فهرست مطالب

اپیدمیولوژی ایران - سال پانزدهم شماره 2 (پیاپی 54، تابستان 1398)
  • سال پانزدهم شماره 2 (پیاپی 54، تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/06/10
  • تعداد عناوین: 12
|
  • ابراهیم قادری، مهشید ناصحی، جعفر حسن زاده، حجت الله براتی، شهپر طاهری، مهری غلامی، محمدرضا بذرافشان، رحیم تقی زاده اصل، محسن شمس* صفحات 116-125
    مقدمه و اهداف

    بازاریابی اجتماعی روشی است که بر اساس شناسایی نیازها و خواسته های مخاطب، تعیین مولفه های بازار رفتاری با استفاده از نتایج پژوهش تکوینی عمل می نماید. درگیر کردن بخش خصوصی در برنامه مبارزه با سل با استفاده از بازاریابی اجتماعی تابه حال انجام نشده است. این مطالعه به طراحی برنامه Public-Private Mix (PPM) با استفاده از بازاریابی اجتماعی می پردازد.

    روش کار

    این مطالعه به صورت کیفی و با استفاده از بحث متمرکز گروهی با 6 گروه مختلف شامل پزشکان هماهنگ کننده سل، پزشکان متخصصین رشته های مختلف بخش خصوصی و مدیران آزمایشگاه های بخش خصوصی و بیمارستان های منتخب کشور و شهرستان کرج در سال 1392 انجام شد و اجزای برنامه PPM بر اساس آن مشخص گردید.

    یافته ها

    اغلب شرکت کنندگان معتقد بودند که مشارکت بخش خصوصی در برنامه کشوری سل با مشکلات مهمی روبروست. فقدان فرایند مشخص و تعریف شده برای ارتباط با بخش خصوصی، فقدان بستر مناسب، فقدان ابزار مناسب برای نظارت، عدم تمکین بخش خصوصی، عدم آشنایی بخش خصوصی با پروتکل های برنامه های کشوری سل، عدم وجود اقدامات تشویقی و تنبیهی مناسب، عدم دریافت بازخورد مناسب توسط بخش خصوصی و انحصارطلبی در آزمایشگاه ها از موارد ذکرشده در این مطالعه بود.

    نتیجه گیری

     برای اجرای برنامه PPM در برنامه کنترل سل لازم است آزمایشگاه ها به صورت داوطلبانه و وارد برنامه شوند. یک بسته اطلاع رسانی و تشویقی فراهم شود که در آن آموزش های موثر و کم حجم، پس خوراندها و احترام به بخش خصوصی گنجانده شده باشد.

    کلیدواژگان: PPM، بازاریابی اجتماعی، سل
  • هادی رنجبر *، مر یم حاتمی زاده، مژگان تابان، مهرداد افتخار اردبیلی صفحات 126-133
    مقدمه و اهداف

    پرسشنامه استفاده مشکل‌ساز از اینترنت که برای ارزیابی عوارض استفاده زیاد از اینترنت طراحی شده است، قبلا به زبان فارسی برگردانده شده است. در بررسی روایی این ابزار فاکتورهای درونی ابزار با نسخه اصلی انگلیسی متفاوت به دست آمدند. هدف از این پژوهش تعیین ساختار عاملی نسخه فارسی پرسشنامه استفاده مشکل‌ساز از اینترنت بود.

    روش کار

    این پژوهش، یک مطالعه روش‌شناختی بود. نمونه‌گیری از بین دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی ایران، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران و دانشگاه صنعتی شریف انجام شد. 428 دانشجو پرسشنامه پژوهش را تکمیل کردند. ابزار پژوهش، پرسشنامه استفاده مشکل‌ساز از اینترنت بود. تحلیل عاملی اکتشافی با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 16 و تحلیل عاملی تاییدی با استفاده از نرم‌افزار AMOS نسخه 16 انجام شد. پایایی ابزار به روش محاسبه آلفای کرونباخ تایید شد (α=0.89).

    یافته‌ها

     تحلیل عاملی اکتشافی، 4 عامل را نشان داد که شامل اشتغال ذهنی آن‌لاین، عوارض استفاده زیاد، تعاملات اجتماعی و استفاده بیش از حد بودند. میانگین ± انحراف معیار نمره بعد اشتغال ذهنی 81/0±12/2، عوارض استفاده زیاد 86/0±01/2، تعاملات اجتماعی 85/0±18/2 و استفاده بیش از حد 97/0±39/2 به دست آمد.

    نتیجه‌گیری

     تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی نشان دادند که ساختار عاملی نسخه فارسی پرسشنامه استفاده مشکل‌ساز با نسخه انگلیسی تشابه نسبی دارد. یکی از ابعاد پرسشنامه به دو بعد جدید تبدیل شد. این پرسشنامه می‌تواند ابزاری مناسب برای اندازه‌گیری رفتارهای مشکل‌ساز در زمینه استفاده زیاد از اینترنت باشد.

    کلیدواژگان: اینترنت، استفاده مشکل ساز، دانشجو، روان سنجی، تحلیل عاملی تأییدی، تهران
  • حمیده تکه، حسین انصاری*، علیرضا انصاری مقدم، نورمحمد نوری، کورش تیرگر فاخری، فریبا زارع صفحات 134-142
    مقدمه و اهداف

    بیماری مادرزادی قلبی شایع ترین نوع نقص هنگام تولد است که 25 درصد از کل ناهنجاری های مادرزادی را تشکیل می دهد. این مطالعه با هدف شناسایی عوامل تاثیرگذار بر بیماری مادرزادی قلبی در جنوب شرق ایران انجام گرفت.

    روش کار

    در این مطالعه، 353 مورد از کودکان 59-0 ماهه و دارای بیماری قلبی مادرزادی مراجعه کننده از سراسر استان سیستان و بلوچستان به کلینیک قلب کودکان و 353 شاهد نیز از کودکان 59-0 ماهه و سالم مراجعه کننده به مراکز سلامت زاهدان انتخاب شدند. از نظر سن،و جنس و محل سکونت همسان سازی انجام گرفت. داده ها با استفاده از پرسشنامه جمع آوری شدند و با استفاده از آزمون های t مستقل و مربع کای و مدل رگرسیون لجستیک چندگانه تحلیل شد.

