فهرست مطالب

علوم مدیریت ایران - پیاپی 53 (بهار 1398)
  • پیاپی 53 (بهار 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/01/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • امیرعلی مهاجرانی، علینقی مشایخی، مسعود طالبیان* صفحات 1-37

    این پژوهش به بررسی وضعیت حکمرانی شرکتی در شرکت های دولتی ایرانی می پردازد. با به کارگیری مفاهیم نظریه نهادی و مفهوم واردات، این پژوهش وضعیت حکمرانی شرکتهای دولتی ایرانی و نقش حکمرانی شرکتی در این بنگاه ها را مورد بررسی قرار میدهد. برای دستیابی به این مقصود، این پژوهش از روش کیفی تفسیری استفاده کرده و به جمع آوری داده های کیفی به شکل داده های ثانوی و همینطور مصاحبه های نیمه ساختاری با مدیران ارشد سابق و فعلی شرکت های دولتی میپردازد. یافته های پژوهش نشانگر نقش در هم تنیده چهار مولفه حاکمیت در سطح کلان، آموزش دهندگان و خبرگان، و زمینه سازمان ها در سطح میانی، و در نهایت فرهنگ و رفتار فردی در سطح خرد در ناموفق بودن دامنه دار موضوع حکمرانی شرکتی در ایران است. دستاورد نظری این پژوهش ارائه چارچوب نظری جدیدی بر مبنای نظریه نهادی، و مشخصا وارد کردن مفاهیم منطق نهادی و مفهوم واردات به پژوهش های حکمرانی شرکتی در حوزه شرکت های دولتی کشورهای در حال توسعه، و دستاورد ادبی آن ارائه دیدی تازه و جامع از وضعیت حکمرانی شرکتی در بنگاه های دولتی و عمومی ایرانی است. به علاوه، متخصصین و سیاستگذاران میتوانند با استفاده از پیشنهادات اصلاحی ارائه شده در این پژوهش چارچوب حکمرانی شرکتی سازمان ها را با دیدی تازه و جامع تر بهبود بخشیده و فرایند اجرای آن را تسهیل کنند، که نتیجه آن افزایش بهره وری شرکت های دولتی خواهد بود.

    کلیدواژگان: حکمرانی شرکتی، شرکت های دولتی، تئوری نهادی، کشورهای در حال توسعه
  • الهام ابراهیمی*، محرم عباسی، سید جاوید حسینی، محسن اسماعیلی صفحات 39-65

    سبک رهبری در شکل گیری، رشد و بقای سازمان ها و موسسات مردم نهاد با توجه به اتکای آن ها به فعالیت-های داوطلبانه نقش حیاتی دارد. طبق پژوهش های پیشین، سبک رهبری اغلب این نوع موسسات، سبک رهبری خدمتگزار است. پژوهش حاضر به منظور بررسی پیامدهای بهره گیری از این سبک رهبری با هدف بازتاب تاثیر رهبری خدمتگزار در موسسات مردم نهاد انجام شده است. در این میان نقش اخلاق کار اسلامی به عنوان متغیر تعدیلگر این تاثیرگذاری نیز آزمون شده است. روش انجام پژوهش حاضر توصیفی همبستگی است. از بین جامعه آماری پژوهش که کارکنان موسسه خیره محک به تعداد 2200 نفر بودند، 327 نفر نمونه به روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه استاندارد بود و داده ها با استفاده از روش مدل سازی معادلات ساختاری و نرم افزارهای SPSS وSmart PLS تحلیل شد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که رهبری خدمتگزار رابطه مثبت و معناداری با متغیرهای سطح فردی (تاب آوری و عجین شدن با شغل)، تیمی (تبادل تیمی)، سازمانی (هویت سازمانی و افتخار سازمانی) و خانوادگی (غنی شدن خانواده توسط کار) دارد. اما نقش تعدیلگر اخلاق کار اسلامی در رابطه بین رهبری خدمتگزار با پیامدهای مذکور تایید نشد. به موسسات و سازمان های غیردولتی و مردم نهاد پیشنهاد می شود که مدیران خود را به استفاده از سبک رهبری خدمتگزار تشویق نموده و بستر آموزش و تجربه ویژگی های نوع دوستی ‏داوطلبانه، التیام ‏احساسی، معرفت و نقش متقاعد کنندگی برای مدیران و سرپرستان خود فراهم نمایند تا از پیامدهای فردی، تیمی، سازمانی و خانوادگی آن بهره مند گردند.

