فهرست مطالب

  • پیاپی 3 (بهار 1396)
  • تاریخ انتشار: 1398/08/14
  • تعداد عناوین: 6
|
  • حمیدرضا ارباب*، حمید آماده، معصومه سادات سجادی صفحات 1-24
    با توجه به نقش سرمایه اجتماعی در بهبود کیفیت محیط زیست و توسعه پایدار، هدف اصلی این مطالعه بررسی رابطه علیت گرنجری بین سرمایه اجتماعی و انتشار گاز دی اکسید کربن در ایران است. در این مطالعه با استفاده از داده های آماری سالهای 1388-1357 به بررسی رابطه علیت گرنجری به سه روش هیسائو، تودا و یاماموتو و آزمون کرانه ها مبتنی بر رهیافت ARDLپرداخته شده است. داده های سرمایه اجتماعی از مقاله سعادت (1387) استخراج شده و  نتایج حاصل نشان می دهد براساس هر سه آزمون انجام شده، رابطه علیت از طرف سرمایه اجتماعی به انتشار گاز دی اکسید کربن در ایران وجود دارد.
    کلیدواژگان: سرمایه اجتماعی، انتشار گاز دی اکسید کربن، علیت گرنجری، آزمون علیت هسیائو و آزمون کرانه ها
  • سیاب ممی پور*، زیبا ساسانیان اصل، صغری جعفری صفحات 25-50
    هدف پژوهش حاضر، بررسی اثرات نامتقارن شوک های قیمت نفت خام بر عمر ذخایر نفت در کشورهای عضو سازمان اوپک است. در این تحقیق اثرات شوک های مثبت و منفی قیمت نفت خام اوپک بر شاخص عمر ذخایر نفت کشورهای عضو سازمان اوپک با استفاده از الگوی خودرگرسیونی وقفه های توزیعی غیرخطی (NARDL) به صورت سالانه  طی دوره زمانی 1980 تا 2015 موردبررسی قرارگرفته است. نتایج حاکی از آن است که اثرات شوک های مثبت و منفی قیمت نفت خام بر عمر ذخایر نفت کشور ونزوئلا در کوتاه مدت نامتقارن، برای کشورهای ایران، لیبی، امارات متحده عربی، آنگولا و آکوادور در بلندمدت نامتقارن؛ برای کشورهای عربستان و کوبت هم در کوتاه مدت و هم بلندمدت نامتقارن و برای کشورهای عراق، قطر، نیجریه و الجزایر متقارن است. همچنین نتایج تحقیق نشان می دهد در بلندمدت اثر شوک های منفی قیمت نفت بر عمر ذخایر نفتی کشورها (به جز کشور لیبی) بیشتر از شوک های مثبت قیمت نفت است. از مقایسه نسبی نتایج حاصل از اثرات تجمعی شوک های مثبت و منفی قیمت نفت بر عمر ذخایر نفتی کشورهای مورد بررسی می توان نتیجه گرفت واکنش عمر ذخایر نفتی کشورهای عربستان و کویت به شوک های نامتقارن قیمت نفت متفاوت از سایر کشورهای عضو اوپک است به این صورت که شوک های نامتقارن قیمت نفت اثر منفی دایمی و معنی داری روی عمر ذخای نفتی کشورهای عربستان و کویت دارد. در حالی که این اثر برای کشور ونزوئلا به طور موقتی، مثبت و معنی دار و برای کشور لیبی به طور موقتی، منفی و معنی دار است و برای سایر کشورها از نظر آماری معنی دار نیست.
    کلیدواژگان: شوک قیمت نفت، عمر ذخایر نفتی، مدل NARDL، کشورهای عضو اوپک
  • محمدحسن طرازکار، عفت قربانیان*، محمد بخشوده صفحات 51-70
    در این مطالعه با به کارگیری رد پای بوم شناختی به عنوان شاخص پایداری در قالب منحنی زیست محیطی کوزنتس، اثر رشد اقتصادی بر پایداری محیط زیست در ایران مورد بررسی قرار گرفت. برای دستیابی به این هدف، مدل تخریب محیط زیست برای دوره 2013-1985 طراحی شد. همچنین روابط کوتاه و بلندمدت ردپای بوم شناختی و تولید ناخالص داخلی سرانه، مصرف سرانه انرژی، تراکم جمعیت و آزادسازی تجاری با استفاده از رهیافت خود رگرسیون با وقفه گسترده (ARDL) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج مطالعه حاکی از آن است که رابطه رشد اقتصادی و رد پای بوم شناختی به صورت U وارون بوده و اثر بلندمدت رشد اقتصادی بر شاخص رد پای بوم شناختی 69/0 است. همچنین 10 درصد افزایش در تراکم جمعیت منجر به افزایش 2/11 و 6/9 درصدی ردپای بوم شناختی به ترتیب در کوتاه و بلندمدت می شود. علاوه بر این، آزادسازی تجاری در بلندمدت تاثیر مثبتی بر رد پای بوم شناختی دارد، حال آنکه در کوتاه مدت تاثیر این متغیر معنی دار نیست. علاوه بر این، 10 درصد افزایش در مصرف انرژی موجب افزایش 6/4 و 9/3 درصدی شاخص ردپای بوم شناختی در کوتاه و بلندمدت می شود. در پایان بر اساس نتایج مطالعه، سیاست های موثری از جمله افزایش بهرهوری مصرف انرژی، توسعه انرژی های پاک، کاهش تراکم جمعیت شهری و بهبود در مدیریت و نظارت محیط زیست پیشنهاد می شود.
    کلیدواژگان: پایداری محیط زیست، ردپای بوم شاختی، تولید ناخالص داخلی، ایران
  • ابوالقاسم گلخندان* صفحات 71-98

