فهرست مطالب

  • پیاپی 21 (تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/06/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • ابوذر خسروی* صفحات 1-18
    در قرن اول هجری، اختلافات سیاسی و تشتت آراء میان مسلمانان منجر به ظهور فرقه های مختلفی از جمله خوارج در قلمروی خلافت اسلامی شد. خوارج با اندیشه های دینی که صبغه سیاسی داشت و با رویکردی نظامی به رویارویی با قدرت حاکم پرداختند. برخورد قهر آمیز خوارج ازارقه در مخالفت با سیاست های خلافت اموی، گروه هایی از ایرانیان را به دلیل انگیزه مشترک با خوارج ازارقه در مخالفت با امویان، ترغیب کرد که به آنان بپیوندند. نوشتار حاضر در پی پاسخ به این پرسش اساسی می باشد که بسترهای نفوذ و پیامدهای سیاسی- امنیتی حضور خوارج ازارقه در کرمان چه بوده است؟ برای پاسخ به این پرسش این پژوهش تلاش دارد تا به روش تاریخی و با تکیه بر منابع اصلی به واکاوی زمینه های نفوذ و پیامدهای سیاسی - امنیتی ناشی از حضور ازارقه در کرمان بپردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد، کرمان از زمان فتوح اعراب مسلمان به دلیل پایگاه مستحکم سنت های بومی و امید به بقای حکومت ساسانی، دستخوش طغیان ها و شورش هایی علیه دستگاه خلافت بوده است. در دوره فترت خلافت اموی، بی ثباتی سیاسی، موقعیت جغرافیایی کرمان و دوری از مرکز خلافت، سلوک مناسب ازارقه با اهل ذمه مهم ترین زمینه های نفوذ و حضور ازارقه در این ایالت بوده است. از بین رفتن امنیت شهرها و گسترش ناامنی ایالات، ارتباط ازارقه با خوارج عمان و باقی ماندن ازارقه تا قرن چهارم در کرمان از پیامدهای حضور خوارج در کرمان بوده است.
    کلیدواژگان: خوارج، ازارقه، کرمان، امویان، مهلب بن ابی صفره
  • محسن مرسل پور* صفحات 19-36

    جنگ دیرالعاقول یکی از پیکارهای مهم قرن سوم هجری بود که در آن قدرت گسترش طلب صفاریان در برابر خلفای عباسی که به تازگی خود را از چنگ سیطره ترکان رها ساخته بودند، قرار گرفت. زمینه های رویارویی یعقوب لیث صفاری با خلافت عباسی با تصرف کرمان و فارس فراهم شده بود، اما پایان دادن به حکومت طاهریان توسط یعقوب، نقطه ی پایانی بر مسامحه در روابط نه چندان حسنه صفاریان با خلفا بود. فرضیه ی مقاله حاضر این است که سپاه صفاری که کامیابی یعقوب در پیکارهای پیشین را رقم می زد، در جنگ دیرالعاقول سبب شکست او شد. ترکیب ناهمگون سپاه یعقوب که برخی از آنها به خلافت عباسی گرایش داشتند از چیرگی بر خلافت ممانعت نمود. مقاله ی حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با تاکید بر منابع دست اول تاریخی به نگارش درآمده است. سوال اصلی مقاله حاضر این است که ترکیب سپاه صفاریان چه تاثیری در نبرد دیرالعاقول داشت و شکست دیرالعاقول چه پیامدهای سیاسی و نظامی برای حکومت یعقوب داشت؟ مقاله حاضر به این نتیجه رسیده که ترکیب ناهمگون سپاه صفاریان مهم ترین عامل در شکست یعقوب در جنگ دیرالعاقول بود که تاثیر زیادی بر کارکرد نظامی سپاه صفاریان گذاشت و یعقوب تا پایان عمر موفق به ترمیم نقصان های حاصل از جنگ دیرالعاقول بر سپاهش نشد.

    کلیدواژگان: دیرالعاقول، صفاریان، یعقوب لیث، سپاه، خلیفه عباسی
  • رضا جهان فر*، فهیمه کرمی صفحات 37-64

