پوشش گوگردی بذر کرک دار (13) حاکی از نقش گوگرد در فرآیند تلقیح گل می باشد. تیمار یاد شده از بیشترین وزن سی غوزه نیز 164 گرم برخوردار بود. می توان این مطلب را به نقش گوگرد در اسیمیلاسیون وانتقال بهتر کربوهیدرات ها نسبت داد. بیشترین عملکرد وش از تیمار پوشش گوگردی بذر دلینته به کمک محلول با میانگین 1896 کیلوگرم در هکتار به دست آمد.
    کلیدواژگان: تاریخ کاشت، پوشش بذر، گوگرد، محلول بذرپوش، عملکرد پنبه
  • فهیمه رستمی مسکوپایی، علی کرامت زاده*، رامتین جولایی، حبیب الله کشیری صفحات 87-102
    مطالعه حاضر با هدف بررسی سودآوری اقتصادی و مالی سیستم های مختلف کشت پنبه و تاثیر آن بر الگوی کشت شهرستان گرگان در سال زراعی 94-1393 صورت گرفته است. اطلاعات مورد نیاز از بین 50 کشاورز که اقدام به کشت پنبه در سه سیستم کشت تک کشتی، دوکشتی (پنبه- باقلا) و مخلوط (پنبه-کنجد) نموده اند با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای جمع آوری و توسط نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. سپس به تعیین الگوی بهینه کشت شهرستان گرگان با استفاده از اطلاعات 295 کشاورز در شهرستان گرگان و با استفاده از مدل برنامه ریزی ریاضی و نرم افزار GAMS پرداخته شده است. نتایج بررسی سودآوری نشان می دهد که سیستم دوکشتی پنبه به ترتیب 18 و 26 درصد سودآوری اقتصادی بیشتر و 20 و 22 درصد سودآوری مالی بیشتر نسبت به سیستم های تک کشتی و مخلوط دارد. نتایج تعیین الگوی بهینه کشت شهرستان گرگان نشان می دهد که سیستم دوکشتی پنبه به دلیل سودآوری اقتصادی و مالی بیشتر نسبت به سیستم های دیگر در کنار سایر محصولات، در الگوی کشت شهرستان وارد شده و سایر سیستم های کشت پنبه از مدل حذف گردید. طبق یافته های این مطالعه پیشنهاد می گردد که با تشویق کشاورزان به استفاده از سیستم کشت دوکشتی می توان سطح زیرکشت پنبه را در شهرستان گرگان افزایش داد.
    کلیدواژگان: سودآوری اقتصادی، سودآوری مالی، سیستم کشت مخلوط پنبه، الگوی بهینه کشت، گرگان
  • زیبا حسن آبادی، علیرضا عسکریان زاده*، علی نادری عارفی صفحات 103-114
    سفید بالک پنبه Bemisia tabaci (Hemiptera.: Aleyrodidae) یکی از مهم ترین آفات پنبه است.برای کنترل سفیدبالک می توان از روش های بیولوژیک، شیمیایی و زراعی از جمله ارقام مقاوم استفاده نمود. در این مطالعه، مقاومت ژنوتیپ های مختلف پنبه نسبت به سفید بالک پنبه در شرایط مزرعه در منطقه گرمسار ارزیابیگردید. برای این منظور خسارت سفیدبالک پنبهروی 10 رقم طی آزمایشی در قالب طرح کرت های خرد شده با چهار تکرار انجام شد. ارقام آزمایشی عبارت بودند از: BC244،SKT133، SAHEL، NSK847، SNK2772، GKTB113، K8802، SKSH249، K8801 وVARAMIN. این بررسی نشان داد زمان شروع آلودگی در ارقام مختلف متفاوت است و ارقامBC244 و VARAMIN زودتر به آفت آلوده شدند. در زمان اوج آلودگیبیشترین جمعیت آفت روی ارقام BC244 و VARAMIN و کمترین آلودگیروی ارقام  GKTB113و K8802 دیده شد. طی نمونه برداری زمان های مختلف بیشترین آلودگی روی ارقامBC244  و VARAMIN و کمترین آلودگی مربوط به ارقام K8802SNK2772 و  NSK847بود. همچنین نتایج نشان داد که آفت باعث کاهش معنی دار تعداد غوزه و وزن غوزه می شود و بیشترین کاهش در رقم VARAMIN و SAHEL و کمترین کاهش در رقم SNK2772 دیده شد.  بنابراین  براساس میزان آلودگی و خسارت در بین ارقام آزمایشی، مقاوم ترین رقم به سفیدبالک پنبه، رقم SNK2772 و حساس ترین رقم BC244 معرفی می شود.
