فهرست مطالب

  • پیاپی 17 (بهار و تابستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/06/01
  • تعداد عناوین: 12
|
  • نجمه نوری*، احمد صالحی صفحات 4-22

    از داده های مهم در باستان شناسی اشیای سفالی است که ماندگاری و پایداری مناسبی دارند. اشیای سفالی با ویژگی های خاصخود، داده های فرهنگی بسیار با ارزشی محسوب م یشوند که در معرفی فرهنگ و هنر جامعه نقش بسزایی دارند. در همین راستابه معرفی تعداد شش نمونه از ظروف سفالی گلابه ای منقوش رنگارنگ روی زمینه سفید که در خزانه موزه بنیاد مستضعفان تهراننگهداری م یشود و از حفاری های غیرعلمی به دست آمده است، م یپردازیم. در موزه ها و مجموعه های مختلف دنیا نمون ه هایی ازسفال گلابه ای منقوش رنگارنگ روی زمینه سفید وجود دارد که برخی از آن ها شناسنام هدار و برخی تاکنون مورد مطالعه قرارنگرفته است، در این پژوهش نخست مستندنگاری)ترسیم فنی و عکسبرداری(انجام شد، سپس با گردآوری اطلاعات به شیوهکتابخانه ای و با مراجعه به سایت موزه ها به روش توصیفی- تطبیقی ظروف سفالی گلابه ای منقوش رنگارنگ روی زمینه سفیدواقع در خزانه موزه بنیاد مستضعفان تهران با نمونه های شناسنام هدار در سایر مجموعه ها و موز ه ها تطبیق داده و گاهنگاری شد.هدف از این پژوهش معرفی، مستندنگاری، گاهنگاری و شناسایی مراکز احتمالی ساخت این ظروف است و پاسخ به این پرسشاساسی مدنظر است که؛ تاریخ و مراکز احتمالی ساخت این ظروف سفالی کی و کجاست؟ با مقایسه و گاهنگاری های انجام شده،دستاورد بررسی های انجام شده چنین بوده است که ظروف سفالی مورد مطالعه احتمالا از تولیدات شمال)ساری(و شمال شرق)نیشابور و سمرقند(ایران و در طول سده های سوم تا پنجم هجری قمری تولید شده است.

