فهرست مطالب

ترویج علم - سال هشتم شماره 13 (پاییز و زمستان 1396)
  • سال هشتم شماره 13 (پاییز و زمستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/12/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • بهاره صفوی*، سمیه تاجیک اسماعیلی صفحات 5-22
    برای بسط و گسترش علم، مقابله با شبه علم و در نتیجه بهبود وضعیت علمی و فرهنگی جامعه، عمومی سازی علم امری ضروری و اجتناب ناپذیر است. در این راه بهترین، کارامدترین و در دسترس ترین ابزار رسانه است. با افزایش نفوذ و تاثیر رسانه ها در جامعه، روزنامه نگاران علم سهم مهمی در ارتقای سطح دانش جامعه پیدا کرده اند. در نوشتار حاضر، پس از بررسی اصلی ترین ویژگی های شبه علم و دلایل استقبال جامعه از آنها، چالش های روزنامه نگاران علم در عمومی سازی علم را بررسی می کنیم، پس از آن به مرور مدل های مختلف کارکردی که برای ترویج و عمومی سازی علم در جامعه مرسوم است، می پردازیم. همچنین با توجه به اینکه پژوهش ها نشان می دهند ارزیابی تفکر انتقادی نسبت به مقابله با شبه علم موفق است و توانایی ارزیابی ادعاها را افزایش داده است، در ادامه به بررسی و تحلیل نقش روزنامه نگاران علم در مقابله با رسوخ شبه علم به وسیله آموزش و کمک به بسط تفکر انتقادی در جامعه به عنوان ارزیابی متعهدانه، مهارتی و قضاوتی پرداخته ایم.
    کلیدواژگان: شبه علم، روزنامه نگاری علم، تفکر انتقادی، رسانه، عمومی سازی علم
  • جواد شیرکرمی* صفحات 23-40
    شکی نیست که انسان موجودی اجتماعی است و منشا نهادهای مختلف بوده و است و در جریان تاثیرگذاری و تاثیرپذیری از اجتماع زیست می کند. هر اجتماعی ابتدا باید به تعریفی جامع و مطلوب از تربیت بپردازد و سپس نسبت به تبلیغ و اجرای آن اقدام کند. تحقیق حاضر، به مطالعه در زمینه تربیت و اجتماع و تحلیل رابطه دوطرفه آنها پرداخته است. نتایج را می توان در حوزه نقش خانواده و حکومت در تربیت، رابطه شخصیت و اجتماع، نقش شیوه های تربیتی و جایگاه فرایندهای جذب دسته بندی کرد. تربیت جامع که مصادیق متفاوتی در حوزه های شناختی، نگرشی، رفتاری، ارتباطی و مهارتی و... را شامل می شود، می تواند به تسهیل رشد و تعالی و شکوفایی منجر شود. اما بی تفاوتی، بی برنامه بودن و مسئولیت ناپذیری به قانون گریزی و کاهش کیفیت و کارایی خواهد انجامید. بنابراین، نقش رویه های جذب و استعدادیابی در راستای کشف و به کارگماری افراد مستحق و توانمند و طراحی و اجرای مطلوب برنامه های اصلاحی در سطوح متفاوت (سنی، تحصیلی و شغلی) و جذب مشارکت ها (محلی، ملی، بین المللی) بسیار حائز اهمیت است.
    کلیدواژگان: تربیت، اجتماع، خانواده، شخصیت، مسئولیت پذیری، توسعه
  • حجت الله حاج حسینی*، پیمان سرحدی صفحات 41-63

