فهرست مطالب

تحقیقات تمثیلی در زبان و ادب فارسی - پیاپی 40 (تابستان 1398)
  • پیاپی 40 (تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/06/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • نازنین مطوری، مسعود پاکدل* صفحات 8-28
    تمثیل یکی از اصطلاحات رایج در ادبیات ایران و جهان است که علیرغم بسامد بالا و پیشینه غنی، به سبب برخی شباهت ها با دیگرآرایه های ادبی نظیر نماد، رمز، کنایه و حتی تشبیه و استعاره، درخصوص معرفی دقیق آن میان صاحب نظران و ادبیان اختلاف نظرهایی وجود دارد. ازاین روی باید اذعان داشت که در دوره های مختلف و براساس مکتب های فکری و شعری موجود، کارکرد و تعریف تمثیل دچار دگرگونی ها و به تبع آن آفرینش آثار گوناگون شده است. در این جستار به روش تحلیلی- توصیفی به بررسی کارکردهای تمثیل در شعر سهراب، نیما و اخوان پرداخته شده است. نتایج به دست آمده نشان می دهد که نمود نمادگرایی و بهره گیری از تشبیه و استعاره که زیرمجموعه های تمثیل هستند در آثار سهراب و اخوان در مقایسه با آثار نیما پررنگ تر است؛ زیرا این دو شاعر اغلب از تمثیل برای بیان دردهای اجتماع و ناملایمات جامعه بهره گرفته اند.
    کلیدواژگان: تمثیل، نیما، سهراب، اخوان
  • سعیده ساکی انتظامی*، محمد رسول یوسفوند، سید احمد حسینی کازرونی صفحات 29-42
    در این مقاله با محور تمثیل به بررسی اشعار میرزا حبیب خراسانی با مفاهیم مبتنی بر تقابل عقل و عشق و جسم و جان پرداخته شده است. اشعاری که در آنها تشبیه محمل ایجاد تمثیل است. از دیرباز تمثیل یکی از ابزار های مهم بلاغی مورد توجه شاعران بوده است؛ لذا شاعران سعی در استفاده از آن داشتند. میرزا حبیب خراسانی نیز با استفاده از تمثیل هایی که دارای بار معنایی تصویری و اندیشه است اول سعی در ایجاد تصاویر و ایماژ در شعر در جهت خیال انگیز کردن آن و ایجاد لذت در مخاطب دارد. شاعر با استفاده از ایماژ به بیان ادراکات حسی و عاطفی خود می پردازد؛ دوم سعی در ابلاغ و انتقال پیام دارد؛ در واقع هر تمثیل با بار معنایی اندیشه، پیامی در خود دارد که آنرا به مخاطب انتقال می دهد. در این نوع تمثیل در جهت درک مفاهیم انتزاعی از امور حسی برای توضیح آن بهره برده    می شود. این مقاله به شیوه کتابخانه ای و از طریق فیش برداری به شیوه توصیفی تحلیلی در دیوان اشعار میرزا حبیب خراسانی صورت گرفته است.
    کلیدواژگان: تصویر سازی تمثیل، عشق، عقل، میرزاحبیب خراسانی
  • حسین عباس نژاد، پروانه عادلزاده*، کامران پاشایی فرخی صفحات 43-63
    حیوانات با ایفای نقش تمثیلی و نمادین جدای از اینکه، موجب غنای محتوا و جذابیت حکایت ها می شوند، شاعران و نویسندگان متون نظم و نثر از رویکرد تمثیلی نقش آنها، بیشتر برای تحقق اهداف اخلاقی، تعلیمی، اجتماعی و سیاسی سود می جویند. در این حکایت ها بیشتر از مصلحت اندیشی، حزم، مکر اندیشی، حرص و طمع، ترک هوی و هوس، تدبیر و عمل در کارها سخن می رود. در این مقاله، ملاک انتخاب حکایت ها حضور شخصیت های حیوانی فعال در حوادث و ماجراهاست. اغلب در این گونه حکایت ها شخصیت حیوان تنها سخن می گوید، گاهی مطابق طبیعت حیوانی عمل می کند و انگیزه های حیوانی دارد و گاهی انگیزه ها و اعمال نسبت داده شده به انسان را در بر می گیرد. هر حیله و چاره اندیشی مثمر واقع نمی شود، بلکه باید با مشورت خردمندان همراه باشد. در پژوهش حاضر که به شکل بنیادی بر اساس مطالعات کتابخانه ای و به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است، نشان داده شده است که مکر به صورت فریفتن حریف عملی می شود و قهرمان در اصل از یک خطای ادراکی او که مبتنی بر عادت است، استفاده می کند. این تحقیق برتری مکر وحیله را بر زور و قدرت و شجاعت گوشزد می کند و یادآوری می کند: آنان که با چاره اندیشی و تدبیر به مقابله با دشمن می روند، پیروزتر از کسانی هستند که تنها به تیغ تیز و زور بازو متکی هستند.