    کلیدواژگان: رهبری خدمتگزار، عجین شدن با شغل، هویت سازمانی، غنی شدن کار و خانواده، اخلاق کار اسلامی
  • الهه شوقی لرد، محسن علیزاده ثانی*، میثم شیرخدایی، محبوبه عرب کلمری صفحات 67-87

    هدف این مقاله مطالعه رابطه جذابیت برند کارفرمایان ایرانی و کاهش تمایل نخبگان برای مهاجرت، و نقش امکان مهاجرت در تعدیل این رابطه، می باشد. دراین پژوهش ترکیبی، با انجام مصاحبه های نیمه ساختار یافته، با 44 دانشجوی سال آخر تعدادی از دانشگاه های مهندسی تهران شاخص های جذابیت برند کارفرما شناسایی و سپس ، از پرسشنامه بومی شده جذابیت برند کارفرما و پرسشنامه های استاندارد امکان مهاجرت و گرایش به مهاجرت استفاده شد. جامعه آماری پژوهش شامل 12624 دانشجوی سال آخر در مقاطع مختلف دانشگاه های فنی و مهندسی برتر ایران بر اساس رتبه بندی شانگهای (2017)، می باشد، که با نمونه گیری تصادفی طبقه ای، از 694 نفر اطلاعات جمع آوری شد. در تحلیل داده های کیفی از روش تحلیل تم و برای تحلیل داده های کمی از مدل سازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی و نرم افزار پی ال اس استفاده شد. یافته های پژوهش نشان می دهد جذابیت برند کارفرما با کاهش گرایش به مهاجرت دانشجوها رابطه معنی داری دارد و این رابطه توسط متغیر امکان مهاجرت تعدیل می شود. برمبنای یافته های پژوهش، می توان انتظار داشت با ارتقاء جذابیت برند کارفرمایی در ارزش های اقتصادی، توسعه ای، نوآوری و اجتماعی، گرایش نخبگان به مهاجرت کاهش می یابد.

    کلیدواژگان: جذابیت برند، کارفرما، مهاجرت، نخبگان
  • زهره دهدشتی شاهرخ*، مهدی بشیرپور صفحات 89-108

    برند هر شرکت از دارایی های مهم آن شناخته می شود. شرکت ها تلاش می کنند برند آن ها در جامعه با ویژگی های خاصی شناخته شود که مجموعه این ویژگی ها، هویت برند نامیده می شود؛ در واقعیت، هویت برند شرکت الزاما به طریقی که شرکت های تجاری برنامه ریزی می کنند، توسط مخاطبان درک نمی شود و افراد تداعی های ذهنی گوناگون و متفاوتی نسبت به هر برند دارند. مجموعه تداعی های ذهنی مخاطبان هر برند به عنوان تصویر آن برند شناخته می شود. نقشه مفهومی برند یکی از ابزارهایی است که در نگاشت تصویر برند و شناسایی تفاوت بین تصویر برند و هویت برند کمک زیادی به شرکت ها می کند. هدف این تحقیق نگاشت شبکه ادراکی و تصویر برند بانک خاورمیانه است. به این منظور از روش نقشه مفهومی برند استفاده شد و 87 نفر از خبرگان خدمات بانکداری در بازه زمانی مردادماه تا دی ماه سال 1397 مورد مطالعه قرارگرفتند. نتایج تحقیق نشان میدهد ویژگی های مثبت بانک، مشتری مداری، ارائه خدمات با کیفیت و جایگاه اجتماعی و ویژگی های منفی آن دسترسی محدود، ناشناخته بودن وحضور اجتماعی ضعیف بوده اند.

