فهرست مطالب

تحلیل اجتماعی نظم و نابرابری اجتماعی - سال نهم شماره 73 (پاییز و زمستان 1396)
  • سال نهم شماره 73 (پاییز و زمستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1398/08/06
  • تعداد عناوین: 6
|
  • علی سالار، حسین اکبری*، غلامرضا صدیق اورعی صفحات 1-41

    این مطالعه در صدد بررسی مکانیسم های تاثیر گذاری ساختار نابرابر توزیع درامد بر توسعه صنعتی جوامع است. این مطالعه با روش تطبیقی-طولی انجام شده است که در آن از داده های 189 کشور جهان در بازه زمانی 1990-2014 (دوره 25 ساله) استفاده شده است. با توجه به ساختار پانلی داده ها، تحلیل داده ها با استفاده از روش معادلات برآوردگر تعمیم یافته انجام شده است. نتایج نشان می دهد که نابرابری درآمدی از طریق ایجاد بی ثباتی اجتماعی اثر کاهنده بر توسعه صنعتی جوامع ایفا می کند. همچنین، نابرابرای درآمدی از کانال کاهش سرمایه گذاری در تحصیل و در نتیجه کاهش سطح سرمایه انسانی، تاثیر معکوس بر توسعه صنعتی دارد. بر اساس مکانیسم اقتصاد سیاسی بازتوزیع، نابرابری درآمدی سبب بازتوزیع درامدها از طریق سیاستگذاری های مالیاتی می شود و ازین طریق، بر توسعه صنعتی جوامع تاثیر گذارند. یافته ها همچنین نشان داد که نابرابری درآمدی، بطور مستقیم رابطه با توسعه صنعتی جوامع ندارد و صرفا از کانال مکانیسم های فوق است که بر توسعه صنعتی اثرگذار می باشد.

    کلیدواژگان: نابرابری درآمدی، توسعه صنعتی، سرمایه انسانی، پس انداز، بی ثباتی
  • مریم زارعیان*، اکرم حمیدیان صفحات 43-71

    امروزه در بیشتر کشورهای درحال توسعه، ورود به دانشگاه و کسب مدارج دانشگاهی از مهمترین عوامل موفقیت و تحرک اجتماعی- اقتصادی است که مورد توجه دولتها می باشد. با این وجود، ورود به دانشگاه و تحصیل در رشته‌های ممتاز تحت تاثیر پایگاه اقتصادی-فرهنگی خانواده‌هاست که به نوبه خود انعکاسی از سطح توسعه منطقه محل زندگی است. در مقاله حاضر به روش تحلیل ثانویه آماری و با استفاده از داده‌های سازمان سنجش و آموزش کشور (سال1388) و به تفکیک سطوح برخورداری از منابع توسعه‌ای، به بررسی رابطه بین سرمایه-اجتماعی اقتصادی والدین، معدل دبیرستان و جنسیت و موفقیت فرزندان در آزمون ورودی دانشگاه های دولتی پرداخته شده است. نتایج تحقیق نشان داد که بین سرمایه فرهنگی- اقتصادی والدین، معدل دبیرستان و جنسیت و موفقیت فرزندان در آزمون ورودی دانشگاه‌های دولتی رابطه وجود دارد و استانهای به لحاظ توسعه تقریبا هم سطح شامل تهران، اصفهان، سمنان، یزد، کرمان و قم بیشترین میزان پذیرفته شدگان نهایی را دارند و استان سیستان و بلوچستان و خراسان شمالی، خراسان رضوی، خراسان جنوبی، گلستان کمترین میزان را. همچنین نتایج تحلیل رگرسیون لجستیک نشان داد که متغیرهای سرمایه فرهنگی، اقتصادی، جنسیت، معدل و موقعیت توسعه‌ای استان در مجموع73 درصد از احتمال قبولی در آزمون ورودی دانشگاه‌های دولتی را تبیین می‌کنند.

    کلیدواژگان: موفقیت تحصیلی، سرمایه فرهنگی، سرمایه اقتصادی، رگرسیون لجستیک
  • زهره فنی*، حسین حسین زاده صفحات 73-102

    یکی از بارزترین ویژگی های جمعیت شناختی قرن بیست و یک را می توان "شهرنشینی سریع و سالمندی جمعیت"دانست. از این رو انتظار می رود شهرهای جهان آمادگی، دانش و انعطاف کافی جهت پذیرش این موج از جمعیت و مقابله با اثرات چالش برانگیز آن را داشته باشند. هدف این پژوهش شناخت و تحلیل نیازها و مشکلات کالبدی سالمندان منطقه دو شهرداری تهران در قالب تحلیل تطبیقی این منطقه با شاخص های شهر دوستدار سالمند سازمان بهداشت جهانی (2006) است.

