فهرست مطالب

روان شناسی مدرسه - سال هشتم شماره 2 (تابستان 1398)
  • سال هشتم شماره 2 (تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/06/01
  • تعداد عناوین: 8
|
  • نجف اسدزاده هیر*، بهناز مهاجران، علیرضا قلعه ای، افشین دیوبند، پریسا جوادی صفحات 7-21

    این مطالعه با هدف بررسی رابطه بین هوش معنوی و مولفه های آن با عملکرد شغلی معلمان دوره متوسطه شهرستان اصلاندوز صورت گرفته است. جامعه آماری پژوهش کلیه معلمان دوره متوسطه شهرستان اصلاندوز در سال تحصیلی 92-93 به تعداد 70 نفر بودند که به روش کل شماری به عنوان نمونه انتخاب گردیدند. برای گردآوری داده ها از دو پرسشنامه استاندارد هوش معنوی کینگ و عملکرد شغلی پاترسون استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده های پژوهش از ضریب همبستگی پیرسون، آزمون t تک متغیره و تحلیل رگرسیون چند متغیره به روش همزمان استفاده گردید و داده ها با استفاده از نرم افزار 20SPSS تجزیه و تحلیل گردیدند. نتایج به دست آمده نشان داد بین هوش معنوی و مولفه های آن با عملکرد شغلی معلمان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد و مولفه های هوش معنوی قادرند میزان 2/71 در صد از عملکرد شغلی معلمان را پیش بینی کنند؛ بنابراین می توان گفت که هوش معنوی نقش مهمی را در عملکرد شغلی معلمان بازی می کند.

    کلیدواژگان: هوش معنوی، عملکرد شغلی، معلمان دبیرستان، شهرستان اصلاندوز
  • یوسف دهقانی*، سیدعلی افشین، فریده سادات حسینی، مهری سعیدی صفحات 22-42
    پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش واسطه ای خودکارآمدی در رابطه بین هوش هیجانی و خلاقیت بر انگیزش پیشرفت دانش آموزان انجام شد. طرح این پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی است. به این منظور 308 نفر از دانش آموزان پایه نهم شهرستان سلماس (150 پسر و 158 دختر) به روش نمونه گیری خوشه ایانتخاب شدند و به مقیاس های خودکارآمدی عمومی شرر، هوش هیجانی شات، خلاقیت عابدی و انگیزش پیشرفت هرمنس پاسخ دادند. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از مدل معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج تحلیل داده ها نشان داد که بین هوش هیجانی و خلاقیت با خودکارآمدی رابطه مثبت و معنادار و هم چنین رابطه معناداری بین هوش هیجانی و خلاقیت با انگیزش پیشرفت از طریق میانجی گری خودکارآمدی به دست آمد. نتایج مدل معادلات ساختاری نشان از برازندگی مدل مفروض تحقیق داشت. با توجه به یافته ها می توان گفت که خودکارآمدی نقش واسطه ای در رابطه بین هوش هیجانی و خلاقیت با انگیزش پیشرفت دارد. براین اساس با در نظرگرفتن متغیرهایی چون نقش هوش هیجانی، خلاقیت و خودکارآمدی می توان میزان انگیزش پیشرفت دانش آموزان را ارتقاء بخشید.