    یافته ها

     این مطالعه نشان داد عدم مصرف فولیک اسید در دوران بارداری (8/11=OR)، عدم مصرف مولتی ویتامین در دوران بارداری (1/4=OR)، وجود بیماری در فامیل درجه اول والدین (4/3=OR)، وجود دکل مخابراتی در دید خانه (3 =OR) و سابقه سقط (4/3=OR) و مواجهه همیشگی مادر با دود دخانیات ثانویه (9/2=OR) از مهم ترین متغیرهایی بودند که به طور معنی داری شانس تولد نوزاد با بیماری مادرزادی قلبی را افزایش می دادند (P<0.05).

    نتیجه گیری

    برنامه ریزی و تاکید بر مصرف مکمل ها در دوران بارداری و افزایش سطح آگاهی زنان در معرض خطر در کاهش این بیماری موثر است. آموزش چگونگی اجرایی کردن روش های جلوگیری از این بیماری به کادر پزشکی و بهداشت برای کنترل فاکتورهای خطر و کاهش هزینه های مرتبط با این بیماری در جامعه ضروری به نظر می رسد.

    کلیدواژگان: بیماری مادرزادی قلب، عوامل خطر، کودکان، سیستان وبلوچستان
  • لیلا خزایی، سهیلا خداکریم، ابوالفضل محمد بیگی، عباس علیپور* صفحات 143-152
    مقدمه و اهداف

    مساله ای که امروزه عمل سزارین را به چالش می کشد، انجام بی رویه این عمل جراحی به عنوان روش متداول زایمان است. با توجه به روند رو به رشد فراوانی زایمان سزارین در سال های گذشته در ایران، برنامه ترویج زایمان طبیعی به عنوان یکی از برنامه های طرح تحول نظام سلامت در سال 1393 به اجرا در آمد. در این پژوهش روند تغییرات درصد زایمان سزارین به دنبال اجرای این برنامه در استان قم ارزیابی شده است.

    روش کار

    این مطالعه یک آنالیز روند است که روی تمامی زایمآن های سزارین انجام شده در استان قم در سال های 96-1384 صورت گرفته و به روش رگرسیون نقاط اتصال انجام شده است.
    یافته ها: در این مطالعه در استان قم سالانه 4/0 درصد (فاصله اطمینان 95 درصد: 2/1-5/0) افزایش درصد زایمان سزارین در روند مشاهده می شود که البته این افزایش از نظر آماری معنی دار نبوده است (3/0 =P)، اما در بین بیمارستآن های دولتی کاهش معنی داری در فراوانی زایمان سزارین به دنبال اقدامات صورت گرفته مشاهده شد. این در حالی است که درصد سزارین در بیمارستآن های غیردولتی افزایش یافته که از نظر آماری معنی دار بوده است.
    نتیجه گیری: بر اساس یافته های این مطالعه با توجه به گذشتن بیش از 3 سال از اجرای طرح تحول نظام سلامت به صورت کلی اجرای این طرح نتوانسته کاهش قابل توجهی در روند کلی زایمان سزارین در این بازه زمانی در استان قم ایجاد کند، و به اهدافی که از پیش تعیین شده اند؛ دست یابد.

    مقدمه و اهداف

    مساله ای که امروزه عمل سزارین را به چالش می کشد، انجام بی رویه این عمل جراحی به عنوان روش متداول زایمان است. با توجه به روند رو به رشد فراوانی زایمان سزارین در سال های گذشته در ایران، برنامه ترویج زایمان طبیعی به عنوان یکی از برنامه های طرح تحول نظام سلامت در سال 1393 به اجرا در آمد. در این پژوهش روند تغییرات درصد زایمان سزارین به دنبال اجرای این برنامه در استان قم ارزیابی شده است.

    روش کار

    این مطالعه یک آنالیز روند است که روی تمامی زایمآن های سزارین انجام شده در استان قم در سال های 96-1384 صورت گرفته و به روش رگرسیون نقاط اتصال انجام شده است.

    یافته ها

    در این مطالعه در استان قم سالانه 4/0 درصد (فاصله اطمینان 95 درصد: 2/1-5/0) افزایش درصد زایمان سزارین در روند مشاهده می شود که البته این افزایش از نظر آماری معنی دار نبوده است (3/0 =P)، اما در بین بیمارستآن های دولتی کاهش معنی داری در فراوانی زایمان سزارین به دنبال اقدامات صورت گرفته مشاهده شد. این در حالی است که درصد سزارین در بیمارستآن های غیردولتی افزایش یافته که از نظر آماری معنی دار بوده است.

    نتیجه گیری

     بر اساس یافته های این مطالعه با توجه به گذشتن بیش از 3 سال از اجرای طرح تحول نظام سلامت به صورت کلی اجرای این طرح نتوانسته کاهش قابل توجهی در روند کلی زایمان سزارین در این بازه زمانی در استان قم ایجاد کند، و به اهدافی که از پیش تعیین شده اند؛ دست یابد.

    کلیدواژگان: زایمان سزارین، طرح تحول نظام سلامت، آنالیز روند، رگرسیون نقاط اتصال، قم
  • مصطفی عنایت راد، حمیدرضا طباطبایی، سپیده مهدوی، طناز ولدبیگی، کوروش اعتماد، شهاب رضاییان، حلیمه یعقوبی، فاطمه زولفی زاده، محمود حاجی پور* صفحات 153-161
    مقدمه و اهداف

    یکی از علل مرگ نوزادی و مرگ کودکان زیر پنج سال، نارس به دنیا آمدن نوزادان است. هدف از این مطالعه شناسایی عوامل خطر مرتبط با تولد نوزاد نارس در سبک زندگی زنان باردار است.

    روش کار

    بررسی حاضر یک مطالعه مورد شاهدی است، که بر روی مادران مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت استان های سطح کشور انجام شد. آنالیز توصیفی متغیرهای موردبررسی به صورت درصد و فراوانی گزارش شد و در تحلیل داده ها از آنالیز رگرسیون لجستیک در سطح معناداری کمتر از 05/0 استفاده شد.