    کلیدواژگان: نقشه مفهومی برند، تصویر برند، هویت برند، شبکه ادراکی، بانک خاورمیانه
  • فیروزه ستوده*، علی محمدی، علی نقی مصلح شیرازی، حبیباللهرعنایی کرد شولی صفحات 109-134

    بازار بورس به عنوان یکی از مهمترین نهادهای اقتصادی در تخصیص بهینه منابع و تامین مالی صنایع، نقش مهمی را در توسعه اقتصادی ایفا می کند. عملکرد شرکت های کارگزاری بورس اوراق بهادار تنها واسطه هایی هستند که سرمایه های عمومی را به بازار بورس پیوند می دهند و اثر مهمی در جذب سرمایه گذاران و شرکت های حقوقی به بازار سرمایه و رونق هر چه بیشتر این بازار دارند. در این پژوهش تلاش شده تا ابتدا به کمک رویکرد پویایی شناسی سیستم، مدل پویایی از سیستم بازاریابی خدمات مالی در این شرکت ها طراحی شده و رفتار متغیرهای کلیدی سیستم نظیر اثربخشی بازاریابی، رضایت و وفاداری مشتریان شبیه سازی شوند. فرایند مدلسازی و شبیه سازی رفتار متغیرها با استفاده از نرم افزار Vensim DSS صورت گرفته وبرای اعتبار سنجی مدل نیز RMSE محاسبه شده است. سپس ، مهمترین و نامطمئن ترین سناریوهای محیطی شناسایی شدند و سناریوهای محیطی بر اساس این عوامل طراحی و عملکرد سیستم تحت شرایط محیطی مختلف آزمون شده است. در نهایت نتیجه آزمون سیاست های مختلف بازاریابی در هر سناریو نشان می دهد مهمترین عامل در بهبود اثربخشی تلاش های بازاریابی، کیفیت مدیریت ارتباط با مشتریان است که می تواند اثربخشی را تا 20درصد بهبود داده و به مرز 70درصد برساند. در شرایط رونق بازار بورس ورکود سایر بازارها، سیاست افزایش ضریب نفوذ بازاریابی نظیر رکود فراگیر اقتصادی سیاست افزایش ضریب نفوذ بازاریابی می تواند اثربخشی بازاریابی را بصورت چشمگیری بهبود دهد.

    کلیدواژگان: پویایی سیستم، برنامه ریزی سناریو، بازاریابی خدمات، کارگزاری بورس، شبیه سازی
  • مرتضی سلطانی، میثم شهبازی، علی اشرف احمدیان*، علی حمیدی زاده صفحات 135-173

    در شرایط پیچیده و چالشی دنیای کسب و کار، فعالان اقتصادی به دنبال راهبردهای نوین جهت غلبه بر ریسک های پیش رو هستند. یکی از رویکردهای جدید درحوزه کسب وکار، تغییر در نوع روابط بنگاه ها با رقبای خود در یک صنعت و حرکت به سمت همکاری و تعامل بیشتر با رقبا می باشد که از آن تحت عنوان "هم رقابتی"، یاد می شود. این رویکرد که به تضادی در ادبیات مدیریت استراتژیک تبدیل شده از دیدگاه های نظری مختلفی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. هدف این پژوهش، مرور نظام مند ادبیات همرقابتی و تحلیلی بر نظریه های مربوط به این راهبرد است. در این پژوهش بر آنیم تا در آغاز مهمترین نظریه ها ورویکردهای ارائه شده در این حوره را معرفی کرده و سپس، با مقایسه نظریه ها و رویکردهای کمتر استفاده شده با نگاهی کلان تر به گونه شناسی نظریه های معرفی شده بپردازیم. ودر نهایت، چارچوب کلی پژوهشی رویکردهای حوزه همرقابتی را صورت بندی کنیم.نتایج پژوهش نشان می دهد؛ ده نظریه پایه در حوزه همرقابتی ارائه شده که مهمترین آنها را نظریه های بازی ها، منبع محور و شبکه تشکیل می دهد. به بیانی دیگر اکثر پژوهش های این حوزه بر این نظریه ها تمرکز کرده اند. بعلاوه، نتایج پژوهش در حوزه راهبرد همرقابتی نشان می دهد که در خصوص مزایا،کاربردها ،گونه شناسی ، ماهیت متناقض و همچنین نحوه اثر گذاری آن بر عملکرد بنگاه های کسب وکار، تعاریف متعددی وجود دارد که از آن میان دو مبحث اعتماد متقابل و مدیریت تنش ها می تواند در شناخت و توسعه بیشتراین راهبرد، موثر واقع شود.