    کلیدواژگان: حیوان، تمثیل، مرزبان نامه، مکر، حکایت
  • سهیلا لویمی* صفحات 64-83
    بلاغت پژوهان تاکنون برای تمثیل تعاریف گوناگون آورده اند. اما تمثیل در این پژوهش به عنوان سبکی از داستان گویی، شیوه ای از روایت است که درون مایه ای غیرداستانی را در لفافه ای از ساختار داستانی می پوشاند. سمفونی مردگان رمان عباس معروفی، نویسنده و شاعر ایرانی است که مهم ترین اثر او و نقطه ی عطف آثارش به شمار می رود. این اثر با بهره گیری از زبان شاعرانه ، داستان یک خانواده و یک شاعر بیگانه با دنیای اطراف خود را به زیبایی روایت کرده است. تمثیل هایی از «برادرکشی، عشق، تنهایی، انتقام، جهل، حسد، تعصب، ریا، حرص، حق کشی و تجاوز به‏ حقوق دیگران» که در حیطه ی ادبیات تعلیمی گنجانده می شود؛ در این رمان، آمده است. برای آشنایی بیشتر خوانندگان با این اثر، به عناصر سبک ساز زبانی، ادبی، روایی و شاخص های محتوایی ادبیات تعلیمی از جمله موتیف های واژگانی و زبان عامیانه، وفور تشبیهات، کنایه ها و استعاره ها، شخصیت پردازی و توصیفات، که    تبیین کننده ی بیان تمثیلی نویسنده و اثر اوست؛ اشاره شده است. روش این پژوهش تحلیلی و توصیفی با تکیه بر مطالعات کتابخانه ای با شیوه ی فیش برداری، است؛ با پرسش اصلی این که «تمثیل چه جایگاهی در بیان نویسنده برای ارائه ی مفاهیم داستانی خویش در کتاب سمفونی مردگان به منظور برقراری ارتباط بیشتر با خوانندگان اثر داشته است؟»
    کلیدواژگان: تمثیل، ادبیات تعلیمی، عباس معروفی، سمفونی مردگان
  • سیده فاطمه مهدوی مرتضوی، سید احمد حسینی کازرونی*، عبدالله رضایی صفحات 84-102
    محمد بیابانی یکی از شاعران نوپرداز معاصر به مقوله تمثیل نگاهی ویژه دارد و در اشعار خود کوشیده است تا با استفاده از عناصر بیانی به ویژه تمثیل برحسن تاثیر و زیبایی کلام خود بیفزاید. از این رو، در این پژوهش که به شیوه توصیفی- تحلیلی انجام پذیرفته، تمثیل های حماسی و اسطوره ای به کاررفته در سروده های بیابانی و اهداف و شیوه های کاربرد آن ها در این سروده ها بررسی و توصیف شده است. هدف از این پژوهش آن است که دانسته شود شاعر این تمثیل های حماسی و اسطورهای را چگونه و با چه هدف هایی در سروده های خویش به کار گرفته و این اشاره ها و تناسب های ذهنی چه تاثیری در پرورش معانی و مفاهیم مورد نظر شاعر داشته است. بدین منظور، این مفاهیم اسطوره ای و اشاره های داستانی را در سه بخش تمثیل های حماسی و اسطورهای ایرانی، اشارات و تلمیحات اسلامی، دسته بندی و بررسی نموده ایم که در این میان، تمثیل های حماسی و اسطوره های ایرانی سهم بسیار چشمگیری در سروده های شاعر داشته است. این تمثیل های حماسی و اساطیری با اهداف گوناگون در شعر بیابانی به کار رفته است؛ شاعر برای پرورش معانی و مفاهیم مورد نظر خود و اغلب برای بیان مفاهیم و مسائل سیاسی و اجتماعی روزگار خویش از آن ها بهره گرفته است. بهره گیری از این تمثیل های حماسی و اسطوره ای، زبان و بیان شعری او را نیز تشخص و ویژگی بخشیده و بر قدرت تاثیر و القای آن افزوده است.
