فهرست مطالب

آموزش مهندسی ایران - پیاپی 82 (تابستان 1398)
  • پیاپی 82 (تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/06/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • رهبر رحیمی* صفحات 1-13

    استفاده از مفهوم طراحی محصول شیمیایی و عبارت مهندسی محصولات شیمیایی در مهندسی شیمی در 20 سال اخیر رایج شده است. این مفهوم ابتدا در آمریکا و سپس در اروپا مورد توجه قرار گرفت ودر محدودی از دانشگاه های جهان طراحی محصولات شیمیایی به عنوان درسی در سطح کارشناسی ارایه شد و تعداد کثیری از دانشگاه های جهان آن را به صورت پروژه تخصصی- پژوهشی در سطح کارشناسی ارشد ارایه داده اند، به این جهت تعدد کتب درسی در این زمینه کم می باشد. در طراحی محصولات شیمیایی تلفیق بازار ، مهندسی شیمی و علوم جدید(تکنولوژی ذرات، بیو تکنولوژی و نانو) مورد نیاز است. نظام یک پارچه برای مهندسی محصولات شیمیایی به مفهوم تبدیل داده به اطلاعات و با توجه به تحقیق و آموزش و تجربیات کسب شده تاکنون و سپس تبدیل آن به دانش در حال شکل گیری است. به دلیل تنوع زیاد در طراحی محصول در مهندسی محصولات شیمیایی و میزان کم تولید، بیشتر فرایندهای تولیدی غیر پیوسته هستند. سود آوری محصولاتی که نوبر هستند به دلیل عدم وجود تولید کننده رقیب بسیار زیاد بوده و ریسک عدم تقاضای دراز مدت برای محصول تولیدی را جبران می کند. به آموزش طراحی محصولات شیمیایی و فرایند های غیر پیوسته که عموما نا پایا هستند در گروه های مهندسی شیمی دانشگاه های ایران توجه کافی نشده است و لازم است که در برنامه ها آموزشی مهندسی شیمی به آن توجه شده و از الگوهای موجود بهره گیری شود.

    کلیدواژگان: مهندس شیمی، مهندسی فرایند، مهندسی محصول، طراحی محصول، کالای نوبر، کالای عام، سرفصل درس
  • حسین معماریان* صفحات 15-29

    در سال های اخیر، غیر متمرکز کردن آموزش عالی روند رو به رشدی داشته است و این ایده که هرکس، هرکجا و هر زمان باید امکان فراگیری داشته باشد؛ مورد توجه بیشتر قرار گرفته است. ظهور شبکه های جهانی ارتباطات، و فناوریهای قدرتمند کامپیوتری، مفهوم آموزش مهندسی از راه دور را نیز باز تعریف کرده است. در سالهای اخیر آموزش مهندسی در هر جا و هر زمان امکانپذیر گشته است ولی این امر در مورد همه زمینه های آموزش مهندسی، گسترش نیافته است. در کشور های پیشرفته، تعداد مراکزی که مدرک کارشناسی مهندسی را با آموزش برخط (الکترونیکی) انجام می دهند محدود می باشد. یکی از مهم ترین دلایل این امر ناتوانی آموزش برخط در اقناع برخی از ملاک های ارزشیابی برنامه های آموزش مهندسی است. در یک دهه اخیر در ایران آموزش برخط مهندسی، در همه مقاطع، گسترش زیادی یافته است. این در حالیست که هنوز گزارش های مستندی در باره کیفیت و بازده این آموزش ها منتشر نشده است. در این مقاله امکانپذیری آموزش برخط مهندسی مورد بررسی قرار گرفته است.

