فهرست مطالب

عصب روانشناسی - پیاپی 17 (تابستان 1398)
  • پیاپی 17 (تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/06/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • محمد حسینعلی زاده، سالار فرامرزی*، احمد عابدی صفحات 9-24
    مقدمه

    پژوهش با هدف بررسی تاثیر بسته مداخلات بهنگام عصب-روانشناختی بر عملکرد  حرکتی کودکان با تاخیر رشدی انجام گرفت.

    روش

    روش پژوهش نیمه آزمایشی و از طرح پیش آزمون - پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل استفاده شد. به این منظور با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و با توجه به ملاک های ورود به پژوهش از بین کودکان 4 تا 6 ساله با تاخیر رشدی شهر تبریز که در سال تحصیلی 97-1396 در مهدکودک ها و مراکز پیش دبستانی مشغول به تحصیل بودند تعداد 30 کودک انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده و در پژوهش شرکت داده شدند. برای جمع آوری اطلاعات ازآزمون غربالگری رشدی DENVER-II که روایی و پایایی آن تایید شده است، استفاده گردید. داده های به دست آمده  با آزمون تحلیل واریانس اندازه گیری مکرر و با استفاده از نرم افزار آماری SPSS-22 تحلیل شدند.

    یافته ها

    نتایج به دست آمده در متغیرهای حرکتی ظریف و درشت نشان داد که بین عملکرد آزمودنی های گروه آزمایش و کنترل در مرحله پس آزمون و پیگیری تفاوت معنی داری وجود دارد (05/0 > P).

    نتیجه گیری

    بنابراین می توان نتیجه گرفت که بسته مداخلات بهنگام عصب - روانشناختی منجر به افزایش عمکرد حرکتی ظریف و درشت در کودکان تاخیر رشدی شده است و از این بسته می توان در توانبخشی و بهبود مهارت های حرکتی کودکان استفاده کرد.