    مقاله حاضر به بررسی تعیین کنندگان قوی هزینه های نظامی در کشورهای منطقه MENA (شامل ایران) با تاکید بر منابع طبیعی طی سال های 2014-1995 پرداخته است. به این منظور از 22 متغیر در سه دسته: 1- متغیرهای اقتصادی و اجتماعی، 2- متغیرهای سیاسی، استراتژیک و نظامی و 3- منابع طبیعی، استفاده شده است. روش مورد استفاده نیز رویکرد میانگین گیری مدل بیزی (BMA) به دلیل ویژگی های مناسب برای در نظر گرفتن فرض عدم اطمینان مدل است. با برآورد 100 هزار رگرسیون و میانگین گیری بیزی از ضرایب، تعیین کنندگان قوی هزینه های نظامی در کشورهای منطقه MENA مشخص شده اند. براساس نتایج به دست آمده، سهم درآمدهای منابع طبیعی از GDP و سهم صادرات سوخت از صادرات کالایی با علائم مثبت، دارای اثر بااهمیت بر هزینه های نظامی هستند. در بین منابع طبیعی، سهم درآمدهای نفتی از GDP با احتمالی حدود 99/0، تاثیری مثبت و حتمی (قوی) بر هزینه های نظامی داشته است. براساس سایر نتایج، در بین متغیرهای سیاسی، استراتژیک و نظامی، متغیرهای حوادث تروریستی، امتیاز جنگ آوری و متوسط هزینه های نظامی کل کشورهای منطقه MENA به ترتیب با اثرگذاری حتمی، بااهمیت و بااهمیت، اثر مثبتی بر هزینه های نظامی داشته اند. همچنین هیچ یک از متغیرهای اقتصادی و اجتماعی، معناداری و سطح احتمال لازم را برای اثرگذاری بر هزینه های نظامی نداشته اند. بر این اساس می توان گفت عوامل تعیین کننده هزینه های نظامی در کشورهای منطقه MENA، عوامل استراتژیک (تهدیدات جنگی و امنیتی) و رانت حاصل از منابع طبیعی (بالاخص نفت) هستند.

    کلیدواژگان: هزینه های نظامی، منابع طبیعی، رویکرد میانگین گیری مدل بیزی (BMA)، کشورهای منطقه MENA
  • مسعود نونژاد، اناهیتا روزی طلب* صفحات 99-124

    بیشتر فعالیت های اقتصادی ناگریز به استفاده از منابع طبیعی بوده و در عین حال با انتشار پسماندهای ناشی از تولید در محیط زیست سبب به وجود آمدن فشار بر اکوسیستم طبیعی می شوند. در این تحقیق تلاش شده است تا به بررسی رابطه بین انتشار دی اکسیدکربن و متغیرهای درآمد ملی، آزادسازی تجاری، تولید برق، مصرف کل فرآورده های نفتی، مصرف گاز طبیعی و سرمایه گذاری داخلی در قالب فرضیه زیست محیطی کوزنتس با استفاده از اطلاعات سری زمانی سالانه اقتصاد ایران برای دوره زمانی (1358-1391) و با بهره گیری از روش الگوی خود رگرسیونی با وقفه های توزیعی گسترده (ARDL)پرداخته شود. این امر نشان می دهد که فرضیه زیست محیطی و وجود منحنی کوزنتس در ایران تا اندازه ای مورد تایید قرار می گیرد، و برای تحقق کامل آن باید رشد استاندار و تکنولوژی کامل تولید صورت گیرد. نتایج تحقیق نشان می دهد که افزایش درآمد ملی، آزادسازی تجاری، تولید برق، مصرف کل فرآورده های نفتی ، مصرف گاز طبیعی و سرمایه گذاری داخلی اثر مثبت و معناداری بر انتشار دی اکسیدکربن دارند. همچنین مجذور درآمد اثر منفی، اما ضعیف تری نسبت به درآمد بر آلودگی محیط زیست دارد.