    این مقاله که با تکیه بر اسناد و مدارک موجود در مراکز اسنادی ارتش، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ستاد کل پدافند هوایی کشور و نیروی انتظامی، با روش کیفی مورد بررسی قرار گرفته، بر آن است که اقدامات منافقین در هواپیماربایی سال های اولیه انقلاب و به ویژه در سال 1363 را مورد مطالعه تحلیلی قرار دهد. اکثر هواپیماربایی ها پیش از انقلاب اسلامی توسط توده ای ها و گروه های مارکسیستی به وقوع می پیوست. بعد از انقلاب اسلامی، منافقین در پس ماجرای اکثر هواپیماربایی ها بودند. در تاریخ هواپیماربایی ایران، حکومت بعثی عراق از حامیان ظاهری و باطنی هواپیماربایان بود. این تحقیق با نگاه مدیریت دانش و کسب تجربه به بررسی اقدامات منافقین در حوزه هواپیماربایی پرداخته است. هدف اصلی در این تحقیق در دو مرحله محقق می شود: مرحله اول: مستندسازی هواپیماربایی در ایران (به ویژه در سال 1363) مرحله دوم: درس آموزی و ثبت تجربیات و نکات حفاظتی در خصوص جلوگیری از هواپیماربایی بر همین اساس و درواقع سوال اصلی در این مقاله این است که: درس آموخته های حفاظتی از هواپیماربایی در ایران چیست؟ ازجمله یافته های پژوهش این است که سازمان مجاهدین خلق (منافقین) در اکثر موارد هواپیماربایی در ایران نقش موثری داشت. همچنین همگرایی و هم پوشانی و تعامل همه سازمان ها و نهادهای تاثیرگذار بر مقابله با هواپیماربایی منجر به ایجاد امنیت بیشتر در پروازها و کاهش موفقیت هواپیماربایان خواهد شد.

    کلیدواژگان: هواپیماربایی، تروریسم، منافقین، ایران، نیروی انتظامی
  • شهاب شهیدانی*، فرزاد خوش آب صفحات 65-96
    تصرف لرستان توسط قوای اعزامی رضاخان این منطقه را وارد مرحله ی جدیدی کرد. مسائلی هم چون خلع سلاح، اسکان و تامین امنیت در مناطق عشایری در اولویت سیاست های نظامی پهلوی اول قرار داشت که فرماندهان قوای غرب با توسل به حربه های مختلف، من جمله همراه کردن خوانین و روسای ایلات و طوایف، اهتمام خود را در این راستا به کار گرفتند. این پژوهش به دنبال پاسخ گویی به این سوال است که روابط خوانین محلی(عزیزالله خان سپهوند) با حکومت مرکزی برای ایجاد امنیت و خلع سلاح عشایر چگونه بود؟ یافته های مقاله نشان می هد که قوای دولتی با ورود به لرستان برای برقراری ارتباط با خوانین محلی و استفاده از نفوذ آن ها برای ایجاد امنیت و خلع سلاح عشایر اقدام کردند. در مقابل برخی از خوانین محلی با توجه تهدید موقعیت و نفوذشان، برای برقراری ثبات در منطقه و استفاده از مزایای همکاری با حکومت با آن ها همراه شدند و در منطقه ی نفوذ خود با سرکوب و تهدید ثبات نسبی ایجاد کردند. در این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و اسنادی به بررسی روابط خوانین محلی با فرماندهان قوای غرب و نقش این ارتباط در انتظام لرستان مورد بررسی قرار گرفته است.
    کلیدواژگان: لرستان، خلع سلاح، امنیت، خوانین محلی، عزیزالله خان سپهوند
  • هادی وکیلی، شادی حاجی زاده * صفحات 97-118

    هجوم قوای اشغالگر روس و انگلیس به ایران، در شهریور 1320/ اوت 1941، موجب پریشانی اوضاع سیاسی و اقتصادی ایران شد. ایران باوجود اعلام بی طرفی در جنگ جهانی دوم، باز هم همانند گذشته تاریخی خود، مورد بی مهری و ظلم واقع شد. در بازه زمانی مورد نظر، محمدعلی فروغی عنوان نخست وزیری ایران را بر عهده داشت. وی با در نظر گرفتن این امر که سیاست بی طرفی رضاشاه با شکست روبه رو شده و ناگزیر بایستی با نیروهای متفقین همکاری نمود، به انعقاد موافقت نامه ای با این دول، همت گماشت. مسئله اختلافات مرزی بین ایران و شوروی در دوره پهلوی دوم، از سال 1320 ش، به طورجدی مورد توجه قرار گرفت و در 9 بهمن همین سال، نخستین موافقت نامه مرزی تحت عنوان «پیمان اتحاد سه گانه» به امضا رسید. بر اساس فصل پنجم این معاهده، دولت شوروی متعهد شد تا نیروهای نظامی اش را که به واسطه جنگ جهانی دوم در ایران حضور داشتند، در موعد مقرر، از خاک ایران خارج نماید. پژوهش حاضر با استفاده از روش مطالعات کتابخانه ای و تکیه بر منابع معتبر آرشیوی و اسناد، بر آن است تا به این پرسش پاسخ دهد که دولت شوروی به چه میزان به تعهدات خود در فصل پنجم این معاهده، در قبال ایران پایبند بوده است. یافته های پژوهش بیان گر آن است که دولت شوروی در پایبندی به تعهدات خود در قبال ایران تعلل ورزیده و به بهانه های گوناگون از عمل به آن ها خودداری کرده است.