    کلیدواژگان: هم رقابتی، پارادایم های هم رقابتی، اعتماد متقابل، مدیریت تنشهای همرقابتی، رویکرد روان سازمانی
|
  • Amirali Mohajerani, Ali Mashayekhi, Masoud Talebian * Pages 1-37

    This paper investigates the status of corporate governance (CG) in Iran’s state-owned enterprises (SOEs). It adopts an interpretive case study approach and is based on an in-depth study of Iranian SOEs. We examine the current state of CG systems in SOEs, and through drawing upon institutional theory (namely the concepts of institutional logics and institutional entrepreneurship), study the reasons behind the perceived failure of CG in the examined context. Our findings provide a multi-level conceptualization of the failure of CG in SOEs, and identify four mutually constitutive factors – state, educators and experts, organizational field, and individualist culture – that collectively underpin this process. The key contributions of our study include offering a refreshed view of CG in Iranian SOEs, hence contributing to the corporate governance literature in developing economies. Additionally, through extending the concept of importation, along with institutional logics and institutional entrepreneurship to CG studies in developing economies, we provide an alternative theoretical framework using which studies of similar nature could be conducted. Finally, policymakers and practitioners can benefit from the proposed recommendations and improve the CG implementation process in SOEs.

    Keywords: Corporate Governance, State-owned enterprises, Institutional theory, Developing economies
  • Elham Ebrahimi *, Moharam Abbasi, Javid Hosseini, Mohsen Hosseini Pages 39-65

    Given the nature of non-governmental organizations and their reliance on volunteering, the leadership style plays a vital role in the formation, growth and survival of this type of organizations. The previous researches on this subject, reveal that the dominant leadership style of these types of organizations is servant leadership. This study is aimed at investigating what are reflections of using this type of leadership style in NGOs. In this study we also test the moderating role of Islamic work ethics. This study was conducted in Mahak institution which is a known Iranian NGO with 2200 employees. We selected 327 employees by stratified random sampling and distributed a standard questionnaire to collect data. For analysis of collected data, we used structural equation modeling, SPSS and smart PLS software.  The results indicate that servant leadership has a significant positive relationship with four levels variables; individual (resilience and job involvement), team (team member interaction), organization (organizational identification and pride) and family (work family enrichment). Furthermore, we didn’t find a positive relationship between Islamic work ethics (as a moderating variable) and servant leadership. Based on the research findings, the authors may suggest that NGOs board of trustees develop managers who tend practicing servant leadership style and provide them a platform for learning the characteristics of voluntary altruism, emotional healing, knowledge and a convincing role to take advantage of its individual, team, organizational, and family implications.