    کلیدواژگان: مداخله بهنگام، عصب - روانشناختی، تاخیر رشدی، عملکرد حرکتی
  • حمید طریفی حسینی*، منیجه شهنی ییلاق، علیرضا حاجی یخچالی، سیروس عالیپور بیرگانی صفحات 25-42
    مقدمه
    پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی برنامه توانمندسازی مبتنی بر کارکردهای اجرایی خودتنظیمی بر عملکرد خواندن دانش آموزان نارساخوان دوره ابتدایی انجام شد.
    روش
    این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری همراه با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش شامل کل دانش آموزان پسر نارساخوان پایه چهارم ابتدایی مشغول به تحصیل در سال تحصیلی97-1396، در شهرستان اسلامشهر بود.بدین منظور، تعداد 38 دانش آموز نارساخوان با روش نمونه گیری ترکیبی (سرشماری و تصادفی خوشه ای) به عنوان گروه نمونه انتخاب، و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایشی (20 نفر) و گواه (18 نفر) گمارده شدند. گروه آزمایشی طی 2 ماه (15 جلسه آموزشی 50 دقیقه ای به علاوه 2 ماه اصلاحات محیطی و مداخلات عملی تلفیق شده در برنامه های درسی روزانه) برنامه مداخله را دریافت کرد. یافته ها: داده های پژوهش با استفاده از روش تحلیل کوواریانس چند متغیری و تک متغیری مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد بین عملکرد سرعت خواندن، دقت خواندن و درک مطلب دانش آموزان نارساخوان و عادی تفاوت معنی داری وجود دارد. نتیجه گیری: برنامه توانمندسازی مبتنی بر کارکردهای اجرایی خودتنظیمی می تواند در بهبود عملکرد خواندن دانش آموزان نارساخوان از کارایی لازم برخوردار باشد.
    کلیدواژگان: توانمندسازی، کارکردهای اجرایی خودتنظیمی، عملکرد خواندن، نارساخوانی
  • لادن واقف*، مجتبی زاهدی صفحات 43-58
    مقدمه
    هدف از پژوهش حاضر بررسی تاثیر تحریک الکتریکی فراجمجمه ای با جریان متناوب(tACS)،بر فعالیت موج آلفای ناحیه پیشانی افراد مصرف کننده متآمفتامین بوده است.روش :در این مطالعه که از نوع نیمه آزمایشی با طرح         پیش آزمون-پس آزمون و با گروه کنترل است، 20 نفر از افراد مصرف کننده متآمفتامین به شیوه نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی به دو گروه 10نفری آزمایش و کنترل تقسیم شدند.ابتدا به منظور بررسی توان مطلق موج آلفا در ناحیه لوب پیشانی از آزمودنی ها EEG گرفته شد. سپس تحریک الکتریکی فراجمجمه ای با فرکانس 10 هرتز(α-tACS)و یا تحریک شم روی ناحیه پیش پیشانی خلفی جانبی راست(F4) طی یک جلسه 20دقیقه ای اعمال شد.در پایان مجددا امواج مغزی هر دو گروه ثبت و داده ها با استفاده از روش کوواریانس چند متغیره تحلیل شدند.یافته ها: نتایج نشان دادند که در گروه آزمایش توان مطلق موج آلفای نواحی F4، Fz، F3، F7 نسبت به گروه کنترل به طور معناداری افزایش یافته بود(05/0>p). نتیجه گیری:بر اساس نتایج حاصل، تحریک الکتریکی با موج آلفا در ناحیه F4 می تواند توان مطلق موج آلفا را در قشر پیش پیشانی خلفی جانبی، تحتانی جانبی و مرکزی که در عملکردهای شناختی دخیل است را بهبود ببخشد.با توجه به نقش شناختی امواج مغزی آلفا، انتظار می رود تحریک tACS در فرکانس آلفا بتواند به عنوان روشی غیردارویی برای بهبود عملکرد شناختی در مصرف کنندگان متآمفتامین استفاده شود.
    کلیدواژگان: متآمفتامین، تحریک الکتریکی فراجمجمه ای با جریان متناوب (tACS)، توان مطلق موج آلفا
  • رومینا منانی، احمد عابدی*، فریبرز درتاج، نورعلی فرخی صفحات 59-88
    هدف
    پژوهش حاضر با هدف بررسی پدیده کم آموزی دانش آموزان تیزهوش در حیطه ریاضی و مقایسه نیمرخ مهارت های عصب روان شناختی این دانش آموزان در گروه هایی با سطوح مختلف پیشرفت انجام شد.
    روش