    یافته ها

     در مطالعه حاضر2463 زن باردار (668 نفر به عنوان مورد و 1795 نفر به عنوان شاهد) موردبررسی قرار گرفتند و ارتباط معناداری بین مکان سکونت (002/0 :P ،424/1OR:)، سطح تحصیلات مادر (027/0:P، 920/1OR:)، دوقلویی بودن  (001/0:P، 953/4OR:)، فاصله بین بارداری (009/0:P، 821/1OR:)، ابتلا به بیماری خاص (010/0:P، 694/1OR:)، وضعیت تغذیه مادر (024/0:P، 420/1OR:)، فعالیت بدنی (001/0:P، 591/1OR:)، نحوه خوابیدن (008/0:P، 634/0OR:)، و سابقه مرده زایی (001/0:P، 247/0OR:) با تولد نوزاد نارس نشان داد.

    نتیجه گیری

     با توجه به اینکه برخی از عوامل تولد نوزاد نارس قابل پیشگیری می باشند. می توان با بهبود وضعیت مراقبت های دوران بارداری و تغییر سبک زندگی مادر باردار و با افزایش آگاهی و ایجاد محیط سالم و امن برای مادر عوامل خطر تولد نوزاد نارس را کاهش دهد.

    کلیدواژگان: سبک زندگی، زنان باردار، نوزاد نارس، ایران
  • فرشته عثمانی، ابراهیم حاجی زاده*، علی اکبر راسخی، محمد اسماعیل اکبری صفحات 162-171
    مقدمه و اهداف

    در بسیاری ازموقعیت های پزشکی، افراد می توانند پیشامدهای بازگشتی را با یک پیشامد پایانی تجربه کنند. درصورتی که پیشامد پایانی به عنوان سانسور در نظرگرفته شود، ممکن است از پذیره استقلال در آنالیز داده های بقا تخطی شود. در این مطالعه، با استفاده از یک مدل شکنندگی سعی شده تا به طور توام، پیشامدهای بازگشتی عود به همراه رخداد نهایی مرگ بیماران مبتلا به سرطان پستان مدل بندی شود.

    روش کار

    دراین مطالعه همگروهی گذشته نگر، تعداد 443 بیمار مبتلا به سرطان پستان ثبت شده در مرکز تحقیقات سرطان بیمارستان شهدای تجریش، مورد بررسی قرارگرفتند. در این مطالعه، ازمدل لیو برای مدل بندی توام پیشامدهای بازگشتی و مرگ استفاده شد، که در آن از یک شکنندگی مشترک با توزیع گاما استفاده شد. اجرای مدل و تحلیل داده ها در بسته Frailtypack نرم افزار R نسخه 3.4.1 انجام شد.

    یافته ها

     تعداد 443 زن مبتلا به سرطان پستان مورد بررسی قرار گرفتند. تحلیل یک متغیره و چندمتغیره برای این بیماران انجام شد. از این تعداد، برای 338 بیمار (3/76 درصد)پیشامد عود رخ داده بود و 105بیمار (7/23%) سانسور شده بودند. یافته ها به دست آمده از مدل شکنندگی توام نشان داد که خطر نسبی عود در بیماران دارای سابقه فامیلی درجه یک در مقایسه با سایر افراد 36 درصد بیش تر بوده است (05/0>P) هم چنین خطر نسبی عود در بیماران با مرحله 3 بیماری 19% بیش تر نسبت به سایر مراحل و همین طور خطر نسبی عود در بیمارانی که شیمی درمانی انجام داده اند، 5/2 برابر بیش تر از بیماران بدون سابقه شیمی درمانی به دست آمد.

    نتیجه گیری

     در این مطالعه،مدل ارایه شده علاوه بر قابلیت مدل بندی هم زمان پیشامدها، می تواند به پیشگیری از شیوع بالاتر ابتلا به رخداد نهایی (مرگ) و در نتیجه کاهش عوارض نامطلوب ناشی از بیماری‎ های برگشت پذیر کمک کننده باشد.

    کلیدواژگان: تحلیل بقا، پیشامدهای بازگشتی، پیشامد پایانی، مدل بندی شکنندگی توام
  • عباسعلی عباسی، حمیدرضا بهرامی، بهناز بیگی، احسان موسی فرخانی، ویدا وکیلی، فریبرز رضایی طلب، رضا افتخاری گل، مهدی طالبی* صفحات 172-178
    مقدمه و اهداف

    اختلال خواب به معنای اختلال در کیفیت، زمان و میزان خواب است، به گونه ای که در طول روز باعث کاهش عملکرد و ناراحتی در فرد می شود. با توجه به اهمیت خواب در سلامت و کیفیت زندگی و احتمال بروز اختلال های ناشی از آن در سالمندان، این مطالعه با هدف بررسی اختلال خواب و عوامل موثر برآن در سالمندان ساکن در جمعیت زیر پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد انجام شد.

    روش کار

    این مطالعه، یکی از بزرگ ترین مطالعه های مقطعی مبتنی بر جمعیت در سالمندان زیر پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد در سال 1396 طراحی شده است. در این مطالعه در مجموع 8496 سالمند 90-60 ساله با اختلال خواب (به عنوان «عارضه دارد») با 35041 نفر بدون اختلال خواب به عنوان «عارضه ندارد» مقایسه شدند. اطلاعات از سامانه پرونده الکترونیک سلامت سینا (®SinaEHR) استخراج شد. برای تحلیل داده ها از نرم افزار Stata نسخه 14 و از روش آماری رگرسیون لجستیک باینری تک متغیره و چند متغیره استفاده شد.

    یافته ها

     در این مطالعه بین متغیرهای جنس مرد با نسبت شانس 58/0 (فاصله اطمینان 95 درصد: 61/0- 55/0)، تاهل 88/0 (فاصله اطمینان 95 درصد: 93/0- 83/0)، اضافه وزن و کمبود وزن در مقایسه با وزن نرمال به ترتیب 27/1 (فاصله اطمینان 95 درصد: 34/1- 21/1) و 20/1 (فاصله اطمینان 95 درصد: 38/1- 04/1)، مصرف دخانیات 22/2 (فاصله اطمینان 95 درصد: 40/2- 05/2)، فشار خون بالا 44/1 (فاصله اطمینان 95 درصد: 52/1- 37/1)، دیابت 49/1 (فاصله اطمینان 95 درصد: 58/1- 40/1) و افسردگی 05/3 (فاصله اطمینان 95 درصد: 38/3- 74/2) با اختلال خواب رابطه آماری معنی داری مشاهده شد.