    کلیدواژگان: آموزش مهندسی، آموزش الکترونیکی، آموزش برخط، آموزش از راه دور، فناوری، ایران
  • مجید صفار اول*، محمدرضا اسلامی، نوید زهتابیان رضائی، محمدحسین نهاوندیان صفحات 31-57

    در این مقاله وضعیت کنونی پژوهش در ایران در حوزه فنی مهندسی و با تمرکز بر رشته مهندسی مکانیک ترسیم شده است. برای نیل به این هدف تلاش شده است که کمیت و کیفیت پژوهش در کشور به روایت پایگاه های اطلاعاتی معتبر گزارش شده و با نتایج کشورهای توسعه یافته و درحال توسعه مقایسه شود. تعداد مدرک های علمی منتشرشده به عنوان اصلی ترین شاخص کمی مورد استفاده قرار گرفته و برای سنجش کیفیت پژوهش ها، شاخص های کیفی مانند تعداد ارجاع ها، نسبت ارجاع بر مدرک، شاخص h، همایش های علمی و پژوهشگران برتر کشور مورد بررسی قرار گرفته اند. نتایج این بررسی نشان می دهد که کمیت انتشارات پژوهشی کشور وضعیت مطلوبی دارد. از نظر کمیت تولیدهای علمی در زمینه مهندسی مکانیک، ایران در پایان سال 2017 میلادی در جایگاه 14 جهان قرار داشته و رتبه کشور از نظر شاخص h که یک شاخص کیفی تولیدهای علمی است، مناسب بوده است؛ در حالیکه با نگاه به شاخص کیفی دیگر که تعداد ارجاع بر مدرک پژوهشی است، رتبه کشور در میان سایر کشورها قابل دفاع نبوده و نامناسب است. در این مقاله آسیب شناسی وضعیت کنونی پژوهش به ویژه در زمینه مدرک های پژوهشی انجام شده و پیشنهادهایی به منظور بهبود کیفیت پژوهش ها ارایه شده است.

    کلیدواژگان: تولید علم، عملکرد پژوهشی، مدرک پژوهشی، کیفیت مقالات علمی، مهندسی مکانیک
  • داود حسن زاده للکامی* صفحات 59-72

    هندسه جبری یکی از شاخه های پویای ریاضیات محض بوده که بخش وسیعی از تحقیقات حال حاضر متخصصین ریاضی در دنیا را به خود اختصاص داده است. در این شاخه از علم، مسائل هندسی با زبان جبر بیان و مورد بررسی قرار می گیرند. با گسترش تکنولوژی در دهه های اخیر، ارتقا سرعت و قدرت پردازش رایانه ها، شاخه هندسه جبری محاسباتی بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. امروزه شاهد ارائه الگوریتم های متنوعی برای حل مسائل هندسه جبری توسط نرم افزارهای مختلف هستیم. از سوی دیگر، بهینه سازی ریاضی یکی از شاخه های توانای ریاضیات کاربردی بوده که امروزه دارای کاربردهای وسیعی در سایر علوم (از جمله علوم اقتصادی، اجتماعی و مهندسی) است. در این مقاله، قصد داریم با بیان چگونگی استفاده از روش های هندسه جبری برای حل مسائل بهینه سازی، خواننده را با نگاه هندسه جبری به حل برخی از مسائل آشنا سازیم. این روش ها را با بیان یک مثال از بهینه سازی مقید توضیح خواهیم داد. سرانجام نیز توسط کدنویسی در یکی از نرم افزارهای هندسه جبری محاسباتی با نام CoCoA به حل یک مثال بهینه سازی می پردازیم.

    کلیدواژگان: هندسه جبری، پایه گروبنر، الگوریتم بوخبرگر، بهینه سازی، نرم افزار CoCoA
  • محمد رضا شهرکی*، مینا نارویی صفحات 73-91

