فهرست مطالب

فصلنامه تحقیقات حشره شناسی
سال دهم شماره 4 (پیاپی 40، زمستان 1397)

  • تاریخ انتشار: 1397/12/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • محمدرضا حسنی*، علی بزاز، زهرا شیبانی تذرجی صفحات 55-63

    سیل معمولی پسته Agonoscena pistaciae Burckhardt & Lauterer (Hemiptera: Aphalaridae)آفت کلیدی درختان پسته در بیشتر مناطق پسته کاری ایران است. ف از این پژوهش بررسی امکان وجود ترکیبات شیمیایی جلب کننده جنس مخالف در حشرات نر و ماده پسیل پسته در شرایط طبیعی باغ میباشد.از تله های چسبنده حاوی حشرات نر یا ماده و کنترل)بدون حشره نر یا ماده(برای ارزیابی میزان جلبن حشرات نر یا ماده به جنس مخالف خود استفاده شد. تله شدهای چسبنده حاوی 20 حشره نر یا 20 حشره ماده و تله های کنترل)بدون حشره نر یا ماده(بودند. نتایج آزمایشهای باغی در سال 1393نشان داد، متوسط تعداد حشرات نر جلب شده به تله های کنترل، حشرات نر و ماده به ترتیب 88/2±87/20 ،72/3±20/24 و38/3±80/به 25دست آمد. متوسط تعداد حشرات ماده جلب شده به تله های کنترل، حشرات نر و ماده بهترتیب11/3±93/20 ،68/3±40/31 و80/2±60/به 19دست آمد. نتایج سال 1394نشان داد، متوسط تعداد حشرات نر جلب شده به تله های کنترل، حشرات نر و ماده به ترتیب 42/7±06/51 ،77/16±44/73 و11/9±13/به 54دست آمد. متوسط تعداد حشرات ماده جلب شده به تله های کنترل، حشرات نر و ماده به ترتیب 23/10±06/54 ،79/19±13/93 و50/8±31/57به دست آمد. نتایج سال 1395نشان داد متوسط تعداد حشرات نر جلب شده به تله های کنترل، حشرات نر و ماده به ترتیب 16/3±00/45 ،42/4±00/29 و42/3±75/به 31دست آمد. متوسط تعداد حشرات ماده جلب شده به تله های کنترل، حشرات نر و ماده به ترتیب 11/3±93/20 ،68/3±40/31 و80/2±60/به 19دست آمد. نتایج حاصل از این پژوهش میتواند در توسعه برنامه های مدیریت این آفت موثر باشد.

    کلیدواژگان: سیل پسته، فرمون جنسی، جلب کنندگی
  • شیلا گلدسته*، هنگامه هوشیار، رضا وفایی شوشتری، عباس محمدی خرم آبادی، الهام صنعتگر، ریجو جاسیلا صفحات 65-87

    فون زیرخانواده های Ichneumoninae و Cryptinae (Hymenoptera: Ichneumonidae) در استان مازندران در شمال ایران، طی سال های 1395-1394 مطالعه شد. نمونه برداری با استفاده از هشت تله مالیز که در سه ارتفاع متفاوت نصب شدند، انجام شد. در مجموع از هر یک از زیرخانوده های Ichneumoninae و Cryptinae به ترتیب 64 و 126 نمونه جمع آوری شد که شامل 25 گونه متعلق به 20 جنس بود. از بین آن ها چهار جنس و پنج گونه برای اولین بار از ایران گزارش می شود که به شرح زیر است: Acrolyta Förster, 1869، CeratophygadeuonViereck, 1924، Eudelus Förster, 1869، Mevesia Holmgren, 1890، Ceratophygadeuon varicornis (Thomson, 1884)، Chirotica maculipennis (Gravenhorst, 1829)، Eudelus gumperdensis (Schmiedeknecht, 1893)، Mevesia arguta (Wesmael, 1845) و Virgichneumon albilineatus (Gravenhorst, 1829). همچنین فهرستی از گونه های این دو زیرخانواده در ایران ارائه شده است. با گزارشات جدید حاصل از این پژوهش، تعداد گونه های زیرخانواده Cryptinae در ایران و جنگل های هیرکانی به ترتیب به 128 و 39 گونه و برای زیرخانواده Ichneumoninae به 191 و 115 گونه افزایش یافت.