    نتیجه گیری

    در این مطالعه متغیرهای جنس، وضع تاهل، شاخص توده بدنی، مصرف دخانیات، پرفشاری خون، دیابت و افسردگی از تعیین کننده های اصلی اختلال خواب بودند که شناسایی آن ها و انجام مداخله های مناسب برای بهبود خواب ضروری به نظر میرسد.

    کلیدواژگان: سالمندان، اختلال خواب، عوامل خطر، مطالعه مقطعی، مشهد، ایران
  • بررسی ارتباط فعالیت بدنی و شاخص توده بدنی بر سطح سلامت زنان یائسه استان کرمان
    محمد پوررنجبر، حسین جمالی زاده، محمد مهرتاش*، کورس دیوسالار صفحات 179-187
    مقدمه و اهداف

    یکی از دوران های حساس زندگی یک زن، دوره یائسگی است. افزایش سطح سلامت در این دوران می تواند کیفیت زندگی بهتری را برای او رقم زده و ثمرات زیادی برای وی داشته باشد. هدف از این مطالعه، ارزیابی رابطه سطح فعالیت بدنی و سطح سلامت زنان یائسه در استان کرمان بود.

    روش کار

    536 زن یائسه استان کرمان مد نظر قرار گرفتند. از پرسشنامه سلامت عمومی گلدنبرگ برای سنجش سطح سلامت و برای سطح فعالیت بدنی از پرسشنامه عمومی فعالیت ورزشی (GPAQ) استفاده شد. از فرمول شاخص توده بدنی برای اندازه گیری BMI استفاده شد. در نهایت باتوجه به طبیعی نبودن توزیع داده ها از آمار غیر نرمال اسپیرمن، کروسکال والیس و بونفرونی استفاده شد.

    یافته ها

     سطح  فعالیت بدنی در زنان یائسه استان کرمان پایین تر از مقدار توصیه شده توسط سازمان جهانی بهداشت بود. یافته ها نشان داد که رابطه آماری معنی داری بین فعالیت بدنی و سطح سلامت (259/0r=) در زنان یائسه استان کرمان وجود دارد (001/0 P≤). شاخص توده بدنی و سطح سلامت رابطه معکوس و معنی داری (186/0-) با یکدیگر داشتند (001/0 P≤).

    نتیجه گیری

    بر اساس یافته ها، رابطه آماری معنی داری بین سطح فعالیت بدنی و سطح سلامت عمومی زنان یائسه مشاهده شد و با توجه به تاثیر فعالیت بدنی بر سلامت می توان گفت احتمالا افزایش سطح فعالیت بدنی زنان یائسه استان کرمان بتواند سطح سلامت و شاخص توده بدنی آن ها را بهبود بخشید.

    کلیدواژگان: فعالیت بدنی، یائسگی، سلامت، شاخص توده بدنی، کرمان
  • فاطمه امیری گور، حمید شریفی، الهام قربانی علی آبادی، فاطمه سادات میررشیدی، مریم میرزایی، ناصر نصیری* صفحات 188-194
    مقدمه و اهداف

    کم کاری مادرزادی تیروئید یکی از سبب های عقب ماندگی ذهنی و مرگ زودرس نوزادان است. ازآن جا که شناسایی عوامل موثر بر کم کاری تیروئید نقش مهمی در پیشگیری از آن دارد، این مطالعه با هدف تعیین شیوع و بررسی برخی عوامل مرتبط در کم کاری تیروئید نوزادان طراحی شد.

    روش کار

    این مطالعه یک آنالیز ثانویه روی داده های ثبت کاغذی برنامه غربالگری کم کاری نوزادان بود. تشخیص کم کاری تیروئید بر اساس نمونه TSH (Thyroid Stimulating Hormone) از کف پا در فاصله سومین تا پنجمین روز زندگی انجام شد. با مراجعه به مرکز بهداشت شهرستان جیرفت داده های متولدین بیمارستان های شهر جیرفت جمع آوری و با استفاده از آمار توصیفی و آزمون رگرسیون پواسون تحلیل شدند.

    یافته ها

    نوزادان متولدشده طی فروردین تا اسفند 1395 در این مطالعه 4998 نوزاد (2450 -02/49 درصد- دختر و 2548- 98/50 درصد- پسر) بودند. شیوع کم کاری تیروئید نوزادان در این مطالعه 1 بیمار به 135 تولد زنده بود. میزان ابتلا به کم کاری تیروئید در نوزادان متولدشده به روش سزارین (2/2=IRR ، فاصله اطمینان 95 درصد: 1/4-1/1) و نوزادان بستری شده در بخش NICU (بخش مراقبت های ویژه نوزادان نارس) (6/4=IRR، فاصله اطمینان 95 درصد: 9/8-4/2) بیش تر بود. نوزادان با وزن بالای زمان تولد بیش تر مبتلا به کم کاری مادرزادی تیروئید (3/5=IRR، فاصله اطمینان 95 درصد: 1/8-5/3) شده بودند.

    نتیجه گیری

     در این مطالعه نسبت به دیگر مطالعه ها، شیوع کم کاری تیروئید نوزادان بالا بود و بیش تر مبتلایان به کم کاری تیروئید مشابه نتایج سایر مطالعه ها پسران بودند. شاید تفاوت ژنتیکی و محیطی توجیه کننده این مطلب باشد. مشاهده شد شیوع کم کاری در نوزادان متولدشده به روش سزارین و نوزادان بستری در NICU بالاتر بود.

    کلیدواژگان: کم کاری تیروئید، شیوع، عوامل خطر، کرمان، ایران
  • قباد مرادی، سیامک واحدی، خالد رحمانی، محمد زینعلی، احسان مصطفوی، حسین عرفانی، فاطمه بنکدار، محبوبه خاتون قنبری، بهزاد امیری، ابراهیم قادری*، محمد مهدی گویا صفحات 195-203
    مقدمه و اهداف

    ایران همیشه به عنوان یکی از کشورهای آندمیک بیماری تب مالت در سطح دنیا مطرح بوده است. هدف از انجام مطالعه حاضر مروری بر نظام مراقبت تب مالت در ایران بود.

