فهرست مطالب

مشرق موعود - پیاپی 51 (پاییز 1398)
  • پیاپی 51 (پاییز 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/08/21
  • تعداد عناوین: 9
|
  • نصرت الله آیتی* صفحه 5

    امامت جایگاه بی‌بدیلی در میان آموزه‌های اسلامی دارد و از همین رو مسئله شناخت امام و معیارهایی که به کمک آن می‌توان به این شناخت رسید نیز مسئله‌ای مهم و قابل توجه خواهد بود اما پیش از ورود به بحث معیارها می‌توان با طرح پرسش‌های مقدماتی در این‌باره به تصویر روشن‌تری از ابعاد این مسئله دست یافت. پاسخ به پرسش‌های یاد شده می‌تواند بر آنچه از اهل‌بیت در این‌باره رسیده پرتوافکنی کرده و ما را به فهم دقیق‌تری از فرمایشات آنان برساند. پرسش‌های یاد شده بدین قرارند: چه کسی را و با چه ویژگی‌هایی را می‌خواهیم شناسایی کنیم؟ موقعیت‌های نیاز به شناخت امام چند گونه است؟ و مشکلات آن کدام است؟ نقش امام در شناخته شدن چیست؟ نقش نیاز و اضطرار مردم به امام در شناخت امام چیست؟ معیارهای شناخت امام برای چه کسانی می‌تواند راهگشا باشد؟ چه چیزهایی می‌توانند معیار شناخت امام باشند؟ آیا امام باید همه معیارهای مذکور در روایات را داشته باشد یا احراز برخی کافی است؟ کدام یک از معیارهای یاد شده در روایات مربوط به دوره حضورند و کدام مربوط به عصر غیبت؟

    کلیدواژگان: امام، معیارهای شناخت امام، راه های شناخت امام، مشکلات شناخت امام
  • مصطفی صادقی *، مهدی نورمحمدی صفحه 29

    بیشتر آثار مهدوی که شیعیان امامیه نوشته‌اند، به اثبات کلامی و نقل روایات درباره امام دوازدهم می‌پردازد. در این میان کتاب الارشاد شیخ مفید که درباره زندگانی دوازده امام است، با رویکردی تاریخی _‌کلامی به این موضوع پرداخته و بخش آخر آن به تاریخ امام دوازدهم اختصاص دارد. با توجه به اهمیت این کتاب و جایگاه نویسنده آن شیخ مفید، لازم است منابعی که در این کتاب بهره برده شده است شناسایی شود تا اتقان یا ضعف اخبار و روایات آن کتاب روشن گردد. مقاله حاضر با بررسی اخبار و روایات این کتاب در بخش زندگانی امام عصر7، تلاش می‌کند به مصادر آن دست پیدا کند. بدین منظور برخی از روایات الارشاد با آثاری که پیش از آن نوشته شده و اکنون در دست است، مقایسه شد. نتیجه‌ای که مقاله بدان دست یافته، آن است که به رغم مشخص بودن دسته‌ای از مصادر این کتاب، گروهی از منابع آن ناشناخته‌اند.

    کلیدواژگان: امام دوازدهم، منابع شیخ مفید، کتاب ارشاد، شیخ مفید
  • مجید احمدی کچایی*، یدالله حاجی زاده صفحه 43

    این پژوهه به دنبال خوانش جدیدی از فرقه‌های ناهمسان که در ابتدای غیبت صغری رخ داد می‌باشد، دوره‌ای که فرقه‌شناسان شیعه و سنی تاکید وافری داشتند شیعیان امامی در این زمان با انشقاق فراوان درون گروهی مواجه بودند، این گروه از اندیشمندان، تعدد فرقه‌های منشعب امامیه را از 14 تا 20 فرقه برشمردند‌. با این توصیف وضعیت در هم تنیده امامیه آن قدر بغرنج نشان داده شد که این احتمال داده می‌شد ادامه تکثرگرایی فرق‌های امامیه در آن دوره احتمال فروپاشی ایشان را بسیار افزایش می‌داد، امری که هیچ‌گاه رخ نداد. گروه‌های که گمانه اصلی ایشان نه در فروعات، بلکه در اصل امامت بود. با این حال با کنکاش در فرقه‌های ذکر شده این مهم دانسته خواهد شد که به رغم ذکر فرقه‌های خود خوانده اطلاعات چندانی از ایشان در تاریخ یافت نمی‌شود و احتمالا بسیاری از مذاهب در آن دوره برساخته تاریخ بوده و هیچ‌گاه وجود خارجی نداشتند و تردیدهای فراوانی در وجودشان دارد.