    کلیدواژگان: گزارش جدید، جنگلهای هیرکانی، Ichneumonidae
  • فرزاد مجیدی شیل سر* صفحات 89-101

    یکی از مخرب-ترین آفات پروانه ای برنج، کرم ساقه خوار نواری برنج (Chilo suppressalis) (Lepidoptera: Pyralidae) است. تحقیق حاضر به منظور بررسی اثر نسبی فرمولاسیون سازگار با محیط زیست قارچ بیمارگر بووریا باسیانا Beauveria bassianبا تراکم 108 کنیدیوم در میلی لیتر، گرانول دیازینون 15 کیلوگرم در هکتار و گرانول فیپرونیل 20 کیلوگرم در هکتار، برای مدیریت پایدار آفت ساقه خوار انجام شد. قارچBeauveria bassiana یکی از دشمنان طبیعی کرم ساقه خوار نواری در مزارع برنج است. در طی آزمایش، درصد مرگ و میر، آلودگی جوانه های مرکزی مرده و خوشه های سفید شده در مراحل رویشی و زایشی پس از اعمال سمپاشی در فواصل زمان های مختلف، 2 روز، 7 روز ، 14 روز و 21 روز اندازه گیری شدند. تمام تیمارها به طور معنی داری با توجه به شیوه عمل آنها باعث کاهش جمعیت لارو های ساقه خوار نواری برنج در مقایسه با شاهد شد. بدین منظور نتیجه گیری شد که حداکثر مرگ و میر آفت ساقه خوار با استفاده از بکارگیری توام قارچ بووریا باسیانا و حشره کش دیازینون گرانول پس از 21 روز به ترتیب (29/59 ٪) و (56/73 ٪) در نسل های اول و دوم آفت بدست آمد. در این مطالعه، پایین ترین میزان آلودگی جوانه مرکزی مرده و خوشه های سفیده 57/0 و 1 ٪ به ترتیب در تیمارهای قارچ بووریا باسیانا و حشره کش دیازینون گرانول بعد از روز 21 بود. در این تحقیق، بیشترین آلودگی جوانه های مرکزی مرده و خوشه های سفید شده ، ایجاد شده در تیمار شاهد با 10 و 67/11 درصد مشاهده شد. بنابراین، یافته های فوق نشان داد که ترکیب قارچ بووریا و حشره کش دیازینون می توانند به طور موفقیت آمیزی در برنامه مدیریت تلفیقی آفت ساقه خوار نواری برنج استفاده شود.

    کلیدواژگان: بخش گیاهپزشکی موسسه تحقیقات برنج کشور- سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی
  • رضا وفایی شوشتری*، علیه یحیی پور، معصومه شایان مهر صفحات 103-113

    به دنبال مطالعه فون پادمان در بخشی از جنگل های هیرکانی در شمال ایران، نمونه برداری هایی در نقاط مختلف استان مازندران طی سال های 1394 و 1395 صورت گرفت. نمونه های خاک و خاک برگ جمع آوری شده در قیف برلیز قرار گرفته و پادمان موجود در آن ها استخراج شدند. در مجموع 18 جنس و 24 گونه متعلق به ده خانواده جمع آوری شد که 14 گونه از آن ها شناسایی شدند. گونه های مورد مطالعه به شرح زیر است: Isotomidae: Folsomides sp., Folsomides parvulus (Stach, 1922), Isotomurus sp., Parisotoma notabilis (Schӓffer, 1896), Folsomia sp., Folsomia penicula Bagnall, 1939, Desoria sp. Praentomobryidae: Entomobrya cf. schoetti Stach, 1922, E. corticalis (Nicolet, 1841), E. nigrocincta Denis, 1923 Tomoceridae: Pogonognathellus sp. cf. flavescens (Tullberg, 1871) Seiridae: Seira domestica (Nicolet, 1842) Orchesellidae: Heteromurus major (Moniez, 1889) Lepidocyrtidae: Lepidocyrtus sp., Pseudocinella sp. Orchesellidae: Orchesella cincta Lubbock, 1873 Arrhopalitidae:Arrhopalites sp. gr. caecus (Tullberg, 1871), Arrhopalites sp. gr. principalis (Stach, 1945) Sminthuridae: Sminthurus sp., Lipothrix cf. lubbocki (Tullberg, 1872) Hypogastruridae: Ceratophysella stercoraria (Stach, 1963), Xenylla sp. Neanuridae: Pseudachorutes sp., Neanurinae جنس Pogonognathellus (Tullberg, 1871) و دو گونه Pogonognathellus sp. cf. flavescens و Arrhopalites sp. gr. principalis برای اولین بار از ایران گزارش می شوند. همچنین چهار گونه Entomobrya cf. schoetti، Entomobrya corticalis، Entomobrya nigrocincta و Arrhopalites sp. gr. caecus برای اولین بار از مازندران گزارش می شوند.