    Keywords: Servant leadership, job involvement, Organizational identification, work to family enrichment, Islamic work ethics
  • Elahe Shoghi Lord, Mohsen Alizadeh Sani *, Meysam Shirkhodaie, Mahboobeh Arab Kalmeri Pages 67-87

    The purpose of this paper is to study the relationship between employer’s brand attractiveness and tendency of Iranian elites to emigrate. We examined the moderating role of migration possibility as well. In order to identify the criteria of Iranian employers brand attractiveness, we conducted a semi-structured interviews with 44 graduate students from Iran’s well-known universities of technology. We also customized two questionnaires for measuring employer’s brand attractiveness and the possibility of migration. The statistical population of the study consisted of 12624 final year graduate students from Iran's top technology and engineering universities based on the Shanghai (2017) ranking. We used stratified random sampling to choose 694 students. For analysis of qualitative data, thematic analysis and for quantitative data, structural equation modeling with partial least squares and PLS software approach were used. The findings show that the attractiveness of employer’s brand decreases students tendency to migrate, and this relationship is moderated by possibility to emigrate. Based on the research findings, it is likely that, the more improving the attractiveness of employer’s brand in areas of economic, development, innovation and social values, the less tendency for Iranian elites to emigrate.

    Keywords: Employer Brand Attraction, Immigration Orientation, elites
  • Zohreh Dehdashti Shahrokh *, Mahdi Bashirpour Pages 89-108

    A company's brand is known as one of its most important assets, therefore, companies are trying to identify themselves with specific features known as brand identity. But, the people’s perception of a firm’s brand differs from those that has been planned by the firms. A brand conceptual map is a tool that helps companies to identify differences between brand image and brand identity. The purpose of this study is to explore the perception network and the brand image of Iran’s Middle East Bank. In order to mapping the Bank’s brand image, we interviewed eighty seven knowledgeable individuals who were our informants over banking services. The results of the research indicate that the Middle East Bank has a positive overall social image. Its most important positive features include being customer oriented, providing quality services, and being a class-leading bank, and its negative features were not much accessable, weak social presence, and being little known.

    Keywords: brand concept map, brand image, Brand Identity, conceptual Network, Middle East Bank
  • Firouzeh Setoudeh *, Ali Mohammadi, Ali Naghi Mosleh Shirazi, Habibollah Raanai Kordshouli Pages 109-134

    Stock exchange market, as an important institution for financial resources allocation, plays a fundamental role in the fast and continuous economic growth. Stock exchange brokerage’s performance is very influential in attracting and remaining stockholders in market. This paper is aimed at modeling the dynamics of brokerage’s marketing system and simulate key factors as marketing effectiveness, customer satisfaction and loyalty using System Dynamics approach. The research model is simulated and analyzed by Vensim DSS. For testing the reliability of the model, RMSE has been calculated. We used Scenario Planning approach to investigate the important and uncertain environmental factors affecting brokerages marketing system. The results of testing different policies under scenarios show that the most influential factor in improving marketing effectiveness is customer relationship management which can enhance marketing effectiveness to seventy percent that implies twenty progress. Besides in stock market’s boom and parallel market recession, increasing marketing impact can noticeably improve marketing effectiveness.

    Keywords: system dynamics, Scenario Planning, Services Marketing, Stock Brokerages, Simulation
  • Morteza Soltani, Meisam Shahbazi, Aliashraf Ahmadian *, Ali Hamidizadeh Pages 135-173

    With wider environmental constraints, more complex competition, market fragmentation and changing customers preferences, business firms are looking for new approaches to overcome these challenges. One of the strategies dealing with these challenges is called Co-opetition, which is a paradox in area of strategic management literature. The purpose of this paper is a systematic review of literature on coopetition theories and approaches. We first introduce the most significant theories found in the area of strategic management. Then, by systematically reviewing the literature we look for typologies in order to formulate the research general framework. The findings of the research show that ten basic theories of coopetition form the general theoretical framework of the study. But, among them, the most pervasive theories are game theory, resource based theory and network theory. Furthermore, the results indicate that there are different views among theorists on how to interpret coopetition strategy in terms of its advantages, applications, typologies, paradoxical nature as well as how it affects the performance of business enterprises. Also, two issues of mutual trust and tension management can be used to better understand this strategy.

    Keywords: Co-opetition, Co-opetition Paradigms, Mutual Trust, Co-opetitive tentions Management, Psychoorganizational approach