    کلیدواژگان: سفال گلابه ای منقوش رنگارنگ روی زمینه سفید، موزه بنیاد مستضعفان تهران، شمال و شمال شرق ایران، سده های سوم تا پنجم هجری قمری
  • محمد افروغ* صفحات 23-33
    تمرکز و تامل بر علوم مرتبط با خوانش و مطالعه فرش دس تبافت ایرانی، یکی از راهبردها و راهکارهای پژوهشی جهت شناختهر چه بهتر این پدیده ارزشمند تاریخی، هنری و فرهنگی به شمار م یرود. قالی ایرانی ب هعنوان نمودی از هویت ملی، دارایظرفیت بالا در انواع پژوهش های بنیادی، کاربردی و توسعه ای است. خوانش، تجزیه و تحلیل فرش دست بافت ایرانی از جایگاهعلم زبا نشناسی و منظر نظام نشانه شناسی و نشانه - معناشناسی، نگاهی تازه در حوزه مطالعات بینارشته ای است. در این مقالهسعی بر آن است تا نظام گفتمانی نشانه- معناشناسی مکتب فرانسه، یعنی طرحواره تنشی وابسته به علم زبان شناسی بر روییکی از قالی های سنگشکو)لچک ترنج حیوانی(دوره صفوی که درموزه میهو کیوتو نگهداری می شود، مورد تحلیل، سنجش وارزیابی قرارگیرد. نوع پژوهش بنیادین و روش تحقیق، توصیفی تحلیلی و روش گردآوری داد ه ها اسنادی و کتابخانه ای است. اجرا،پیوند و پیاده سازی و خوانش طراحی نقوش قالی با حوزه گفتمان نشانه - معناشناسی)طرحواره تنشی و مربع معنایی(در قالیسنگشکو، ه مچنین تاکید بر امکان خوانش و تفسیر متون و آثار هنرهای بومی و سنتی با روش های تحلیلی و ساختاری جدید،اهدف این مقاله است.
    کلیدواژگان: نشانه - معناشناسی، مربع معنایی، طرحواره تنشی، قالی، سنگشکو
  • شهرزاد آئینه چی، نیما ولی بیگ*، فرهاد تهرانی صفحات 34-46
    برای ترسیم تمامی اشکال هندسی)گره، کاربندی(احتیاج به زمینه کار است تا با تقسیمات داخلی آن، هندسه موردنظر رسمشود. در یک زمینه مشخص می توان چند مدل کاربندی متفاوت را اجرا نموده و راهکارهای گوناگونی جهت پوشاندن فضا ارائهداد. شیوه های گوناگون ترسیم، تفاو تها و تشاب ه هایی را در عناصر کاربندی و ویژگی های آن ها پدید م یآورند. لذا در این مقالهبررسی نمونه ای که بتواند ویژگی ها را به طور کامل تری مشخص سازد، مد نظر قرار گرفت. از بین کاربندی های گوناگون، کاربندیزمینه چهارده بیشترین و کامل ترین تعداد شیوه های ترسیم را دارد. لذا کاربندی زمینه چهارده به عنوان نمونه مطالعاتی موردبررسی قرار گرفت. پژوهش های مختصری در سال های اخیر در رابطه با نحوه ترسیم، گونه شناسی و نحوه اجرای کاربندی ها ارائهشده است؛ اما بررسی عناصر کاربندی با دید محاسباتی و مقایسه آ نها در یک زمینه مشخص جهت ارائه تعریفی خاص، براینخستین بار توسط نگارندگان انجام پذیرفته است. این پژوهش بر پایه شیوه های ترسیم، بنیان گذاری شده است. پس از ترسیمپلان و مقاطع انواع کاربندی ها در زمینه چهارده، مساحت تک تک عناصر تشکی لدهنده آ نها با نرم افزارهای ترسیمی به دستآمد؛ سپس بر اساس ویژگی منحصربه فردشان دسته بندی شدند. این مقاله در راستای تکمیل و مقایسه روابط و ساختارهایریاضی فراموش شده نهفته در کاربندی های دارای زمینه مشترک، به نگارش درآمده است. ماهیت این بررس یها در ذیل روش هایتحقیق کیفی- کمی با شیوه غیرتجربی از نوع علی- مقایسه ای است. نتیجه پژوهش مبین این مطلب است که شیوه های گوناگونترسیم کاربندی زمینه چهارده به هفت دسته کلی تقسیم می شوند. بررسی ها از دیدگاه هندسی و نسبت عناصر تشکی لدهنده آنانجام شده است. در شیوه های گوناگون ترسیم کاربندی زمینه چهارده ویژگی های متفاوتی از لحاظ نسبت های حسابی، مساحتهر عنصر و تعداد عناصر مشاهده شد.
    کلیدواژگان: فرم کاربندی، ویژگی هندسی پوشش، عناصر کاربندی، زمینه چهارده، شاغولی و غیر شاغولی بودن کار
  • حسین نوروزی، سمیه صالحی، حجت الله رشادی صفحات 47-59

    یکی از عناصر ارزشمندی که از صدر اسلام در مساجد کاربرد داشته و نیز از ضروریات مساجد محسوب می شده، منبر بودهاست. روشن است که این دست ساخته به نحوی در ترویج و گسترش دین نیز موثر واقع شده است. بخش عمده ای از تحقیقاتانجام شده در باب منبرها، پیرامون تاریخ ساخت آن بوده و کمتر مباحثی به ویژگی های زیبای یشناختی و نقوش به کار رفته درآن پرداخته اند. منبر مشکول مربوط به دوره سلجوقی و منبر مسجد جامع نایین از آثار دوره ایلخانی هستند که هر دو اثر درزمره شاهکار هنرهای چوبی در دوران اسلامی ایران به حساب می آیند. پژوهش حاضر علاوه بر توصیف ظاهری، تکنیک ساخت ومواد، شناختی از نقوش به کار رفته در منبرها را نیز به دست خواهد داد. بر این اساس، پژوهش حاضر با استناد به داد ه هایی که بهروش کتابخانه ای و میدانی به دست آمده است، دو منبر مذکور را مورد توصیف و تحلیل و قیاس بصری نقش ها قرار م یدهد و درپی پاسخ به این سوال است که چه تفاوتی بین دو منبر)مشکول، نایین(دوره های مختلف تاریخی، از منظر ویژگی های ظاهری،نقش، ساخت، مواد و... وجود دارد؟