    کلیدواژگان: امام عسکری، امام مهدی، فرق ها، امامیه
  • سعید بخشی* صفحه 59

    طبق احادیث متعدد وقتی امام عصر؟عج؟ ظهور می‌نمایند امر ایشان روشن‌تر از خورشید است، امر معانی متعددی دارد که معنای جامع آن امامت است. امر امام زمان؟عج؟ نیز نسبت به افراد متفاوت است برای کسانی است که طالب امامند و نسبت به ایشان احساس نیاز نمایند، امر امام و اهداف و مقاصد ایشان برای آنان از ابتدا و قبل از ظهور، روشن است اما نسبت به کسانی که به چنین نیازی نرسیده باشند به حسب درجات معرفت و رشد آنان، امر امام روشن می‌شود؛ نسبت به عده‌ای با دیدن علائم و حوادث خارق‌العاده، نسبت به عده‌ای با شواهد و قرائن و نسبت به عده‌ای دیگر این مقدار از ادله کفایت نمی‌کند بلکه با توجه به سنت الهی مبنی بر اتمام حجت بر تمام انسان‌ها، امام زمان؟عج؟ شروع به احتجاج می‌نماید و با اقامه شواهد، آوردن مواریث، معجزات، کتب انبیاء و نزول عیسی؟ع؟، امر امام بیش از پیش روشن می‌گردد.

    کلیدواژگان: کیفیت وضوح امر، امام زمان (عج)، مواریث انبیاء، نزول عیسی (ع)
  • علی اصغر پورعزت، محمدمهدی ذوالفقارزاده کرمانی، غلامرضا گودرزی، بابک عبدالملکی* صفحه 87

    موفقیت و پویایی در راستای نیل به اهداف جامعه، مستلزم تغییر در فعالیت‌ها، چگونگی اداره جامعه و به ویژه تامل بر روند توانمندسازی نیروی انسانی است. پژوهش کیفی حاضر، با هدف تبیین و شناسایی الگوی توانمندسازی نیروی انسانی در پرتو باور به مهدویت انجام گرفت. این پژوهش از لحاظ ماهیت، مبتنی بر شیوه تحلیلی _ استنتاجی است و از لحاظ هدف، کاربردی و توسعه‌ای محسوب می‌شود و از لحاظ راهبرد پژوهش نیز یک پژوهش اکتشافی بوده و در نهایت، از لحاظ روش کیفی به‌کار رفته، مبتنی بر نظریه داده‌بنیاد است. مشارکت‌کنندگان در این پژوهش، استادان دانشگاه‌ها و حوزه‌های علمیه، پژوهشگران حوزه مهدویت و مدیران منابع انسانی بوده، نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند بوده، و روش انتخاب افراد نمونه، گلوله برفی است. با استناد به قاعده اشباع نظری، اندازه نهایی مشارکت‌کنندگان پژوهش، 11 نفر خبره در حوزه پژوهش تعیین‌شده است. ابزار گردآوری اطلاعات، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته بود. در نهایت، جهت تحلیل اطلاعات به‌منزله محور اصلی نظریه‌پردازی مبتنی بر داده‌ها، از روش تحلیل محتوای مقوله‌ای استفاده شد. نتایج این پژوهش، مشتمل بر سه بعد و 13 مولفه محوری بود. براساس تحلیل داده‌های پژوهش، از بعد ساختاری عواملی چون تاکید بر هدف‌مداری و تحول‌گرایی و برنامه‌ریزی هدفمند آموزشی، از بعد رفتاری صداقت و امانت‌داری، مسئولیت‌پذیری و تاثیرگذاری و از بعد زمینه‌ای تاکید بر ارتقای فرهنگ مهدویت، زهد و پارسایی، بندگی خالصانه و بصیرت، بیشتر مورد تاکید بوده‌اند.