    کلیدواژگان: اسطوره، تمثیل، حماسه، محمد بیابانی، شعر معاصر
  • ماه نظری* صفحات 103-125

    «کوری» رمان تمثیلی اثر ژوژه ساراماگو پرتغالی، نخستین بار در سال 1995(م) منتشر شد. در این رمان، «مشبه به» از اهریمن کوری که حیوانیت درون را حاکم ساخته، سخن گفته است. با چشمانی به ظاهر سالم بدون بصیرت با هاله ای سفیدرنگ وهستی به تاراج رفته، که هرلحظه انسان را در مردابی متعفن فرود می برد انتقاد می کند. این داستان سرشار از تمثیلی رویاگونه با طنزی تلخ وگزنده است که زندگی یکنواخت وبی افق را برجسته نموده است. ساراماگو، کابوسی هولناک را باز می آفریند که جامعه ی پیشرفته وصنعتی با تمام امکانات، کرامت انسانی را فراموش کرده وبه دوران بربریت بازگشته است. عصری که رشته الفت و تعهد از هم گسیخته است زیرا انسان عزت خویش را پاس نمی دارد و احترام هم نوع را به وادی فراموشی سپرده و دروغگویی جای حقیقت جمعی را گرفته است. اهمیت این رمان به خاطر فضای غنی داستانی است که امکان بررسی مضامین وپیام نویسنده را از زوایای مختلف میسر می سازد که با شیوه توصیفی - تحلیلی بررسی شده است. مسئله: آیانویسنده به جهل ونادانی به عنوان مرضی مسری در میان انسان ها می نگرد؟فرضیه: این رمان تمثیلی آینه ای از زندگی امروزی بشری است که باترس و وحشت اوج می گیرد وکوری تمثیلی از جهل و نادانی است، وقتی که ارزش های زندگی وکرامت انسانی را نا دیده می گیریم، ااساس گمراهی و انحراف را برای خود و جامعه مهیا می سازیم.

    کلیدواژگان: رمان کوری، تمثیل، شخصیت، جهل، حیوانیت
|
  • Nazanin Maturi, Masoud Pakdel * Pages 8-28
    Allegory is one of the common terminology in the literature of Iran and the world, which despite its high frequency and rich background, due to some similarities with other literary bases such as symbolic, cipher, indignant, and even analogy and metaphor, about the precise introduction of it among scholars and writers There are disagreements. Therefore, it should be acknowledged that in different periods and based on the existing schools of thought and poetry, the work and definition of the allegory undergoes transformations and, consequently, the creation of various works. In this research, an analytical-descriptive method has been used to study the functions of allegory in Sohrab, Nima and Akhavan poetry. The results show that the symbolism and utilization of analogy and metaphor, which are subsamples of allegory, are more prominent in Sohrab and Akhavan's works compared to Nima's works because these two poets often use allegory to express The pain of community and society's disadvantages.
    Keywords: Allegory, Nima, Sohrab, Akhavan
  • Saeideh Saki Entezami *, Mohammad Rasol Yousefvand, Seyed Ahmad Hosseini Kazerooni Pages 29-42
    In this article, by considering the allegory, the poems of Mirza Habib Khorasani are discussed with the concepts based on the contrast between reason and love and body and soul. The poems in which allegory is created by using simile. From ancient times, allegory has been one of the important rhetorical devices of poets and they have tried to use it. Mirza Habib Khorasani also uses allegories that have visual meaning and thought. First, he attempts to create images in poetry in order to fantasize it and create pleasure in the audience. The poet uses his image to express his emotional perceptions; second, he attempts to convey and transfer the message; in fact, any allegory with the meaning of the thought has a message that transmits it to the audience. This type of allegory is used to understand the abstract concepts of sense to explain it. This article is done in a librarian way and through a descriptive-analytical method in the poem of Mirza Habib Khorasani.