    کلیدواژگان: نقوش منبر، سلجوقی، ایلخانی، مشکول، نایین
  • صدیقه پورمختار، مرتضی افشاری* صفحات 60-73
    یکی از منابع اصلی نقاشی ایرانی کتب ادبی بوده و از همه انواع ادبی مانند غنایی، حماسی، مذهبی و... در آثار نقاشی به کارگرفته شده است. از آن جا ادبیات حماسی و به ویژه شاهنامه فردوسی که به شرح دلاوری پادشاهان و قهرمانان ملی و ه مچنینمردم ایران پرداخته، بیش از انواع دیگر ادبی مورد توجه بوده است و در دوره های مختلف، هنرمندان ایرانی از مضامین این کتابارزشمند که یکی از ارکان اصلی ادبیات ایران را تشکیل م یدهد بهره برده اند؛ اما مواجهه هنرمندان با این اثر در هر دوره متفاوتبوده است که این پژوهش به بررسی این مواجهه پرداخته است. موارد مورد مطالعه در این پژوهش شاهنامه بایسنقری از نگارگریقدیم ایران و تطبیق نگاره های آن از لحاظ محتوایی و مضامین ادبی با آثاری از هنرمندان معاصر ایران می باشد. پژوهش به روشتوصیفی - تحلیلی و با رویکردی تطبیقی به انجام رسیده است و هدف اصلی آن چگونگی مواجهه نگارگری قدیم و معاصر ایرانبا مضامین شاهنامه فردوسی به عنوان پایه اصلی ادبیات حماسی ایران است. پژوهش حاضر ضمن بررسی وجوه شباهت و تمایزاین مواجهه، به دنبال پاسخگویی به این پرسش است که علل و عوامل وجود این تفاوت ها و تغییرات چیست؟ از نتایج این پژوهشمی توان به وابستگی بیشتر نگارگری قدیم به متن، مرکزیت قرار گرفتن پادشاهان و اعمال آن ها، پرداختن به جزییات اشاره کرد.در دوران معاصر از آن جا که طیف مخاطبین گسترده شده است، در آثار هم از وابستگی صرف به متن کاسته شده است و مخاطبجایگاه ویژه ای یافته است؛ ه مچنین از پرداختن به جزییات کاسته شده و موضوع اصلی را غالبا پهلوانان ملی و اعمال پهلوانیآ نها تشکیل م یدهد.
    کلیدواژگان: نگارگری حماسی قدیم، نگارگری حماسی معاصر، شاهنامه بایسنقری، شاهنامه فردوسی
  • محمدامین حاجی زاده*، محمدعلی بیدختی، مریم عظیمی نژاد صفحات 74-86

    یکی از وجوه شاخص هنرهای اسلامی، کاربرد تزیینات است. حضور آرایه های تزیینی برای منقش ساختن سطوح، ب هویژه درنگارگری دوره تیموری متداول بوده است. از نسخ مصور مشهور دوره تیموری، می توان به شاهنامه بایسنقری 1 اشاره کرد. ایننسخه، سرشار از نقوش تزیینی هندسی است. این مقاله باهدف شناخت گره های هندسی نگاره های شاهنامه بایسنقری، بررسینحوه کاربرد آن ها در بخش های مختلف از حیث نوع، روش اجرا، رنگ و محل به کارگیری این تزیینات انجام شده است. گردآوریداد ه ها با استناد به منابع مکتوب، صورت گرفته است که به روش توصیفی)تحلیلی(به بررسی داده های ب هدست آمده از نمونه هایمطالعاتی م یپردازد. بر این اساس پرسش های زیر مطرح است:- گر ه های هندسی موجود در نگاره های شاهنامه بایسنقری چه ویژگ یهایی دارند؟- شیوه کاربرد گر ه های هندسی در نگاره های شاهنامه بایسنقری چگونه است؟نتایج حاصل از بررسی نگاره های شاهنامه بایسنقری، نشان می دهد که کاربرد تزیینات و گره های هندسی در قالب هایهشت « ،» پیلی شمسه دار « ،» هشت منتظم « آجرکاری و کاشی کاری نمود بیشتری داشته و عمده گره های مورداستفاده، شاملاست که گر ه هایی بر پایه عدد مبنای هشت هستند. این گر ه ها غالبا در سطوح ایوان، کف و » شمسه و بازوبندی « و » و صابونکدیوارهای بنا و در قالب گر هچینی چوبی ب هعنوان حفاظ در و پنجره استفاده شده است. کاربرد نقوش تزیینی و استفاده از سطوحمنقش با تزیینات و نگاره های هندسی، منجر به افزایش شکوه تصویری نگاره های شاهنامه بایسنقری شده است.