    کلیدواژگان: جنگل های هیرکانی، مازندران، پادمان
  • ابوالفضل حاجی اسمعیلیان*، رضا وفایی شوشتری، فریبا مظفریان، ابراهیم ابراهیمی صفحات 205-214

    شیرمورچه ها متعلق به راسته بال توری ها (Neuroptera) و زیرراسته Myrmeleontiformia و خانواده Myrmeleontidae با بیش از 2000 گونه می باشند. این خانواده اغلب برای رفتار خاص شکارگری لاروها که تنها توسط جنس Myrmeleon و با ایجاد طاس لغزان, مورچه ها و سایر بندپایان کوچک را به دام می اندازند شناخته می شوند. حشرات بالغ شیرمورچه چندان شناخته شده نیستند و ممکن است با سنجاق ک ها و آسیاب ک ها از راسته Odonata اشتباه گرفته شوند. اعضای این خانواده پراکنش جهانی داشته و اغلب غروب و یا بعد از تاریک شدن هوا پرواز می کنند, همچنین از نظر اندازه بسیار متنوع هستند. به طوری که جنس های Palpares و Acanthaclisis بزرگترین و Geyria و Delfimeus کوچکترین از نظر درازای بال جلو می باشند. در این تحقیق که به منظور شناسایی شیرمورچه های موزه حشرات هایک میرزایانس انجام شد علاوه بر کشف گونه Creoleon cinerascen به عنوان یک رکورد جدید برای فون حشرات ایران، حضور گونه Nemoleon poecilopterus در ایران مورد بررسی و تایید قرار گرفت و گونه های Pseudoformicaleo gracilis, Afghanoleon flavamaculatus, Distoleon tetragrammicus, Megistopus flavicornisو Cueta striata پس از حدود 50 سال مجددا از ایران گزارش شد. همچنین تصاویری برای تمام گونه ها همراه با نقشه پراکنش آن ها در ایران ارایه شد.

    کلیدواژگان: فون، Neuroptera، Myrmeleontidae، ایران
  • اصغر حسینی نیا، مسعود اربابی* صفحات 215-224

    خسارت کنه انباری (Rhizoglyphus echinophus) اهمیت اقتصادی روی کورم گلایودارد. مطالعه ای درباره کارائی این کنه شکارگر Gaeolaelaps aculeifer و بومی در شرایط آزمایشگاهی انجام شد. با آلوده نمودن هرکورم گلایول به چهارکنه انباری و کشت هریک در گلدان های حاوی 50% خاک معمولی، 25% کود دامی پوسیده و 25% ماسه انجام شد. برای رها سازی کنه شکارگر از هفت نوبت در زمان های مختلف برای رهاسازی استفاده و نتایج با تیمار شاهد (فاقد رهاسازی شکارگر) مقایسه شدند. عملکرد شکارگر بر فعالیت کنه انباری با اندازه گیری طول ساقه اصلی گلایول 35 روز بعد از رهاسازی در هر گلدان و شمارش تعداد کورم های جدید در سه نوبت به فاصله یک ماه اقدام شد. تاثیر کنه شکارگر بر جمعیت کمی کنه آفت با استفاده از قیف برلیز تعیین گردید. داده های به دست آمده از طرح آماری کامل تصادفی با 5 تکرارمورد تجزیه آماری توسط نرم افزار SAS قرار گرفتند. کارایی نوبت های مختلف رهاسازی کنه شکارگر بر میانگین طول ساقه و جمعیت کنه کورم گلایول در بین تیمارها تفاوت آماری معنی داری (P>0.05) داشت. بیشترین میانگین کورم جدید در هرگلدان به تعداد 4/3 کورم، کمترین درصد آلودگی 8/10 درصد و میانگین جمعیت کنه آفت به تعداد 2/0 کنه آفت در چهار مرحله رهاسازی کنه شکارگر ثبت شد. کمترین رشد طول ساقه گلایول 7/42 سانتی در یک مرحله رهاسازی کنه شکارگر ملاحظه شد. امکان دست یابی به کنترل بیولوژیک کنه انباری روی کورم گلایول با استفاده از چهار مرحله رهاسازی کنه شکارگر فراهم آمده است.

