فهرست مطالب

مقابله با عملیات روانی - سال سوم شماره 7 (بهار و تابستان 1398)
  • سال سوم شماره 7 (بهار و تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/05/08
  • تعداد عناوین: 6
|
  • محمد ظهوری منش * صفحات 5-22

    مهاجرت نخبگان از یک سو بیانگر مهاجرت به معنای تغییر محل اقامت، برای مدتی بیش از یک سال در خارج از مرزهای سیاسی و از سوی دیگر گویای وضعیتی غیرطبیعی و حالتی اجباری است و به همین دلیل اغلب از اصطلاح فرار مغزها برای توصیف آن استفاده می‌شود. مهاجرت به طور اعم و حتی مهاجرت نخبگان به طور اخص، بیشتر یک پدیده اجتماعی، اقتصادی یا حداکثر سیاسی تلقی می‌شود؛ هرچند در بررسی این پدیده به مقوله امنیت توجه ویژه شده و از ناامنی در ابعاد مختلف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و حتی نظامی به عنوان بسترها و زمینه‌های افزایش مهاجرت نخبگان یاد می‌شود؛ اما درباره پیامدهای امنیتی این مسئله کمتر سخن به میان آمده است. بر این اساس سوال این است که اولا آیا مهاجرت نخبگان فقط پدیده‌ای اجتماعی است یا فراتر از این، ممکن است موضوعی قابل بررسی در حوزه امنیت ملی باشد؟ ثانیا در صورت چنین امکانی کدام‌یک بر دیگری تاثیرگذار خواهد بود؟ برای پاسخ به این سوالات فرض بر این است که اولا مهاجرت نخبگان نه تنها پدیده‌ای اجتماعی بلکه موضوعی قابل بررسی در حوزه امنیت ملی است، ثانیا میان مهاجرت نخبگان و امنیت ملی رابطه‌ای تعاملی در جریان است که تاثیر هر یک بر دیگری را قابل تصور می‌نماید و بالاخره اینکه سازوکارهای این تعامل را نه بر اساس برداشت سنتی از امنیت، بلکه بر اساس برداشت‌های جدید و مبتنی بر امنیت چندبعدی می‌توان نشان داد. این مقاله تلاش دارد با رویکردی توصیفی - تحلیلی به بررسی و تحلیل مهاجرت نخبگان و تاثیر آن در امنیت ملی بپردازد.

    کلیدواژگان: امنیت ملی، پدیده اجتماعی، پیامد اقتصادی و سیاسی، مهاجرت نخبگان
  • هاشم ناطقی *، قربانعلی قربانزاده سوار ، وحید بدری صفحات 23-44

    امروزه فناوری دیجیتال از منظر پدافند غیرعامل از یک سو، جزء لاینفک زندگی فرد، جامعه و نظام سیاسی در عرصه‌های مختلف شده و از سوی دیگر، فقدان امکانات یا سواد دیجیتال، مانع ورود تمام افراد به دنیای دیجیتال شده است که این امر، باعث ایجاد شکاف دیجیتال در جامعه می‌گردد. این شکاف نوظهور بر شکاف فرهنگی موجود تاثیر می‌گذارد که ضرورت دارد پیامد شکاف دیجیتال بر شکاف‌های فرهنگی بررسی شود. در پاسخ به این پرسش که شکاف دیجیتال چه تاثیری بر شکاف فرهنگی دارد، این فرضیه ارائه شد که شکاف دیجیتال علاوه بر ایجاد شکاف جدید فرهنگی دیجیتال، با تقاطع یا تراکم شکاف‌های فرهنگی موجود، بر شکاف فرهنگی جامعه تاثیر مثبت یا منفی دارد. داده‌های پژوهش در چارچوب نظری جامعه‌شناسی شکاف‌های اجتماعی با روش توصیفی- تحلیلی، تجزیه و تحلیل شد و نتیجه پژوهش این شد که اگر شکاف فرهنگی ناشی از شکاف دیجیتال، شکاف‌های متقاطع فرهنگی را متراکم بسازد، باعث تعارضات فعال فرهنگی می‌شود و هزینه‌های زیادی بر افراد، جامعه و حکومت تحمیل می‌نماید.