    کلیدواژگان: مهدویت، موعود، توانمند سازی، نیروی انسانی
  • رضا قزی*، صالح آقابابایی، سید صمصام الدین قوامی صفحه 107

    شواهد تاریخی و روایی مبنی بر تقابل قوم یهود با حضرت مسیح، پیامبر اکرم؟ص؟ و حضرت مهدی؟عج؟ را نشان می‎دهد. مستنداتی نیز دال بر وجود قومیت‎گرایی افراط‎گرایانه یهود هم در فقرات عهد عتیق و جدید، هم‌چنین تلمود و بسیاری از آیات و روایات اسلامی، علاوه بر جریانات تاریخی مواجهه این قوم با انبیای بزرگ الهی، همگی به مثابه چالش بزرگ فرا روی حکومت موعود امم است. طیف گسترده‏ای از روایات باب امام مهدی؟عج؟، گمانه‎های قومیت‌گرایی را از مهم‌ترین چالش‌های تهدیدکننده حکومت‎ عدالت‌خواه حضرت رقم می‎زند. هدف پژوهش حاضر تبارشناسی چالش‎های قومی، تا قبل از دولت امام مهدی؟عج؟ است.

    کلیدواژگان: چالش، قوم‏گرایی، قوم‎یهود، حضرت ‎مسیح، پیامبر اکرم(ص)، مهدی موعود(عج)
  • حمیده صنیعی*، مهدی عباسی صفحه 137

    یکی از کارکردهای اساسی جامعه مهدوی تقسیم مساوی منابع و درآمدها و ایجاد عدالت اقتصادی است که در آن فقر اقتصادی به کلی ریشه‌کن خواهد شد. مقاله حاضر براساس تحلیل و تطبیق محتوای احادیث و روایات معتبر مرتبط با فقر و غنای مفرط اقتصادی از یک‌سو و شاخص‌های جامعه مهدوی از سوی دیگر و نقش پرچالش این دو بر یکدیگر تدوین گردیده است. هدف از پژوهش حاضر استخراج عوامل تحدید کننده، فقر و غنای مفرط است که می‌تواند در جامعه مهدوی نقشی آسیب‌زا داشته باشد. با استفاده از روش تحلیل منطقی و تطبیق محتوای احادیث و روایات، نقش تهدیدکننده و پرچالش فقر و غنای مفرط اقتصادی بر تحقق جامعه مهدوی به این شرح تدوین گردید: نقش فقر اقتصادی: بعد فردی (با 5 کد فرعی شامل: سرگردانی عقول، ضعف در یقین، عدم اتکا به نفس و یاس و ناامیدی، زایده تنبلی و ناتوانی). بعد اجتماعی (با 5 کد فرعی، شامل: نزدیکی به کفر، نقص در دین، عامل تفرقه و دشمنی و بلا و فتنه، عامل ذلت) نقش غنای مفرط: بعد فردی (با 3 کد فرعی، شامل: شهوترانی، مشغولیت به پستی، سستی در دین و تباهی در یقین). بعد اجتماعی (با 3 کد فرعی، شامل: فخرفروشی، طغیان و سرکشی، غصب حقوق فقیران).