    روش این پژوهش علی - مقایسه ای بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان مدارس استعدادهای درخشان مقطع متوسطه اول شهر تهران در سال تحصیلی 97-1396 بود. بدین منظور با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس 36 نفر دانش آموز دختر و پسر انتخاب شدند و از نظر مهارت های عصب روان شناختی مورد بررسی قرار گرفتند. برای جمع آوری داده ها از آزمون های آنلاین دسته بندی کارت ویسکانسین، آزمون تکلیف بلوک های کرسی و آزمون تکلیف زمان واکنش دیاری-لیوالد استفاده شد. داده ها با روش تحلیل واریانس چند متغیره تجزیه و تحلیل شد. یافته ها:نتایج پژوهش حاکی از تفاوت معنادار مهارت های عصب روان شناختی بین گروه ها در متغیرهای حافظه فعال دیداری - فضایی، تکلیف زمان واکنش انتخابی و کارکردهای اجرایی بود.
    نتیجه گیری
    با توجه به یافته های این پژوهش می توان نتیجه گرفت دانش آموزان تیزهوش کم آموز نسبت به دانش آموزان تیزهوش با پیشرفت مورد انتظار، نارسایی های مهارت های عصب روان شناختی بیشتری را تجربه می کنند. بنابراین، در کنار توجه به عوامل شخصیتی و محیطی، ارزیابی مهارت های عصب روان شناختی و کاربست رویکردهای مداخله ای عصب روان شناختی متناسب جهت پیشگیری از بروز کم آموزی در تیزهوشان پیشنهاد می گردد.
    کلیدواژگان: کم آموزی، تیزهوشی و استعداد، کارکردهای اجرایی، حافظه فعال، سرعت پردازش
  • رامین حبیبی کلیبر*، جعفر بهادری خسروشاهی صفحات 89-108
    هدف
    هدف پژوهش حاضر، مطالعه اثربخشی توانبخشی شناختی رایانه ای بر شناخت اجتماعی، کنترل مهاری و اجتناب شناختی دانش آموزان دارای اختلال یادگیری ریاضی است.
    روش
    این پژوهش به شیوه نیمه آزمایشی از نوع طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش کلیه دانش آموزان پسر دارای اختلال ریاضی پایه ششم ناحیه یک شهر تبریز در سال تحصیلی 98-97 بودند که از جامعه حاضر تعداد 30 نفر به روش نمونه گیری تصادفی چندمرحله ای انتخاب و در دو گروه مداخله و کنترل (15 نفر برای هر گروه) قرار گرفتند. گروه مداخله در معرض توانبخشی شناختی رایانه ای قرار گرفت و گروه کنترل آموزشی را دریافت نکرد. برای جمع آوری داده ها از   آزمون های شناخت اجتماعی، کنترل مهاری، اجتناب شناختی و آزمون کی مت ریاضی استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها با روش آماری تحلیل کوواریانس انجام شد.
    یافته ها
    نتایج نشان داد که توانبخشی شناختی رایانه ای بر شناخت اجتماعی، کنترل مهاری و اجتناب شناختی دانش آموزان دارای اختلال یادگیری ریاضی تاثیر دارد و باعث افزایش شناخت اجتماعی و کاهش کنترل مهاری و اجتناب شناختی در دانش آموزان می شود.
    نتیجه گیری
    به کارگیری توانبخشی شناختی رایانه ای بر دانش آموزان دارای اختلال یادگیری ریاضی پیشنهاد می گردد.
    کلیدواژگان: اجتناب شناختی، کنترل مهاری، شناخت اجتماعی، توانبخشی شناختی رایانه ای
  • فرزانه حاتمی*، فرشید طهماسبی، علی یوسف پور صفحات 109-122
    هدف
    هدف پژوهش حاضر،تعیین تاثیر مشاهده الگوی زنده و ویدئویی بر فعال سازی نورون های آینه ای در مهارت روپایی فوتبال بود.
    روش
    24 شرکت کننده در المپیادهای دانش آموزی به طور داوطلبانه در این تحقیق شرکت کرده و به صورت تصادفی و جفت شده در دو گروه مشاهده الگوی زنده و ویدئویی قرارگرفتند. امواج مغزی در حالت استراحت، مشاهده الگوی زنده و ویدیوئی با استفاده از دستگاه الکتروانسفالوگرافی ثبت گردید. سرکوب ریتم میو، به عنوان شاخصی از فعالیت نورون های آینه ای، به صورت نسبت توان مطلق موج آلفا هنگام مشاهده الگوی زنده و ویدئویی به توان مطلق موج آلفا درحالت استراحت محاسبه شد.
    یافته ها
    نتایج نشان داد بین سرکوب ریتم میو دوگروه مشاهده الگوی زنده و ویدئویی در مناطق 3C، 4C و CZتفاوت معناداری وجود ندارد، همچنین توان مطلق موج آلفا در حالت مشاهده نسبت به استراحت در هر سه منطقه عصبی سرکوب معناداری داشته است.
    نتیجه گیری
    باتوجه به فعال سازی نورون های آینه ای در هر دو الگو، پیشنهاد می شود مربیان در صورت محدودیت در استفاده از الگوی زنده، در آموزش مهارت روپایی فوتبال از نمایش ویدیوئی به جای الگوی زنده استفاده کنند.
    کلیدواژگان: نورون های آینه ای، الگوی زنده، الگوی ویدئویی، الکتروانسفالوگرافی، سرکوب ریتم میو
|
  • Mohammad Hosseinali Zade, Salar Faramarzi *, Ahmad Abedi Pages 9-24
    Aim