    کلیدواژگان: فناوری دیجیتال، فضای دیجیتال، شکاف دیجیتال، فرهنگ، شکاف فرهنگی
  • محمد سلمان تبارسوته * _عباس مهرورز صفحات 45-66

    در مفهوم عملیات روانی تاکنون تعریفی واحد که مورد پذیرش همگان باشد وجود نداشته و تا حدی تلقی و برداشت افراد، جریان‌ها و دولت‌های مختلف از آن متفاوت است. امروزه انسان‌ها شاهد فراگیری بی‌سابقه رسانه‌ها و وسایل ارتباطات جمعی مدرن و نوین در جهان بوده که به طبع آن در معرض شدیدترین امواج رسانه‌ها قرار دارند. رسانه‌ها کارکرد متفاوتی داشته، اما بیشترین حجم بهره‌گیری از آن در دست نظام‌های سلطه قرار دارد، چنانکه می‌توان اذعان داشت حفظ و گسترش قدرت استکباری نظام‌های سلطه به حضور و ظهور رسانه‌ها وابسته است. رسانه‌ها پل ارتباطی و بلکه وسیله تسلط بر افکار، اراده و احساسات بشریت در دوران معاصر نیز به شمار می‌آیند. هدف از این پژوهش بررسی تاثیر این رسانه‌های نوظهور مدرن و نوین در کاربست عملیات روانی است لذا بر همین اساس با بهره‌گیری از روش تحلیلی– توصیفی و پرداختن به این سوال اصلی که تاثیر رسانه‌های جمعی مدرن در کاربست عملیات روانی چیست؟ با مفروض قرار دادن تهدیدات فناوری‌های نوین در حوزه‌ها و ابعاد فرهنگی، اجتماعی، تربیتی، سیاسی، اقتصادی و امنیتی از منظر عملیات روانی، به فنون و شیوه‌های رسانه‌های جمعی مدرن نظیر رسانه‌های اجتماعی، موقعیت‌یاب‌ها، شبکه‌های اجتماعی مجازی، ابزارک‌های ارتباطی، تلویزیون‌های هوشمند، دستگاه‌های بازی و... در بحث جنگ نرم خواهیم پرداخت

    کلیدواژگان: رسانه های جعی مدرن، عملیات روانی، جنگ رسانهای نرم، پادجنگ
  • جواد معدنی * صفحات 67-90

    بسیاری از اندیشمندان «امنیت» را در راس هرم نیازهای بشری قرار می‌دهند و آن را ابتدایی‌ترین و ضروری‌ترین شرط برآوردن سایر نیازهای مادی و معنوی انسان برمی‌شمارند. امنیت، با وجود آن‌که مقوله‌ای ذهنی و روانی و کاملا پیچیده است اما به گونه‌ای حضوری و فطری قابل درک می‌باشد و می‌توانیم به مفهوم مشترکی از آن دست یابیم؛ اما مقوله‌های فرهنگ و فرهنگ ملی که محل اختلاف‌نظرها و دیدگاه‌های گوناگون هستند، پیچیدگی‌های خود را به مقوله امنیت نیز سرایت می‌دهند. در نتیجه امنیت فرهنگی به یکی از پرماجراترین حکایت‌ها و پرگفت‌وگوترین مجادله‌ها تبدیل شده است؛ به گونه‌ای که به دشواری می‌توان به یک نظریه جامع و تئوری عام دست یافت. فرهنگ و امنیت دو واژه هنجاری و ارزشمندی هستند که پا به پای زندگی بشری حضور داشته و با تحولات آن متحول شده‌اند. با توجه به رخدادهای جهانی اخیر در عرصه‌های مختلف، لزوم توجه به مسئله امنیت ملی و تدارک اقدامات زیرساختی فرهنگی، از اهم امور قابل اجرا است. امنیت فرهنگی از طریق مراقبت‌های فعال یک فرهنگ و ارتقای شرایط پیشینی لازم، برای رشد و توسعه سازگاری‌های آن حاصل می‌شود؛ بنابراین فرهنگ و ارزش‌های اسلامی رهایی‌بخش و امنیت‌زا برای آحاد امت و شهروندان و نیز جامعه اسلامی ارزیابی می‌شود. در این مقاله تلاش شده است با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی نگاه دین مبین اسلام و همچنین دیدگاه‌هایی که بنیانگذار انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (مدظله‌العالی) پیرامون موضوع فرهنگ و امنیت دارند، مورد مطالعه قرار گیرد که گردآوری داده‌ها نیز عمدتا از طریق کتابخانه‌ای و بانک اطلاعاتی صورت گرفته است