    کلیدواژگان: فقر اقتصادی، غنای مفرط، نقش تهدیدکنندگی، جامعه مهدوی
  • مرتضی عبدی چاری*، محمود ملکی راد صفحه 155

    «شخصیت‌شناسی مدعیان» حوزه‌ جدیدی است که به شاخصه‌های رفتاری، عوامل و بسترهای پیدایشی آنها و رویکردهای اجتماعی مدعیان می‌پردازد. «شخصیت» بیانگر آن دسته از ویژگی‌های افراد است که شامل الگوهای ثابت فکری، عاطفی و رفتاری آنهاست. شناخت ویژگی‌های شخصیتی «مدعیان» و زمینه‌های بروز ادعای‌شان، اهمیت بسیاری دارد، چراکه این امور بنیادین، شخصیت‌شان را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد و آنها را وادار می‌کند شخصیت واقعی‌شان را فراموش کرده و برای خودشان شخصیتی دروغی بسازند. البته گاهی ادعای شخص مدعی، در روان و روحیات و گاهی هم در شخصیت منحرفش ریشه دارد، و گاهی هم معجونی از هردوست. گفتنی است، شناسایی ریشه‌های فکری و عملی، درمان و مقابله با این پدیده شوم را آسان خواهد کرد.

    کلیدواژگان: شخصیت، مدعی، مهدویت، جامعه، ناکامی، سایکوز، سرخوردگی
  • حبیب زمانی محجوب * صفحه 171

    اعتقاد به مهدویت و ظهور منجی در قاره افریقا از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده است. با توجه به این‌که اندیشه مهدویت نویدبخش نجات انسان‌های مظلوم از سیطره ظالمان است؛ عمده صاحبان نهضت‌ها و جنبش‌های اصلاحی نسبت مهدی گرفته اند. از همین رو، با آغاز جنبش عثمان دان فودیو (1168-1232 قمری) در غرب افریقا بسیاری از مردم وی را مهدی موعود خواندند. در این نوشتار، با روش توصیفی تحلیلی، مسائل مربوط به مهدویت در قیام عثمان دان فودیو مورد بررسی قرار گرفته است. براساس یافته‌های پژوهش، اعتقاد به مهدویت در تعالیم شیخ عثمان نقشی اساسی داشت و بخشی از عقاید زیربنایی خلافت بود؛ به گونه‌ای که در نگاه وی، مقدرات خلافت سوکوتو با رویدادهای آخرالزمان و ظهور حضرت مهدی آمیخته بودند. شیخ عثمان ضمن اعتقاد به وجود مهدی، همان ویژگی‌هایی را که شیعه برای حضرت و قیامش قائل است، می‌پذیرد.

    کلیدواژگان: عثمان دان فودیو، مهدویت، مهدی، ظهور
|
  • Nusratollah Ayati * Page 5

    The Imamate has a unique position among Islamic teachings and so the issue of knowing an Imam and the criteria that can be used to reach that knowledge will also be an important one.But before going into the discussion of the criteria, one can get a clearer picture of the dimensions of the problem by asking preliminary questions in this field. Answers to these questions can shed light on what they have come to us from the Ahlul-Beit and help us to understand their traditions more precisely. These questions are: Whom do we want to identify and with what features? What are the Situations Needed to Know an Imam? And what are their problems? What is the role of an Imam in becoming known? What is the role of people's need and urgency for Imam in knowing an Imam? The criteria of knowing an Imam for Whom can be useful? What are the criteria for recognizing an Imam? Should an Imam meet all the criteria mentioned in the narrations or is it sufficient to attain some? Which of the criteria mentioned in the narratives related to the period of the Imam presence and which are related to the era of the Absence?

    Keywords: Imam, Criteria of Recognizing an Imam, Ways for Knowing an Imam, Problems of identifying an Imam
  • Mustafa Sadeqi *, Mahdi Noormohamadi Page 29

    Most of Mahdavi's works written by Imami Shia’s are on theological demonstration of Mahdaviat and narrating traditions about the Twelfth Imam. In the meantime, Sheikh Mufid's al-Irshad book which is on the life of the Twelve Imams deals with historical-theological of Imamate and the last section is devoted to the history of the Twelfth Imam. Given to the importance of this book and the position of its author, Sheikh Mufid, it is necessary to identify the references used in this book in order to clarify the strengths or weaknesses of the book's narratives and traditions. The authors of present article attempt to gain access to the references of this book by surveying its narratives and traditions in the section of Imam Mahdi (as) life. To this end, some of the narrations of al-Irshad were compared with the works previously written and now available. The result of the article is that despite the fact that some of the references of this book are specific, a number of them are unknown.

