فهرست مطالب

پژوهش های انقلاب اسلامی - پیاپی 29 (تابستان 1398)
  • پیاپی 29 (تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/06/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • ثقلین انقلاب اسلامی: از وصایت رسول الله (ص) تا وصیت روح الله
    محمد نصیری* صفحات 7-25

    رسول خدا حضرت محمد (ص) برای استمرار درست دعوتش در آینده دو گوهر نفیس که در منابع فریقین به نحو تواتر نقل شده و به حدیث ثقلین نام بردار است، نزد مسلمانان به ودیعت نهاده و همگان را به پیروی از آن دو فرا خوانده است.امام خمینی(ره) نیز در تمام حیات علمی، سیاسی و  عرفانی اش بر این دو گوهر تاکید وبدانها توصیه کرده است بطوری که وصیت نامه اش را که دستورالعمل ملی برای پیشرفت، توسعه و سر افرازی ایران است به این حدیث آغاز کرده است. سخن در این است ؛ حال که انقلاب اسلامی بحمد الله اولین چهل سال حیاتش را پشت سر نهاده است بمثابه شراب آنگه شود صاف که در شیشیه بماند اربعینی اولا این دو گوهر چه اهمیتی در اسلام دارند وراز سنگینی آندو چیست  و ثانیا آیا برای انقلاب اسلامی که امام بنیان گذار و نظریه پرداز اصلی آن بود بعد از قرآن و عترت می توان یا باید دو ثقل معرفی و نشان داد؟ آن دو کدام اند و چرا؟ برخی آسیب های مهمی که ممکن است از ناحیه محجوری این دو ثقل یا مواجهه غیر صحیح با آندو، دامن گیر انقلاب اسلامی شود چیست.در پژوهش پیش رو به نحو  تحلیلی و تمرکز بر اندیشه های امام خمینی به دغدغه های فوق پرداخته شده است.

    کلیدواژگان: حدیث ثقلین، ثقلین انقلاب اسلامی، امام خمینی، انقلاب اسلامی، قانون اساسی، ولایت فقیه
  • بررسی میزان تاثیر انقلاب اسلامی بر رویکرد های دینی نویسندگان رمان های دفاع مقدس
    یونس شعاعی گمچی، علیرضا شوهانی*، رحمان ذبیحی صفحات 26-50
    از دستاوردهای مهم برقراری نظام جمهوری اسلامی ایران، احیا و پررنگ نمودن نقش دین اسلام در جامعه و به تبع آن جنگ تحمیلی بود که درگستره ادبیات انقلاب اسلامی و به ویژه در رمان های دفاع مقدس قابل بررسی و تحلیل است. تحقیق حاضر بر آن است تا نشان دهد رمان نویسان دفاع مقدس در سه دهه رمان نویسی، با دستاورد دینی انقلاب اسلامی چگونه و با چه رویکردهای برخورد کرده اند؟ میزان تاثیرپذیری از محورهای سه گانه دین اسلام (اعتقادات، احکام و اخلاق) در آثار خلق شده، تا چه اندازه بوده است؟ برای پاسخی درخور به سوال های مورد نظر، ده رمان دفاع مقدس از سال 61 تا 1390 به شیوه تحلیلی، توصیفی و آماری بررسی محتوایی شده اند. برآیند تحقیق حکایت از متغیربودن میزان و نحوه انعکاس محورهای سه گانه دین اسلام در شخصیت پردازی، خلق موقعیت ها، صحنه ها و درون مایه آثار دارد که این امر باعث ایجاد سه نوع رویکرد عمده غالب «تربیتی - تعلیمی»، «فلسفی- کلامی» و «اخلاقی- عرفانی» به دین اسلام در آثار نویسندگان رمان های دفاع مقدس شده است.
    کلیدواژگان: انقلاب اسلامی، رمان دفاع مقدس، رویکردهای دینی، تربیتی- تعلیمی، فلسفی- کلامی، اخلاقی- عرفانی
  • ولایت فقیه در فقه سیاسی اهل سنت
    محمدرضا مرندی* صفحات 51-73