    کلیدواژگان: نگارگری، شاهنامه بایسنقری، آرای ه های تزیینی، گره هندسی
  • آذر صفایی*، محمدصادق میرزاابوالقاسمی صفحات 87-94
    خانه دخانچی یکی از خانه های اعیانی شیراز در دوره قاجار بوده است. از ویژگی های بارز این خانه وجود حوضخانه است.حوضخانه فضایی با کاربری متنوع در معماری ایران است. در حوضخانه خانه دخانچی نمونه هایی ک منظیر از تزیینات کاشی کاریو نقاشی روی سقف دیده می شود. بررسی این ویژگی های تزیینی و مقایسه آ نها با سایر تزیینات موجود در این خانه موضوعاصلی مقاله پیش روست. بدین منظور شیوه اجرایی تزیینات و شناخت نقشمایه ها و رن گها و ه مچنین موقعیت مکانی آ نهادر حوضخانه و خانه دخانچی شیراز مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت هاست. این پژوهش به شیوه توصیفی - تحلیلی و براساسمشاهدات میدانی و کتابخانه ای انجام شده است.براساس یافته های این تحقیق در خانه دخانچی تزیینات کاشی کاری، گچ بری، معرق و نقاشی از نظر دقت درشیوه اجرا با یکدیگرهماهنگ هستند. با وجود ای نکه نقوش کاشی کاری دیوارهای حیاط و حوضخانه شامل انواع انسانی، گیاهی، جانوری و مناظرطبیعی می شود، نقوش به کاررفته بر سق فها تنها نقوش گیاهی گل و مرغ و مناظر طبیعی اروپایی است. علت این موضوع رام یتوان در شیوه ساخت سقف های گر هچینی آلت و لقط یافت که قاب بند یهایی کوچک برای ترسیم نقوش ساخته است. قاب هایکاشی هف ترنگ، روایتگر داستان های مذهبی، تاریخی و نمادین است که در آ نها تلفیق اصول هنرهای تصویری شرق و غرب رامی توان دید.
    کلیدواژگان: تزیینات معماری، خانه های قاجاری، حوضخانه، نقاشی سقف، خانه دخانچی
  • فاطمه شفیعی*، آرزو پایدارفرد صفحات 95-110
    شها بالدین سهروردی بنیانگذار حکمت نوریه و اشراقی است؛ حکمتی که وی با بهر هگیری از منابع غنی اسلام به ویژه قرآنکریم مباحث حکمی را در جهتی نوین پیش برده است. سهروردی با تبیین اشراقی خود از نور و بازبینی آن به زبان رمزی دررساله مونس العشاق تحقق کثرت در عوالم هستی را به اقانیم سه گانه حسن، حزن و عشق منسوب می داند. وی با تکیه بر حقیقتحسن)مساله محوری زیبایی شناسی(در قرآن به تبیین اشراقی از زیبایی در حکمت اشراقی خود و همبستگی با معرفت دستمی یابد. در این پژوهش کوشش می شود با تبیین مفهوم زیبایی در رساله مونس العشاق و بازخوانی رمزهای حزن و عشق در نظامجهان شناسی اشراقی به عنوان محورهای زیبایی شناسی در مونس العشاق و تطبیق همین رمزها در آیات قرآن، لوازم آن مفاهیمپی گرفته شود و پیوند میان حقیقت و هنر آشکار شود برای رسیدن به این هدف، شواهد مثالی از آثار شاخصی در هنر اسلامیآورده می شود. لازم به ذکر است تمامی نمونه های تصویری از آثار فاخر ایرانی موزه فریر گالری نیویورک گرفته شده است.
    کلیدواژگان: زیبایی (حسن)، عشق، آموزه های قرآنی، مونس العشاق، سهروردی
  • اسماعیل سلیمی*، جمیله صلح جو صفحات 111-131
    حمامیان از مهمترین روستاهای بوکان محسوب می شود که به واسطه آثار معماری شاخص از دوره قاجاریه، در مطالعاتباستا نشناسی ایران از جایگاه ممتازی برخوردار است. در دوره مزبور به وسیله خوانین و اربابان محلی بناهایی شامل مسجد،حوضخانه، آرامگاه و عمارت اربابی پایه گذاری شده است که جهت مطالعه معماری قاجاریه در منطقه ای از ایران تحت عنوانکردستان که تاکنون در محافل علمی کشور ناشناخته مانده، اهمیت ویژه ای دارد. در پژوهش حاضر سعی می شود تا به بررسی ومعرفی تزیینات بناهای روستای حمامیان در شهرستان بوکان پرداخته شود، به عبارت دیگر سعی می شود تا به این پرسش پاسخگفته شود که مهمترین عوامل احداث بناهای یاد شده در این روستا به چه دلیل و تزیینات و سبک آ نها از چه الگوهایی تاثیرپذیرفت هاند؟ علاوه بر این بناها که حاصل توجه اربابان و خوانین روستای حمامیان، تزیینات و سبک این بناها را می توان در بناهاینواحی کردستان از جمله شهرهای مهاباد، سقز و سنندج مشاهده کرد. در پژوهش حاضر که با بهر هگیری از روش کتابخانه ای ومیدانی به انجام رسید، مشخص شد که خوانین حمامیان جهت نشان دادن قدرت سیاسی و اقتصادی خود در میان دیگر خوانینمنطقه مکریان، در عصر قاجاریه اقدام به بنا نهادن مجموعه بناهایی در محل سکونت خود کرد هاند که ساختار معماری و ویژگیتزیینی آ نها برگرفته از الگوهای بومی و منطق های کردستان است.
    کلیدواژگان: روستای حمامیان، معماری، تزیینات بنا، بوکان، کردستان
  • حمیده میرفندرسکی صفحات 132-141