    ارائه خدمت با کیفیت از عوامل مهم رضایت مشتریان می باشد. بر همین اساس، شناخت ادراکات و انتظارات دریافت کنندگان خدمت از عوامل ارتقای کیفیت از دیدگاه مشتری محسوب می شود. این پژوهش با هدف ارزیابی کیفیت و تعیین شکاف بین انتظارات و ادراکات دانشجویان از خدمات آموزشی و پیش بینی رضایت دانشجویان به بررسی مقایسه ای مدل های مبتنی بر ادراک و انتظار دانشجویان از خدمات آموزشی می پردازد. این مطالعه به روش توصیفی-اکتشافی انجام شده است. جامعه آماری این تحقیق شامل کلیه ی دانشجویان مشغول به تحصیل دانشکده مهندسی در نیمسال اول 1396- 1395 بود. از آنجا که مطالعه تمام افراد جامعه آماری امکان پذیر نبود، با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی سیستماتیک 313 نفر انتخاب شدند و پرسشنامه استاندارد سروکوال بومی شده در اختیار آنان قرار گرفت. پرسشنامه در قالب 25 جفت سوال طراحی و داده های ورودی و خروجی در سه مدل مختلف ادراکات و انتظارات، ادراکات، و شکاف ها به شبکه عصبی مصنوعی داده شد. نتایج نشان داد که شبکه های عصبی مصنوعی با استفاده از داده های جمع آوری شده مدل ادراکات با خطای کمتر و دقت بیشتری قادر به پیش بینی ارزیابی کیفیت خدمات نسبت به دو مدل دیگر است. همچنین مهمترین متغیرها در کیفیت خدمات آموزشی، ارائه مطالب به شیوه ای قابل درک، مناسب بودن زمان برگزاری کلاس ها، برگزاری دوره های آموزشی مهارتی خاص هر رشته، انعطاف پذیری اساتید در مواجهه با شرایط دانشجو، و برگزاری اردوها و برنامه های آموزشی فوق برنامه تعیین گردید.

    کلیدواژگان: کیفیت، ابعاد پنج گانه، خدمات آموزشی، مدل سروکوال، دانشکده مهندسی، شبکه عصبی مصنوعی
  • علیرضا لاری*، مهدی کفائی صفحات 93-110

    باوجود تحقیقات و پژوهش های فراوان در حوزه های مرتبط با تصویرنگاری پزشکی، اهمیت این حوزه ها به گونه ای است که دانشجویان و محققین در سراسر جهان، همچنان به تحقیق بر روی آن ها می پردازند. پایان نامه های دانشجویان ایرانی در این زمینه می تواند به عنوان یک شاخص ارزیابی علم تصویرنگاری پزشکی در نظر گرفته شود. در این پژوهش، ابتدا به نحوه جمع آوری داده ها در سه رشته ی مهندسی پزشکی، مهندسی پرتو پزشکی، فیزیک پزشکی و چگونگی دسته بندی آن ها پرداخته شده است. این داده ها که مربوط به سال های 85 تا 96 است، در 6 حوزه ی پربسامد تصویرنگاری شامل سی تی، فراصوت، ام آرآی، هسته ای، رادیوگرافی و نرم افزاری دسته بندی شده اند. در ادامه، بررسی آمار پایان نامه های مرتبط با حوزه تصویرنگاری پزشکی دانشجویان در بیش از 20 دانشگاه دولتی کشور در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری صورت گرفته است و همچنین در بخش انتهایی پس از بررسی نتایج به دست آمده در هر دسته بندی، ارتباط میان نتایج نیز بیان شده است. در سال های اخیر روندی صعودی و سپس نزولی در تعداد عناوین پایان نامه ها و پژوهش های این حوزه مشاهده شده است. این تحقیق می تواند یک الگو برای بررسی وضعیت آموزشی و پژوهشی در رشته های مختلف در نظر گرفته شود.

    کلیدواژگان: پایان نامه، مهندسی، دانشگاه، تصویرنگاری، ایران
  • محمد حسینی مقدم*، حسن بشیری صفحات 111-138

