فهرست مطالب

علوم سبزی ها - سال سوم شماره 1 (پیاپی 5، بهار و تابستان 1398)
  • سال سوم شماره 1 (پیاپی 5، بهار و تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/03/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • مهسا فاتح، طاهر برزگر* صفحات 1-10
    به منظور مطالعه اثر تنظیم کننده رشد گیاهی اسید نفتالین استیک بر رشد، عملکرد و کیفیت میوه فلفل دلمه ای رقم کالیفرنیا واندر، آزمایشی به صورت طرح بلوک های کامل تصادفی در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه زنجان در سال 1395 اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل اسید نفتالین استیک در پنج سطح صفر (شاهد)، 50، 100، 150 و 200 میلی گرم در لیتر بود. نتایج نشان داد که محلول پاشی اسید نفتالین استیک تاثیر معنی داری بر صفات رویشی، عملکرد و اجزاء عملکرد و کیفیت میوه داشت. بیشترین تعداد میوه 6/5 و 6 عدد و عملکرد 6/24 و 9/24 تن در هکتار به ترتیب در تیمار 50 و 100 میلی گرم در لیتر اسید نفتالین استیک حاصل شد. حداکثر ارتفاع بوته و شاخص کلروفیل با کاربرد 100 و 150 میلی گرم در لیتر اسید نفتالین استیک به دست آمد. بیشترین مقدار مواد جامد محلول (93/4 درصد بریکس)، ویتامین ث (73/103 میلی گرم در 100 میلی لیتر) و سفتی بافت میوه در تیمار 100 میلی گرم در لیتر اسید نفتالین استیک ثبت شد. با توجه به نتایج، کاربرد 100 میلی گرم در لیتر اسید نفتالین استیک جهت بهبود عملکرد و کیفیت میوه فلفل دلمه ای پیشنهاد می گردد.
    کلیدواژگان: تنظیم کننده رشد، سفتی بافت میوه، صفات رویشی، ویتامین ث
  • رسول آذرمی* صفحات 11-22
    شدت نور یکی از مهم ترین عوامل محیطی موثر بر رشد، عملکرد و کیفیت سبزی های میوه ای می باشد. اسید سالیسیلیک تاثیر منفی شدت نور بالا و پایین را تعدیل می نماید. در این تحقیق به منظور بررسی تاثیر سطوح مختلف شدت نور (100، 75 و 50 درصد شدت نور) و اسید سالیسیلیک (0 و 2 میلی مولار) بر خصوصیات فیزیولوژیکی، عملکرد و کیفیت گوجه فرنگی، آزمایشی به صورت کرت های خردشده بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی مغان واقع در استان اردبیل در سال 1395 اجرا گردید. نتایج نشان داد که وزن تر و خشک گیاه با کاهش شدت نور به ویژه در تیمار شاهد (0 میلی مولار اسید سالیسیلیک) به طور معنی داری کاهش یافت. هدایت روزنه ای برگ و نسبت Fv/Fm با کاهش شدت نور افزایش یافت. کاربرد اسید سالیسیلیک هدایت روزنه ای برگ و نسبت Fv/Fm را بهبود بخشید. کاربرد اسید سالیسیلیک باعث افزایش تعداد گل آذین و تعداد میوه در گل آذین در سطوح مختلف شدت نور شد. عملکرد گوجه فرنگی در تیمار شدت نور کامل و محلول پاشی شده با اسید سالیسیلیک 116 درصد بیشتر از گیاهان رشد کرده در شدت نور 50 درصد و تیمار بدون اسید سالیسیلیک بود.بیشترین و کمترین مواد جامد محلول میوه، سفتی میوه، هدایت الکتریکی و اسیدیته عصاره میوه به ترتیب در شدت نور کامل و در شدت نور 50 درصد به دست آمد.به طور کلی نتیجه گیری می شود که گوجه فرنگی ها در شدت نور کامل عملکرد و کیفیت بهتری داشتند و کاربرد اسید سالیسیلیک توانست خصوصیات کمی و کیفی گوجه فرنگی را در شدت نور مختلف بهبود بخشد.