    تصاویر دینی را می توان یکی از مجاری انتقال مفاهیم اجتماعی و فرهنگی دانست؛ اما متاسفانه همیشه تفاسیر سطحی و کلیاز آن ارائه می شود؛ بر این اساس در این پژوهش سعی بر آن است که اجزا و ساختار تصویر حاملان عرش خداوند در کتاب عجایبالمخلوقات قزوینی بررسی شود. این نقوش هم در متون اسلامی به عنوان حاملان عرش خداوند و هم در متون نجومی به عنوانصورفلکی منطق هالبروج مشاهده می شوند. هدف این پژوهش کشف ارتباط بین رن گهای تصاویر در نظام نمادین نجومی و نظامنمادین موجود در ادیان است. بر این اساس پژوهشگر بر آن شد که تاثیر معتقدات نجومی در ارتباط با رنگ چهار صورت فلکیاصلی منطق هالبروج به عنوان عالم کبیر بر تصاویر دینی به عنوان یکی از عرصه های تجلی اعتقادات مردمان در ادوار مختلف بهعنوان عالم صغیر را بررسی کند. از آن جا که چنین موضوعی نیازمند مطالعات تطبیقی میان رشته ای بین حوزه نجوم و حوزه ادیانبود؛ رو شآیکونوگرافی واربورگ-پانوفسکی به عنوان روش متناسب با موضوع تحقیق انتخاب شد. نهایتا پژوهشگر به این نتیجهرسید که رنگ نقوش حاملان عرش خداوند در کتاب عجایب المخلوقات با رنگ صورت های فلکی اصلی منطق هالبروج و عناصراربعه وابسته به آن ها کاملا منطبق هستند و به کاربردن چهار رنگ سیاه، زرد، طلایی)سفید(و قرمز برای تصویر حاملان عرشخداوند در کتاب عجایب المخلوقات قزوینی گویای تاثیرات باورهای نجومی در ارتباط با چهارصورت فلکی اصلی منطق هالبروج وعناصر اربعه وابسته به آن از عالم کبیر براساس باورهای مربوط به حاملان عرش خداوند در ادیان به عنوان یکی از عرصه هایتجلی اعتقادات مردمان به عنوان عالم صغیر است.