    کلیدواژگان: کنه شکارگر، کنه کورم گلایول، دفعات رهاسازی، کنترل بیولوژیک
  • سیده مبینا مناجاتی* صفحات 225-234

    این تحقیق به منظور ارزیابی اثر L -تریپتوفان بر عملکرد و رفتار دفاعی زنبور عسل ایرانی (Apis mellifera meda L.) انجام شد. به این منظور در قالب یک طرح کاملا تصادفی؛ 25 کندوی زنبورعسل با جمعیت برابر و ملکه های هم سن خواهری از نژاد مدا به 5 سطح تیماری تغذیه (0 ،750 ،1500، 2250 و3000 میلی گرم تریپتوفان در لیتر) و 5 تکرار به طور تصادفی نسبت داده شد به طوری که هر واحد آزمایشی شامل یک کندو با جمعیت 20000 کارگر بود. نتایج حاصل از آزمون مقایسه میانگین دانکن نشان داد که بیشترین تولید عسل مربوط به تیمار حاوی 2250 میلی گرم تریپتوفان در لیتر بود. با توجه به ارزش ویژه عسل به عنوان یک محصول درجه یک به نظر می رسد این سطح از تریپتوفان افزوده شده به جیره مناسب ترین عملکرد را در آزمایش به همراه داشته است .ضمن اینکه رفتار دفاعی در زنبورهای کارگر (تعداد نیش دردقیقه) که با این سطح تریپتوفان تغذیه شدند نسبت به گروه شاهد ،به طور بسیار معنی داری کاهش نشان داد (P<0/01) اما جمعیت کندوهای تغذیه شده با شربت حاوی 2250 میلی گرم تریپتوفان در لیتر نسبت به گروه شاهد ،کاهش معنی دار (P<0/05) نشان داد.

    کلیدواژگان: تریپتوفان، رفتار دفاعی، عملکرد، زنبور عسل ایرانی، تولید عسل
|
  • M. R. Hassani*, A. Bazzaz, Z. Sheibani Tezerji Pages 55-63

    The pistachio psyllid, Agonoscena</em> pistaciae</em> Burckhardt and Lauterer (Hemiptera: Aphalaridae), is the key pest of pistachio trees in Iran. The objective of this study was to field test, whether female or male of A</em>. pistaciae</em> attracted male or female pistachio psyllid in the fields. Sticky traps were used to assess whether traps with live male or female pistachio psyllid attract conspecific psyllid in the field. Traps contain 20 live females, traps contain 20 live males, or traps without male or female (control). We compared mean number of male or female psyllid to choose control, male or female baited traps. Results in year 2014 showed that the mean number of male attracted to control, male and female traps was 20.87±2.88, 24.20±3.72 and 25.80±3.38 psyllid, respectively. The mean number of female attracted to control, male and female traps was 20.93±3.11, 31.40±3.68 and 19.60±2.80 psyllid, respectively. Results in year 2015 showed that The mean number of male attracted to control, male and female traps was 54.13±9.11, 73.44±16.77 and 51.06±7.42 psyllid, respectively. The mean number of female attracted to control, male and female traps was 57.31±8.50, 93.13±19.79 and 54.06±10.23 psyllid, respectively. Results in year 2016 showed that the mean number of males attracted to control, male and female traps were 31.75±3.42, 29.00±4.42 and 45.00±3.16 psyllid, respectively. The mean number of female attracted to control, male and female traps was 31.44±3.45, 33.94±5.65.79 and 41.88±3 psyllid, respectively. This results can be useful for the development of more controlling methods for this pest.