    کلیدواژگان: ایران، شوروی، پیمان اتحاد سه گانه، پهلوی دوم
  • کائوشیک روی، فرشید نوروزی* صفحات 119-160

    کارشناسان نظامی اروپا معتقدند که اروپای غربی در دوران اولیه مدرن (دوره حدود 1500 م تا 1750 م) تحولات قابل توجه نظامی را تجربه کرده است. یکی از اجزای مهم این تحول نظامی در اوایل دوران مدرن اروپای غربی، توسعه و گسترش استفاده از سلاح های باروتی در نبردهای دریایی و زمینی بود. محققان درباره تاثیرگذاری نظامی اروپای غربی بر جهان خارج اروپا اتفاق نظر ندارند. هدف تحقیق حاضر بررسی مسئله پیچیده ساختار نظامی امپراتوری های بزرگ آسیایی است و در این راستا تلاش دارد تا نسبت به مطالعه تطبیقی ​​نیروهای نظامی امپراتوری های دیوان سالار کشاورزی محور بزرگ آسیا (عثمانی، صفوی، مینگ و تیموریان هند) بپردازد که همگی آنها قدرت های بزرگی در زمینه توانایی های سیاسی، نظامی و انتظامی و اقتصادی قبل از آغاز فرایند صنعتی شدن در حدود سال 1800 م بودند. این مطالعه بر این مسئله تاکید دارد که چگونه سیاستمداران آسیایی قادر به ادغام سلاح های آتشین در ساختارهای نظامی و انتظامی خود شدند.

    کلیدواژگان: تاریخ نظامی، ساختارهای نظامی و انتظامی، صنعتی سازی، سیاست آسیایی، سلاح گرم
|
  • Abuzar Khosravi * Pages 1-18
    In the 1st AH century , the political conflicts and disagreements among Muslims led to the emergence of various sects such as Khavarej in the Islamic caliphate territory. Khavarej with religious thoughts who had political implications and a military approach confronted with the ruling power . The conflicts between Khavarej Azareghe with  Umayyad caliphate policies encouraged a few groups of Iranians to join them due to the common motivation with Khavarej Azareghe that is Umayyad opposition.The present paper is an answer to this basic question that what was the bases of influence and political _security consequences of the presence of Khavarej Azareghe in Kerman? To answer this question this research aims to examine the bases of influence and political _security consequences of the presence of Khavarej Azareghe in Kerman in a historical method relying on the main resources. The research findings showed that since the Muslim Arabs conquest , Kerman has been subjected to revolts and rebellions against caliphate system due to the stable base of indigenous traditions and the hope for SasanI government survival.  During Umayyad caliphate the most important backgrounds of the presence and influence of Azaraghe  in this area included the political instability,Kerman geographical position, being away from caliphate center and the suitable confrontation of Azaraghe with Ahl_ Alzemeh. Loss of security in the cities and  the expansion of insecurity in the Azaeaghe the link between Azaraghe and Oman Khavarej and the stay of Azareghe in Kerman up to the 4th century were some of the consequences of the  presence of khavarej  in Kerman.
    Keywords: Khavarej, Azareghe, Umayyad, Kerman, Mohalab Ibn Abi Safareh
  • Mohsen Morsalpoor * Pages 19-36

    Dir al Ugloo war was one of the major battles in the 3rd AH century in which the expansionist power of Safarian opposed the Abbasi caliphates who recently had released themselves from Torkan's predominance. The grounds for confrontation with Abbasi caliphate had been provided for Yacoub Leis Safari by occupying kerman and Fars ,but terminating Taherian dynasty by Yacoub was an end point to the negligence in Safarian's not very good relations with caliphates. The research hypothesis is that Safari army which caused Yacoub succeeded in previous battles led to his failure in Dir al Ughol war. The heterogeneous structure of Yacoub's army some of whom tended the Abbasi caliphate,inhibited the caliphate suppression. The present research has been written in a analytical _ descriptive method relying upon the first hand historical resources. The research 's main question is that how the structure of Safarian army affected the Dir al Ughol war? The present research concluded that the heterogeneous structure of Safarian army was the most important element of Yacoub failure in Dir al Ughol war which affected the military function of Safarian army significantly and Yacoub failed to recover his army 's defects  induced by Dir al Ughol war.