    کلیدواژگان: خودکارآمدی تحصیلی، هوش هیجانی، خلاقیت، انگیزش پیشرفت
  • حمیده رادمنش*، علیرضا بخشایش صفحات 43-71
    هدف از این پژوهش، مدل یابی روابط بین اهداف پیشرفت و تعلل ورزی تحصیلی با عملکرد ریاضی دانش آموزان دختر اول دبیرستان (دوره دوم) یزد بود. بدین منظور 300 دانش آموز به روش نمونه گیری خوشه ایانتخاب شدند و به منظور گردآوری اطلاعات، از پرسش نامه های جهت گیری هدف و پرسش نامه اهمال کاری تحصیلی و نمره ریاضی پایان نیمسال دوم تحصیلی که به صورت هماهنگ کشوری برگزار شد، استفاده گردید. مدل ارزیابی شده از شاخص های برازندگی خوبی برخوردار بود. نتایج مدل معادلات ساختاری نشان داد که متغیر هدف تسلط- گرایشی تاثیر منفی و معناداری بر تعلل ورزی تحصیلی (40/0-=B) داشت؛ ولی تاثیر معناداری بر عملکرد ریاضی نداشت. متغیر هدف تسلط- اجتنابی تاثیر مثبت و معناداری بر تعلل ورزی تحصیلی (34/0=B) و تاثیر منفی و معناداری بر عملکرد ریاضی (14/0-=B) داشت. متغیر هدف عملکرد- گرایشی نیز تاثیر منفی و معناداری بر تعلل ورزی تحصیلی (18/0-=B) و تاثیر مثبت و معناداری بر عملکرد ریاضی (22/0=B) داشت. متغیر هدف عملکرد- اجتنابی تاثیر معناداری بر تعلل ورزی تحصیلی و عملکرد ریاضی نداشت. با توجه به نتایج به دست آمده، از طریق تغییر در جهت گیری هدف، می توان اقدام به کاهش تعلل ورزی یا اصلاح آن نمود و عملکرد ریاضی را ارتقاء داد.
    کلیدواژگان: اهداف پیشرفت، تعلل ورزی تحصیلی، عملکرد ریاضی، دانش آموزان دبیرستانی
  • شیوا علیپور کتیگری، حسن حیدری*، محمد نریمانی، حسین داوودی صفحات 72-90
    پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی روش تدریس الکترونیکی و سنتی بر اشتیاق تحصیلی، خودکارآمدی تحصیلی و خودتنظیمی دانش آموزان انجام شد. روش پژوهش، آزمایشی از نوع طرح های پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری، کلیه دانش آموزان پسر پایه هفتم بودند که در سال تحصیلی 97-98 در ناحیه 2 شهر رشت در مدارس دولتی و غیر انتفاعی مشغول به تحصیل بوده و طبق استعلام از اداره آموزش و پرورش تعدادشان 1320 نفر بود. 40 نفر از دانش آموزان پایه هفتم، به شیوه تصادفی خوشه ایانتخاب و در دو گروه (کنترل و آزمایش) جایگزین شدند. جهت جمع آوری داده ها، از پرسشنامه های اشتیاق تحصیلی، خودکارآمدی و خودتنظیمی استفاده شد. گروه مداخله، برنامه آموزش الکترونیکی را در قالب 8 جلسه 90 دقیقه ای و هفته ای یک بار دریافت کردند؛ درحالی که گروه کنترل روش تدریس سنتی ارائه شد. یافته ها نشان داد که اجرای روش تدریس الکترونیکی بر اشتیاق تحصیلی، تاثیر معناداری دارد (01/0p <)؛ اجرای روش تدریس الکترونیکی بر خودکارآمدی، تاثیر معناداری دارد (01/0p<) و اجرای روش تدریس الکترونیکی بر خودتنظیمی، تاثیر معناداری دارد (01/0 p<). نتایج پژوهش نشان داد که در روش تدریس الکترونیکی؛ فراگیران به جهت سهولت دسترسی به اطلاعات و محتوای آموزشی، باانگیزه و اشتیاق تحصیلی بیشتری به مشارکت در روند یادگیری می پردازند که منجر به ارتقاء خودکارآمدی و خودتنظیمی آن ها می شود.