    دیدگاه ها و آرای صاحبنظران و عالمان دینی در خصوص ماهیت نظام اسلامی براساس اینکه چه مبنایی را برای مشروعیت حکومت به رسمیت شناخته باشند، چه صفات و شرایطی برای حاکم و زمامدار اسلامی ضروری است و وی مطابق با ادله شرعیه زمامدار اسلامی باید واجد چه شرایط و صلاحیتهایی باشد متفاوت است. یکی از فراگیرترین این دیدگاه ها به فقیه و مجتهد بودن به عنوان یکی از ویژگی های حاکم و زمامدار اسلامی تاکید دارد؛ دیدگاهی که ازآن به «ولایت فقیه »  تعبیر می شود. نکته قابل تامل این است که عموما به هنگام نظریه پردازی در این خصوص و درخصوص برخی دیگر از موضوعات فقه سیاسی این گونه تلقی می شود که این مقوله ها صرفا شیعی هستند لذا نظریه های اهل سنت در خصوص آن ها ، چندان مورد عنایت قرار نمی گیرد، از همین رو این سوال ممکن است مطرح شود که آیا نظریه و مدل ولایت فقیه ، مختص عالم تشیع و دیدگاه های فقهی شیعه است یا اینکه در میان اهل سنت نیز طرفدارانی دارد؟ موضع علمی و فقهی اهل سنت در خصوص این مقوله چیست؟ چه نظرات و دیدگاه هایی در میان آن ها در این باره مطرح است؟ و این دیدگاه ها برچه مبنایی استوارند؟ و... از جمله سوالاتی است که  این پژوهش به آن می پردازد.

    کلیدواژگان: حاکم اسلامی، ولایت فقیه، فقه سیاسی، امامت، اهل سنت
  • شیوه های نظارت و اعمال آنها در نظام مردم سالار اسلامی از منظر قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
    احمدرضا شاه علی* صفحات 74-97

    نظام جمهوری اسلامی ایران، یک نظام مردم سالار دینی است که مشروعیت حاکمیت آن به اراده الهی است. ماهیت این نظام اقتضا می کند که قانون اساسی آن متاثر از پایه های حکومت اسلامی باشد و قانون گذاری آن که بیانگر ضابطه های مدیریت اجتماعی است بر مدار قرآن و سنت جریان یابد و افراد صالح عهده دار حکومت و اداره کشور شوند؛ به صورتی که احکام اسلامی در همه امور جامعه و رفتار متقابل مردم و دولت اجرا گردد. حال به منظور رعایت احکام شریعت اسلامی و تحقق آن در چارچوب حاکمیت الهی، نظارت در جامعه از ماهیت ویژه ای برخوردار است، چراکه نظارت در صورتی که کارشناسانه و همه جانبه باشد نه تنها حسن اجرای قوانین و مقررات را تضمین می کند؛ بلکه نقاط قوت و ضعف آن ها را آشکار کرده و در جهت تصحیح و بهبود آن ارائه طریق می نماید. بر اساس این ضرورت، در این پژوهش سعی شده با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و با مراجعه به منابع کتابخانه ای و اسناد موجود و بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که الهام گرفته از اسلام است، به بررسی شیوه های نظارت و اعمال آن در نظام مردم سالاری دینی ایران بپردازیم. یافته های پژوهش نشان می دهد که شیوه های نظارت در قانون اساسی به سه شکل (مردم- رهبری- دولت) و به صورت های مختلف یعنی نظارت مردم شامل (مردم بر مردم/ مردم بر دولت/ مردم بر رهبری) و نظارت رهبری شامل (رهبری بر قوای سه گانه/ رهبری بر نیروهای مسلح/ رهبری بر نهادها و سازمان های خاص حکومتی) و نظارت دولت بر دولت شامل (نظارت قوای سه گانه بر همدیگر) انجام می گیرد. ضمنا این شیوه ها به چهار نوع اعمال نظارت می کنند که عبارتند از: نظارت استطلاعی- نظارت استصوابی- نظارت استرجاعی و نظارت انضباطی.