    روش کار

    داده های این مطالعه از نظام مراقبت مرکز مدیریت بیماریهای واگیر، بررسی اسناد، مدارک، کتاب ها و مقالات منتشر شده و مصاحبه با صاحبان فرایند و صاحب نظران نظام مراقبت تب مالت در سال های 98-1396 هجری شمسی اخذ شد.

    یافته ها

     در نظام مراقبت کنونی در ایران، تمام مبتلایان به تب مالت تحت درمان استاندارد به مدت حداقل 2 ماه قرار می گیرند. بیمار در هر سطحی چه در بخش خصوصی یا بخش دولتی شناسایی شود به مرکز بهداشت شهرستان مربوطه گزارش می گردد و ستاد مرکز بهداشت شهرستان پس از گزارش موارد به سطوح بالاتر علاوه بر انجام بررسی های اپیدمیولوژیک در محل زندگی مورد گزارش شده، فرم بررسی انفرادی برای بیمار تکمیل و به صورت ماهانه در پورتال کشوری بیماریهای واگیر ثبت می کند..

    نتیجه گیری

     اگرچه ادغام برنامه مراقبت تب مالت در سیستم بهداشتی کشور، گزارش و درمان موارد انسانی مطابق با پروتکل کشوری در سال های اخیر به خوبی انجام می شود اما کنترل تب مالت در ایران نیازمند اجرای مراقبت به استراتژی One Health است. علیرغم کاهش موارد تب مالت در سالهای اخیر، ضعف در مراقبت های مستمر دامی باعث شده که موفقیت های سیستم سلامت در زمینه اجرای مراقبت برای موارد انسانی تب مالت با نوسانات زیادی همراه باشد.

    کلیدواژگان: تب مالت، بیماری های مشترک انسان و دام، نظام مراقبت، ایران
  • قباد مرادی*، ابراهیم قادری، مریم سرگلزایی، حمیرا فلاحی، سنا عیب پوش، کتایون طائری، سمانه اکبرپور، کیانا انتظار مهدی، خالد رحمانی صفحات 204-214
    مقدمه و اهداف

    ایران یکی از کشورهای حاضر در منطقه خاورمیانه است که از سال ها قبل برنامه های مراقبت و کنترل HIV/AIDS را اجرا می کند. هدف از انجام مطالعه حاضر مروری بر نظام مراقبت HIV/AIDS در ایران بود.

    روش کار

    مطالعه حاضر به بررسی و مرور ساختارها و فرایندهای برنامه مراقبت ایدز در ایران پرداخته است. منابع اطلاعاتی  مورد استفاده در این مطالعه شامل مستندات و دستورالعمل های انتشار یافته در زمینه مراقبت HIV/AIDS در ایران، بررسی ساختارهای موجود و نظرات مدیران و دست اندرکاران کشوری نظام مراقبت بود.

    یافته ها

    در ایران تمام موارد اچ آی وی/ایدز شناسایی شده و همچنین موارد دارای رفتارهای پرخطر جهت انجام مراقبت های درمانی و پیشگیری به مراکز یا پایگاه های مشاوره بیماری های رفتاری هدایت می شوند. فعالیت های کاهش آسیب در گروه های پرخطر در قالب مراکز مشاوره، مراکز گذری معتادان و مراکز مشاوره زنان با همکاری سازمان های دولتی و غیردولتی، توجه بیشتر به نسل دوم مراقبت ایدز به ویژه انجام مطالعات رفتاری از دیگر اجزای نظام مراقبت HIV/AIDS در ایران هستند.

    نتیجه گیری

     اگرچه نظام مراقبت کشوری HIV/AIDS در ایران با یک ساختار وسیع موفقیت های زیادی در کاهش موارد جدیداچ آی وی به ویژه در برخی گروه های پرخطر همچون معتادین تزریقی و همچنین کاهش انتقال موارد بیماری از مادران آلوده به نوزادان داشته است، اما تقویت نظام مراقبت این بیماری به ویژه در گروه های پرخطر جنسی به عنوان یک راهکار اصلی برای کنترل ایدز در کشور ضروری به نظر می رسد.

    کلیدواژگان: اچ آی وی، ایدز، نظام مراقبت، بیماری های واگیر، ایران
  • قباد مرادی، خالد رحمانی، پیمان همتی، حسین اکبری، فرشید رضایی، محمد نصر دادرس، بهزاد امیری، حسین عرفانی، محمود سروش، سونیا درویشی، جعفر سلطانی، طلعت مختاری آزاد، محمد مهدی گویا* صفحات 215-225
    مقدمه و اهداف

    ایران همچون بیشتر کشورهای جهان همواره در معرض تهدید اپیدمی ها و پاندمی های جهانی آنفلوانزا است. هدف از انجام مطالعه حاضر، مروری بر نظام مراقبت آنفلوانزا در ایران بود.

    روش کار

    داده های این مطالعه از نظام مراقبت مرکز مدیریت بیماریهای واگیر، بررسی اسناد، مدارک، کتاب ها و مقالات منتشر شده و مصاحبه با صاحبان فرایند و صاحب نظران نظام مراقبت آنفلوآنزا در سال های 98-1396 هجری شمسی اخذ شد.

    یافته ها

     مراقبت بیماری آنفلوانزا در ایران در حال حاضر، ترکیبی از روش های مراقبتی شامل مراقبت دیده ور، مراقبت آزمایشگاهی، مراقبت بیمارستانی، مراقبت اپیدمیهای تنفسی و مراقبت مرزی می باشد. گزارش دهی موارد ناشی از طغیان های آنفلوآنزای انسانی و همچنین موارد مشکوک به آنفلوآنزای پرندگان به صورت تلفنی می باشد. برای هر مورد مشکوک علاوه بر تهیه و ارسال نمونه جهت تشخیص ابتلا و همچنین تشخیص زیر گونه های ویروس، بلافاصله اقدامات درمانی شروع و پیگیری و ردگیری تماس های احتمالی انجام خواهد می شود

    نتیجه گیری

     اگر چه در حال حاضر انسجام خوبی در مراقبت آنفلوآنزا در ایران دیده می شود اما بر اساس نگرانی های موجود از بروز پاندمی های بیماری در آینده و با توجه به تغییرات ژنتیکی احتمالی ویروس های آنفلوآنزا، ردیابی وضعیت گردش این ویروس ها در کشور به همراه به روز نمودن نظام مراقبت بیماری به ویژه با تاکید بر روش ها و فرمول های شناسایی سریع طغیان های ناشی از بیماری و  همچنین تدارک خدمات درمانی بهتر ضروری است.