    کلیدواژگان: تدریس الکترونیکی، اشتیاق تحصیلی، خودکارآمدی تحصیلی و خودتنظیمی
  • حمید فرامرزی*، ناصر بهروزی، فاطمه فرزادی صفحات 91-112
    هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه پیشایندهای عواطف تحصیلی، هویت تحصیلی و اهداف پیشرفت با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان بود. روش پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری این پژوهش شامل دانش آموزان پسر سال سوم دبیرستان های شهرستان اهواز بودند که در سال تحصیلی 1393-1394 مشغول به تحصیل بودند. تعداد 350 نفر به روش نمونه گیری خوشه ایچند مرحله ای به همراه نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. از شرکت کنندگان خواسته شد که پرسشنامه های عواطف تحصیلی، مقیاس هویت تحصیلی، مقیاس هدف های پیشرفتو پیشرفت تحصیلی را تکمیل کنند. نتایج نشان داد که بین مولفه های عواطف تحصیلی (عواطف مثبت و منفی، خوش بینی، بدبینی و ترس از شکست)، هویت تحصیلی و هدف های پیشرفت با پیشرفت تحصیلی رابطه ای معنی دار وجود دارد. همچنین، نتایج حاصل از تحلیل نشان داد که متغیرهای پیش بین خوش بینی و هویت تحصیلی 41 درصد از پیشرفت تحصیلی را تبیین می کند؛ بنابراین می توان نتیجه گرفت که خوش بینی و هویت تحصیلی در پیش بینی پیشرفت تحصیلی نقش موثری دارند.
    کلیدواژگان: عواطف تحصیلی، هویت تحصیلی، هدف های پیشرفت، پیشرفت تحصیلی
  • نقش فرهنگ سازمانی مدرسه و خودتنظیمی در پیش بینی انگیزه پیشرفت دانش آموزان دبیرستانی
    وحید فلاحی*، نیلوفر میکاییلی، اکبر عطادخت صفحات 113-130
    پژوهش حاضر با هدف تعیین نقش فرهنگ سازمانی مدرسه و خودتنظیمی در پیش بینی انگیزه پیشرفت دانش آموزان انجام گرفت. این پژوهش به روش همبستگی انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان شهرستان پارس آباد در سال تحصیلی 94-1395 بود (1532N=). تعداد 120 نفر با روش نمونه گیری تصادفی-خوشه ایانتخاب شد. جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه های فرهنگ مدرسه، خود تنظیمی و انگیزه پیشرفت استفاده شد. داده های جمع آوری شده نیز با استفاده از آزمون های همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. نتایج نشان داد که انگیزه پیشرفت با مولفه های فرهنگ سازمانی مدرسه (روابط دانش آموزان و معلمان (44/0=r)، فرصت های آموزشی (49/0=r) و انتظارات هنجاری (37/0=r)وهمچنین خودتنظیمی (61/0=r) رابطه مثبت و معناداری دارد (01/0 p<). نتایج تحلیل رگرسیون نیز نشان دادکه 39 درصد از کل واریانس انگیزه پیشرفت به وسیله فرهنگ سازمانی مدرسه و 37 درصد به وسیله خودتنظیمی تبیین می شود. این نتایج ضرورت توجه جدی برنامه ریزان، مشاوران و مسئولین امر به موضوع انگیزه پیشرفت تحصیلی دانش آموزان را نشان می دهد.