    کلیدواژگان: امنیت .فرهنگ. امنیت فرهنگی .اسلام. رهبری
  • رصد و بهره برداری روانی از اطلاعات مردم گستر در کانال تلگرامی بی بی سی فارسی (مورد مطالعه، هشتگ#شما)
    محمد عزیزی * صفحات 91-116

    هدف نوشته حاضر رصد و بهره‌برداری از کانال تلگرامی بی‌بی‌سی فارسی برنامه هشتگ (#شما) است. برای دستیابی به این هدف، این سوال مطرح شد که محتوای برنامه هشتگ #شما در کانال تلگرامی بی‌بی‌سی فارسی چه مقولاتی را پوشش می‌دهد. با استفاده از جامعه آماری کلیه هشتگ‌های بار گذاشته شده در این کانال که از ابتدای سال 97 تا آبان ماه 97 که مشتمل بر 50 هشتگ بود به عنوان جامعه آماری پیام‌ها استفاده شد. پس از جمع‌آوری پیام‌ها با استفاده از کدگذاری، در گام بعدی کدهای احصاء شده در مقولات جداگانه دسته‌بندی شدند. سپس موضوعات مرتبط با هر یک از هشتگ‌های عنوان شده مشخص گردیدند. نتیجه به دست آمده حاکی از آن است که موضوعات اجتماعی، اقتصادی، سلامت، سیاسی و شبکه‌های اجتماعی دارای بیشترین هشتگ‌ها می‌باشند که این امر نشان‌دهنده این مطلب است که این موضوعات دارای بیشترین اثر روانی بر توده‌هایی از مردم است که مخاطب این کانال تلگرامی در کشور ما هستند

    کلیدواژگان: اطلاعات مردم گستر، شبکه های اجتماعی، تلگرام، هشتگ#شما، عملیات روانی
  • مهدی اسمعیلی *، دانیال حیدری صفحات 117-138

    این مقاله در مقام پاسخ به این سوال که «تهدیدهای اجتماعی و فرهنگی آمریکا علیه ج.ا.ا مبتنی بر رهنمودهای مقام معظم رهبری حضرت امام خامنه‌ای مدظله‌العالی کدام‌اند؟» تلاش دارد با احصاء مولفه‌ها و شاخص‌های تهدیدهای اجتماعی و فرهنگی آمریکا علیه ج.ا.ا این مهم را موردتوجه قرار دهد. نوع تحقیق توصیفی و از روش تحلیل محتوا با استناد به بیانات، تدابیر و فرمان‌های مقام معظم رهبری حضرت امام خامنه‌ای مدظله‌العالی استفاده شده است. این مقاله جهت‌گیری‌ها، نقاط تاکید و تحلیل معظم‌له در مورد تهدیدهای اجتماعی و فرهنگی آمریکا علیه ج.ا.ا را دسته‌بندی نموده که نتایج حاصله از بررسی‌ها حاکی از آن است که مولفه‌های تهدیدهای اجتماعی و فرهنگی آمریکا اعتقادی، جنگ نرم، کاهش انسجام اجتماعی و متاثر نمودن اعتقادات و باورها هستند همچنین شاخص‌های این مولفه‌ها را به ترتیب اسلام‌ستیزی، اختلاف‌افکنی دینی و مذهبی، استحاله فکری، تهاجم فرهنگی، نفوذ فرهنگی، تبلیغات، تاثیرگذاری، تفرقه‌افکنی، اقدامات افراطی قومی و نژادی، مقابله با اعتقادات و باورها، افزایش رفتارهای معارض با اعتقادات و باورها، تولید محصولات معارض با اعتقادات و باورها تشکیل می‌دهند