    کلیدواژگان: آنفلوانزا، نظام مراقبت، بیماری واگیر، ایران
|
  • E Ghaderi, M Nasehi, J Hasanzadeh, HO Barati, Taheri SH, M Gholami, MR Bazrafshan, R Taghizadeh Asl, M Shams* Pages 116-125
    Background and Objectives

    Social marketing is a method that acts through identifying the needs and demands of the audience and specifying the components of the behavioral market using the results of developmental research. So far, social marketing has not been used to involve the private sector in the tuberculosis (TB) control program. The aim of this study was to design a Public-Private Mix (PPM) program using social marketing.

    Methods

    This qualitative study was conducted using focused group discussions (FGD) with six different groups, including tuberculosis coordinator physicians, specialists from different fields in the private section, and managers of selected private laboratories and hospitals in Karaj in 2013 and the components of the PPM program were determined according to the results of the qualitative study.

    Results

    Most of the participants believed that participation of the private sector in the TB program was associated with significant challenges, including the lack of a well-defined process for communicating with the private sector, lack of a suitable platform, lack of appropriate monitoring tools, private sector’s lack of compliance, private sector’s lack of familiarity with national TB program protocols, lack of appropriate incentive and punitive measures, lack of appropriate feedback to the private sector, and monopoly in laboratories.

    Conclusion

    To run PPM in the TB program, it is necessary to involve laboratories in the program voluntarily. It is also essential to provide an informational and incentive package containing effective and low-volume tutorials; the package should facilitate feedback and promote respect for the private sector.

    Keywords: Public-private mix (PPM), Social marketing, Tuberculosis
  • Eftekhar Ardbili M, Taban M, Hatamizadeh M, Ranjbar H* Pages 126-133
    Background and Objectives

    The Problematic Internet Use Questionnaire (PIUQ) is a scale for evaluating the adverse effects of high Internet usage. It was adopted into Persian in a previous study. The factorial structure of the adopted version was different from the original English version. The purpose of this study was to determine the factorial structure of the Persian version of the Problematic Internet Use Questionnaire.

    Methods

    In this methodologic study, sampling was carried out in students of Iran University of Medical Sciences, University of Tehran, and Sharif University of Science and Technology. A total of 428 students completed the Problematic Internet Use Questionnaire. Exploratory factor analysis was performed using SPSS. Confirmatory factor analysis was carried out using AMOS. The reliability of the Scale was determined using Cronbach’s alpha coefficient (α=0.89).

    Results

    Exploratory factor analysis showed four factors including online preoccupation, adverse effects, social interactions, and excessive use. The mean ± SD of the domains was 2.12±0.81, 2.01±0.86, 2.18±0.85 and 2.39±0.97 for online preoccupation, adverse effects, social interactions, and excessive use, respectively.

    Conclusion

    The exploratory and confirmatory factor analysis showed that the Persian version of the Problematic Internet Use Questionnaire had a relatively similar structure with the English version. One dimension of the questionnaire was split to two new dimensions. This questionnaire can be a useful tool for measuring problematic behaviors related to the excessive use of the Internet.

    Keywords: Internet, Problematic use, Student, Psychometric, Confirmatory factor analysis, Tehran
  • H Tekeh, H Ansari*, N Noori, K Tirgarfakheri, F Zare Pages 134-142
    Background and Objectives

    Congenital heart disease (CHD) is the most common type of birth defect that accounts for 25% of all congenital anomalies. This study was conducted to identify the risk factors od congenital heart disease in southeast Iran.

    Methods

    In this case-control study, 353 cases were selected from children aged 0 to 59 months who suffered from congenital heart disease and were referred to the Children’s Heart Clinic of Zahedan. Moreover, 353 controls were selected from healthy children aged 0 to 59 months who presented to health centers in Sistan and Baluchistan Province. The cases and controls were matched for age, sex and place of residence. The data were collected using interviews with children’s mothers and analyzed using independent t-test, chi-square test, and multiple logistic regression models.

    Results

    This study showed that the lack of folic acid consumption in pregnancy (OR =11.8), mot using multivitamins during pregnancy (OR = 4.1), history of CHD in first-degree relatives of parents (OR=3.4), history of abortion (OR =3.4), presence of telecommunication rig in the vicinity of the house (OR=3) and exposure to secondhand smoke (OR=2.9) significantly increased the chance of a CHD (P <0.05).

    Conclusion

    Effective planning, emphasis on the use of supplements during pregnancy, and improved awareness of the society, especially high risk women, can be helpful in decreasing CHD in this region. Providing education regarding preventive factors seems to be necessary for health and medical workers to control risk factors and reduce costs associated with CHD.

    Keywords: Congenital heart disease, Risk factors, Children
  • L Khazaei, S Khodakarim, A Mohammadbeigi, A Alipour* Pages 143-152
    Background and Objectives

    an important problem challenging cesarean section is its extensive use as a common method of delivery. Due to the growing trend of cesarean section in Iran in recent years, the natural delivery promotion program was implemented as one the programs incorporated in the Health System Reform Plan in 2014. In this study, the trend of changes in the percentage of CS delivery in Qom Province following the implementation of this program was evaluated.

    Methods

    This trend analysis that was performed in all cesarean deliveries in Qom Province from 2005 to 2018 using a joinpoint regression method.

    Results

    These results showed an annual increase of0.4% in the CS percentage 95% CI: -0.5 to  1.2), which was not statistically significant. A significant decrease was observed in the rate of CS in governmental hospitals. Conversely, in non-governmental hospitals, the percentage of CS increased significantly.

    Conclusion

    According to the findings of this study, after more than 3 years of implementation of health sector evolution plan, overall implementation of this plan failed to significantly reduce the overall process of cesarean delivery during this period in Qom province and achieve the predetermined goals.