    کلیدواژگان: سفیدبالک، پنبه، ژنوتیپ، مقاومت، عملکرد
|
  • Hassan Bagherabadi, Mohammad Armin *, Esmaeil Filekesh Pages 1-14
    Cotton has been traditionally grown in rows spaced from 75 to 100 cm. Narrow row spacing have been found to increase yield potential in cotton due to better sunlight penetration and more uniform spacing of the cotton plants in the field. A field experiment was conducted to study the effect of planting date on yield and yield components of cotton with three planting systems at Sabzevar Agriculture and Natural Resources research center in 2013. This experiment was carried out as split plot design based on randomized complete block design with three replications. Factors were: planting date (Conventional (22 May) and late planting (22 June) as main plots and planting system; ultra narrow row spacing (20 cm (25 plant.m-2), conventional spacing (50 cm (10 plant.m-2) and broadcast seeding (8 plant.m-2) as subplots. The results showed that planting date and planting system had significant effect on plant height, number of bolls, boll weight and seed cotton yield. Late planting was decreased plant height (13.61%), number of boll (27.41%), boll weight (14.63%) and seed cotton yield (24.83%) as compared with conventional planting date. Narrow row spacing was better than other planting system for all traits. There was no significant difference between conventional spacing and broadcast seeding. Overall, ultra narrow spacing rows and conventional planting date (May 22) was the best treatment for achieving high yield in cotton under Sabzevar conditions.
    Keywords: : Cotton, plant density, planting system, seed cotton yield
  • Hojatolla Mahmoojanlou, Omran Alishah * Pages 15-32

    Genotypes 43259, 43347, N-200, Tabladila, Chukrova, B-557, Sepid-2 and Sahel in the form of randomized complete block design (RBCD) in Hashem-Abad Cotton Research Station located in eleven kilometers northwest of the city of Gorgan for a crop year were examined. The experiment in four replications with 20 × 80 cm planting pattern and length eleven meters were planted in four rows. mean Duncan test at level 1% were compared and correlation was found in the above genotypes.The results of variance analysis showed that the genotypes difference on total seed cotton, yield of first picking, the number of monopodia, thirty boll weight, plant height and yield of second picking were significant at 1% and number of sympodia, length of sympodia, length of monopodia and number of bolls is significant at the 5% level. The results of comparison of mean traits showed the N-200,43259, 43347 and B-557 cultivar were superior to other cultivars . In the first picking of seed cotton, results showed that the N-200 and B-557 respectively (2863 and 2725) kg per hectar of seed cotton had the greatest product in first piking. 43259, 43347, Çukurova cultivars have lower height than other varieties.Correlation table showed between first picking of seed cotton and total seed cotton is positive correlation(0.879) and correlation between them was significant at 1%. Between length and number of sympodia was positive correlation and significant at 5%(0.399).

    Keywords: Varieties of Cotton, Value for cultivation, use, Early, Correlation
  • Abdolrahman Khosravi, Seyyed Gholamreza Moosavi * Pages 33-56
    In order to evaluate the effect of irrigation, foliar application of methanol and plant density on morphophysiological traits, yield and yield components of cotton, a split-split-plot experiment based on randomized complete block design with three replications was conducted in Birjand, Iran in 2014. The main plots were irrigation interval (irrigation after 120 and 240 mm cumulative evaporation), the sub-plots were methanol spray (0, 10and 20 volume percent) and the sub-sub-plots were plant density (10 and 20 plants. m-2). The results showed that irrigation interval significantly affected plant height, branch number of main stem, stem diameter, stomatal conductivity, chlorophyle index, relative water content, boll number per m2, yields of seed, lint, seed cotton and biological. As decreased irrigation interval from 240 to 120 mm cumulative evaporation, these traits significantly increased by 16.3, 48.8, 25.3, 105.4, 11.6, 23.6, 60.9, 60.8, 76.6, 68.9 and 55.6%, respectively. Also, foliar application of methanol significantly increased boll number per m2, yields of seed, lint, seed cotton and biological.  Moreover, plant height, boll number per m2, yields of seed, lint, seed cotton and biological increased by 14.4, 23.5, 15.4, 26.7, 21.2 and 17.6 %, respectively with the increase in olant density from 10 to 20 plants. m-2. The results showed that irrigation after 120 mm cumulative evaporation, application of 10volume percentof methanol and density of 20 plants. m-2 are suitablefor thecultivation of cotton in Birjand, Iran.
    Keywords: cotton, Density, Irrigation, methanol, Morphophysiolog
  • Mohsen Azadbakht *, Mahshid Jahanian, Ali Asghari, Shahram Nowrozieh Pages 57-70
    The bolls which are used in cotton in this research was separated from pedicles randomly; and the effects of loading speed and moisture content of boll on force and energy, that is needed for harvesting at four variety of bolls (Golestan, Khorshid, Sajedi, and Kashmar) in the different harvesting of cotton were was analyzed by using the traction-pressure device. The results showed that the effects of variety and speed of loading, and also mutual effects of variety in the speed of loading and harvesting time in variety has meaning on the force of picking in 1% level;, but the effect of harvesting time and mutual effect of harvesting time in the speed of loading is meaningless. The most picking force was 22.7N (variety of Kashmar, loading speed=10mm/min); and the less force of picking was 4.922N (variety of Golestan, loading speed=5mm/min). Also, the most force of picking in first harvesting belonged to Kashmar variety (23.567N), and the less force of picking in the third harvesting was also belonged to Golestan variety (5.967N). The effects of harvesting time, variety, the the speed of loading and mutual effect of harvesting time on variety in 1% level, and also the mutual effect of harvesting time on the speed of loading in 5% level has meaning on picking force; but the effect of variety on the speed of loading is meaningless. The maximum and the minimum energy of picking was respectively 96.45mJ/mm (Kashmar variety, first harvesting) and 26.476 mJ/mm (Golestan variety, third harvesting).