    کلیدواژگان: فرهنگ سازمانی مدرسه، خود تنظیمی، انگیزه پیشرفت
  • اصغر نخستین گلدوست، احمد غضنفری*، طیبه شریفی، مریم چرامی صفحات 131-155
    هدف از انجام پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش مهارت های فراشناختی بر خودکارآمدی تحصیلی و اشتیاق تحصیلی دانش آموزان پسر پایه دهم مدارس شهرستان اردبیل بود. این پژوهش از نوع آزمایشی و با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری تحقیق کلیه دانش آموزان پسر پایه دهم مدارس شهرستان اردبیل در سال تحصیلی 96-1397 بودند که از بین آن ها 24 نفر برای گروه آزمایش و 24 نفر هم برای گروه کنترل به روش نمونه گیری چندمرحله ای انتخاب شد. از پرسشنامه باورهای خودکارآمدی تحصیلی (ASEBQ) و اشتیاق تحصیلی برای گردآوری اطلاعات استفاده شد. گروه آزمایش طی 8 جلسه تحت آموزش مهارت های فراشناختی قرار گرفتند و در این مدت گروه کنترل هیچ آموزشی دریافت نکرد. داده ها از طریق آزمون های تحلیل کواریانس چندمتغیره (مانکوا) تحلیل شد. نتایج نشان داد آموزش مهارت های فراشناختی به طور معناداری موجب افزایش خودکارآمدی تحصیلی و مولفه های آن به جزء توانایی در مدیریت کار، خانواده و مدرسه و اشتیاق تحصیلی و مولفه های آن در بین آزمودنی ها در مرحله پس آزمون شده است (01/0>P).
    کلیدواژگان: آموزش، مهارت های فراشناختی، خودکارآمدی تحصیلی، اشتیاق تحصیلی
  • جواد وفوری* صفحات 156-173
    هدف از پژوهش حاضر بررسی تاثیرآموزش روش های مطالعه برنامه ریزی ومدیریت زمان و روش تمرکز وحافظه بر میزان پیشرفت تحصیلی وانگیزش پیشرفت دانش آموزان ایرانی ساکن کشور تاجیکستان بود. روش پژوهش تجربی با طرح پیش آزمون- پس آزمون چندگروهی بود. از جامعه آماری پژوهش که شامل کلیه دانش آموزان مدارس ایرانی ساکن در شهر دوشنبه تاجیکستان در مقطع ابتدایی در سال 92-1393 مشغول به تحصیل بودند، تعداد 60 دانش آموز در 3 گروه (2 گروه آزمایش و یک گروه کنترل) قرار داده شدند. دانش آموزان هر 3 گروه به پرسشنامه انگیزش پیشرفت هرمنس پاسخ داده و معدل نیمسال اول و دوم آن ها نیز ثبت شد و افراد گروه های آزمایش طی 10 هفته (10 جلسه) آموزش های مربوط به مهارت های مدنظر پژوهش را دریافت کردند. پس از مداخله، مجددا دانش آموزان پرسشنامه انگیزش پیشرفت را تکمیل نمودند و معدل جدید آن ها نیز ثبت شد. در نهایت داده های پژوهش با استفاده ازآزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره تجزیه وتحلیل شد. نتایج نشان داد که آموزش روش برنامه ریزی و مدیریت زمان برمیزان پیشرفت تحصیلی دانش آموزان بی تاثیر است اما بر انگیزش پیشرفت آن ها تاثیرگذار است. همچنین آموزش روش تمرکز و حافظه، بر میزان پیشرفت تحصیلی و انگیزش پیشرفت آن ها تاثیرگذار است.
    کلیدواژگان: برنامه ریزی ومدیریت زمان، تمرکز و حافظه، پیشرفت تحصیلی، انگیزش پیشرفت
|
  • N Asadzadeh *, B Mohajeran, A Ghaleei, A Divband, P Javadi Pages 7-21

    The purpose of the current research is to investigate the relationship between spiritual intelligence and its components with high school teachers’ job performance in Aslanduz city during the 2013-2014 academic year. This study is descriptive–correlational and its population includes high school teachers of Aslanduz city (N=70) who were selected through whole counting. The instruments included two questionnaires of Spiritual Intelligence and Patterson’s job performance. The data were analyzed by parametric tests of Kolmogorov-Smirnov, Pearson correlation, one sample t-test and multiple regression through SPSS- 20. The results showed that there is a significant and positive relationship between spiritual intelligence and teachers’ job performance. Also, analysis of the data revealed that spiritual intelligence could predict 71.2% of teachers’ job performance variance. Therefore, we can conclude that spiritual intelligence has important role to play in teachers’ job performance.

