فهرست مطالب

آفاق امنیت - پیاپی 42 (بهار 1398)
  • پیاپی 42 (بهار 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/03/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • محسن عسگریان*، سید امیر نیاکویی، انوشیروان انصاری، رضا سیمبر، بهادر امینیان جزی صفحه 1

    معاهده منع جامع آزمایش‎های هسته‎ای در شرایطی پابه عرصه بین‎المللی گذاشت که با وجود معاهده عدم اشاعه، سلاح‏های هسته‎ای درحال اشاعه و گسترش بودند. ازاین‎رو، این معاهده به منظور جلوگیری از اشاعه سلاح‎های هسته‎ای و منع آزمایش‎های هسته‏ای، به عنوان گامی اساسی و لازم برای ورود به باشگاه کشورهای هسته‎ای، با حمایت قدرت‎های اتمی منعقد شد. براساس مفاد معاهده، نظارت بر حسن اجرای تعهدات کشورها ازطریق جمع آوری، پردازش و انتشار اطلاعات حاصل از یک «سامانه نظارت بین المللی» متشکل از ایستگاه‎های لرزه‎ای، رادیونوکلاید، فروصوت و هیدروآکوستیک صورت خواهد پذیرفت، که اثرات وقوع یک انفجار هسته‎ای احتمالی در هر نقطه از کره زمین اعم از زمین، هوا و دریا را به صورت لحظه‎ای و برخط (آنلاین) ثبت و جهت پردازش به «مرکز داده‎های بین ‎المللی»  مستقر در وین (اتریش)، ارسال می نماید. دراین میان، واکاوی رژیم راستی‎آزمایی معاهده و بررسی تهدیدات و چالش‎های فنی، سیاسی و امنیتی احتمالی آن برای جمهوری اسلامی درصورت تصویب، موضوع این مقاله است. استدلال نگارندگان در این مقاله آن است که راستی‎آزمایی معاهده دارای چالش‎ها و ضعف‎های ساختاری و فنی‎ای است که این چالش‎ها می‎تواند به لحاظ نظامی و امنیتی تهدیدزا و به لحاظ حاکمیتی و سیاسی محدودکننده باشد. همچنین از بعد فنی نیز امتیازات و پشتوانه فنی کشورهای دارای تجربه آزمایش هسته‎ای می‏تواند زمینه فریب سامانه راستی‎آزمایی و نیز مخفی کاری و یا دسترسی به اطلاعات نظامی متعارف محرمانه کشورهای هدف را فراهم آورد.

    کلیدواژگان: معاهده منع جامع آزمایش‎های هسته‎ای، رژیم راستی‎آزمایی، حکمرانی، حاکمیت ملی، آزمایش هسته‎ای
  • احسان یاری* صفحه 2

    در ساختار نوین بین المللی و محیط آنارشیک نظام جهانی، تهدیدات دارای جنبه های نظامی، همچنان از مهم ترین مصادیق نگران کننده امنیت ملی کشورها محسوب می شوند. در چنین شرایطی، کشورها دائما در تلاش برای به روزرسانی در ماهیت قدرت تدافعی تهاجمی نیروهای نظامی و نوع و ساختار تجهیزات رزمی خود برای مقابله با انواع تهدیدها هستند. جمهوری اسلامی ایران نیز به عنوان یکی از کشورهای مهم و تاثیرگذار در منطقه پرآشوب غرب آسیا، تلاش های فراوانی در زمینه خودکفایی توانایی های نظامی خود انجام داده است. دراین بین، توسعه و گسترش فناوری های ساخت انواع موشک های دوربرد و دقت های مختلف، از نکات بسیار مهم در ساختار نظامی ایران در سه دهه اخیر بوده و موفقیت های فراوانی نیز در آن به دست آورده است. در این پژوهش، باتمرکز بر توانایی های موشکی ایران، این پرسش مطرح می شود که زمینه ها، ضرورت ها و اهداف راهبردی برنامه موشکی جمهوری اسلامی ایران چه هستند و اصولا چه عامل یا عواملی باعث گرایش ایران به توسعه صنایع موشکی شده است؟ استدلال اصلی این مقاله آن است که التزام ژئوپلیتیکی ناشی از موقعیت ایران، تجربه جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، لزوم بازدارندگی منطقه ای، همراهی با تحولات فناورانه نظامی بین المللی و عقب نماندن در چرخه مسابقه تسلیحاتی، ازجمله مهم ترین عوامل زمینه ای و ضرورت بخش توسعه برنامه موشکی ایران می باشد که ذیل هدف کلی بازدارندگی، ایجاد و توسعه یافته اند.