    کلیدواژگان: آزادسازی تجاری، تولید برق، سرمایه گذاری داخلی، منحنی زیست محیطی کوزنتس، مدل ARDL
  • نوید کارگر ده بیدی*، قاسم لیانی صفحات 125-137
    آبشارهای شوشتر به عنوان یکی از جاذبه های اکوتوریستی و ژئوتوریستی استان خوزستان از مناطق مهم گردشگری ایران است. از این رو، مطالعه اهمیت این چشم انداز طبیعی و سازه های تاریخی آن می تواند در پیش بینی نیازها و رفع کمبودها و توسعه گردشگری منطقه موثر باشد. در این مطالعه میزان تمایل به پرداخت بازدیدکنندگان برای بهبود کیفیت آبشارها و سازه های تاریخی مربوطه با استفاده از روش ارزش‏گذاری مشروط و پرسشنامه انتخاب دوگانه تعیین شده است. اطلاعات مورد نظر با استفاده از تکمیل 300 پرسشنامه از بازدیدکنندگان به صورت تصادفی در بهار 1393 جمع آوری شده است. برای برآورد میزان تمایل به پرداخت از مدل رگرسیونی لاجیت استفاده شد. میانگین تمایل به پرداخت مردم حدود 26/18351 ریال و با توجه به میانگین تعداد دفعات بازدید افراد در سال که معادل 2/9 بار در سال بوده است، مقادیر پرداختی سالانه هر فرد معادل 59/168831ریال به دست آمده است. نتایج نشان می دهد متغیرهای سن، جنسیت، بعد خانوار، تحصیلات، درآمد و مبلغ پیشنهادی تاثیر معنی داری بر میزان تمایل به پرداخت مردم دارند به گونه ای که متغیرهای سن، جنسیت، بعد خانوار و مبلغ پیشنهادی، تاثیر منفی و دو متغیر درآمد و سطح تحصیلات، تاثیر مثبت بر تمایل به پرداخت دارند.
    کلیدواژگان: آبشارها، سازه های تاریخی، شوشتر، تمایل به پرداخت و مدل رگرسیونی لاجیت
|
  • Hamidreza Arbab * Pages 1-24
    Considering, the effect of social capital on the improvement of quality of    environment and sustainable development, the main goal of this study is the investigation of relation of Granger Causality between two varieties, social capital and emission of CO2, in Iran. In this study, using data in the period of 1978-2009, the relation of Granger Causality has  been studied via 3 methods of Hsiao’s Granger Causality, Toda and Yamamato, and Bound Testing. The results of this study established a one way relation of Causality of social capital and CO2 emission in Iran. As a result, this study shows that social capital has a significant role to play in reduction of air pollution.
    Keywords: Social Capital, Sustainable Development, Granger Causality, Emission of Carbon Dioxide
  • Siab Mamipour *, Ziba Sasanian Asl, Soghra Jafari Pages 25-50
    The purpose of this study is to investigate the asymmetric effects of crude oil prices on oil stocks in OPEC member countries. Indeed, in this research, the effects of positive and negative shocks of OPEC crude oil prices on OPEC's oil reserves index have been studied using the non-linear distributed autoregressive model (NARDL) during the period of 1980 to 2015.The results show that the effects of positive and negative shocks of crude oil prices on oil reserves life in short run for Venezuela are asymmetric; for Iran, Libya, the United Arab Emirates, Angola and Ecuador in long run are asymmetric; for Saudi Arabia and Kuwait in both short run and long run are asymmetric, and finally symmetric for Iraq, Qatar, Nigeria and Algeria countries. Also, the results of the model show that the effect of negative oil price shocks on oil reserves life of these countries (exclude Libya) is higher than positive oil price shocks. The results of the cumulative asymmetric effect of oil price shocks on the oil reserves life show that response of the oil reserves life of Saudi Arabia and Kuwait to the asymmetric oil price shocks is different from that of other OPEC members, because the asymmetric oil price shocks have a permanent and significantly negative effect on their oil reserves life. While this effect is temporary and positive for Venezuela and temporary and negative for Libya, it is not statistically significant for other countries.
    Keywords: Oil Price Shocks, Oil Reserve Life, NARDL Model, OPEC Countries
  • Mohammad Hassan Tarazkar, Effat Ghorbanian *, Mohammad Bakhshoodeh Pages 51-70
    In this study, by utilizing the Ecological Footprint (EF) as an environmental sustainability indicator in context of Environmental Kuznets Curve (EKC), the effect of economic growth on environmental sustainability in Iran was examined. To achieve this goal, an environmental degradation model is established during the period of 1985–2013. Furthermore, the long and short run relationships between EF and per capita Gross Domestic Production (GDP), energy consumption per capita, population intensity and trade openness were investigated by applying Autoregressive Distributed Lag (ARDL) approach. The empirical results revealed that the relationship between EF and economic growth is inverted U-shaped and statistically significant. Moreover, a 10% increase in population intensity is linked with 11.2% and 9.6% growth in EF in long and short run, respectively. Although the impact of trade openness is positive on EF and statistically significant in long run, there is not significant impact in short run. Furthermore, a 10% increase in energy consumption is linked with 4.6% and 3.9% growth in EF in long and short run, respectively. The result shows the desirability of energy consumption efficiency, developing clean energy, lowering urban intensity and improving environmental monitoring.
    Keywords: Environmental Sustainability, Ecological Footprint, Gross Domestic Product, Iran
  • abolghasem golkhandan* Pages 71-98