    گذار جامعه ایرانی از وضعیت کنونی به وضعیت پیشرفته یکی از آینده های مطلوب مورد اجماع نظر اندیشمندان، فرهیختگان و دولتمردان در ایران است. صرف نظر از دقیق سازی مفهوم «پیشرفته» شکل دیگری از اجماع نظر، دست کم در لایه عینی و خودآگاه میان اعضای جامعه علمی، سیاست مردان و نخبگان جامعه وجود دارد که استفاده از توانمندی متخصصان و تلاش برای بازگشت نخبگان به چرخه خدمت به جامعه یکی از پیشران های اصلی دستیابی به آینده مطلوب کشور است. در این اثر تلاش شد به این پرسش ها پاسخ داده شود: وضعیت خروج نخبگان، افراد ماهر و آموزش دیده از چرخه خدمت به جامعه ایران چگونه است؟ و این وضعیت تابع کدام عوامل است؟. به منظور پاسخ به پرسش های مذکور از روش بررسی اسنادی، پانل خبرگان، تحلیل تجربه زیسته و تحلیل تجربه کشورهای منتخب استفاده شد و سپس عوامل شناسایی شده با استفاده از روش تحلیل لایه ای علت ها ساختاربندی شد و نقش عوامل ناملموس، انگیزه های روانی، ذهنی و اسطوره هایی که در ناخودآگاه ذهن افراد وجود دارد و آن ها را به خروج از چرخه خدمت به جامعه سوق می دهد، در کنار نقش عوامل ملموس به صورت همزمان لحاظ شده شده است.

    کلیدواژگان: آینده نگری، جهانی شدن، مهاجرت نخبگان، بازگشت نخبگان، تحلیل لایه ای علتها
|
  • Rahbar Rahimi * Pages 1-13

    It is less than 20 years that the concept of chemical product engineering and chemical product engineer is introduced by chemical engineers. The concept is introduced by US universities and followed by the EU universities afterward. They have introduced the chemical product engineering course at BSc and MSc levels. It is in some universities taught as a project at graduate level to the students.  To master the chemical product engineering the new knowledge of bio and nanosciences are essential.  The strategy for making product engineering structural consists of 4 stages which are named; The need, ideas, selections and manufacture. The production of specialty products takes place in a batch process. That is due to a low amount of production and the need for a change of products. Even though production specialty products have the risk of market rejection, but the initial profit justifies the risk. It is found unfortunate that the same trend is not followed in Iran's universities.

    Keywords: Chemical engineering, Chemical product engineer, specialty chemical, commodity chemicals, process engineer, Syllabus
  • Hossein Memarian * Pages 15-29

    In recent years, the decentralization of higher education has grown tremendously, and the idea that everyone should have the opportunity to get education wherever and whenever, has become more prominent. The emergence of global communication networks and powerful computer technologies has also redefined the concept of distant engineering education. In recent years, engineering education has become possible anywhere and anytime, but this has not been for all areas of engineering education. In the developed countries, number of institutions that provide online BSc degree in engineering is limited. One of the most important reasons for this is the inadequacy of online training to fulfill the accreditation criteria of engineering education programs. In the last decade, in Iran, online training has been widely developed at all levels. This is despite the fact that there are still no reports on the quality and effectiveness of this method of education. In this paper the feasibility of online engineering education is investigated in the developed countries and in Iran and suggestions are made to improve online engineering education in Iran.

    Keywords: engineering education, Electronic education, online education, distant education, technology, Iran
  • Majid Saffar Avval *, Mohammad Reza Eslami, Navid Zehtabiyan, Rezaie, Mohammad Hossein Nahavandian Pages 31-57

    In this article, the status of research in Iran has been evaluated with a focus on the field of engineering and especially mechanical engineering. To achieve this goal, the quantity and quality of research have been studied and compared with developed and developing countries. The number of scientific publications has been used as the main quantitative index. In order to assess the quality of research, qualitative indicators such as the number of citations, the ratio of citation per document, the h-index, the scientific conferences and the top researchers have been analyzed. The results indicate that the quantity of the publications is favorable. In terms of the quantity of publications in the field of mechanical engineering, Iran ranked 14th in the world, and the ranking of the country is suitable for the h-index, which is a qualitative indicator of scientific production, while looking at the other qualitative index, which refers to the number of citation per document, the rank of Iran among the other countries is not suitable. In this article, suggestions have been made to improve the quality of research.