    Keywords: Imami Shia’s, Sheikh Mufid, al-Irshad, al-Irshad Reference
  • Majid Ahmadi Kachayi *, Yadollah Hajizadeh Page 43

    This study seeks for a new reading of the unlike sects that appeared at the very beginning of a short Absence. The period in which, according to the analysis of Shiite and Sunni sectologists, Imami Shiites were severely faced with intragroup splitting. This scholars cited the multiplicity of Imami split sects from 14 to 20 sects; Nevertheless, the complexity of the Imami Shiites conditions was so obscure that many experts predicted their imminent collapse, due to the continuous split of the Imamis in that period.A prediction that never happened. It is notable that the conjecture of these experts was based on the collapse of the principle of Imamate, not of the secondary sects; However, by searching mentioned sects, it will be clear that, despite the mention of these vigilante sects, there is no accurate information about them in history, it can be said that most of sects in that period were probably constructed by Influential people and In fact they had never objective existence and, at least, there are many doubts about them.

    Keywords: Imam Askari (as), Imamis, Sects, Imam Mahdi(aj)
  • Saeed Bakhshi * Page 59

    According to numerous hadiths, when the Imam of the Age appears, this event will be a clear fact. Degree of the clarity of this matter is also different in relation to various addressors of the Imam, like Shiites, other Muslims, the people of the Book and the non-Book people. For those who desire the Imam and feel the need for him, the matter of the Imam and his purpose and goals are clear from the beginning and before the Advent. But to those who did not meet such a need, due to the extent of their knowledge and growth, the matter of the Imam becomes clear gradually. For some, when they see strange signs and events, it becomes clear to them, to some people with clear evidence. But this kind of reasons is not enough for some other people ,so the Imam, according to the divine tradition that all human beings should be convinced by God Messengers and Saints, to clarify his Fact, begins to present evidences ,heritages, miracles, prophets Books and Coming back of Christ.

    Keywords: Imam Mahdi, the Advent, Clarity of Advent
  • Ali Asghar Pourezzat, Mohammad Mehdi Zolfagharzadeh Kermani, Gholamreza Goodarzi, Babak Abdol Maleki * Page 87

    Success and dynamism in achieving Society goals involves changes in activities, how to manage society, and in particular the process of empowering Human Resources. The purpose of this qualitative research was to Explaining and Identifying the Empowerment Model of Human Resources in light of belief in Imam Mahdi. The method of this research is analyticaldeductive; In terms of purpose, it is applied-developmental. In terms of the research strategy, it is an exploratory research and, finally, in terms of the qualitative method used, has been based on grounded theory (GT). Participants in this study who have researches about Imam Mahdi, professors from universities and seminaries, and human resource managers. Sampling was purposeful and the sampling method was sampling of snowball. Based on the theory of saturation, the final volume of research participants was 11 people who were experts in the field of research. The information gathering tool was semi-structured interviews. Finally, content analysis method was used to analyze information as the main axis of grounded theory. The results of this study consisted of three dimensions and thirteen components. Based on the analysis of research data in the structural dimension, factors such as emphasis on goal-oriented and evolutionary, targeted educational design, in the behavioral dimension of honesty and trust, responsibility, impacted, and in the demographic dimension emphasize the promotion of the culture of belives in Imam Mahdi, eremite and piety, genuine thralldom, insight, Brought the most points.

    Keywords: Imam Mahdi, Promised, Empowerment, Human Resources
  • Reza Ghazi *, Saleh Aghababaei, Seyyed Smsameddin Ghavami Page 107

    The historical and narrative proofs of the opposition of the Jewish people to Christ, the Prophet Muhammad and Imam Mahdi (p.b.u.h.). The extremist ethnicity of the Jews in the Old and New Testaments, as well as the Talmud and many Islamic verses and narrations, is in addition to the historical currents of the encounter of this people with the great divine prophets, all as a major challenge before the emergence of the Savior Government of the nations. The wide range of narratives of the Imam Mahdi (p.b.u.h.) section makes the speculations of ethnicity one of the most important challenges threatening the Imam's justice system. The purpose of the present research is to identify the ethnic challenges before the administration of Imam Mahdi (p.b.u.h.).