    مواد و روش ها

    383 پرسش نامه ساختار یافته متشکل از 38 متغیر و در قالب سه شاخص فضای باز شهری- مسکن- و ساختمان ها، مکان های عمومی و مذهبی طراحی و در بین جمعیت سالمند ساکن (60 سال به بالا) در منطقه توزیع گشت و داده های منتج از آن با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

    یافته ها

    یافته ها حاکی از این است که تنها در شاخص مسکن شرایط نسبتا رضایت بخشی حاکم است در حالی که شاخص های فضای باز شهری، ساختمان ها، مکان های عمومی و مذهبی نمرات پایین تر از حد متوسط را نشان می دهند. همچنین داده های بدست آمده براساس جنسیت پرسش شوندگان در شاخص مسکن تفاوت معنی داری را نشان می دهند به گونه ای که زنان از وضعیت نامطلوب تری نسبت به مردان برخوردارند.

    نتیجه گیری

    نمره نسبتآ مطلوب شاخص مسکن را می توان نتیجه مشارکت خود شهروندان و قدرت اختیار آن ها در این زمینه تلقی نمود که این مورد اهمیت و ضرورت پرداختن به مساله مشارکت در سایر شاخص ها را بازتاب می نماید. از این رو فراهم شدن زمینه های حضور و مشارکت سالمندان در حوزه های مختلف برنامه ریزی شهری، بهبود دسترسی به فضاهای باز شهری، طراحی های خلاقانه و ارائه مساکن متناسب با نیاز سالمندان به عنوان پیشنهادهای این پژوهش مطرح گشته اند.

    کلیدواژگان: سالمندی، شهر دوستدار سالمند، فضای باز شهری، منطقه 2 شهر تهران
  • سید مهدی مرشدی اصطهباناتی، سیف الله سیف اللهی*، منصور وثوقی صفحات 103-135

    هدف از تحقیق حاضر تحلیل و تبیین جامعه‌شناختی رابطه بین گرایش به رویکردهای دموکراتیک و سرمایه اجتماعی در نظام جمهوری اسلامی ایران، از دیدگاه مردم است. در این تحقیق از روش پیمایش و نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای، بر حسب محلات شهر تهران، استفاده شد و به کمک فرمول نمونه‌گیری کوکران، حجم نمونه‌ای به تعداد 604 نفر از میان شهروندان تهرانی بالای 20 سال انتخاب شد. با اجرای پرسشنامه در بین نمونه آماری و تحلیل داده‌ها، با استفاده از نرم افزار SPSS و محاسبه آزمون آماری همبستگی پیرسون مشخص شد که در سطح اطمینان 0.99 میان گرایش افراد به متغیرهای فرصت‌های برابر اجتماعی - سیاسی (0.53)، گرایش به آزادی‌های اجتماعی - سیاسی (0.55) و گرایش به سکولاریسم (0.52) و متغیر سرمایه اجتماعی همبستگی معناداری وجود دارد. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که از میان سه متغیر مستقل مذکور، گرایش به سکولاریسم دارای بیشترین تاثیر بر متغیر وابسته است. سه متغیر یاد‌شده 37.3 درصد از کل تغییرات میزان کاهش سرمایه‌ اجتماعی را در بین شهروندان تهرانی پیش‌بینی کرده‌اند و 62.7 درصد از این تغییرات تحت تاثیر عوامل دیگر است.

    کلیدواژگان: سرمایه اجتماعی، فرصت های برابر اجتماعی، سیاسی، آزادی های اجتماعی، سیاسی، سکولاریسم
  • حمید دهقانی* صفحات 137-174