    کلیدواژگان: ایران، امنیت، برنامه موشکی، جنگ، بازدارندگی
  • جواد مصطفی لو*، علی حسنخانی صفحه 3

    امنیتی سازی حقوق بشر به معنای فرایند تبدیل یک موضوع حقوق بشری به یک مسئله امنیتی بین المللی است. در این فرایند واحدهایی چون «مرجع امنیت» یعنی آن چیزی است که موجودیتش درمعرض تهدید انگاشته می شود، «بازیگران کارکردی» تسهیل کنندگان فرایند امنیتی سازی و «بازیگران امنیتی کننده» که توانایی و صلاحیت جلوه دادن نقض های حقوق بشری به عنوان تهدید علیه صلح و امنیت بین المللی را دارند، به ایفای نقش می پردازند. نقش سازمان های غیردولتی به عنوان بازیگر کارکردی به گونه ای است که ازطریق ارتباط با ارکان ذی صلاح سازمان ملل به ویژه «شورای امنیت» بر تصمیم گیری های آنان اثر می گذارند. این تاثیرگذاری به صورت غیررسمی و درقالب طرح موضوعات، ارائه نظرات و گزارش ها در شورای امنیت انجام می شود و ازاین طریق نقش کارکردی سازمان های غیردولتی در تبدیل موضوعی خاص در شورای امنیت، به عنوان تهدیدی علیه صلح و امنیت بین المللی تجلی می یابد.

    کلیدواژگان: سازمان های غیردولتی، امنیتی سازی، حقوق بشر، مرجع امنیت، بازیگران کارکردی، بازیگران امنیتی کننده
  • اصغر افتخاری، سعید رهنمود* صفحه 4

    قدرت نظامی در تعیین امنیت ملی کشور و مقابله با تهدیدات بیگانگان، یکی از عوامل اساسی و تعیین کننده محسوب می شود. قرآن، روایات و سیره معصومین هم با تعابیر گوناگون به نقش برجسته این موضوع پرداخته اند. باتوجه به اینکه امیرالمومنین(ع) در دوران پنج ساله حکومت خویش با سه جنگ بزرگ روبه رو شدند، مشخص است که دیدگاه ویژه ای نسبت به مقوله قدرت نظامی داشته اند و بی تردید مطالعه دیدگاه های ایشان در حوزه مسائل نظامی از اهمیت بالایی برخوردار است. بنابراین، سوال اصلی مقاله حاضر آن است که عناصر قدرت نظامی که امیرالمومنین (ع) در جنگ صفین از آنها بهره بردند، چه بوده است؟ هدف از این تحقیق نیز توسعه مطالعات بومی در حوزه نظامی و امنیتی از یک سو و کمک به مدیران این حوزه از سوی دیگر است. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی انجام شده است و برای این منظور، ابتدا عناصر قدرت نظامی در دیدگاه های صاحب نظران و اندیشمندان بیان شده و درادامه، دیدگاه امیرالمومنین علیه السلام به عنوان رویکردی جامع و بومی ارائه شده است. نتایج، حکایت از آن دارد که امیرالمومنین (ع) با ترکیب عناصر مادی و غیرمادی قدرت نظامی به بهترین نحو ممکن به مدیریت عرصه جنگ پرداختند. عناصر مادی شامل هزینه های دفاعی، تجهیزات، لجستیک و کمیت نیروی نظامی بوده و عناصر غیرمادی نیز سازماندهی، بسیج نیروها، سیاست امنیتی و روحیه بخشی را دربر می گیرد.