     The aim of the present study was to Effectiveness of Neuropsychological Early Interventions Package on Fine and Gross Motor Performance of Children with Developmental Delay. The research method was a pretest-posttest quasi-experimental design with follow-up and control group. The research population consisted of 4-6 year-old children with developmental delay who were under training in kindergartens and preschool centers in Tabriz. The multistage random sampling method was employed in such a way that three regions were selected randomly and from each of them, three kindergartens and pre-school centers were randomly selected. The Developmental screening test (Denver-II) was administered on children for screening, and the number of 30 students with development Motor (Fine and Gross)delays and enjoyed inclusion criteria were randomly selected and divided into two experimental and control groups Afterwards a 16-session neuropsychological intervention program was performed on the experimental group and the control group did not receive any intervention. Data were analyzed by the repeated measures ANOVA using SPSS- 22.

    Findings

    The results indicated that there was a significant difference between the subjects in the experimental group and control group in terms of Fine and Gross performance in post-test and follow up stages

    Conclusion

    As a result, it can be concluded that a neuropsychological interventions package has led to an increase in Fine and Gross Motor performance in children with developmental delays.

    Keywords: neuropsychological early interventions, developmental delay, Motor performance
  • Hamid Toreyfi Hosseini *, Manijeh Shehni Yailagh, Ali Reza Haji Yakhchali, Sirous Allipour Pages 25-42
    Aim
    The aim of this study was to determine the effectiveness of an empowerment program based on self-regulation executive functions on the reading performance of dyslexic primary school students.
    Method
    The study employed quasi-experimental design, using pretest, posttest and follow up with the control group. The population of the study was all dyslexic boys students in the fourth grade of primary school in Islamshahr city in the academic year of 2017-18. 38 students were selected through combined sampling method (Census and Cluster sampling), and were randomly divided into an experiment group and a control group (20 in the experiment group and 18 in the control group). The experimental group received an intervention program in 2 months (15 sessions of 50 minutes, and 2 months of environmental modifications and practical interventions that was integrated into daily curricula). Data were analyzed by multivariate analysis of covariance, one-variable covariance.
    Findings
      The results showed there were significant differences between reading speed, reading accuracy and comprehension students with and without dyslexia.
    Conclusion
    the empowerment program based on self-regulation executive functions can improve the reading performance of dyslexic primary school students.
    Keywords: Empowerment, self regulation executive functions, reading performance, dyslexia
  • Ladan Vaghef *, Mojtaba Zahedi Pages 43-58
    The aim of the study is to investigate the effect of alpha Transcranial Alternating Current Stimulation on the brain wave pattern of the frontal lobe in methamphetamine users.
    Methods
    This was a pre-test and post-test quasi-experimental study with control group. Twenty male methamphetamine users were selected through purposive sampling and randomly assigned into two experimental and control groups (10 in each). The QEEG was recorded in all participants to evaluate absolute power of alpha wave in the frontal lobe region. A single session transcranial alternating current stimulation (tACS), for 20 min at 10 Hz or sham, was applied to the right dorsolateral prefrontal cortex (F4). At the end, QEEG was recorded again. Collected data were analyzed by multivariate covariance method.
    Findings
    Findings showed that Experimental group showed greater absolute alpha power at F4, F3,F7 and Fz compared to the control group (p˂0.05).Discussion and
    Conclusion
    According to the results, 10 Hz tACS stimulation over F4 can increase alpha activity at dorsolateral, ventrolateral and central prefrontal cortex, a region of the frontal lobes that is associated with cognitive functions. Regarding to cognitive role of alpha oscillations, it can be concluded that tACS stimulation at alpha Frequency (α-tACS) can be used as a non-pharmacological method to improve cognitive function in methamphetamine users.