    کلیدواژگان: تعدیل تنش، سایه اندازی، گوجه فرنگی، خصوصیات کمی، خصوصیات کیفی
  • زهرا قهرمانی*، علی نوبخت، طاهر برزگر، ولی ربیعی صفحات 23-38
    به منظور بررسی حفظ کیفیت میوه و عمر انبارمانی فلفل شیرین با تیمار گلایسین بتائین و گرم کردن متناوب، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در دانشگاه زنجان در سال 1395 انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل تیمار گرمایی متناوب در سه سطح (شاهد، 20 و 30 درجه سانتی گراد) و تیمار گلایسین بتائین در سه سطح (0، 5 و 10 میلی مولار) بودند. میوه ها در دمای 4 درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی 5±85 درصد به مدت 30 روز نگهداری شدند. نتایج نشان دادند که در طول مدت نگهداری در دمای پایین به تدریج با افزایش دوره انبارمانی محتوای ویتامین ث، کلروفیل، کاروتنوئید و فعالیت آنزیم پراکسیداز کاهش یافت و کاهش وزن، اسیدیته عصاره و نشت یونی افزایش پیدا کرد. تیمارهای گرمادهی متناوب و گلایسین بتائین بر روی صفات مورد مطالعه اعم از مواد جامد محلول، اسیدیته عصاره، محتوای ویتامین ث، کلروفیل، کاروتنوئید و فعالیت آنزیم پراکسیداز اثرات مثبتی داشتند و موجب بهبود کیفیت میوه فلفل در مدت زمان نگهداری در دمای پایین شدند. این تیمارها از کاهش وزن محصول جلوگیری کرده و موجب کاهش نشت یونی در طول مدت نگهداری شدند. بین سطوح مختلف تیمار حرارتی و گلایسین بتائین، دمای 20 درجه سانتی گراد و غلظت 5 میلی مولار در بهبود خصوصیات کیفی فلفل مفیدتر واقع شدند. لذا استفاده گلایسین بتائین و گرم کردن متناوب می تواند کیفیت فلفل شیرین را افزایش داده و با جلوگیری از افزایش آلودگی ها عمر پس از برداشت فلفل شیرین را بهبود بخشند.
    کلیدواژگان: کاهش وزن، کاروتنوئید، کیفیت پس از برداشت، ویتامین ث
  • علی اشرف سلطانی طولارود*، کبری عبدالهی، بهروز اسماعیل پور صفحات 39-51

    این تحقیق به منظور ارزیابی استفاده از ورمی کمپوست و پوترسین بر خصوصیات مورفولوژیکی، رنگدانه های فتوسنتزی و عملکرد گیاه خیار گلخانه ای رقم یلدا انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه محقق اردبیلی انجام شد. فاکتورهای آزمایش شامل ورمی کمپوست (صفر، 20، 40 و 60 درصد حجمی) و محلول پاشی پوترسین (صفر، 5/0، 1 و 5/1 میلی مولار) بود. نتایج نشان داد که کاربرد توام پوترسین و ورمی کمپوست موجب بهبود ارتفاع بوته، سطح برگ و ماده خشک شاخساره شد. بیشترین مقدار عملکرد میوه (2760 گرم در بوته) با کاربرد 40 درصد ورمی کمپوست توام با محلول پاشی 5/0 میلی مولار پوترسین به دست آمد. همچنین، کمترین میزان عملکرد میوه (698 گرم در بوته) با استفاده 60 درصد ورمی کمپوست بدون محلول پاشی پوترسین مشاهده گردید. محلول پاشی با پوترسین در بسترهای کشت فاقد ورمی کمپوست، در اکثر تیمارها باعث افزایش مقدار رنگیزه های مورد مطالعه شد. اما با استفاده ی توام ورمی کمپوست با محلول پاشی پوترسین نتایج متفاوتی به دست آمد. کاربرد 20 درصد ورمی کمپوست در بستر کشت بیشترین تاثیر را در افزایش رنگیزه های فتوسنتزی (کلروفیل a، کلروفیل کل و کاروتنوئیدها) داشت. استفاده بیش از 20 درصد ورمی کمپوست به بستر کشت موجب کاهش مقدار این رنگیزه های فتوسنتزی بدون محلول پاشی پوترسین نسبت به شاهد شد. افزودن 40 و 60 درصد ورمی کمپوست به بستر کشت باعث افزایش مقدار کلروفیل b نسبت به شاهد گردید. به طورکلی نتایج این پژوهش نشان داد که کاربرد تلفیقی ورمی کمپوست به میزان تا 40 درصد حجمی همراه با محلول پاشی 5/0 میلی مولار پوترسین در تولید خیار گلخانه ای کارآمد می باشد.