    Keywords: Dir al Ughol, safaria, Yyacoub Leis, army, Abbasi caliphate
  • Reza Jahanfar *, Fahimeh Karami Pages 37-64

    Relying on the evidence and documents available in the army documentary center, the Islamic revolution guardians corps,the antiaircraft general staff and the police force, the present paper seeks to study the hypocrite practices in airplane hijacking at the early years of revolution especially 1363 analytically in a qualitative method. Most airplane hijackings after the Islamic revolution had happened by Tudeh and marxist  groups . After the Islamic revolution, the hypocrites were behind most of the airplane hijackings. In the airplane hijacking history of Iran, the Bathi government of Iraq was one of the explicit and implicit advocates of airplane hijackers. This research investigated the hypocrites practices in the area of airplane hijackings looking at the knowledge management and experience gain. The main purpose of the research is realized in two stages: First stage: the documentation of airplane hijackings in Iran (especially in 1363). Second stage: learning and recording the protective points about airplane hijacking prevention Based on this the main question in this paper is that: which protective lessons had been learned from airplane hijacking in Iran ? One finding of this research is that the people Mujahedeen organization (hypocrites) had played a significant role in airplane hijackings . Furthermore the convergence, overlap and interaction of all bodies and organizations effective in Airplane hijacking opposition will lead to more security in flying and reduce airplane hijacker successes

    Keywords: airplane hijacking, terrorism, Hypocrites, Iran, police force
  • Shahab Shahidani *, FARZAD KHISHAB Pages 65-96
    Occupying Lorestan by Rezakhan's expeditionary forces caused this region entered into a new stage . Some problems such as disarmament,inhabitation and supply security in tribunal areas had priority for the first Pahlavi military policies. Western force commanders tried to do so by applying various approaches such  as sending khans and tribe's chiefs with  the forces.  This research seeks to answer the question that how was the local Khans (Aziz Allah Khan Sepahvand) relationships with central government to establish security and to disarm the tribes? The research results showed that the governmental forces tried to make relationships with local Khans and to use their influences in order to make security and disarm the tribes.  In contrast some local Khans considering the threat for their positions accompanied them to bring sstability in the  region and to use the advantages of cooperation with the government and created a relative stability in their regions by suppression and threat. In this research the relationships between local Khans with west force commanders is studied in a descriptive _analytical method and also the role of such a relationship in Lorestan discipline is examined.
    Keywords: Lorestan, Disarmament, Security, local Khans, Aziz Allah Khan Sepahvand
  • Hadi Vakili, Shadi Hajizadeh* Pages 97-118

    The invasion of occupier forces of Russia and England to Iran,shahrivar 1320/ August 1941, disturbed the political _economic situation of Iran.  In spite of  the declaration of neutrality during the second world war , Iran underwent the disrespect and cruelty just like it's past history. During the mentioned interval Mohammed Ali Foroghi was on the power as the prime minister of Iran ; Considering that the neutrality policy of Reza Shah had failed and it is required  to cooperate with Allies forces, he made an agreement with these states.  The problem of boundary conflicts between Iran and Russia during second Pahlavi period, since 1320, had been considered seriously. In 9 Bahman of that year, the first boundary agreement called " trilateral alliance pact " was signed. According to the 5th chapter of this pact, Russia committed to exit it's forces from Iran on the determined date which were presented in Iran due to the second world war. Using library study method and relying on the validated sources and documents, the present research seeks to answer the question that: to which extent Russia has committed to its o obligations in the 5th chapter of the treaty?

    Keywords: Iran, Russia, trilateral agreement pact, military force exit, second Pahlavi, commitment extent
  • Kaushik Roy, Farshid Noroozi * Pages 119-160

    The military and disciplinary experts in Europe believe that at the early modern period (e.a about 1500 to 1750 M) western Europe had experienced significant disciplinary and military transformations.  One of the important element of this transition at the early modern period in western Europe was the development and expansion of the use of powder guns in marine and terrestrial battles.  The researchers don't have consensus about the western Europe disciplinary and military effectiveness in the world outside Europe.  The present research aims to study the complicated problem of the disciplinary and military structure of great Asian empires.  To do so it tries to study the disciplinary and military forces of agricultural bureaucrat empires of great Asian axis (Ottoman, Safavid, Ming and Indian Teimoorian) all of which were great powers in the field of economic, disciplinary, military and political capabilities before the start of industrialization process about the year 1800 M. This study persists that how Asian politicians were able to merge the powder guns in their military structures.