    Keywords: Challenge, Ethnicity, zion, Hazrat Christ, Prophet Akram, Mehdi Promised (p.b.u.h.)
  • Hmideh Saniei *, Mahdi Abbasi Page 137

    One of the fundamental functions of Mahdavi society is dividing the resources and revenues evenly and creating economic justice, in which economic poverty will be eradicated. This article is written based on the analysis and adaptation of the content of the hadith and the well - known narratives related to economic richness and poverty from one hand and studying the indices of Mahdavi society on the other hand and of their highly challenging effect of these two on each other. The aim of this study is to extract limiting factors, extreme poverty and richness that can have a damaging role in Mahdavi society. By using the method of rational analysis and matching the content of hadith and narratives, the threatening role of poverty and extreme economic richness in the realization of Mahdavi society was formulated as follows: The role of economic poverty: individual aspect (with five sub–codes including: the wandering of minds, weakness in faith, the lack of self - reliance and hopelessness and despair, laziness and disability) Social aspect (with 5 sub - codes, including: closeness to blasphemy, defect in religion, factor of division, hatred, enmity, and sedition, abjectness factor) Role of extreme richness: individual aspect (with 3 sub - codes, including lust, vulgarity, weakness in religion, and destruction in faith). Social aspect (with 3 sub - codes, including: ostentation, rebellion, and usurpation of other’s rights). 

    Keywords: : economic poverty, Excessive richness, threatening role, Mahdavi society
  • Morteza Abdi Chari *, Mahmoud Maleki Rad Page 155

    Personality "refers to those characteristics of an individual or individuals that include their emotional, emotional, and behavioral patterns." And the Holy Qur'an has construed from personality to "Sha'kilah", therefore, the field of Character recognition of the claimants is a new and emerging field that addresses the behavioral characteristics of the claimants' personality, their emerging factors and social approaches. Therefore, the meaning of the person in this article is the Qur'anic dialect or the person's claim to the person's claim. Recognizing the personality traits of the claimant and recognizing the grounds for the claim of the person; the direct relation with how he treats it claims; therefore, the claimant in his claim needs a background and that background needs different causes and that cause The same root causes are in the claim of that person to the extent that he expels his personality and forces him to forget his true character and make himself a lying person and in This false person drowns. Of course, the claimant's claim is sometimes rooted in the spirit and soul of that person, and sometimes it is rooted in his distracting personality, and sometimes a portion of both. Therefore, in order to confront and combat them, it is necessary to investigate their intellectual and practical roots; because identifying the intellectual and practical roots will make treatment and coping with this phenomenal phenomenon easier throughout history. Therefore, in this research, the intellectual, scientific and psychological roots of the defiant personality will be addressed. And suggestions will be made to treat it.

    Keywords: Society, Frustration, Psychosis, rebuke
  • Habib Zamani Mahjoub * Page 171

    The belief in the Mahdaviyat and the emergence of the Saviour on the continent of Africa has had a special place. Since the idea of Mahdaviyat promises to save the oppressed from the domination of the oppressors, most of the owners of the movement and the reform movement have taken on the Mahdi. Thus, with the onset of the movement of Uthman Dan Fodio (11681232 AD) in West Africa many people called him the Promised Mahdi. In this paper, with the descriptive-analytic method, the issues of Mahdaviyat in the rise of the Uthman Dan Fodio are examined. According to the research findings, the belief in Mahdaviyat played a key role in the teachings of Sheikh Uthman and was part of the underlying beliefs of the caliphate, so that in his view, the predictions of the Sokoto caliphate were mixed with the events of the apocalypse and the emergence of the Mahdi. Sheikh Uthman, while believing in the existence of the Mahdi, accepts the same characteristics that the Shia attribute to his Prophet and his uprising.

    Keywords: Uthman Dan Fodio, Mahdaviyat, Mahdi, Revelation