    Keywords: Cesarean delivery, Health system reform plan, Trend analysis, Joinpoint regression, Qom
  • M Enayatrad, HR Tabatabaee, S Mahdavi, T Valadbeig, K Etemad, SH Rezaeian, H Yaghoobi, F Zolfizadeh, M Hajipour* Pages 153-161
    Background and Objectives

    One of the causes of neonatal death and death in children under the age of five is premature birth of infants. The purpose of this study was to identify the risk factors associated with preterm infant birth in pregnant women.

    Methods

    This is a case-control study on mothers referring to comprehensive health centers in the provinces of the country. Descriptive analysis of variables was reported as percentage and frequency. In data analysis, logistic regression analysis was used at a significant level less than 0.05.

    Results

    In this study, 2463 pregnant women (668 cases as cases and 1795 as controls) were examined. There was a significant relationship between the place of residence (OR=0.702, P=0.002), level of maternal education (OR=1.920, P=0.027), degree of twin (OR=4.953, P=0.001), interval between pregnancies (OR=1.821, P=0.009), specific disease (OR=1.694, P=0.010), nutritional status of the mother (OR=1.420, P=0.024), physical activity (OR=1.591, P=0.001), Sleep patterns (OR=0.634, P=0.008) and history of stillbirth (OR=0.247, P=0.001) associated with the birth of premature infants.

    Conclusion

    Preterm infant birth is one of the main causes of neonatal death. Therefore, some of the birth defects of the premature baby can be prevented. It is possible to reduce the risk factors for the birth of a premature baby by improving the quality of pregnancy care and changing the lifestyle of the pregnant mother, and by raising awareness and creating a healthy and safe environment for the mother.

    Keywords: Lifestyle, Pregnant women, Premature infant, Iran
  • F Osmani, E Hajizadeh*, AA Rasekhi, ME Akbari Pages 162-171
    Background and Objectives

    In many medical situations, people can experience recurrent events with a terminal event. If the terminal event is considered a censor in this type of data, the assumption of independence in the analysis of survival data may be violated. This study was conducted to investigate joint modeling of frequent events and a final event (death) in breast cancer patients using a frailty model.

    Methods

    In this retrospective cohort study, 443 patients with breast cancer registered at the Hospital of Shohadaye Tajrish Cancer Research Center were studied. The model of Liu (2004) was applied for joint modeling of recurrent events and a terminal event in which a shared frailty with gamma-distribution was used. Data modeling and data analysis were done using the R software.

    Results

    Four hundred and forty three women with breast cancer were studied. Univariate and multivariate analysis were performed in these patients. Of these, 338 cases (76.3%) had recurrence events, and 105 (23.7%) were censored. The obtained results of joint frailty model indicated that the relative risk of relapse in patients with a positive first-degree family history was 36% higher than that of other people (P<0.05). The relative risk of relapse in patients with stage 3 disease was 19% more than other stages and also the relative risk of relapse in patients with chemotherapy was 2.5 times higher than those without chemotherapy.

    Conclusion

    In this study, the presented model, in addition to simultaneous modeling capability of the event, could help prevent a higher prevalence of the terminal event (death) and thus reduce the adverse effects of reversible diseases.

    Keywords: Survival analysis, Recurrent event, Terminal event, Joint frailty model
  • AA Abbasi, HR Bahrami, B Beygi, E Musa Farkhani, V Vakili, F Rezaee Talab, R Eftekhari Gol, M Talebi* Pages 172-178
    Background and Objectives

    Sleep disorders include problems involving the quality, timing and amount of sleep, which cause decreased functioning and discomfort during the daytime. Considering the importance of sleep in health and quality of life and the probability of the related disorders in the elderly, this study was conducted to investigate sleep disorders and their risk factors in an elderly population covered by Mashhad University of Medical Sciences.

    Methods

    We conducted one of the largest population-based cross-sectional studies in an elderly population covered by Mashhad University of Medical Sciences in 2016. In this study, a total 8496 elderly people aged 60-90 years old with sleep disorders were compared with 35041 elderly subjects without complaints. Data were extracted from the Sina Electronic Health Record System. Bivariate and multivariate logistic regression analysis were carried out using the STATA ® version 14 to determine associations between independent variables and sleep disorders.

    Results

    In multivariate analysis, male gender (AOR=0.58; 95% CI: 0.55-0.61), being married (AOR=0.88; 95% CI: 0.83-0.93), overweight and lightweight compared to normal weight (AOR=1.27; 95% CI: 1.21-1.34 and AOR=1.20; 95% CI: 1.04-1.38, respectively), smoking (AOR=2.22; 95% C.I: 2.05-2.40), high blood pressure (AOR=1.44; 95% C.I: 1.37-1.52), diabetes (AOR= 1.49; 95% C.I: 1.40-1.58) and depression (AOR=3.05; 95% C.I: 2.74-3.38) variable remained in the final model after adjusting for confounders.

    Conclusion

    In this study, gender, marital status, body mass index, smoking, blood pressure, diabetes and depression were the main determinants of sleep disorders. It is necessary to identify the risk factors and perform appropriate interventions to improve the sleep.

    Keywords: Elderly, Sleep disorder, Risk factors, Cross-sectional study
  • Evaluation of Relationship Between Physical Activity and Body Mass index on Postmenopausal Women’s Health Status in Kerman Province
    M Pourranjbar, H Jamalizadeh, M Mehrtash*, K Divsalar Pages 179-187
    Background and Objectives

    Menopause is one of the most sensitive events in a woman's life. Health improvement in this period can bring women a better quality of life and has many effects. This study was conducted to investigate the relationship between the level of physical activity and the level of health of postmenopausal women in Kerman Province.

    Methods

    A total of 536 postmenopausal women were selected from Kerman province. The Goldberg’s General Health Questionnaire was used to measure the level of health and the general physical activity questionnaire (GPAQ) was applied to determine the amount of physical activity. The formula for measuring body mass index was used for BMI. Ultimately, the Spearman, Kruskal Wallis, and Bonferroni statistics were used because the data distribution was not normal.

    Results

    The amount of physical activity in postmenopausal women in Kerman Province was lower than the WHO recommended. There was a significant relationship between physical activity with the level of health (r = 259), (P≤0.001). Moreover, BMI and health level had an inverse relationship (-0.186) (P≤0.001).

    Conclusion

    Based on the results, a significant relationship was found between physical activity and general health status of postmenopausal women. Considering the effect of physical activity on health, it can be concluded that increased physical activity of postmenopausal women in Kerman Province can improve their health and BMI.