    کارآفرینی مفهومی است که تاکنون از دیدگاه های مختلف مورد بررسی قرار گرفته است و همه بر این باورند که کارآفرینی[1] موتور محرکه توسعه اقتصادی کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه است. سه دلیل مهم کشورها برای توجه به مقوله کارآفرینی، تولید ثروت، توسعه فناوری و اشتغال مولد است. کارآفرینی انواع گوناگونی دارد که یکی از مهم ترین آنها کارآفرینی فناورانه یا تکنولوژیک است. کارآفرینی فناورانه یا تکنولوژیک حوزه جدیدی است که از کارآفرینی ریشه گرفته است. هدف کارآفرینی فناورانه این است که خصوصیات رفتارهای کارآفرینانه را در محیط های متمرکز بر فناوری و فناوری های نوین مورد مطالعه قرار می دهد. مطالعه کارآفرینی فناورانه اهمیت دارد، زیرا به بررسی ترکیبی از فاکتورهای ریسک همراه باکارآفرینی می پردازد؛ در سال های اخیر تکنوپرونورشیپ در اروپا به عنوان یکی از مهم ترین منابع ایجاد ارزش اقتصادی و توسعه مطرح شده است. کارآفرینی فناورانه در سطحی بالاتر از کارآفرینی قرار دارد و عبارت از تحویل یک محصول نوین یا ارائه نوآوری در خدمات در بخش فناوری های نوین است، یا به تعبیری فرایندی از ساخت مهندسی آینده یک فرد، سازمان یا ملت است. این مقاله به ساختار و ابعاد و مدل های مهم کارآفرینی فناورانه و همچنین تفاوت های بارز آن با کارآفرینی مرسوم می پردازد.

    کلیدواژگان: کارآفرین، فناوری، کارآفرینی مرسوم، ویژگی های کارآفرینی فناورانه
  • فاطمه عبداللهی* صفحات 65-104

    هدف از این پژوهش معرفی نظام رتبه‫بندی سایمگو و راهکارهای جست وجو در آن به منظور استفاده از خدمات و محصولات مختلفی است که موسسه سایمگو فراهم می کند. موسسه سایمگو که یکی از موسسه های علم سنجی در جهان است توسط پروفسور اسپانیایی، فلیکس دمویا انگون در سال 2008 میلادی به عنوان یک اسپین آف تاسیس شد و از طریق ایجاد دسترسی رایگان به بخشی از اطلاعات یک پایگاه اطلاعاتی معتبر یعنی نمایه استنادی اسکوپوس از شرکت الزویر و نیز تجزیه و تحلیل اطلاعات براساس شاخص هایی معین امکان رتبه بندی مجله ها، کشورها و موسسه هایی را فراهم کرده است که در این پایگاه موجودند. همچنین این موسسه خدماتی از جمله مشاوره، تهیه گزارش، استفاده از ابزارهای وایز (مصورسازی علم، نمودارهای حبابی موضوع و گزارش های جهانی) به منظور کمک به درک واقعیت ها، تصمیم گیری های آگاهانه و کارآمدی سیاست گذاری ها در مورد عملکرد پژوهشی سازمان ها ارائه می دهد. 