    Keywords: methamphetamine users, Transcranial Alternating Current Stimulation (tACS), Absolute Alpha Power
  • Romina Manani, Ahmad Abedi *, Fariborz Dortaj, Noor Ali Farrokhi Pages 59-88
    Aim
    The present study has been performed to evaluate the gifted underachievement phenomenon on mathematics and compare neuropsychological skills profile of these students in groups with different levels of achievement.
    Methods
    This study used a causal-comparative design. The study population includes all students of exceptional talents middle schools, in the academic year 2018/19. For this purpose, 36 male and female students were selected by the convenience sampling method and were studied based on their neuropsychological skills.To collect the data, the online version of Wisconsin Card Sorting Test, Corsi block-tapping test and Deary-Liewald reaction time task were used. Data were analyzed using multivariate analysis of variance.
    Findings
    The results indicated there was a significant difference between neuropsychological skills in two groups in visual-spatial working memory, choice reaction time task and executive functions.
    Conclusion
    According to the findings of this study, it can be concluded that underachiever gifted students experience more neuropsychological skills insufficiency than those gifted students with expected achievement. Therefore, in addition to paying attention to personality and environmental factors, evaluation of neuropsychological skills and application of appropriate neuropsychological interventions to prevent of the occurrence of gifted underachievement is recommended.
    Keywords: Underachievement, Gifted, Talented, Executive Functions, Working Memory, Processing Speed
  • Ramin Habibi, Kaleybar *, Jafar Bahadorikhosroshahi Pages 89-108
    Aim
    The purpose of this study was to determine the effectiveness of cognitive computer rehabilitation on social cognition, inhibitory control and cognitive avoidance of students with learning disabilities. Metods: This research was a semi-experimental, pre-test, post-test design with control group. The statistical population of this study was all male students with mathematical disorder in the sixth district of Tabriz, in the academic year of 2018-2019. The population of this study was 30 people selected by multi-stage random sampling method and divided into two groups: intervention and control (15 persons for each group) were placed. The intervention group was exposed to cognitive rehabilitation and did not receive educational control. To collect data, social cognitive tools, cognitive avoidance control and cognitive avoidance, mathematical test were used. Data analysis was done by statistical analysis of covariance.
    Findings
    The findings showed that computer cognitive rehabilitation has an effect on social cognition, inhibitory control and cognitive avoidance of students with learning disabilities, and it increases social cognition and decreases inhibition control and cognitive avoidance in students.
    Conclusion
    Therefore, the use of cognitive computer rehabilitation on students with learning disabilities is suggested.
    Keywords: rds: Cognitive avoidance, Inhibition control, Social recognition, Computer cognitive rehabilitation
  • Farzaneh Hatami *, Farshid Tahmasbi, Ali Yousef Pour Pages 109-122
    Aim
    The purpose of this study was to determine the effects of video and live observation on activation of mirror neurons in football keep- up skill. Metod:Twenty-four students (mean age: 17.66  0.816 years) who have taken part in Olympiads competition, voluntarily participated ad yoked into live and video observation. Participants’ brain waves were recorded by EEG in open eye resting and observing live and video observation conditions. Mu rhythm Suppression, as the mirror neuron activation, was calculated as a ratio of the alpha absolute power during observation of video and live models relative to the alpha absolute power in the baseline condition (rest)
    Findings
    Results showed that there were no significant differences in mu rhythm suppression between live and video observation groups in C3, Cz and C4 brain areas. In addition, absolute alpha power was suppressed significantly in observation conditions compared to rest.
    Conclusion
    Regarding the activation of mirror neurons in both live and video observation, our result suggested that in the case of limitation in the use of the live model, video model can be used in soccer keep- up skill.
    Keywords: Mirror neurons, Live model, Video model, Electroencephalography, Mu rhythm Suppression