    Keywords: Spiritual intelligence, Job performance, High school teachers, Aslanduz city
  • Y Dehghani *, S.A Afshin, F S. Hoseini, M Saede Pages 22-42
    Self-efficacy is defined as person’s confidence in relation to his/her abilities and this confidence has an important role in one's success and failures. This study aimed to investigate the mediating role of self-efficacy in the relationship between emotional intelligence and creativity with achievement motivation of students. This research is a descriptive-correlational study. For this purpose, 308 ninth grade students from Salmas city were selected by cluster sampling. General self-efficacy of Sherer, emotional intelligence of Shot, creativity of Abedi and achievement motivation of Hermens questionnaires were administered among the participants. To analyze the data, structural equation modeling was used. The results showed that there is significant positive relationship between emotional intelligence and creativity with self-efficacy. Also, there is significant positive relationship between emotional intelligence and creativity with achievement motivation through the mediation of self-efficacy. Moreover, the results of structural equation modeling indicated the fitness of research models. According to the findings, it can be said that self-efficacy mediates the relationship between emotional intelligence and creativity with achievement motivation. On this basis, and by taking into account the variables such as emotional intelligence, creativity and self-efficacy, we can improve students’ achievement motivation.
    Keywords: Academic Self-efficacy, Emotional intelligence, Creativity, Achievement motivation
  • H Radmanesh *, A Bakhshayesh Pages 43-71
    The purpose of this study is to model the relationship between achievement goals and academic procrastination with math performance among first grade female junior high school students residing in Yazd. 300 students were selected as the sample by cluster sampling method. For data collection, the Achievement Goal Questionnaire and Academic Procrastination Questionnaire and student’s marks at end of the second semester, as a general test held in all cities of Iran, were used. The evaluated model had good fitness indicators. The results of structural equation modeling showed that mastery orientation goal had a significant negative impact on academic procrastination (B=-0.40) but had no significant impact on math performance. Mastery avoidance goal had significant positive impact on academic procrastination (B= 0.34) and had significant negative impact on math performance (B= -0.14). Performance orientation goal had a significant negative impact on academic procrastination (B=-0.18) and had significant positive impact on math performance (B= 0.22). Performance avoidance goal had no significant effect on academic procrastination and math performance.According to the results, by changing the orientation of the target, it is possible to reduce or correct procrastination and improve math performance.
    Keywords: Achievement goals, Academic procrastination, Math performance, High-school students
  • SH Alipour Katigarie, H Heidari *, M Narimani, H Davoodi Pages 72-90
    The purpose of this study was to determine the effectiveness of e-learning methods in educational engagement, educational self-efficacy and self-control of students. The research method was a pretest-posttest design with an experimental group and a control group. The population included all the 7th grade male students who were studying at public and private schools in the 2nd district of Rasht in the academic year of 1397-1398 amounting to 1,320 people. 40 students were selected as the sample through cluster sampling and were placed in two groups (control and experiment). At first, educational engagement, educational self-efficacy and self-control were used for both groups (pretest). Then, the experimental group received an e-learning program in the form of 8 sessions of 90 minutes in one week, while the control group was provided with the traditional teaching method. After this stage, both groups were evaluated by a questionnaire (posttest). The results showed that the implementation of the e-teaching method has a significant effect on academic engagement ( p < 0.01), the implementation of the teaching method on self-efficacy has a significant effect ( p < 0.01), and the implementation of e-learning method on self-control has a significant effect ( p < .01). The results of the study showed that in the teaching method, learners are more motivated and more willing to participate in the learning process for ease of access to information and educational content, which leads to self-efficacy and self-control.