    کلیدواژگان: پوترسین، رنگیزه های فتوسنتزی، عملکرد، کودهای آلی
  • مریم حقیقی*، رضا ابوالقاسمی صفحات 53-65
    هدف از این آزمایش بررسی اثر تنش دمای بالا و پایین بر تغییرات رشد، فتوسنتز و فعالیت آنتی اکسیدانی گوجه فرنگی در مرحله رشد رویشی بود. گیاهان رشد کرده در سیستم هیدروپونیک تحت تاثیر تنش دمایی 40 و 10 درجه سانتی گراد به مدت 24 ساعت قرار گرفتند و با گیاهان شاهد در دمای گلخانه 2±25 درجه سانتی گراد مقایسه شدند. همه گیاهان پس از اعمال تنش به گلخانه با شرایط بهینه منتقل شدند و پس از 10 روز دوباره فاکتورهای رشد بررسی شد. نتایج مقایسه ای بین این سه دما نشان داد که بیشترین میزان وزن تر شاخساره در تیمار شاهد مشاهده شد. در شرایط تنش دمای بالا، 7/56 درصد کاهش وزن تر نسبت به تیمار شاهد و در تنش دمای پایین 3/65 درصد کاهش مشاهده شد. وزن تر ریشه نیز به طور مشابهی در تیمار شاهد بیشترین میزان بود و تنش گرمایی، 45 درصد و تنش سرمایی، 6/64 کاهش را نسبت به شرایط دمای بهینه نشان داد. حجم ریشه با اعمال تنش گرمایی و سرمایی کاهش معنی داری نشان داد و میزان نرخ فتوسنتز در شرایط معمولی گلخانه بیشترین میزان و در شرایط تنش گرمایی کمترین میزان را نشان داد. به طورکلی می توان بیان کرد که تنش دمایی در این مطالعه صفات رشدی و فتوسنتزی را بیشتر از صفات آنتی اکسیدانی تحت تاثیر قرار داد.
    کلیدواژگان: آنتی اکسیدان، تعرق، فنل، کلروفیل، هدایت روزنه ‏ای
  • مهدیه ساعی* صفحات 67-81
    در سال های اخیر، تولید محصولات گلخانه ای در ایران به دلیل محدودیت منابع آبی، رشد فزاینده ای داشته است. در بین استان های کشور، جنوب استان کرمان رتبه ی دوم سطح زیر کشت و تولید سبزی و صیفی گلخانه ای را به خود اختصاص داده است. با در نظر گرفتن این جایگاه، مطالعه ی حاضر سعی داشته وضعیت موجود تولید صیفی جات گلخانه ای (خیار و گوجه فرنگی) در این منطقه و مسائل و مشکلات بهره برداران را بررسی نماید. پژوهش، مبتنی بر روش توصیفی و از نوع پیمایشیبود. جامعه ی آماری تحقیق، 1629 نفر از تولیدکنندگان محصولات خیار و گوجه فرنگی گلخانه ای دارای پروانه ی تاسیس در سال زراعی 96-1395 بود که از میان آن ها تعداد 88 بهره بردار با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه گیری خوشه ایطبقه بندی شده برگزیده شدند. ابزار سنجش، پرسشنامه ای بود که روایی آن توسط پنل متخصصان تایید شد و پایایی آن نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ برای قسمت های مختلف پرسشنامه بین 63/0 تا 89/0 به دست آمد. به منظور دست یابی به اهداف تحقیق، از تکنیک رتبه بندی گرت استفاده شد. نتایج توصیفی حاصل از مطالعه نشان داد نوسانات قیمت، عدم وجود بازار فروش مناسب و وجود واسطه گری و دلالی به ترتیب رتبه های اول تا سوم مشکلات تولیدکنندگان این محصولات در جنوب استان کرمان را به خود اختصاص داده اند. لذا، پیشنهاد می شود به منظور ارتقای تولید این محصولات ، به جای تاکید بر جنبه های فنی تولید، به رفع مشکلات بازاریابی و کمبود منابع مالی بهره برداران پرداخته شود.