    کلیدواژگان: سایمگو، رتبه بندی، رتبه بندی مجله ها، رتبه بندی کشورها، رتبه بندی موسسه ها، مصورسازی ‫علم
  • ستاره شجاعی*، علی ضامن مولایی آرپناهی صفحات 105-123
    تشخیص بهنگام و برنامه ریزی برای کودکان با ناتوانی می تواند بر تحول همه جانبه آنها موثر باشد. با وجود این، تشخیص بسیاری از ناتوانی ها به ویژه ناتوانی های خفیف در سال های نخستین کودکی بسیار مشکل است. پژوهش حاضر با هدف بیان اهمیت و معرفی تشخیص بهنگام، تشخیص ناتوانی کودک برای جایدهی مناسب و ارائه مداخله بهنگام با تاکید بر کاربرد آن در ایران انجام گرفته است. روش پژوهش حاضر توصیفی و از نوع مروری بود. بر این اساس با بررسی پیشینه نظری و پژوهشی در مورد تشخیص بهنگام، تعریف، اهمیت و ضرورت، مراحل، منابع، فواید، چالش ها و موانع تشخیص بهنگام وکاربرد تشخیص بهنگام در ایران ارایه شد. نتایج نشان داد ارزش تشخیص بهنگام برای کودکان با ناتوانی حیاتی است و اگر دانش عمومی درباره تشخیص بهنگام گسترش یابد می تواند برای خود کودک، خانواده دارای کودک در معرض خطر، دولت و جامعه مفید و موثر باشد؛ زیرا نخست؛ مانع گسترش ناتوانی کودک می شود، دوم؛ در کاهش هزینه های گزاف درمانی و حمایتی برای خانواده و جامعه صرفه جویی می شود و سوم؛ باعث می شود تا نهادهایی که در جامعه خدمات حمایتی برای افراد با ناتوانی ارائه می دهند، وقت و هزینه بیشتر برای خدمات پیشگیری داشته باشند و خدمات آنها متمرکز بر تشخیص بهنگام و پیشگیری از ناتوانی ها شود.
    کلیدواژگان: تشخیص بهنگام، کودکان، ناتوانی
  • نغمه مبرقعی*، زهرا مختاری صفحات 125-145
    شهرها به علت افزایش جمعیت و الگوهای پیچیده زیرساخت ها و خدمات در مقابل تغییرات آب وهوایی در معرض خطر بیشتری قرار دارند. اثرات ناشی از این تغییرات پیامدهای بسیاری بر سلامت، رفاه اجتماعی و سرمایه های انسانی به همراه دارد. در مواجهه با این اثرات، امروزه علاوه بر تلاش در راستای به کار بستن اقدام های کاهش گازهای گلخانه ای، رویکردهای سازگاری مختلف (انسان محور و طبیعت محور) در برنامه ریزی بسیاری از شهرها تلفیق شده است. علاوه بر آن، در سال های اخیر توجه به تاب آوری شهرها به شدت با سازگاری تغییرات آب و هوا پیوند خورده است و واژه تاب آوری اقلیمی به کرات در متون مرتبط با مدیریت شهری مورد استفاده قرار گرفته است. در این مقاله سعی بر ارائه چهارچوب مفهومی تلفیق سازگاری و عوامل مختلف آن، به منظور افزایش سازگاری در ایجاد شهرهای تاب آور است. از جمله رویکردهای جدید سازگاری برای رسیدن به شهرهای تاب آور، سازگاری اکوسیستم محور است که در این رویکرد به کارکرد و خدمات اکوسیستم های مختلف و ضرورت آن در ایجاد شهرهای تاب آور اقلیمی توجه می شود. بنابر مطالعات انجام شده برنامه ریزی در سطح شهرداری فرصت کلیدی برای تلفیق اقدام های سازگاری اکوسیستم محور است. در ایران، مطالعات لازم در ارتباط با سازگاری اکوسیستم محور در مناطق شهری و سیاست گذاری و تلفیق آن با تغییرات اقلیم در مدیریت و برنامه ریزی شهری انجام نگرفته است. با توجه به گسترش روزافزون شهرها و اثرات و شواهد  ناشی از تغییر اقلیم در آنها، توجه به طرح های سازگاری اکوسیستم محور با تغییر اقلیم در توسعه شهری ضروری به نظر می رسد. در این زمینه، ایجاد پایگاه اطلاعات اکولوژیک شهرها و تلفیق آن با سایر زمینه های دانشی و اندازه گیری منافع حاصل از آنها برای توجیه اقتصادی، به عنوان گام ابتدایی برای تلفیق سازگاری اکوسیستم محور برای نیل به شهرهای تاب آور اقلیمی ضروری است.
    کلیدواژگان: تغییرات اقلیم، شهرداری، سازگاری اکوسیستم محور، تاب آوری شهری، برنامه ریزی شهری
  • تفکو ساراسویک ترجمه: مهدی زینالی تازه کندی صفحات 149-159