    Keywords: E-learning teaching, engagement, educational self-efficacy, self-control
  • H Faramarzi *, N Behrozi, F Farzadi Pages 91-112
    Academic achievement refers to all involvements of students in the school environment including self-efficacy, emotional effects, planning, lack of motivation and result control. Several factors, such as academic emotions, academic identity and progress goals, have a role in it. The purpose of this study is to evaluate academic emotions, academic identity and progress goals as academic achievement predictors. 350 participants were asked to complete the questionnaire of academic emotions, academic identity scale, progress goals scale and academic achievement. The results revealed a relationship between the components of academic emotions (positive and negative emotions, optimism, pessimism, and fear of failure), academic identity and progress goals with academic achievement having a meaningful relationship. The results of regression analysis step by step method showed that the linear combination from a set of predictor variables explains 45.80% of academic achievement. Also, the results of regression analysis step by step entrance method showed that the predictor variables of optimism and academic identity explained 41% of academic achievement.
    Keywords: Academic emotions, Academic identity, progress goals, Academic achievement
  • The Role of School Organizational Culture and Self-Regulation in predicting Achievement Motivation of High School Students
    V Fallahi *, N Mikaeili, A Atadokht Pages 113-130
    The aim of this research was to study the role of school organizational culture and self-regulation in anticipating achievement motivation of students. The research method was descriptive by correlation coefficients. The population was all the high school students in Parsabad city in academic year of 1394-1395 (N = 1532). The sample included 120 students who were selected by random cluster sampling. The school culture questionnaire, self-regulation questionnaire and achievement motivation questionnaire were used to collect the data. The data were analyzed by correlation coefficients of Pearson and multiple regression. The results showed that there was a significant positive relationship between achievement motivation with school organizational culture components of therelationship between students and teachers (r = 0.44), didactic occasions (r = 0.49), expectations (r = 0.37) and self-regulation (p >0.01(. The results of regression analyses showed that 39% of all the variance of achievement motivation was predicted by school organizational culture and 37% of it was determined by self-regulation. These results have some suggestions to counselors, managers and all education system agents to obviate psychical and educational problems of the students and also for advancement of their achievement motivation.
    Keywords: School organizational culture, Self-regulation, Achievement motivation
  • A Nakhostin Goldoost, A Ghazanfari *, T Sharifi, M Chorami Pages 131-155
    The purpose of this research was to examine the effect of metacognitive skills training on academic self-efficacy and academic eagerness of 10th grade male students in Ardabil. This research was experimental having pre-test and post-test design with control group. The population included all 10th grade male students of Ardabil schools in the academic year of 2017-2018 from whom 24 were assigned to the experimental group and 24 were selected for the control group by multi-stage sampling. For data collection, we used the Academic Self-efficacy Beliefs Questionnaire (ASEBQ) of Zajacova et al. and the academic enthusiasm of Fredricks et al. The experimental group received 8 metacognitive training sessions during which the control group did not receive any training. The data were analyzed using multivariate covariance analysis (MANCOVA). The results showed that metacognitive skills training significantly increased the academic self-efficacy and its components, including the ability to manage homework, family and school, and academic eagerness and its components among the participants in the post-test (p < 0/001).
    Keywords: Education, Metacognitive skills, Academic Self-efficacy, Academic Eagerness
  • J Vofouri * Pages 156-173
    The present research aims to examine the effect of training studying techniques including planning and time management, concentration and memory on academic achievement and achievement motivation among Iranian students in Tajikistan. To this end, using experimental approach and multi-group pre-test and post-test design, 60 students were considered in three groups (2 experimental groups and 1 control group). Hermans achievement motivation questionnaire was filled by the students in three groups and their Grade Point Average for the previous year was recorded, and the participants in experimental groups were trained during 10 sessions. After the intervention, Hermans achievement motivation questionnaire was filled by the participants and their new Grade Point Average was recorded. Finally, the data were analyzed via Multivariate analysis of covariance (MANCOVA). The results of analyses indicated that training techniques of planning and time management do not affect students'academic achievement, yet they affect achievement motivation. Furthermore, training techniques of concentration and memory affect achievement motivation and academic achievement.
    Keywords: Academic achievement, Achievement motivation, Study techniques, Planning, Time management, Concentration, Memory