    هدف از انجام این تحقیق، تبیین نظری و تجربی مدل تحلیلی است که در آن سلامت اجتماعی و ابعاد آن نقش متغیر بیرونی و نشاط اجتماعی در نقش متغیر درونی بوده است. روش پژوهش از نوع پیمایشی و جامعه آماری آن کلیه مردان و زنان متاهل شهر اصفهان در سال 1396 می‌باشند. اطلاعات بدست آمده از پرسشنامه ها با استفاده از نرم‌افزار آماری Spss و Amos تجزیه و تحلیل شد. نتایج تحقیق حاضر حاکی از آن است که سلامت اجتماعی و سه بعد انسجام اجتماعی، پذیرش اجتماعی و وابستگی اجتماعی با نشاط اجتماعی رابطه دارند ولی بعدهای شکوفایی اجتماعی و مشارکت اجتماعی با نشاط رابطه معنی داری ندارند. همچنین مقدار برآورد شده در مدل معادل ساختاری نشان داد که 38/0 از واریانس نشاط اجتماعی توسط سلامت اجتماعی تبیین شده است و سطح معناداری آن حاکی از آن است که ضریب تاثیر محاسبه شده با صفر تفاوت معناداری دارد. بنابراین می توان گفت که سلامت اجتماعی بر نشاط اجتماعی تاثیر دارد. شاخص های برازش مدل نیز در این پژوهش در مجموع حاکی از قابل قبول بودن مدل است. به عبارت دیگر داده های تجربی گردآوری شده، مدل نظری تدوین شده را تا حد زیادی حمایت می کند.

    کلیدواژگان: نشاط اجتماعی، سلامت اجتماعی، انسجام اجتماعی، پذیرش اجتماعی، وابستگی اجتماعی، شکوفایی اجتماعی، مشارکت اجتماعی
  • عطا غفاری گیلانده، ساسان نیکفال مغانلو*، رضا هاشمی معصوم آباد صفحات 175-208

    شناسایی مناطق محروم و توسعه‌نیافته، امری مهم و اساسی در جهت اتخاذ راهبردهای توسعه ملی و منطقه‌ای به شمار می‌رود که هدف عمده آن‌ها، کاهش نابرابری بین منطقه‌ای و درون منطقه‌ای است. روش‌های تصمیم‌گیری چند معیاره (MCDM) با دارا بودن قابلیت ارزیابی یکپارچه شاخص‌ها، ابزار مناسبی در اختیار برنامه ریزان قرار می‌دهند. در این پژوهش از میان شاخص‌های توسعه‌یافتگی شاخص فرهنگی _ اجتماعی موردبررسی قرار می‌گیرد که 23 شاخص مختلف فرهنگی - اجتماعی تعریف و تنظیم گردیده شده است. هدف از این پژوهش ارزیابی سطح توسعه توسعه‌یافتگی استان اردبیل به لحاظ شاخص‌های فرهنگی - اجتماعی با روش توصیفی _ تحلیلی و نتایج آن با بهره‌گیری از مدل تحلیل چند معیاره VIKOR,TOPSIS,SAW ارزیابی‌شده است نتایج به‌دست‌آمده نیز با روش ادغام کپ لند ادغام‌شده و نتایج حاصله حاکی از این است که دامنه توسعه‌یافتگی شهرهای استان اردبیل (به لحاظ شاخص فرهنگی _ اجتماعی) زیاد بوده که این مقدار در شهرستان مشگین شهر با بیشترین برد ممکن (9 برد) و کمترین باخت (0 باخت) و شهرستان پارس‌آباد با بیشترین باخت (9 باخت) و کمترین برد (0 برد) متغیر می‌باشند.

    کلیدواژگان: توسعه یافتگی فرهنگی - اجتماعی، تصمیم گیری چند معیاره، روش ادغام کپ لند، شهرستان های استان اردبیل
|
  • hossein Akbari* Pages 1-41

    This study seeks to examine the mechanisms that influence the unequal distribution of income structure on the industrial development of societies. This study has been conducted with a comparative-longitudinal method in which data from 189 countries in the period of 1990-2014 (period of 25 years) has been used. Due to the data structure , data analysis was performed using the generalized estimator equations method. The results showed that inequality of income through the social instability plays a diminishing effect on the industrial development of societies. Also, income inequality from the channel of reducing investment in education and thus reducing the level of human capital has a reverse effect on industrial development. Based on the mechanism of the political economy of redistribution, income inequality leads to the redistribution of income through tax policies and thereby affects the industrial development of societies. The findings also showed that income inequality does not directly correlate with the industrial development of societies and it is only through the above mechanisms that influence industrial development.