    کلیدواژگان: تولیدکنندگان، رتبه بندی گرت، سبزیجات گلخانه ای، موانع و مشکلات
|
  • Mahsa Fateh, Taher Barzegar * Pages 1-10
    In order to study the effects of foliar application of naphthalene acetic acid (NAA) on growth, yield and fruit quality of sweet pepper "California Wonder", an experiment was conducted in a randomized complete block design with three replications in the Research field of Faculty of Agriculture (University of Zanjan, Iran) in 2016. Treatments were consisted of NAA at five levels of 0 (control), 50, 100, 150 and 200 mg.L-1. The results showed that foliar application of NAA had significant effects on vegetative traits, yield and its components, and fruit quality. The highest fruit number per plant (5.6 and 6) and yield (24.6 and 24.9 t.ha-1) was achieved at 50 and 100 mg.L-1 NAA. The maximum plant height and chlorophyll index were obtained by application of 100 and 150 mg.L-1 NAA. The highest amount of total soluble solid (4.93 °B), vitamin C (103.73 mg.100ml-1) and fruit firmness was recorded at 100 mg.L-1 NAA. According to the results, application of 100 mg.L-1 NAA can be proposed to improve yield and fruit quality of sweet pepper.
    Keywords: Fruit firmness, Growth traits, Plant growth regulator, Vitamin C
  • Rasoul Azarmi * Pages 11-22
    Light intensity is one of the most important environmental factors affecting the growth, yield and quality of fruits and vegetables. Salicylic Acid (SA) alleviates the negative effect of high and low light intensity. In order to evaluate the effect of interaction between light intensity and SA  on physiological properties, yield and fruit quality of tomato (Solanum lycopersicum L. cv. Super Beta F1), a split plot based on randomized complete block design experiment with three replications was carried out at Moghan College of Agriculture and Natural Resources located in Ardabil province, Iran in 2015. The treatment were included differentlight intensity levels (100, 75 and 50% light intensity) and SA (0 and 2 mM). Results revealed that the plant fresh and dry weight was decreased significantly with decreasing light intensity, especially without SA treatment. The leaf stomatal conductance and Fv/Fm ratio were increased with decreasing light intensity. The application of SA improved leaf stomatal conductance and Fv/Fm ratio. The application of SA caused increase in truss number and fruit number per truss under different light intensity levels. Tomato yield in full light intensity treatment and treated with SA was 116% higher than tomatoes yield grown in 50% light intensity and without treatment with SA. The highest and lowest value of total soluble solid, fruit firmness, EC and pH of fruit juice were obtained in full light intensity and 50% light intensity, respectively. In general, it is concluded that tomatoes grown in full light intensity has better yield and quality. SA application improves the quantitative and qualitative properties of tomato in different light intensities.
    Keywords: Stress modulation, Shading, Tomato, Qualitative characteristics, Quantitative characteristics
  • Zahra Ghahremani *, Ali Nowbakht, Taher Barzegar, Vali Rabei Pages 23-38
    In order to investigate the effect of glycine- betaine (GB) and intermittent warming (IW). On shelf life and quality of sweet pepper fruits an experiment was conducted as a factorial based on complete randomized design in University of Zanjan in 2016. Treatments were consisted of intermittent warming at three levels (control, 20 and 30 ºC) and glycine- betaine at three levels (0, 5 and 10 mM). The fruits were stored at 4 °C and 85±5% RH for 30 days. The results showed that the amount of vitamin C, chlorophyll, carotenoids content and peroxidase activity in the fruits were decreased and fruit weight loss percentages, extract pH and electrolyte leakage were increased during storage at low temperature (4 °C) by gradually increasing of storage time. Intermittent warming and glycine betaine had positive effects on studied traits such as soluble solids, extract pH, vitamin C, chlorophyll, carotenoids content and peroxidase activity and improved the quality of pepper fruit during storage at low temperatures. These treatments prevented weight loss and electrolyte leakage during the storage. The intermittent warming between temperatures of 20 °C and 5 mM of GB were found to be more beneficial in improving the qualitative characteristics of pepper fruits. Therefore, the use of glycine betaine and intermittent warming can increase quality of sweet pepper, and by preventing the increase of contamination, can be improved the shelf life of sweet pepper.