    در فرهنگ آنلاین مریام وبستر؛ ربط به صورت زیر تعریف شده است: ربط به موضوع در دست بررسی اشاره دارد؛ ربط عبارت است از توانایی بازیابی منابعی که رضایت کاربران را فراهم آورد. ربط مفهوم اساسی در علم اطلاعات است. هدف این مقاله آن است تا چشم اندازی از دو پرسش مهم فراهم آورده شود که پرسش اولی، تاریخی و پرسش دوم مربوط به عصر امروزی است. 1.چرا ربط به مفهوم اساسی در علم اطلاعات تبدیل شد؟ 2.امروزه و با وجود پیشرفت های عظیم در فناوری اطلاعات، چرا باز هم ربط مفهوم اساسی در علم اطلاعات باقی مانده است؟    در سال 1950 به دلیل گسترش نظری و توجهات عملی و پیوند ربط با فرایند جست وجو افزون بر توجه به سازماندهی اطلاعات، به مفهوم اساسی تبدیل شد. در این چرخش، جست وجو با نوآوری در رایانه و محاسبات پیوند خورد و امکان پذیر شد. پیشرفت های معاصر در فناوری اطلاعات، تغییرات زیادی را به همراه خود آورد. موتورهای کاوش، رسانه های اجتماعی و مجموعه جدیدی از منابع اطلاعاتی، جهان را تغییر دادند. جست وجوی اطلاعات در سرتاسر جهان توسط افراد مختلف و با دلایل متفاوتی انجام می شود. به هرحال، جست وجو هنوز مبنای ربط است. ربط از گذشته بوده و هنوز نیز به عنوان مفهوم اساسی باقی مانده است که در رابطه با جست وجو و بازیابی اطلاعات است. یافته ها نشان می دهند که فناوری اطلاعات و کاربردهای بیشمار آن با سرعتی شتاب یابنده در حال تغییرند. با وجود این، باز هم به مفهوم ربط پرداخته می شود و توجه به موضوع ربط همواره نو خواهند ماند.

    کلیدواژگان: ربط، علم اطلاعات، بازیابی اطلاعات، جست وجو
|
  • Bahareh Safavi *, Somayeh Tajik Esmaili Pages 5-22
    In order to develop science, to combat pseudoscience as well as to improve the scientific and cultural status in a society, publicizing science sounds an inevitable issue. Here, the most efficient and the most accessible tools are media because as their authority augments, science journalists increasingly play a crucial role in improving the level of people’s knowledge. After exploring the principal characteristics of pseudoscience and the reasons why it is welcomed by the public, the present study will examine the challenges faced by science journalists in publicizing science. In the next step, it will review a variety of functional models normally used to promote and to publicize science. Furthermore, diverse researches have affirmed that the evaluations carried out via critical thinking have successfully counteracted pseudoscience and, also, have increased the ability to assess various claims in this realm; thus, this study will analyze the role of science journalists in fighting against the prevailing of pseudoscience through teaching and expanding critical thinking as a committed assessing tool.
  • Javad Shirkarami * Pages 23-40
    There is no doubt that man is a social being and it is the source of various institutions and influences the community. Each society must first develop a comprehensive and desirable definition of education then proceed to advertise and implement it. The present research studies the education and community and analyzes their bilateral relationship. Each society must first develop a comprehensive and desirable definition then proceed to advertise and implement it. The present research studies the education and community and analyzes their bilateral relationship. The results can be categorized into the role of family and government in education, the relationship between personality and society, the role of educational methods and the place of attraction processes. Comprehensive education, which includes different examples in the fields of cognitive, attitude, behavioral, communication and skill, etc., can facilitate growth and prosperity. But indifference, inappropriateness and irresponsibility will lead to escape rule and reduce quality and efficiency. Therefore, the role of attracting and talent-seeking procedures in order to discover and employ the desirable and empowered people, and the design and implementation of desirable reform programs at different levels (age, education, and occupation) and attraction of contributions (local, national, international) is important
  • Hojat Hajihoseini *, Paiman Sarhaddi Pages 41-63

    The concept of entrepreneurial has been evaluated from various aspects until now. This fundamental concept is strongly believed to be the significant driving force of economic development in both developed and developing countries. The countries pay more attention toward technological entrepreneurial, due to three significant factors which include wealth creation, technology development and productive employment. Technological entrepreneurial can be regarded as one of most important types of entrepreneurship. The purpose of technological entrepreneurial is to evaluate the characteristics of entrepreneurial behavior in the environment focused on technology and also its novelty. Study of entrepreneurial is so essential because of the fact that it takes risk factors related to entrepreneurial especially monetary policy. In recent years techno-entrepreneurship in Europe has been proposed as one of the most important sources of economic value and development. In the higher level of entrepreneurial, technological entrepreneurship is constituted of new product delivery service innovation in new technologies. Moreover, it can be referred as a process of building future engineering of a person, organization or nation. This paper evaluates the structure, size and technological entrepreneurship models as well as the obvious differences with conventional entrepreneurial. At the end, the paper presents some policy recommendation to fostering techno-entrepreneurship in Iran