    کلیدواژگان: نظارت، مردم سالاری دینی، قانون اساسی، جمهوری اسلامی، نظارت استصوابی
  • نقش زندگی سیاسی در رهبری و شناخت سیاسی امام خمینی
    سید محمدوهاب نازاریان*، غلامرضا خواجه سروی، مهدی شاهین صفحات 97-125
    رابطه سیاست با زندگی اجتماعی دوسویه و متقابل است. یکی از طرف های مهم در این ارتباط، نخبگان و رهبران سیاسی هستند که نه در خلا بلکه در یک محیط واقعی اجتماعی سیاسی پرورش یافته و فعالیت می کنند. اصولا زندگی اجتماعی سیاسی به مثابه پدیده ای انضمامی، شناخت رهبران از خودشان و محیط پیرامون شان را شکل می دهد. در اینجا، سیاست نه پدیده ای ایدئالیستی، بلکه موضوعی است که وجه انضمامی و تجربی آن مقدم است. در این پژوهش، این موضوع را در ارتباط با یکی از مهم ترین رهبران سیاسی قرن بیستم میلادی بررسی می کنیم که نظام دینی بی سابقه ای را پایه گذاری کرد. در این چارچوب باید بررسی کنیم که زندگی اجتماعی سیاسی امام خمینی، آن گونه که واقعا موجود بوده است، چه تاثیری بر شکل گیری ایده های سیاسی و نیز مبارزات و فعالیت های سیاسی ایشان، چه قبل و چه بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، داشته است. همچنین باید اهمیت این قضیه را در رهبری سیاسی امام خمینی در تاریخ معاصر ایران در نظر بگیریم. بر این اساس، پرسش مرکزی این پژوهش این است که چگونه زندگی سیاسی و شناخت سیاسی به رهبری سیاسی امام خمینی در ایران معاصر شکل داده است؟ عمده ترین پاسخ فرضی ما به این پرسش این است که زندگی سیاسی امام خمینی از طریق موقعیت او در هستی اجتماعی و سیاسی اش به ایده اصلی حکومت اسلامی به شکل ولایت فقیه شکل داده است که تنها نمودها و جزئیات آن در اثر جابجایی در سلسله مراتب قدرت سیاسی و تاسیس نظام جمهوری اسلامی و رهبری این نظام تغییر کرده است.
    کلیدواژگان: شناخت سیاسی، امام خمینی، زندگی اجتماعی سیاسی، هستی سیاسی، حکومت اسلامی، ولایت فقیه
  • پیامدهای تقابل ایران و آمریکا
    یدالله سپهری*، مصیب عباسی، سید حسن حسینی آهنگری صفحات 126-149
    مهم ترین تاثیر انقلاب اسلامی بر مردم انقلابی و مبارز جهان، اسلام گرایی و محوری کردن آن در مبارزه بود. با توجه به نگرش آمریکا از قدرت سازی ایران در منطقه خاورمیانه، نقش یابی ایران در این منطقه به عنوان اصلی ترین انگاره تهدید در روابط ایران و آمریکا محسوب می شود. ایالات متحده درصدد کاهش قدرت ایران، جبهه مقاومت و نیرو های سیاسی بود و این در حالی است که جمهوری اسلامی ایران هرگونه قدرت سازی را برای تحقق اهدافی از جمله امنیت، موازنه و ثبات منطقه ای می خواهد. استکبار آمریکا همواره کوشید تا چهره منفی از صدور انقلاب نشان بدهد و این راهبرد با واقعیت ماهیت صدور انقلاب اسلامی در خارج از قلمرو جغرافیایی ایران مطابقت نداشت. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی روسای جمهور آمریکا برای مهار انقلاب، از راهبردهای مختلفی بهره بردند. آنها بعد از انقلاب اسلامی همواره از تمام امکانات اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و نظامی خود در راستای تضعیف این انقلاب و ارزش های آن استفاده نموده و تنها زوال روز افزون دولت آمریکا در جهان و تثبیت جایگاه انقلاب اسلامی در عرصه بین المللی را شاهد بودند. در واقع با پیروزی انقلاب اسلامی، دوران حقارت بار خودباختگی فرهنگی پایان یافت و ملت ایران به این شور و آگاهی رسیدند که با تکیه بر فرهنگ خودی و اسلامی می توانند به وابستگی ها پایان دهند. در پژوهش حاضر، نگارنده به بررسی پیامدهای تقابل ایران و آمریکا در حوزه های اقتصادی، فرهنگی وسیاسی و همچنین ناکارآمدی و افول قدرت آمریکا پرداخته است.
    کلیدواژگان: انقلاب اسلامی، امام خمینی (ره)، پیامدها، افول قدرت، تحریم
|
  • The Gravity of the Islamic Revolution: From the Will of the Prophet to the Will of the Spirit
    Muhammad Nasiri * Pages 7-25

    The Prophet Muhammad (peace be upon him) continued to invite the Muslims to his rightful invitation in the future, two exquisite gems which are quoted in the Fyrrhenian sources and referred to as the gracious tradition. In all his scientific, political and mystical lives, Imam Khomeini has also emphasized on these two essentials, and has recommended that he begin his will, which is the national guideline for the development, development and development of Iran. That is to say, now that the Islamic Revolution has passed the first forty years of its life as a wine, to be as smooth as wine to stay in Shi'ism. What is the significance of these two gems in Islam?

    Keywords: The Tradition of Thalassine, The Thought of Islamic Revolution, Imam Khomeini, the Islamic revolution, Constitution, Faghih Province
  • Investigating the Impact of the Islamic Revolution on the Religious Approaches of Writers of Holy Defense Novels
    Younes Shoaei Gamchi, Alireza Shohani * Pages 26-50
    One of the important achievements of the establishment of the Islamic Republic of Iran was the revival and highlighting of the role of Islamic religion in society and consequently the imposed war which can be studied and analyzed in the literature of the Islamic Revolution and especially in the sacred defense novels. The present study seeks to show how and with what approach did the holy defense novelists in the three decades of novelism approach the religious achievement of the Islamic Revolution? To what extent has the influence of the three pillars of Islam (beliefs, principles, and ethics) been on the works created? To answer these questions, ten sacred defense novels have been analyzed analytically, descriptively, and statistically from the years 2011 to 2011.
    Keywords: Islamic Revolution, holy defense novel, religious approaches, Educational-Educational, philosophical-theological, ethical-mystical
  • Providence of the Faqih in Sunni political jurisprudence
    MOHAMADREZA MARANDI* Pages 51-73