    Keywords: Carotenoids, Postharvest quality, Vitamin C, Weight loss
  • ali Ashraf Soltani Toolarood *, Kobra Abdolahi, Behrouz Esmaielpour Pages 39-51

    The aim of the present investigation was to evaluate the effect of vermicompost and putrescine on morphological characteristics, photosynthetic pigments and yield of cucumber (Cucumis sativus L. var. Yalda). The experiment was conducted as a factorial experiment in completely randomized design with three replications at the research greenhouse of the University of Mohaghegh Ardabili, Iran. The treatments were consisted of vermicompost (0, 20, 40 and 60 volume percent) and putrescine (0, 0.5, 1 and 1.5 mM). Results showed that application of putrescine and vermicompost simultaneously improved plant height, leaf area and shoot dry weight of cucumber. The highest yield (2760 gr/plant) was achieved by application of 40% vermicompost and 0.5 mM putrescine solution. The lowest yield (698 gr/plant) was also achieved by application of 60% vermicompost without putrescine. Application of putrescine without vermicompost caused increased in the pigments in most of the treatments. However, putrescine with vermicompost had different results. Application of 20% vermicompost in the bedding had the greatest effect on the increase of photosynthetic pigments (chlorophyll a, total chlorophyll and carotenoids). Application of vermicompost without putrescine caused reduction in the photosynthetic pigments. Adding 40 and 60% vermicompost to the sowing bed resulted in an increase in the amount of chlorophyll b compared with the control.. In general the results of this investigation showed that integrative application of vermicompost upto 40% with spraying 0.5 mM putrescine can be effective for greenhouse cucumber production.

    Keywords: organic fertilizers, Photosynthetic pigments, putrescine, Yield
  • Maryam Haghighi *, Reza Abolghasemi Pages 53-65
    The aim of this was to investigate the effect of high and low temperature stress on growth, photosynthesis and antioxidant changes in vegetative growth stage of tomato. Tomato plants which were grown in hydroponics system exposed to temperature stress at 40 ºC and 10 ºC compared with plants grown in the greenhouse at optimum temperature of 25±2 as control. All plants were transfer to optimum condition in the greenhouse after stress treatments and growth parameters were measured after 10 days. The results of the comparison between these three temperatures showed that the highest fresh weight of shoot was observed at control treatment. In high temperature stress conditions observed 56.7% decrease fresh weight compared to control treatment and in low temperature stress conditions observed 65.3 decrease. Similarly, fresh weight of root was highest in control treatment and heat stress 45% and low temperature stress 64.6% showed decrease compared to optimum temperature conditions. Root volume was reduced by temperature stress significantly and photosynthesis rate was the highest in control treatment and lowest under high temperature stress. In general, it can be stated that temperature stress in this study affected growth and photosynthetic traits more than antioxidant traits.
    Keywords: Antioxidant, Chlorophyll, Phenol, Stomatal conductance, Transpiration
  • Mahdiyeh Saei * Pages 67-81
    In recent years, the production of greenhouse vegetables in Iran, has grown steadily due to water resources constraints. Among all the provinces of Iran, south of Kerman province, has been assigned the second place of cultivation area and production of greenhouse vegetables. Considering this importance, it has been tried to study the current status of greenhouse vegetables (cucumber and tomato) as well as problems of the producers in this area, in the present study. The research was based on descriptive and survey method. The statistical population was 1629 greenhouse vegetables producers with a license started during 2016-17 among which 88 producers were selected using Cochran formula and stratified cluster sampling method. The evaluation tool was a questionnaire that its validity was confirmed by a panel of experts and its reliability for different parts of the questionnaire was obtained between 0.63 to 0.89 using Cronbach's alpha coefficient. Garrett ranking technique was used to achieve the research objectives. The descriptive results of the study showed that, price fluctuations, lack of proper sales market and intermediation, respectively were the most important problems and barriers in the south of Kerman province. Therefore, in order to promote the production of these vegetables, it is suggested to address the marketing problems and lack of financial resources of the producers, instead of emphasizing on the technical aspects of production.
    Keywords: Barriers, Problems, Garrett ranking technique, Greenhouse vegetables, Producers