    Keywords: Scientific productivity, research performance, Scientific publication, research quality, mechanical engineering
  • Dawood Hassanzadeh Lelekaami * Pages 59-72

    Algebraic geometry is one of the dynamic branches of pure mathematics, which has received a large part of the current research of mathematical experts in the world. In this branch of science, geometric issues are expressed in algebraic language. With the advent of technology in recent decades, the advancement of computer speed and processing power, the computational algebraic geometry branch has been increasingly considered. Today, we are witnessing the introduction of various algorithms for solving algebraic geometry problems by various software. On the other hand, mathematical optimization is one of the most powerful branches of applied mathematics, which today has vast applications in other sciences (including economics, social sciences, and engineering). In this paper, we intend to introduce the reader to the algebraic geometry by solving some problems by exploring how to use algebraic geometry methods to solve optimization problems. We will explain these methods by expressing an example of optimization. Finally, we will work out an optimization code by coding in one of the computational algebraic geometry software called CoCoA.

    Keywords: Algebraic Geometry, Groebner Bases, Buchberger’s Algorithm, optimization, CoCoA Software
  • Mohammad Reza Shahraki*, Mina Narouei Pages 73-91

    Quality of service delivery is an important factor in customer satisfaction. Based on this, recognizing the perceptions and expectations of service recipients is considered as a factor in improving the quality from the customer's point of view. This study aims to assess the quality and determine the gap between students 'expectations and perceptions of educational services and students' satisfaction prediction to compare the perceptual models and expectations of students about educational services. This is a descriptive-exploratory study. The statistical population of this study included all students studying at the Faculty of Engineering in the first semester of 2016- 2017. Since the study of all the statistical society was not possible, 313 students were selected using a systematic random sampling method and a standard questionnaire was given to them. The questionnaire was designed in 25 pairs of design questions and input and output data in three different models of perceptions and expectations, perceptions, and gaps in the artificial neural network. The results showed that artificial neural networks were able to predict the quality of service quality estimation using the collected data of the perceptual model with less error and more accuracy than the other two models. Also, the most important variables in the quality of educational services, the presentation of the materials in a comprehensible manner, the suitability of the time of classes, the holding of special training courses in each discipline, the faculty flexibility in dealing with student conditions, and the holding of camps and extra-curricular training programs determined.

    Keywords: Quality, Five Dimensions, Educational services, SERVQUAL model, Faculty of Engineering, Artificial Neural Network
  • Alireza Lari *, Mahdi Kafaee Pages 93-110

    In spite of all researches on medical imaging, this field of study is still a hot subject around the glob and in Iran. Dissertations of Iranian students can be considered as an indicator for assessment of medical imaging science in Iran. In this paper, data gathering from the three disciplines is conducted: medical engineering, medical radiation engineering, and medical physics from more than 20 Iranian state universities. The data which are collected from 2006 to 2017, are classified into six major fields: CT, Ultrasound, MRI, Nuclear Imaging, Radiography, and Software development. Then, the thesis are statistically evaluated in three bachelor's, master’s and doctorate degrees. In the final stage, results are evaluated, clarified, and interpreted. It is found that in recent years, there has been an upward trend and then a downward trend in the number of related dissertations of Iranian students. This study can be seen as a model for assessment of the educational and research status in different disciplines.

    Keywords: Thesis, engineering, university, Medical Imaging, Iran
  • Mohammad Hoseini Moghadam *, Hassan Bashiri Pages 111-138

    Iran’s society movement from current situation to preferable developed condition has been turned into a common sense among Iranian scientist, elites and politicians. Politician, elites and scientists of Iran society in their self-consciousness and tangible layer of knowledge believe that using experts and gifted people’ capabilities for development and even through reverse the brain drain absorbing and recruiting trained and educated people into the helping their own country’ development, since human asset is one of the most important driving forces behind development. In this research we dive to concept of brain drain and high skilled diaspora. The primary question here is whether Iranians who are living in abroad are contributing to the growth of their home country. The conventional view conceives of the emigration of citizens from their countries of origin as necessarily depriving their home countries of their services. The proposed methodology for answering this question is causal layered analysis (CLA). According to this methodology, there exist different factors that are conducive to brain drain, which can be categorized as either tangible or non-tangible.

    Keywords: Brain Drain, high skilled diaspora, Futures Studies, globalization, Causal layered analysis