    What are the views and opinions of religious scholars and scholars regarding the nature of the Islamic system, based on what basis they have recognized the legitimacy of the government, what are the characteristics and conditions for the ruling ruler of Islam, and what conditions and conditions should be fulfilled in accordance with the arguments of the Islamic ruler. Qualifications are different . One of the most widespread of these views is to emphasize jurisprudent and mujtahid as one of the characteristics of the ruling and ruling ruler of Islam, which is referred to as "Velayat-e faqih"From the study of the jurisprudential opinions of the Sunni elders and jurisprudents such as Ibn Khaldun Maliki, Mawardi Shafei, Judge Abu Ali Haibali, Mir Seyyed Sharif Jorjani Shafei, Azd al-Din Eid Shafei, Ibn Quddah Hanbali, Abdol Malik Javeni Shafei, Ghazali Ash'ari Shafei, Ibn Hazam and Ibn Taymiyyah Hanbali and ... we find The theory of velayat-e faqih (meaning the necessity of the jurisprudent and the mujtahid of the ruler and governor of the Islamic state) is accepted and even consensus (Sunni scholars). The point is worth considering

    Keywords: Islamic ruler, Velayat-e faqih, political jurisprudence, Imamate, Sunni
  • Different ways and constraints in Islamic democratic system from the perspective of Islamic Republic of Iran lawDifferent ways and constraints in Islamic democratic system from the perspective of Islamic Republic of Iran law
    Ahmadreza Shahali * Pages 74-97

    The Islamic Republic of Iran is a religious democratic system whose legitimacy is governed by divine will. The nature of this system requires that its constitution be influenced by the foundations of Islamic rule and that its legislation, which expresses the rules of social management, should flow through the Qur'an and Sunnah, and that competent people should be in charge of governing and governing the country in such a way that Islamic rulings in all matters of society. And the interaction between the people and the government.Based on this necessity, in this research, using descriptive-analytical method and referring to available library resources and documents and in accordance with the Islamic Republic of Iran Constitution inspired by Islam, to study the methods of monitoring and its application in the democratic system. Iran's religionAt the same time, these practices monitor four types of practices, such as: intelligence monitoring, audit supervision, deductive supervision, and disciplinary supervision.

    Keywords: Supervision, Religious Democracy, Constitution, Islamic Republic, Supervision Supervision
  • The Role of Political Life in Imam Khomeini's Leadership and Political Knowledge
    Seyed Mohammadvahab Nazarian *, Gholamreza Khajehsarvi, Mehdi Shahin Pages 97-125
    Politics has a reciprocal relationship with social life. One of the most important parties in this relationship are political elites and leaders who grow and operate not in a vacuum but in a real socio-political environment. Basically, social-political life as a concrete phenomenon shapes leaders' understanding of themselves and their surroundings. Here, politics is not an idealistic phenomenon, but a matter of concrete and empirical value. In this study, we examine this issue in relation to one of the most important political leaders of the twentieth century who founded an unprecedented religious system. In this context, we must examine how the social and political life of Imam Khomeini, as he really existed, had an impact on the formation of his political ideas and his political struggles and activities, both before and after the victory of the Islamic Revolution. We must also consider the importance of this issue in the political leadership of Imam Khomeini in contemporary Iranian history. Accordingly, the central question of this study is how has political life and political cognition shaped the political leadership of Imam Khomeini in contemporary Iran? Our main hypothetical answer to this question is that the political life of Imam Khomeini, through his position in his social and political existence, has shaped the main idea of ​​Islamic State in the form of a supreme leader, whose only features and details are as a result of the shift in political power and establishment. The Islamic Republic's regime and its leadership have changed.
    Keywords: Political Knowledge, Imam Khomeini, Socio-Political Life, Political Existence, Islamic state, Jurisprudence
  • Consequences of the Iran-US confrontation
    Yaddollah Sepehri *, Mosayeb Abbasi, Seyed Hasan Hoseini Ahangari Pages 126-149
    The most important impact of the Islamic Revolution on the revolutionary and militant people of the world was Islamization and its centralization in the struggle. Given America's view of Iran's empowerment in the Middle East, Iran's role in the region is seen as a major threat to US-Iran relations. The United States seeks to reduce Iran's power, resistance and political forces, while the Islamic Republic of Iran calls for any empowerment to achieve goals such as security, regional balance and stability. Exporting the Islamic Revolution outside of Iran's geographical territory did not match. After the victory of the Islamic Revolution, US presidents used various strategies to contain the revolution.
    Keywords: Islamic Revolution, Imam Khomeini, Implications, Decline of Power, Sanctions