    کلیدواژگان: قدرت، قدرت نظامی، امیرالمومنین (ع)، سیره علوی، جنگ صفین
  • فرزاد رستمی، یاسر قائمی* صفحه 5

    در نظام بین الملل کنونی، مفهوم و ماهیت امنیت متحول شده و علاوه بر مسائل نظامی، مباحث نوین در سایر حوزه ها نیز در چارچوب امنیتی مورد بررسی و ارزیابی قرار می گیرند. انقلاب اسلامی ایران به دلیل اتخاذ رویکردی اساسا متمایز و متفاوت با سازوکارهای حاکم بر ساختار نظام بین الملل همواره با فرایند امنیتی سازی مواجه بوده است. در ابتدای پیروزی انقلاب و با گذشت حدود سه دهه از آن ماهیت امنیتی شدن ایران، بعدی سیاسی و اقتصادی داشت. در دهه چهارم اما ماهیت امنیتی سازی ایران متحول شد. دراین میان، پیشرفت های جمهوری اسلامی ایران در حوزه علوم و فناوری های نوین به عنوان کشوری انقلابی با رویکردی استقلال طلبانه و آزادی خواهانه، بسیار مورد توجه قرار گرفته است. بسیاری از کشورهای منطقه و قدرت های بین المللی تلاش دارند تا پیشرفت های جمهوری اسلامی ایران در حوزه علوم و فناوری های نوین را در دایره امنیتی قرار داده و با تهدیدنمایی مورد ارزیابی قرار دهند. در این مقاله با تعریف مکتب کپنهاگ و دیدگاه این نظریه درخصوص مباحث امنیتی و امنیتی سازی، پیشرفت های جمهوری اسلامی ایران در حوزه علوم و فناوری های نوین تشریح و چگونگی امنیتی سازی و تهدیدنمایی آن تبیین شده است. روش تحقیق در این مقاله توصیفی تحلیلی  با استفاده از داده های کتابخانه ای و اینترنتی است. به نظر می رسد تحولی که در دهه چهارم انقلاب اسلامی اتفاق افتاده این است که ماهیت امنیتی سازی دربرگیرنده ترس و نگرانی از طراحی راهبردهای نوین انقلاب اسلامی در حوزه پیشرفت های جدید فناورانه، راهبرد پیشرفت علم، ارائه الگوهای بومی اقتصادی و...در چارچوب ارائه تصویری مستقل از ایران در عرصه منطقه ای و بین المللی است. پیشرفت در فناوری های جدید فضایی، صنایع موشکی و هسته ای ازجمله مباحث مذکور می باشد.

    کلیدواژگان: جمهوری اسلامی ایران، پیشرفت، فناوری های جدید، امنیتی سازی
  • محمدحسین جمشیدی، حسین کرمی نژاد*، محمد یوسفوند، محمود بیات صفحه 6