    Keywords: Agonoscena pistaciae, sex pheromone, attraction
  • Sh. Goldasteh*, H. Hoshyar, A. Khoram abadi, R. Vafaei shoshtari, E. Sanatgar, R. Jussila Pages 65-87

    The fauna the subfamilies Ichneumoninae and Cryptinae (Hymenoptera: Ichneumonidae) was studied in Mazandaran province, north of Iran during 2016. Sampling was done using 8 Malaise traps which were installed in three altitude layers. Totally, 126 and 64 specimens were collected from the subfamilies Cryptinae and Ichneumoninae, respectively representing 25 species into 20 genera. Of them four genera and five species are recorded for the first time from Iran as following: Acrolyta </em>Förster, 1869, Ceratophygadeuon </em>Viereck, 1924, Eudelus </em>Förster, 1869 and Mevesia </em>Holmgren, 1890, Ceratophygadeuon varicornis </em>(Thomson, 1884), Chirotica maculipennis </em>(Gravenhorst, 1829), Eudelus gumperdensis </em>(Schmiedeknecht, 1893), Mevesia arguta </em>(Wesmael, 1845) and Virgichneumon albilineatus</em> (Gravenhorst, 1829). Also a checklist of subfamilies Ichneumoninae and Cryptinae in Iran is provided. With new data of current research, the number of identified species of the subfamily Cryptinae of Iran and of the Hyrcanian forests biome increased to 128 and 39 species and for Ichneumoninae increased to 191 and 115, respectively.

  • F. Majidi, Shilsar* Pages 89-101

    One of the most devastating pests of rice is the lepidopteran insect striped stem borer (SSB) (Chilo suppressalis</em>) (Lepidoptera: Pyralidae). Present investigation was carried out to evaluate the relative efficacy of ecofriendly formulation of Beauveria bassiana ( 1×108 conidia/ml, Diazinon granule 15 kg/ha. and Fipronil granule 20 kg/ha.) for sustainable management of Chilo suppressalis. The fungus Beauveria bassiana is one of natural enemies of the striped stem borer, Chilo suppressalis in the rice fields. During the treatments, precent mortality, infestation of Dead heart and White heads both in vegetative and reproductive stages was observed after spray application at different times intervals i.e., 2 DAT, 7 DAT, 14 DAT and 21 DAT. All the treatments significantly reduced population of Chilo suppressalis larvae compared to control due to their mode of action. It was concluded that maximum mortality (59.29%) and (74.56%) of Chilo suppressalis were achieved with combined application fo B. bassiana both Diazinon insecticide after 21th day of application both fisrt and second generation of insect pest, respectively. In this study, The lowest infestation Dead heart and White heads 0.57 and 1%  observed in treatments Beauveria bassian and Diazinon granular after 21th day, respectively. In this research, the highest infection is created dead hearts and white heads rice was observed in the control treatment 10 and 11.67%. Therfore, the above findings showed the these combinations can be successfully can be used in rice IPM programs for Chilo suppressalis.

    Keywords: Chilo suppressalis, Dead haerts, Fungus, Infection, Mortality, Rice, White heads
  • E. Yahyapour, R. Vafaei Shoushtari*, M. Shayanmehr Pages 103-113

    Collembola (Hexapoda) fauna of parts of Hyrcanian forest in north of Iran, Mazandaran povince was studied during 2016. Sampling was done from soil and leaf litter. Then springtails were extracted by Berlese funnel. Totally, 18 genera and 2 species belonging to 10 families were collected which 14 species were identified. Of them the genus Pogonognathellus</em> (Tullberg, 1871) and two species Pogonognathellus </em>sp. cf. flavescens</em> (Tullberg, 1871) and Arrhopalites </em>sp. gr. principalis</em> (Stach, 1945) are recorded for the first time from Iran. Also four new species are recorded for the first tine from Mazandaran including: Entomobrya </em>cf. schoetti </em>Stach, 1922, Entomobrya corticalis </em>(Nicolet, 1841), Entomobrya </em>nigrocincta </em>Denis, 1923 and Arrhopalites </em>sp. gr. caecus </em>(Tullberg, 1871).