    کلیدواژگان: آیت الله خامنه ای، تهدید، تهدید اجتماعی و فرهنگی، مولفه شاخص
|
  • Mohammad Zohurimanesh* Pages 5-22

    Elite migration on one hand describes migration as changing residence, for more than a year outside the political boundaries, and on the other hand it implies an abnormal state of affairs , therefore the term “brain drain” is used to describe such a phenomenon. Migration in general, and elite migration in particular, is often precieved as a social, economic, or maximally political phenomenon.However, in addressing this phenomenon, special attention has been paid to the issue of security, and insecurity in its various dimensions including political, economic, social, cultural and even military dimensions has been cited as the base and the main context for increasing elite immigration. But there is not enough discussion on the security consequences of this issue. So there are two questions, first of all, is elite immigration just a social phenomena, or can it be a national security issue? Secondly, if so, which one would be more effective?To answer these questions, it was hypothesized that, firstly, elite migration is not only a social phenomenon but also a subject for national security, and secondly, there is an interactive relationship between elite migration and national security, and finally, the mechanisms of this interaction can be demonstrated, not on the basis of traditional perceptions of security, but on the basis of new perceptions and the multidimensional aspect of security. Therefore, this study ,with a descriptive-analytical approach, aims to address the issue of elite migration and its impact on national security.

    Keywords: National Security, Social Phenomenon, Economic-Political Cosequnces, Elite Immigration
  • Hashem Nateghi*, Ghorbanali Ghorbaanzadehsavar, Vahid Badri Pages 23-44

    Digital technology today, from a passive defense standpoint, on the one hand, is an integral part of individuals, community and political system’s life, and on the other hands, the lack of digital capabilities or literacy has prevented everyone from entering the digital world, which creates a digital gap in the society. This emerging gap affects the existing cultural gap. That’s why it is necessary to examine the consequences of the digital gap on the cultural gap. In order to answer the question that; how the digital gap has an impact on the cultural gap, it was hypothesized that the digital gap, in addition to the creation of a new digital gap, would have a positive or negative effect on the cultural gap of the community, with the intersection or density of existing cultural gaps. The data were analyzed in the theoretical framework of the sociology of social gaps by descriptive-analytic method. The findings revealed that if the cultural gap caused by the digital gap bridges the cross cultural gaps, it would cause active cultural conflicts, and imposes huge costs on individuals, society and the government

    Keywords: Digital Technology, Digital Spac, e Digital Gap, Culture, Cultural Gap
  • Mohammadsalman Tabarsouteh* Pages 45-66

    Regarding the concept of psychosocial operations, there is no single definition that is generally accepted, and to some extent, there are different perceptions of the term by different individuals, groups and governments. Today, humans have witnessed the unprecedented prevalence of modern and new media and mass media in the world, which has exposed them to the most intense media waves. The media has various functions, but the bulk of their uses were in the hands of the hegemonic systems, as it can be argued that maintaining and extending the authoritarian power of the hegemonic systems depends on the presence and emergence of the media. The media are the bridges, and, also the means of mastering the thoughts, wills and feelings of humanity in the new era. The main objective of this study is to investigate the impact of these modern and emerging media on the application of psychological operations. Therefore, using the analytical-descriptive approach and addressing the main question that; what is the impact of modern mass media on the application of psychological operations ?, and also by hypothesizing the threats of new technologies in the areas of cultural, social, educational, political, economic, and security aspects from the perspective of psychological operations, we will consider modern mass media techniques and practices such as social media, positioning, virtual social networks, gadgets communication tools, smart TVs, gaming devices, and etc., in soft war discussions

