فهرست مطالب

فقه، حقوق و علوم جزا - سال پنجم شماره 13 (پیاپی 14، پاییز 1398)
  • سال پنجم شماره 13 (پیاپی 14، پاییز 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/08/13
  • تعداد عناوین: 5
|
  • مصطفی کلام زاده عشرت آباد* صفحات 1-12

    با وجود آنکه گفته می شود که جرم شناسی در قرن نوزدهم در ایتالیا متولد شد، اما اندیشه های جرم شناسی، به صورت پراکنده در نوشته های بجا مانده از قرون گذشته و به ویژه در نوشته های ادبی که مبتنی بر واقعیت های زمان خود، دیده می شود و از جمله آثاری که میتوان آموزه هایی از جرم شناسی را در آن یافت، نوشته های ادبی می باشد. که در دنیای امروزی یگانه چیزی که ما را به شناخت انسان رهنمون می سازد، در ادبیات نهفته است. این نگرش وحدت بخش و کلام کلیت بخش نه در فلسفه یافت می شود و نه در تاریخ، و نه بی گمان در علوم اجتماعی.از جمله این ادیبانی که در آثار او می توان رگه هایی از اندیشه های جرم شناسی را مشاهده کرد سعدی است، که پویشگر حوزه اندیشه و ادب و شناخت انسان بوده و توجه به مسایل اجتماعی، مردم شناختی و همچنین تنظیم روابط اجتماعی، مبتنی بر شناخت انسان و جامعه، در آثار او به فراوانی دیده می شود. در این مقاله، اندیشه ی سعدی در مورد اختیاری یا جبری بودن ارتکاب جرم بررسی و رویکرد این شاعر بزرگ در رابطه با اختیاری یا جبری بودن ارتکاب جرم مشخص خواهیم کرد و علاوه بر آشنایی با دانش و بینش این اندیشمند بزرگ، به تحولات جامعه خود در بستر تاریخ نیز به خصوص در عرصه جرم شناسی شناخت پیدا خواهیم کرد.

    کلیدواژگان: سعدی، گلستان، بوستان، جرم شناسی، جبرگرایی زیستی، جبرگرایی روانی، معاشرت ترجیحی
  • پژمان الهامی* صفحات 13-24

    هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش آرای دیوان بین المللی دادگستری در توسعه حقوق بشر بوده است. این تحقیق از نظر روش از نوع توصیفی– تحلیلی بوده و از طریق روش کتابخانه ای و توسط ابزار فیش برداری های مطالعاتی، اطلاعات جمع آوری شده و سرانجام به روش عقلانی– منطقی تجزیه و تحلیل می-شوند. امروزه موضوع حقوق بشرو توسعه آن به عنوان یکی از شاخص های عمده برقراری دمکراسی در کشورهای مختلف در دنیا اهمیت شایانی یافته است. دیوان بین المللی دادگستری یکی از سازمان های بین-المللی می باشد که در سطح بین المللی متولی حمایت و توسعه حقوق بشرمی باشد و با توجه به صلاحیت عام دیوان بین المللی دادگستری، آرای در خصوص حقوق بشر در مرجع قضایی بین المللی تدوین و صادر شده است. از اینرو در میان حقوقدانان گرایش نسبت به توسعه صلاحیت دیوان وجود دارد و افزایش دعوای مرتبط با مسائل حقوق بشری نشان دهنده گرایش جوامع بین الملل برای درگیر شدن هرچه بیشتر این رکن قضایی سازمان ملل متحد در خصوص مسائل حقوق بشری دارد.

    کلیدواژگان: حقوق بشر، دیوان بین المللی دادگستری، سازمان ملل متحد، توسعه، آراء
  • نازآفرین ناظمی* صفحات 25-39

    سازمان جهانی تجارت نهادی بین المللی است که قواعد تجارت بین الملل را مشخص می کند. این سازمان از ابتدا تلاش کرده با افزایش تعداد اعضاء تجارت آزاد را در جهان بهبود بخشد. تقریبا دو سوم اعضاء سازمان جهانی تجارت را کشورهای در حال توسعه تشکیل می دهند که تجارت بین الملل را راهی برای پیشرفت و توسعه خود می دانند و نقش مهمی را در این سازمان بازی می کنند. این کشورها به علت تعداد زیاد شان در اقتصاد بین الملل تاثیر گذارند. سازمان جهانی تجارت نیز با ایجاد قواعد خاص و انعطافهای ویژه ای که در موافقتنامه تاسیس سازمان و موافقتنامه های مختلف برای آنها در نظر گرفته حضور بیشتر کشورهای در حال توسعه و کشورهای با کمترین میزان توسعه یافتگی در جامعه بازرگانی جهانی را تشویق می کند. این قواعد موجب می شود که تا حدودی میان کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه توازن ایجاد شود و منافع کشورهای در حال توسعه بیشتر در نظر گرفته شود. اگرچه عضویت در این سازمان مزایایی را برای کشورهای در حال توسعه و کشورهای با کمترین میزان توسعه یافتگی در بر دارد، اما این تنها یک روی سکه است. این کشورها با عضویت در سازمان با چالشهایی مواجه می شوند که ممکن است خود به عاملی بازدارنده برای آزادی تجارت بدل شود. در این مقاله برآنیم که با بررسی مزایا و معایب عضویت در سازمان جهانی تجارت، موقعیت کشورهای مذکور را در این سازمان بررسی کنیم.