    Keywords: Hyrcanian forest, Mazandaran, Collembola
  • A. Hajiesmaeilian*, R. Vafaei Shoushtari, F. Mozaffarian, E. Ebrahimi Pages 205-214

    The insect antlions belong to order Planipennia, Suborder Myrmeleontiformia and Family Myrmeleontidae, with about 2000 species, they are well known for the predatory habits of the larvae of genus Myrmeleon</em> who use to dig pits as traps for hunting small arthropods passing by. The adult antlions are less known, and maybe mistakenly identified as dragonflies or damselflies. They have a worldwide distribution, and fly at dusk or after dark. The members of family have very different sizes, e.g. genera Palpares</em> and Acanthaclisis</em> are the largest and Geyria</em> and Delfimeus</em> are the smallest Iranian antlion according to the length of their fore wings. In this study, seven species Creoleon</em> cinerascen</em>, Nemoleon</em> poecilopterus</em>, Pseudoformicaleo</em> gracilis</em>, Distoleon</em> tetragrammicus</em>, Megistopus</em> flavicornis</em>, Cueta</em> striata</em> and Afghanoleon</em> flavamaculatus </em>were identified. The first species reported here for the first time from the country and other species are considered as rare species which were not collected from Iran since 1972. The photos of habitus and genitalia of the species and distribution maps are provided. All species studied are depositted in Hayk Mirzayans Insect Museum, Terhran, Iran.

    Keywords: Fauna, Neuroptera, Myrmeleontidae, Iran
  • A. Hoseininia, M. Arbabi * Pages 215-224

    Bulb mite damage (Rhizoglyphus echinopus) on gladiola corms has economic importance to the producers. An evaluation carried out on effects of Gaeolaelaps aculeifer </em>in control of bulb mites in laboratory condition. An infestation of gladiolus corm done by transferring 4 adult female bulb mite on each corm and corm cultivated on a earthen pot with 50%m 25% and 25% composition of soil, manure and sands which disinfected with a valid fungicide. Seven releasing types used for predatory mite in comparison controlled treatment. Effects of predatory mite evaluated after 35 days from releasing time by measuring length of stem at monthly interval in three consequent months, number of new germinated corms also counted after three months. Number of active bulb mite stages counted through Berlese faunal. Completely randomized block design with 5 replications were used. Analysis variance on collected data done by SAS software. Significant differences (p>0.05) observed among treatments. Maximum new germinated corms (3.4 corms), least% bulb mites infestation (10.80%) and number bulb mite (0.2 mite) recorded for four times released predatory mite. The least length of stem developed 42.7 cm for one time releasing predatory mite at 3 days after. Results four steps releasing predatory mite provided maximum efficiency and can recommended for biological control of bulb mites in the greenhouses.

    Keywords: Gaeolaelaps aculeifer, Gladiolus bulb mite, Number of releasing, Control
  • S. M. Monajati* Pages 225-234

    This study conducted to evaluate the effects of L- Tryptophan on performance and defensive behavior of honeybees (Apis mellifera meda </em>L.). For this purpose, in a completely randomized design experiment; 25 beehives with same population and same aged half sib queens of Meda breed were randomly distributed in to five treatments and five replications so that each experimental unit were consist of 20000 boxes. Five experimental groups were containing bees nourished by syrups with 0, 750, 1500, 2250 and 3000 mg/litter L-Tryptophan for 2 months. The honey production measured and defensive behavior evaluation by installing a black leather bull in front of each boxes and counting stringed points on it per minute.  The results of Duncan’s test showed that the most of honey production related to bees fed syrup containing 2250 mg/litter L-tryptophan and in this treatment defensive behavior were significantly lower (P<0/01) than bees that did’nt consume tryptophan. However, population significantly decreased (P<0/05) in bees fed syrup containing 2250 mg/litter L-tryptophan comparing with bee’s did’nt consume tryptophan.

    Keywords: Tryptophan, defensive behavior, function, Apis mellifera meda, production of honey