    Keywords: Modern mass media, Psychological operations, Soft media warfare, Anti-war
  • Javad Madani* Pages 67-90

    Many scholars place “security” at the top of the pyramid of human needs and consider it as the most basic and most necessary criterion for satisfying other human material and spiritual needs. Security, although a subjective, psychological, and quite complex subject, is intrinsically comprehensible, and we can not achieve a common perception regarding the term; But the categories of culture and national culture, which are the subject of divergent views, also extend their complexities to the issue of security. As a result, cultural security has become one of the most controversial issues, so that it is difficult to get to a comprehensive ground and a general theory in this area. Culture and security are two normative and valuable words that have been with human beings and evolved with human life.Given the recent global events in various fields, the need to pay attention to the issue of national security and the preparation of cultural infrastructure measures is of great importance. Cultural security is achieved through protecting a culture and the promotion of the conditions necessary for it, to grow and develop its adaptations. Therefore, Islamic culture and values ​​are liberating and they can bring security for both the citizens as well as the Islamic community. This study using descriptive-analytical approach, attempts to describe the views of Imam Khomeini, the founder of the Islamic Revolution, and Iranian Supreme Leader Ayatollah Khamenei on the issues of culture and security. In this study the required data were collected mainly through library studies and relevant databases

    Keywords: Security, Culture, Cultural Security, Islam, Leadership
  • Psychological observation and exploitation of Volunteered information on BBC Persian telegram channel (the case of hashtag you )
    Mohammad Azizi* Pages 91-116

    The purpose of this study is to observe and exploit the BBC’s Persian hashtag channel (# you). To achieve this, this question was raised; what categories of contents does hashtag # you in BBC Persian channel cover?. To do so,all of the hashtags loaded on this channel, from the beginning of 1397 until Aban 1397(January 2018, until November 2018) which were about 50 hashtags ,were used as the statistical population of the study. After collecting the messages using encoding, the messages were first coded, and in the next step the codes were categorized into specific categories. Then the topics associated with each hashtag were identified. The results indicate that social, economic, health, political, and social networks have the most hashtags. This indicates that these issues have the greatest psychological impact on the masses of people targeted by this telegram channel

    Keywords: Popular information_Social networks_Telegram_Your # hashtag_Psychological operations
  • Mahdi Esmaelli*, Danial Heydari Pages 117-138

    This study is an attempt to answere the question that; What are the US social and cultural threats against the slamic Repiblic of iran, based on the guidance of Ayatollah Khamenei, the Supreme Leader of the Islamic Revolution? It seeks to address this issue by summarizing the factors and indicators of the US social and cultural threats to the Islamic republic of Iran. In this descriptive research the content analysis method based on the statements, measures and commands of Ayatollah Khamenei, the Supreme Leader of the Islamic Revolution, was used.This study categorizes the orientations, points of emphasis, and the analysis of the Supreme Leader of the Islamic Revolution ,regarding the US social and cultural threats against the Islamic Republic of Iran.The results indicate that the factors of the US social and cultural threats are belief, soft war, social cohesion, and affecting the Iranian people’s beliefs and ideas. Moreover, the indicators for these factors are Islamphobia, religious and ideological dissent, intellectual transformation, cultural aggression, cultural penetration, propaganda, influence, dissent, ethnic and racial extremism, confronting beliefs and ideologies, increasing behaviors that conflict with beliefs, producing products that conflict with the beliefs and ideologies

    Keywords: Ayatollah Khamenei, Threat, Social-Cultural Threat, Factor Indicator