    This article examines the robust determinants of military expenditure in the MENA region countries (including Iran) with an emphasis on natural resources during the years of 1995-2014. For this purpose, 22 variables in three categories are used: 1.Economic and social variables 2.Political, strategic and military variables 3.Natural resources. Bayesian Model Averaging approach (BMA) is used, due to convenience feature to consider the uncertainty assumption of model. With estimation of 100000 regressions and Bayesian averaging of coefficients, robust determinants of military expenditure in the MENA region countries are specified. Based on the results, the share of natural resources revenues from GDP and the share of fuel exports from commodity exports have an important effect on military expenditure with positive signs. Among the natural resources, the share of oil revenues from GDP has a positive and robust effect on the military expenditure with a probability about 0.99. According to the others results, among the political, strategic and military variables, the variables of terrorist incidents, warfare score and the average military expenditures of the MENA region countries, respectively, have important influence on military expenditure. Also, none of the economic and social variables have significance and probability level requirement to influence on military expenditure. Accordingly, it can be said that strategic factors (war and security threats) and rents of natural resources (especially oil) are the factors determining the military expenditure in the MENA region countries.

    Keywords: Military Expenditure, Natural Resources, Bayesian Model Averaging (BMA) Approach, MENA Region Countries
  • anahita roozi talab* Pages 99-124

    Most economic activities inevitably use natural resources and at the same time by releasing waste material which is a result of production activities, imposes pressures on the natural ecosystem. In this study it has been attempted to investigate the relations between carbon dioxide emissions and national income variables, trade liberalization, electricity generation, total consumption of petroleum products, natural gas consumption and domestic investment in the form of Environmental Kuznets Curve (EKC) hypothesis by applying time series data of Iran’s economy during the time period of (1979-2010) and by adopting Auto Regressive Distributed Lag (ARDL) method. This shows that environmental hypothesis and Kuznets Curve are partly approved in Iran. In order to accomplish this issue thoroughly, standard growth and perfect technology in production is required. The results of this study indicate that increase in national income, trade liberalization, electricity generation, total consumption of petroleum products,  natural gas consumption and domestic investment have a positive and significant effect on carbon dioxide emission. Moreover, it has been found that chi-income has a negative, however, more insignificant, compared to income, on environmental pollution

    Keywords: Trade Liberalization, Electricity Generation, Domestic Investment, Environmental Kuznets Curve, ARDL Model
  • Navid Kargardehbidi * Pages 125-137
    Shushtar waterfalls as one of the ecotourism and geotourism attractions in Khuzestan province, is an important tourism area in Iran. Therefore, study of importance of the natural landscape and historic structures can be useful in forecast needs, removal of shortages and tourism development in the region. In this study willingness to pay by visitors to this site is calculated.. We use contingent valuation method and dichotomous choice questionnaire for this purpose. Samplers were conducted using the 300 questionnaires randomly from the Shushtar’s people in spring 2014. Logit regression model was used in order to estimate the willingness to pay. Average willingness to pay was estimated about 18351.26 Rial and due to the average number of visiting per year, 2.9 times per year, the annual payment have been obtained about 168831.59 Rial for each person. The results shows that the following variables, age, gender, household size, education, income and offered price have significant effects on people's willingness to pay. In the meantime, variables of age, gender, household size and offered price have negative effect and two variables of income and level of education have a positive impact on willingness to pay.
    Keywords: Waterfalls, Historic Structures, Shushtar, Willingness to Pay, Logit Regression Model