    کلیدواژگان: نمادشناسی، رنگ، حاملان عرش، نجوم، آیکونوگرافی
  • مجیدرضا مقنی پور*، اشکان رحمانی صفحات 142-150
    مطالعه آثار و دست ساخته های متنوع در ایران، ما را به این نتیجه رهنمون می سازد که بسیاری از حرف و فنون سنتی ایراناز پیشین های کهن در این سرزمین برخوردار می باشند؛ اما امروزه به دلایل گوناگون کمتر اطلاعات مکتوب و دقیقی از فناوری وشیوه های تولید این محصولات در گذشته در دسترس می باشد؛ به همین دلیل استفاده از اسناد و منابع غیر مستقیم، گاه اطلاعاتمفیدی را در این زمینه به دست م یدهد. در این میان نگارگری ایرانی جدا از جنب ه های فرمی و زیبایی شناختی آن، بارها توسطپژوهشگران به عنوان یک منبع اطلاعاتی و آگاهی بخش مورد استناد قرار گرفته است که به عنوان نمونه م یتوان به بازشناسیطرح و رنگ بسیاری از زیراندارها، نوع پوشش و البسه و تزیینات و متعلقات معماری در دوره های مختلف اشاره کرد.در این مقاله با هدف بازشناسی فنون و ابزارهای مرتبط با بعضی حرف رایج در گذشته این سرزمین، به ویژه در دوران تیموری،مورد مطالعه قرار گرفته » پادشاهی جمشید هفتصد ساله بود « از مجموعه شاهنامه بایسنقری مربوط به سال 833 هجری، نگارهو پیشه های نمایش داده شده در آن به همراه ابزارها و فناوری های مرتبط با هرحرفه مورد بررسی قرار گرفته است. روش تحقیقتوصیفی  تحلیلی می باشد و اطلاعات مورد نیاز از طریق منابع کتابخانه ای و اسنادی)تصاویر نگاره ها(گردآوری شده است.
    کلیدواژگان: پیشه، شاهنامه بایسنقری، نساجی سنتی، آهنگری، مفتول کوبی
  • معصومه شفقت، حسین عابددوست* صفحات 151-159

    گل و مرغ یکی از نقش مایه های رایج در هنر ایرانی است. ه منشینی یک نگاره گیاهی در کنار یک پرنده از نظر شکل و محتواریشه در هنر و فرهنگ ایرانی دارد. تحلیل حاضر در پی پاسخ به این پرسش است که گل و مرغ در هنر ایرانی چه مفهومی می تواندداشته باشد و درتایپوگرافی معاصر ایران چگونه نمود پیدا کرده است. هدف تحقیق شناخت پیشینه و فرم های متنوع گل و مرغدر هنر ایران به ویژه نگارگری ایرانی و نیز شناسایی مفاهیم اسطوره ای این نمادهاست. براساس نتایج تحقیق در اسطوره های ایرانیو زرتشتی همنشینی گیاه و پرنده به شکل اسطوره سیمرغ و درخت زندگی توصیف شده است. در آثار ایرانی دوره های متعددسیمرغ بر روی درخت ترسیم شده است. پیش از اسلام نیز نقش مایه درخت و مرغ در آثار هنری به چشم م یخورد. نماد مرغ درخوشنویسی اسلامی و نقاشی خط از طریق ه منشینی حروف ایجاد می شود. تایپوگرافی ایرانی نیز یکی از زمینه های ظهور گل ومرغ در گرافیک معاصر ایران است. در این آثار گاه گل و مرغ در کنار نوشتار و یا گاهی به شکل جداگانه در کنار نوشتار فارسیبه کار رفته است. روش تحقیق توصیفی تحلیلی است. روش گردآوری مطالب، کتابخانه ای و از طریق فیش برداری و تصویرخوانیاست. روش تجزیه و تحلیل داد ه ها کیفی است.

    کلیدواژگان: مفاهیم، پیشینه تصویری، گل و مرغ، تایپوگرافی ایرانی
|
  • Najmeh Nouri *, Ahmad Salehi Pages 4-22

    One of the most important data in archeology is the clay objects that have suitable durability and sustainability.Clay objects with their unique characteristics are culturally considered highly valued and play an important rolein introducing the culture and art of society. In this regard, we introduce six samples of colorful slip-painted potteryon white background, which are kept in the treasury of the Museum of the Mostazafan Foundation in Tehranand have been obtained from non-scientific excavations.In different museums and collections around the world,there are samples of colorful slip-painted pottery on white background some of which have birth certificate andsome of them have not been studied so far. In this research, first a documenting approach (technical drawing andphotographing) was done, then slip-painted pottery on white background which are located in the treasury ofthe Mostazafan Foundation in Tehran were adapted with samples which have birth certificate. The data were collectedthrough a library-based approach and by referring to the site of museums through a descriptive-comparativemethod.The purpose of this study is to introduce, document, chronologize, and identify the probable centers ofcreating these containers and answering this essential question that: When and where are the possible dates andplaces of making of these pottery? Using comparison and chronology, it was concluded that the studied potteryhas been probably produced in north (Sari) and northeast (Neyshabour and Samarghand) of Iran during the thirdto fifth centuries.