    کلیدواژگان: سازمان جهانی تجارت، کشورهای در حال توسعه، کشورهای با کمترین میزان توسعه یافتگی، رفتار ویژه و متفاوت
  • ماندانا یاسمی فر* صفحات 40-46

    این تحقیق با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی به بررسی مبانی طلاق در حقوق ایران پرداخته است.طلاق در لغت به معنی گشودن گره و رها کردن است و در زندگی زناشویی طلاق یعنی از هم پاشیده شدن زندگی یا از بین رفتن تعادل در زندگی و پدیدار شدن رنج و عذاب برای فرزندان .تبعات طلاق منحصربه خانواده نیست بلکه باعث متزلزل شدن جامعه نیز می شود. اسلام خانواده رایکی از مهم ترین واحد اجتماعی می داند که نقش مهمی در تربیت فرزندان و سلامت جامعه دارد و بنای آن را بر الفت وهمدلی استوارکرده ولی گاه اختلافاتی در خانواده وجود دارد که منجر به طلاق زوجین یعنی جدا شدن زن و مردشده که منشا این اختلافات عوامل دینی و اخلاقی و اختلاف زوجین در مذهب،فریبکاری و عوامل فرهنگی و اشتغال زن و عوامل اقتصادی ،عدم پرداخت نفقه زن ،فقر و بیکاری و همچنین عوامل جسمانی واعتیاد ،عقیم بودن یکی از زوجین و عوامل روان شناختی وعدم توجه به همسر ،...که مجموعه ای از این عوامل سبب ناسازگاری و اختلاف زوجین شده،وراه طلاق و جدایی را در پیش گرفته ،و منجر به مساله طلاق می گردد نتایج این تحقیق نشان داد که در حقوق ایران، اختیار طلاق به اراده مرد، می باشد و در مواردی چون خودداری یا عجز شوهر از دادن نفقه و عسر و حرج و غایب بودن شوهر بیش از 4 سال با اذن دادگاه این اختیار طلاق به زن داده می‌شود.

    کلیدواژگان: طلاق، حقوق، جامعه، ایران
  • سیدمحمد حسینی دره صوفی* صفحات 47-60

    حق برآموزش با بهبود زندگی مادی و معنوی انسان ارتباط مستقیم دارد. محدود شدن این حق، ضربه جبران ناپذیری بر افراد محروم از آموزش وارد می کند. سطح دستیابی مهاجر برآموزش، بستگی به دیدگاه فقه و حقوق کشور مهاجر پذیر دارد. حال این پرسش مطرح می شود که از چشم انداز فقه اهلبیت و حقوق ایران و افغانستان مهاجر چه حقوقی دارد؟. حق بر آموزش مهاجر از پشتوانه فقهی برخوردار است. قوانین ایران و افغانستان اصل حق آموزش مهاجر را به رسمیت شناخته؛ اما محدودیت های وجود دارد. این تحقیق به روش توصیفی تحلیلی صورت گرفته و روش گردآوری آن کتابخانه است. هدف از نگارش، آشنایی مهاجر با حق آموزش و یافتن خلاهای قانونی و بیان ناهماهنگی برخی از قوانین با فقه اهلبیت است. فقه اهلبیت حق مذکور را بدون تبعیض ملیتی برای همگان تایید نموده. قوانین ایران در آموزش فوق دیپلم همچنان برای مهاجرین محدودیتهای اعمال میکند. افغانستان حق آموزش مهاجر را قانون گذاری نکرده، هرچند با پیوستن به اسناد بین المللی ملزم به اعطای آن می باشد. قوانین ایران به لحاظ اعطای این حق مهاجر، بر قوانین افغانستان برتری دارد.

    کلیدواژگان: آموزش مهاجر، دانشجویان مهاجر، دانش آموزان اتباع، تبعیض در آموزش، کودکان مهاجر