    حمایت های بی نظیر امریکا در تشکیل و تداوم حیات رژیم صهیونیستی باعث شده است تا اکثر پژوهشگران مسائل بین المللی، روابط امریکا با این رژیم را با تعابیری ازقبیل روابط خاص و راهبردی عنوان نمایند. به رسمیت شناخته شدن رژیم صهیونیستی ازسوی ترومن، رئیس جمهور وقت امریکا، تنها پس از 11 دقیقه از اعلام تاسیس رژیم صهیونیستی، اوج حمایت دیپلماتیک دولت امریکا از این رژیم محسوب می شود. پس از تشکیل نیز، حمایت های دولت امریکا از این رژیم به تدریج در ابعاد مختلف اقتصادی، نظامی، سیاسی و امنیتی گسترش یافت؛ به گونه ای که اگر حمایت های امریکا نبود، امکان ازبین رفتن این رژیم در همان اوایل تاسیس وجود داشت. براین اساس، این مقاله با روش توصیفی تحلیلی به دنبال ارائه الگویی برای چگونگی بررسی و ارزیابی روابط امریکا و رژیم صهیونیستی است. درواقع، این الگو در پاسخ به فهم درست از چرایی حمایت های امریکا از رژیم صهیونیستی مطرح شده است. لذا استدلال اصلی این مقاله برخلاف بسیاری دیگر از پژوهشگران که بر تک بعدی بودن علت این مسئله تاکید دارند این است که شناخت الگوی حمایت امریکا از رژیم صهیونیستی با ترکیب سه متغیر «نفوذ لابی های صهیونیستی بر فرایند سیاست گذاری امریکا»، «منافع راهبردی مشترک» و بالاخره «زمینه های تاریخی و فرهنگی مشترک» میسر می شود.

    کلیدواژگان: روابط امریکا و رژیم صهیونیستی، منافع راهبردی، زمینه های فرهنگی مشترک، لابی های صهیونیستی
|
  • Mohsen Asgarian *, Seyed Amir Niakouee, Anooshiravan Ansari, Reza Simbar, Bahador Aminian Jazi Page 1

    Comprehensive Test Ban Treaty introduced to international arena, while nuclear weapons were expanding with the Non Proliferation Treaty existing by the time. Thus, to prevent increasing of nukes and prohibiting nuclear tests, this inclusive treaty was born as a fundamental and necessary step by the Nuclear Club support for the new members. Based on the content, the supervision on the implementation of commitments by members is executed all the way through “International Monitoring System” (IMS) by compiling, processing and dissemination of data gathered from Seismic Stations, Radionuclide, Infrasound Stations and Hydroacoustic Network. Such system marks all probable nuclear outbursts throughout the globe promptly within land, air and sea; and transmits it online to the Vienna located “International Data Center” for the ample process. In this regard, the current paper aims at elaborating on the Treaty Verification regime and the scrutiny on the possible threats as well as technical, political and security challenges for the Islamic Republic of Iran upon ratification. The authors presume the verification of treaty encompasses structural and technical weaknesses and challenges, which could be threat bearing for security and military, and limitative politically and governmentally. Furthermore, benefitting from the technical privileges and support, the nuclear experienced states may manufacture the verification system for their target countries in addition to access to their clandestine and confidential military intelligence.

    Keywords: Comprehensive Test Ban Treaty, Verification Regime, Governance, National Government, Nuclear Test
  • Ehsan Yari * Page 2

    In the new international structure and anarchic environment of the world system, threats of a military nature continue to be one of the most worrying national security concerns. In such circumstances, countries are constantly trying to update the nature of the defensive-offensive power of their troops and the type and structure of their combat equipment to deal with all kinds of threats. The Islamic Republic of Iran, as one of the important and influential countries in the tumultuous region of West Asia, has made great efforts in the field of self-sufficiency of its military capabilities. In this regard, the development and deployment of technologies for the manufacture of long-range missiles and various precision missions have been very important in Iran's military structure over the last three decades and have achieved many successes. In this research, focusing on Iran's missile capabilities, the question arises as to what are the areas, necessities, and strategic goals of the Islamic Republic of Iran's missile program, and what factors or factors have caused Iran's tendency to develop missile industries? The main argument of this article is that the geopolitical implications of the Iranian situation, the experience of the imposed Iraqi war on Iran, the need for regional deterrence, the accompanying international military technological developments, and the backwardness of the arms race, are among the most important underlying factors of Iran's development agenda. The following are the overall goals of deterrence, created and developed.