    Keywords: Income inequality, industrial development, human capital-savings, instability
  • Pages 43-71

    Today’s, in most developing countries, the attending university and academic degrees is one of the most important factors of success and social – economic mobility. Nevertheless, attending university and studying in privileged is under the influence of economic status - cultural families that turn in, is a reflection of the development level of the region .In the present paper, have been studied the relationship between capital - socioeconomic parents, high school degree, and gender and child 's success in entrance exams for public universities ,by using data of Iran Sanjesh Organization (1388/2009) and the secondary analysis of statistical , to distinguish resources development. The results show that there are relation between the economic and cultural capital of parents, high school degree of students , sex and success in entrance exams for public universities and the similar provinces in terms of development include Tehran, Isfahan, Semnan, Yazd, Kerman and Qom are the most finalists accepted and Sistan - Baluchestan and Razavi Khorasan, Northern Khorasan, South Khorasan, Golestan are lowest. Also the Logistic regression analysis showed that the cultural capital, economic, gender, grade and location development of region totally explain % 73 of likely public university entrance exam.

    Keywords: academic achievement, cultural capital, economic capital, logistic regression
  • Zohreh Fanni* Pages 73-102
    Objectives

    One of the most prominent demographic features of the twenty-first century can be "rapid urbanization and population aging", therefore, it is expected that cities in the world will have readiness, knowledge and sufficient flexibility to accept this wave of population and facing its challenging effects. The purpose of this study is to identify and analyze the needs and phisical problems of aged population in district 2 of Tehran Municipality in the framework of a comparative analysis of this district based on the Age-Friendly City indicators of the World Health Organization (2006).

    Materials and Methods

    383 structured questionnaires consisting of 38 variables were designed in the form of three indicators of urban open space - housing - and buildings, public and religious places; and distributed among the aged population (more than 60 years old) in the studed area and the collected data were analyzed using descriptive and inferential statistics.

    Findings

    The findings indicate that the conditions are only partly satisfactory in the housing index, while the indicators of urban open spaces, buildings, public and religious places show lower scores than the average grades. Also, the obtained data based on the gender of the respondents in the housing index show a significant difference in such a way that women have a more unfavorable situation than men.

    Conclusion

    the partly satisfactory score of housing index can be considered as the result of citizens' participation and their power and authority in this field, which reflects the importance and necessity of addressing the issue of participation in other indicators. Hence, the provision of the possibility of participation of the aged population in various dimensions of urban planning, improvement of access to urban open spaces, creative design and provision of housing in line with the needs of the aged population have been proposed as suggestions of this research.

    Keywords: Senility, Age-Friendly City, Urban Open Space, District 2 of Tehran Municipality
  • Pages 103-135

    The purpose of this research is to analyze the sociological explanation of the relationship between the tendency towards democratic approaches and social capital in Iran from the point of view of the people. In this research, a multistage cluster sampling method was used based on Tehran's neighborhoods. Using the Cochran sampling formula, a sample size of 604 was selected. The respodents were Tehranian citizens over 20 years of age. A questionnaire was administered to the statistical sample and the data was analyzed using SPSS software and Pearson correlation test. The analysis revealed that at a confidence level of 0.99%, there is a significant correlation between the tendency of individuals towards equal socio-political opportunities (0.53), tendency towards socio-political liberties (0.55), tendency towards secularism (0.52), and social capital variables. The results of the regression analysis showed that among three independent variables, the tendency toward secularism has the most significant effect on the dependent variable. These three variables have predicted 37.3 percent of the total change in the rate of decline in social capital among Tehran citizens, and other factors influence 62.7 percent of these changes.

    Keywords: Social Capital, Equal Socio, Political Opportunities, Socio-political liberties, Secularism
  • dehghani hamid* Pages 137-174

    The present study aimed to provide theoretical and empirical explanation of the analytical model in which the role of social health and its dimensions is as the external variables and social happiness as the internal variable. Generally, in the happiness area of research, more than one theory is required for the sake of explaining the concept of happiness. Accordingly, in the present study the Keys Social Health Theory and its five-dimensional indicators were implemented as a theoretical framework. The study conducted by the survey research method and statistical population included all the male and female married citizens of Isfahan in 2017. The data were analyzed by SPSS and Amos software. The correlation coefficient test showed that social health and its three dimensions including social cohesion, social acceptance and social dependence might have a close relationship with social happiness. However, there were no significant or meaning relationships among social prosperity and social participation with the concept of social happiness. Moreover, the estimated value in Structural equation modeling (SEM) showed that 0.38 of the social inclusion variance was due to social health. Besides, the significant level of SEM indicated that the calculated impact factor had a meaningful difference with zero. Therefore, it can be claimed that social health might have a potential effect on social happiness.

    Keywords: Social happiness, Social health, Social cohesion, Social acceptance, Social prosperity, Social participation, Social dependence