    Keywords: cotton, Energy picking, Boll, variety, Harvesting
  • Mahmoud Mali * Pages 71-86
    This study was carried out in Golestan- Hashemabad as split plot in a randomized complete block design with three replications in 2011 and 2012.Main plots were Planting date in three levels and sub-plots were seed coating in six levels. Except seed cotton yield, planting date hadn’t significant effect on others yielding factors.Early planting with mean 12.8 boll per plant, on time planting with mean weight of 30bolls 162.9gr, early planting with 1955.5 kg.ha-1mean seed cotton yield, 66.8 gr lint and 41.1% lint was better than other treatments.Interaction effect between planting date and year on all of yield factors non- significant. On time planting in secondth year with mean 18.4 boll per plant and 30 bolls weight,164 gr had better condition.Early planting in secondth year produced highest seed cotton (2845.2 kg.ha-1). On time planting in secondth year produced the most lint weight and percent73.2 gr and 45.7% respectively.Seed coating hadn’t significant effect on yield components except seed cotton.The highest boll per plant (13.4) belonged to sulphur fuzzy seed coated. It can be related to sulphur role in flower fertilizing.Mentioned treatment produced heavier bolls (30 boll weight mean 164.2 gr ).This result can be related to sulphur role in assimilation and carbohydrate allocation.Sulphur delinted seed coating produced the highest yield( 1896.1 kg.ha-1) . The delinted seed that coated with solution had the most lint weight and percent, 66.2 gr and 41.7% respectively. Keywords: planting date, seed coating, sulfur, seed coating solution, seed cotton.
    Keywords: Planting date, seed coating, Sulfur, seed coating solution, seed cotton
  • Fahimeh Rostami Maskopaie, Ali Keramatzadeh *, Ramtin Joolaie, Habib Alaah Kashiri Pages 87-102
    The aim of this study was evaluating the economic and financial profitability of different cotton cultivation systems and its effects on cropping pattern in Gorgan County during 2014-15. Required information has been collected by stratified random sampling method from 50 farmers who cultivate cotton in three systems of crop cultivation including mono cropping, double cropping (cotton-bean), and intercropping (cotton-sesame). Data between three cotton cultivation systems was analyzed by using SPSS software. After that, the optimal cropping pattern of Gorgan County was determined by using 295 farmers in Gorgan and using mathematical programming model with GAMS software. The results of profitability showed that, double cropping systems of cotton compared to mono cropping and inter cropping systems has more than 18 and 26 percent economic profitability and 20 and 22 percent financial profitability respectively.The results of determining the optimal cropping pattern of Gorgan county showed that, double cropping system due to more economic and financial profitability than other products, was included in the copping pattern of the county and other cotton cropping systems removed from the model. According to the results of this study, it is suggested that by encouraging farmers to use a double cropping system, the total cultivation area of cotton could be increased in Gorgan County.
    Keywords: Economic profitability, financial profitability, cotton intercropping systems, Optimal Cropping Pattern, Gorgan
  • Ziba Hasanabadi, Alireza Askarianzadeh *, Ali Naderi Arefi Pages 103-114
    The cotton whitefly, Bemisia tabaci (Hemiptera: Aleyrodidae) is one of the most important cotton pests. To control the whitefly, methods of biological control, chemical, and crop control especially resistant cultivar can be used. In this study, the resistance of different cotton genotypes to the cotton whitefly, B. tabaci was evaluated in field conditions in Garmsar region. For this purpose, the damage of B. tabaci on 10 cultivars was carried out in a split plot design with four replications. The experimental cultivars were including: BC244, SKT133 SAHEL, NSK847, SNK2772, GKTB113, K8802, SKSH249, K8801, and VARAMIN. The results showed that the time of beginning of infestation was different in various cultivars as BC244 and VARAMIN cultivars were infested with the pest sooner than others. At the peak of infestation, the highest population of pest was found on BC244 and VARAMIN and the lowest infestation was in GKTB113 and K8802 cultivars. During sampling at different times, the highest infestation was on BC244 and VARAMIN cultivars, and the least infestation was on K8802, SNK2772 and NSK847 cultivars. By calculating the yield components at harvest time, it was determined that the pest reduced the number and weights of the boll. This decrease was significant in VARAMIN and SAHEL cultivars and the lowest yield reduction was observed in SNK2772. Therefore, based on infestation rate and damage, the most resistant cultivar to the pest is SNK2772 and the most susceptible cultivar is BC244, among the tested cultivars.
    Keywords: Bemisia tabaci, cotton, genotype, resistance, yield