    Keywords: Iran, security, missile program, War, deterrence
  • Javad Mostafalou *, Ali Hassankhani Page 3

    Securitization of Human Rights is a process in which a human rights subject assume as a threat to international peace and security. In this area some actors have role in process of securitization and it have some element: first, “referent object” that its existence suppose in danger. Second, “functional actor” that facilate path of securitization. Third, “securitization actor” that have ability and competence for announcement of a situation to threat of international peace and security. Here, important point is the way that NGOs have relation with United Nations organs. Officially, NGOs are connected with Economic and Social council and Human Rights Council, but this matter doesn’t caused a case refer to Security council by this process. Beside this, NGOs have informal direct connection with Security Council and by this channel NGOs can influence in Security Council decisions and have ability to convert a human right subject to threat of international peace and security. By this way we can assume role of NGOs in securitization process as functional actor.

    Keywords: nonstate organization, securitization, human right, referent object, Functional actors
  • Asghar Eftekhari, Saeed Rahnemood * Page 4

    Military power in defining the national security of the country and dealing with the threats of foreigners is One of the key factors is considered. The Qur'an and the traditions have also embraced this theme with various interpretations. Since Imam Ali faced three great wars during his five-year rule, It is clear that he had a special view of the issue of military power. The main question of this article is that the elements of military power that Imam Ali used in the war of Sifain? The purpose of this research is to develop the native studies in the military and security field on the one hand And helping the managers of this field on the other. The present study was conducted using descriptive-analytical method. For this purpose, the elements of military power are firstly expressed in the views of scholars And then Imam Ali's view is presented as a comprehensive and indigenous approach. The results indicate that Imam Ali, with the combination of material and immaterial elements of military power managed the battlefield as best as possible.

    Keywords: power, Military Power, Imam Ali, Sire, Sifain War
  • Farzad Rostami, Yasser Ghaemi * Page 5

    In the current international system, the concept and nature of security has changed, and in addition to military issues, new issues in other areas are also examined and evaluated within the framework of security. The Islamic Revolution of Iran has always been faced with the security process because of the adoption of a completely different approach to the mechanisms governing the structure of the international system. In the beginning of the victory of the revolution and over the past three decades, the nature of Iran's security was the next political and economic. In the fourth decade, however, the nature of the security of Iran evolved. Meanwhile, the progress of the Islamic Republic of Iran in the field of modern science and technology as a revolutionary country and in opposition to the international order has been very much considered. Many countries of the region and international powers are trying to assess the progress of the Islamic Republic of Iran in the field of modern science and technology in the security sector and assess the threat.In this paper, with the definition of the Copenhagen School and the view of this theory on security issues and security.

    Keywords: Islamic republic of Iran, Progress, New Technologies, security
  • Mohammad Hossein Jamshidi, Hossein Karaminezhad *, Mohammad Yusefvand, Mahmood Bayat Page 6

    Most international researchers characterize the U.S.-Israel relations to be special and strategic. The reason for these expressions stems from the United States’ unique support for the formation and continued survival of the Israeli regime. The recognition of Israel by President Truman, only 11 minutes after the announcement of its establishment, is considered to be the apex of U.S. diplomatic support of this regime. After the formation, US government support for the regime has gradually expanded in various dimensions such as economic, military, political and security, in such a way that according to most analysts, if it wasn’t for the support of the United States, there was the possibility of the regime collapse at the beginning of its formation. Accordingly, this paper (using a descriptive-analytical methodology) seeks to answer the question of what the reason behind the U.S. support of Israel is. The main argument of this article, unlike many other scholars who emphasize the one-dimensionality of the cause, is that U.S. support for Israel is largely due to three reasons: "The influence of Zionist lobbyists on the American policy process "," Common Strategic Interests, "and finally" Common Historical and Cultural Backgrounds. "

    Keywords: US-Israeli Relations, Strategic Interests, Common Cultural Backgrounds, Zionist Lobbies