    Keywords: allegorical imagination, Love, reason, Mirza Habib Khorasani
  • Hossein Abbasnezhad, Parvaneh Adelzadeh *, Kamran Pashayi Fakhri Pages 43-63
    Animals play an allegorical and symbolic role, apart from being rich in content and the attractiveness of the stories, the poets and writers of the texts of order and prose use their allegorical approach more to fulfill ethical, educational, social and political goals. In these tales, there is more than thought, passion, deception, greed, craziness, deceit, deception, and action in action. In this article, the criterion of the selection of stories is the presence of animal characters active in events and events. Often in these tales only the animal character speaks, sometimes it acts in the nature of animals and has animal motives and sometimes includes motives and deeds attributed to humans. Any trick and no means of thinking can not be done, but must be accompanied by the counsel of the wise. In this research, which has been done in a fundamental way based on library studies and descriptive-analytical method, it has been shown that the dictates are practiced as an opponent, and the hero originally derives from a perceptual mistake that is based on habit. This research points out the superiority of Squeal and Vile by force, courage and strength, and says that those who go to the enemy with a remedy and decree are more victorious than those who rely solely on the sharp fist and force of the arm.
    Keywords: animal, Allegory, Frontier, Repetition, Anecdote
  • Soheila Loveimi * Pages 64-83
    So far, the eloquence-researchers have brought various definitions about parable. But the parable in this research as a style of storytelling, is a method of narrative that covers nonfiction content in a wrappers of fiction structure. Symphony of the Dead is a novel Iranian writer and poet, the most important of his work and the turning point of his works. This novel with a poetic language, was narrated beautifully one family story and an alien poet with the surroundings. Allegories from "Brotherhood, Love, loneliness, revenge, ignorance, jealously, prejudice, hypocrisy, greed, injustice, infringement which is included in the field of educational literature, it has come to this novel. For readers more information in this work, has mention to the linguistic elements of style maker, literary, indicators of the content of educational literature, such as vocabulary and slang motifs, the abundance of similes, allusions and metaphors, personification and attributes, explaining the allegorical expression of author and his work. The method of this research is a library-related study by fiche taking with main question is that "what is the position of the allegory in the expression of the author for presenting his fictional concepts in the Symphony of the Dead Book for more communication with readers?
    Keywords: Allegory, educational literature, Abbas Maroufi, Symphony of the Dead
  • Sayyede Fatemeh Mahdavi Mortazavi, Seyed Ahmad Hosseini Kazerooni *, Abdollah Rezaei Pages 84-102
    Mohammad Beyabani, a modern contemporary poet, has a special look at allegory, and in his poems he has tried to add to the effect and beauty of his words using his expressive elements, especially the parable. Hence, in this descriptive-analytic study, the epic and mythological parables used in Beyabani poetry and the purposes and methods of their use in these poems are explored and described. The purpose of this research is to find out how the poet used these epic and mythological parables, with what goals in his poems, and how these gestures and mental proportions have influenced the development of the poet's meanings and concepts. To this end, we have classified these mythical concepts and narrative gestures in three sections of the Iranian epic and mythological parables, Islamic references and Islamic symbols, among which the Iranian epics and myths have been very impressive in poetry poems. These epic and mythological parables have been used for various purposes in Beyabani,poetry; the poet has used them to foster their meanings and concepts and often to express their social and political issues. The use of these epic and mythological parables also distinguished his poetic language and expression, and increased the power of influence and induction.
    Keywords: Myth, Allegory, Epic, Mohammad Beyabani, Contemporary Poem
  • Mah Nazari * Pages 103-125

    The "blindness" of the Portuguese parable of Jorge Saraamago was published in1995. In this novel, "the poem" speaks of the beauty of the blindness that governed the animal's interior. The seemingly uncanny greetings. It is considered to be a white and hazy hollow landing in a stinging swamp. The story is full of a dreamlike allegory with a bitter and sad humor that has highlighted the life of the monotone and the horizon. Saramago creates a horrifying nightmare that the industrial community has forgotten human dignity and has gone back to barbarism as a result of the failure of a man because he does not pass his dignity and neglects one's respect, and the world leader has replaced the collective reality. The significance of this novel Due to the rich atmosphere of the story, it is possible to examine the author's message from different angles, which is examined in a descriptive analytical manner. Issue: A writer and journalist as a contagious disease? Hypothesis: This allegorical novel is the mirror of today's life, which accentuates Bats and is a symbol of ignorance.

    Keywords: blindness novels, allegory, personality, ignorance, animal