    Keywords: Physical activity, Menopause, Health, BMI
  • F Amiri, H Sharifi, E Ghorbani, FS Mirrashidi, M Mirzaee, N Nasiri* Pages 188-194
    Background and Objectives

    Congenital hypothyroidism is one of the reasons for mental retardation and premature death of infants. Since identification of the determinants of hypothyroidism plays a significant role in its prevention, this study was conducted to determine the prevalence of congenital hypothyroidism and to investigate its determinants in newborn infants.

    Methods

    This study was a secondary analysis of the data of the neonatal congenital hypothyroidism screening program. Hypothyroidism was diagnosed based on the Thyroid Stimulating Hormone (TSH) level in the heel prick blood samples on the third to fifth day of life. The data of infants born in Jiroft hospitals were collected from Jiroft Health Center and analyzed using descriptive statistics and Poisson regression test.

    Results

    In this study, 4998 newborns (2450, 49.02% female, 2548, 98 / 50% male) were investigated. The study samples were newborns born from March to March 2016. The prevalence of congenital hypothyroidism was 1 in 135 live births. The prevalence of congenital hypothyroidism was higher in babies born by cesarean section (IRR = 2.2, 95% CI =1.1-4.1), newborns admitted to the NICU (IRR = 4.6, 95% CI=2.4-8.9), and babies with high birth weight (IRR = 5.3, 95% CI =3.5-8.1).

    Conclusion

    The prevalence of hypothyroidism was higher in this study compared to other studies. Its prevalence was higher in males than in females. Genetic and environmental differences may explain this difference. The prevalence of hypothyroidism was higher in infants born through cesarean section and newborns hospitalized in NICU.

    Keywords: Hypothyroidism, Prevalence, Risk factors, Kerman
  • GH Moradi, S Vahedi, KH Rahmani, M Zeinali, E Mostafavi, H Erfani, F Bonakdar, MKH Ghanbari, B Amiri, E Ghaderi*, MM Gouya Pages 195-203
    Background and Objectives

    Iran has long been considered to be one of the countries in the world with endemic brucellosis. The aim of this study was to review the surveillance system of brucellosis in Iran.

    Methods

    Data of this study were obtained from the surveillance system of the Center for Communicable Disease Control, the review of records, documents, books and published articles and also interviews with process owners and experts of brucellosis surveillance in 2017-2019.

    Results

    In the current surveillance system in Iran, all patients with brucellosis will undergo standard treatment for at least 2 months. The patient identified at each site, private or public sector, reports to the health center of the city. After reporting cases to higher levels, city health center carried out required epidemiologic investigation in the place of reported case in collaboration with its environmental levels. Finally, the individual assessment form, epidemiologic investigation form, for reported case is completed and registered in national surveillance database.

    Conclusion

    Although integration of the brucellosis surveillance program into the health system of the country and reporting and treatment of human cases in accordance with the country's protocol in recent years is well executed, brucellosis control in Iran requires the one health approach. Accordingly, it can be concluded that despite the decrease in the number of brucellosis cases in recent years, the weakness in livestock surveillance has led to many fluctuations in the health system's success in providing surveillance for human cases of brucellosis.

    Keywords: Brucellosis, Zoonosis, Surveillance system, Iran
  • GH Moradi*, E Ghaderi, M Sargolzaei, H Fallahi, S Eybpoosh, K Tayeri, S Akbarpour, K Entezarmahdi, KH Rahmani Pages 204-214
    Background and Objectives

    Iran is one of the Middle Eastern countries that implemented the HIV / AIDS control and surveillance program many years ago. The purpose of this study was to review the HIV / AIDS surveillance system in Iran.

    Methods

    This was a review research to assess the processes, structures and achievements of the HIV/AIDS surveillance system in Iran. The information sources of this study included data from the surveillance system, reports and documentation, and published guidelines, reviewing existing structures and views of managers and practitioners of the HIV/AIDS surveillance system in Iran.

    Results

    In Iran, all cases with HIV / AIDS as well as people with high risk behaviors are referred to behavioral disease counseling centers in order to receive health care services. Harm reduction in people with risky behaviors in the form of counseling centers, drug addicts' centers, and women's counseling centers in collaboration with governmental and non-governmental organizations, and attention to the second generation of HIV/AIDS surveillance, particularly conducting behavioral studies, are other components of the HIV / AIDS surveillance system in Iran

    Conclusion

    Although the HIV / AIDS surveillance system in Iran has a large structure with many achievements in reducing new HIV cases, especially in some high-risk groups such as injecting drug users, as well as reducing HIV transmission from infected mothers to their children, strengthening this surveillance system, especially for sexual high-risk groups, is essential for controlling HIV/AIDS in the country.

    Keywords: HIV, AIDS, Surveillance system, communicable diseases, Iran
  • GH Moradi, KH Rahmani, P Hemati, H Akbari, F Rezaei, M Dadras, B Amiri, H Erfani, M Soroush, S Darvishi, J Soltani, T Mokhtari Azad, MM Gouya* Pages 215-225
    Background and Objectives

    Iran, like most other countries in the world, is always threatened with global epidemics and pandemics of influenza. The purpose of this study was to review the influenza surveillance system in Iran.

    Methods

    Data of this study were obtained from the surveillance system of the Center for Communicable Disease Control, the review of records, documents, books and published articles and also interviews with process owners and experts of influenza surveillance in 2017-2019.

    Results

    Influenza surveillance in Iran Currently, a combination of surveillance methods, including caring for patients, laboratory care, hospital care and surveillance of respiratory disease epidemics and also border surveillance. Reporting of human influenza outbreaks, as well as suspected avian flu as main notifiable diseases carried out through telephone. For each suspect case, in addition to taking and sending a sample to diagnose and also detect subtypes of the virus, medical treatment is immediately initiated and tracking of possible contacts is also done.

    Conclusion

    Although there is currently good coherence in the surveillance of influenza in Iran, but based on concerns about the emergence of influenza pandemics in the future, and considering the possible genetic variation of the flu viruses, the tracking of the flu virus circulation along with updating surveillance system especially emphasizing methods and formulas for rapid identification of disease outbreaks, as well as providing better health care and treatment is essential.

    Keywords: Influenza, Surveillance system, Communicable diseases, Iran