    Keywords: Entrepreneur, technology, traditional-entrepreneurship, salient features of techno-entrepreneurship
  • Fatemeh Abdollhi * Pages 65-104

    The purpose of this study is introducing the Scimago Ranking system and its search strategies in order to facilitate the use of various services and products that provided by Scimago Institute. The Scimago Institute, is one of the scientometrics institutes in the world was founded by Spanish professor Félix de Moya Anegón, in 2008 as a spin-off; and it provides free access to the information of a credible database, i.e. Scopus Citation Index from Elsevier Company.  Moreover, Scimago Institute enables the use of the analysis of information based on certain indicators where the ranks of journals, countries and institutions are available as well. It is also provide services including Advising, Reporting and use Viz Tools (Shape of science, subject bubble charts and global reports) to help understand the facts, make informed decisions and policies efficiency in the research performance of organizations.

    Keywords: Scimago, Ranking, journal Ranking, Country Ranking, Institutions Ranking, Shape of Science
  • Setareh Shojaee *, Ali Zamen Moulaee Arpanahi Pages 105-123
    Background
    Early identification and planning for children with disabilities can affect their comprehensive development. However, it is very difficult to recognize many disabilities, especially mild disabilities, in the early years of childhood. The aim of this study was to determine the importance of early identification, diagnosis of the child's disability for proper placement, and early intervention with emphasis on its application in Iran.
    Conclusion
    The research method was descriptive and reviewed. Accordingly, by reviewing the theoretical and research background on the early identification, definition, importance and necessity, stages, resources, benefits, challenges and barriers of early identification in Iran are presented. The results have shown that early identification value is crucial for children with disabilities, and if general knowledge about early identification develops, it can be beneficial for the child, the family of at risk children, the government and the community; Because it firstly prevents the development of a child's disability; secondly, it reduces the cost of exhausting care and support for the family and society; and third, the institutions providing community support services for people with disabilities offer more time and money for prevention services And their services focus on early identification and prevention of disabilities.
    Keywords: Early identification, children, Disability
  • Naghmeh Mobarghaei *, Zahra Mokhtari Pages 125-145
    Cities are facing higher risks than other areas against climate change because of population growth and complex patterns of infrastructure and services. The effects of these changes have many consequences on health, social welfare, and human capital. In confronting these effects, today, in addition greenhouse gas mitigation measures, different adaptation approaches (human-oriented and nature-oriented) have been integrated into the urban planning. In addition, recently, urban resilience concept has been strongly linked to the adaptation of climate change. In present paper, we try to provide a conceptual framework for the integration of various factors in order to building resilient cities.  One of the new approaches reaching to the resilient city is ecosystem-based adaptation. In this approach, the function and services of various ecosystems and its necessity in creating climate-resilient cities are considered. According to studies, planning at the municipal level is a key opportunity for the integration of ecosystem-based adaptation measures. In Iran, studies on ecosystem-based adaptation and policy-making and its integration with climate change in urban management and planning have not been done sufficiently. Considering urban expansion and the climate change, ecosystem-based adaptation schemes seems to be necessary in urban development. In this regard, providing ecological databases of cities is considered essential and the first step in integrating ecosystem-based adaptation to reaching climate-resilient cities.
    Keywords: Climate change, Municipality scale, Ecosystem-based adaptation, Urban Resilience, Urban planning
  • Mahdi Zeynali Tazehkandi Pages 149-159

    Relevance is a fundamental notion in information science. The aim of this paper is to provide a perspective on two large questions, the first historical the second contemporary: (1) Why did relevance become a central notion of information science? (2) In this day and age of huge advances in information technology, why did relevance still remain a central notion? In 1950s, relevance emerged as a central notion in information science because of extensive theoretical and practical concerns with and commitments to searching and not only with organization of information. In turn, searching was connected to and made possible by many innovations in computers and computing.

    Keywords: Relevance, Information science, Data retrieval, Search