    Keywords: Polychrome slip-painted pottery with white background, Mostazafan Foundation Museum of Tehran, North, Northeast of Iran, Third, fifth centuries
  • Mohammad Afrough * Pages 23-33
    The focus on science related to the reading and study of Iranian handmade carpets is one of the research strategieswhich help better understanding of this valuable, historical, artistic and cultural phenomenon. Persian carpetas a part of Iranian national identity has a high potential in a variety of basic, applied and developmental research.Reading and analysis of Iranian handmade carpets from the position of linguistics science and the perspectiveof the semiotic system and sign-semantics is a new perspective in interdisciplinary studies. In this article, theresearcher tried to analyze, measure and evaluate the sign-semantics of the French school, namely the tensionscheme which is related to linguistic science, on one of Sangeshko carpets (animal Lachak and Toranj) of theSafavid period which is kept at the Miho Museum of Kyoto. The research method is descriptive-analytical and thedata collection method is based on documentary and library information. The purpose of this research is not onlyimplementation, linkage, and reading of Sangeshko carpet design using the domain of discourse and semantics(Tension scheme and semantic square), but to emphasize on the ability to read and interpret native and traditionalartistic texts and works with new analytical and structural methods.
    Keywords: Sign-Semantics, Semantic Square, Tension Scheme, Carpet, Sangeshko
  • Shahrzad Ayinechi, Nima Valibeig *, Farhad Tehrani Pages 34-46
    Background is necessary for drawing all geometrical forms (e.g. knots and Karbandies) in order to draw theunderlying geometry through its internal divisions. Several various Karbandi models can be implemented in aspecific background and different solutions can be presented to cover the space. Various methods of drawing createdifferences and similarities in the elements and properties of Karbandies. Therefore, a sample study that can morefully characterize features was considered in this article. Of the various Karbandies, the fourteen-sided Karbandihas the most complete number of drawing modes. Therefore, the fourteen-sided Karbandi was studied as a casestudy. A limited number of studies have been conducted during recent years on graphical method, typology andkarbandies implementation method. However, this article is the first attempt to investigate Karbandi elements withcomputational approach and compare them in a specific background to present a specific definition. The presentresearch was based on graphical methods. After drawing the plans and sections of the fourteen-sided Karbandies,the area of each of their constituent elements was obtained by drawing software. Then they were categorized accordingto their unique characteristics. This article was written to complement and compare forgotten mathematicalrelationships and structures hidden in common contexts. The nature of these studies is comparative in the formof qualitative-quantitative non-empirical research methods. The result of the research shows that the different waysof drawing contextual work are divided into seven general categories. Surveys have been done from a geometricalpoint of view and the ratio of its constituent elements. There were several properties in the different drawings offourteen-sided Karbandies in terms of arithmetic ratios, area of each element and number of elements.
    Keywords: karbandi form, geometrical features of cover, kabrnadi elements, fourteen-sided background, plum, out of plum work
  • Somayeh Salehi, Hojat Allah Reshadi, Hossein Norouzi Pages 47-59

    One of the most valuable elements used in the mosques from the beginning of Islam which is considered veryessential for the mosques is the pulpit. It is clear that this hand-made thing was also effective in the spread of thereligion. A major part of the research on pulpits has been devoted to the history of its construction, with less discussionof the aesthetic features and motifs used in it. The Mashkol pulpit is related to Seljuk period and the pulpit ofJamea Nain Mosque is one of the works of the Ilkhani period; both of which are considered to be the masterpieceof wooden art during the Islamic era of Iran. The present study provided a description of the motifs used in the pulpits,their outline description, their construction techniques and materials. Accordingly, the present study, based ondata obtained from the library and field method, describes and analyzes the aforementioned two pulpits and seeksto answer the question of: what is the difference between the two pulpits( Mashkol, Naein) in different historicalperiods in terms of appearance, role, structure, materials, etc.?

    Keywords: Pulpits, Saljuqhi, Ilkhani, Mashkol, Naein
  • Sedigheh Pourmokhtar, Morteza Afshari * Pages 60-73
    One of the main sources of Iranian painting is literary books and all kinds of literary works such as Lyric, Epic, Religiousetc. have been applied in paintings. Since, the epic literature and especially Ferdowsi’s Shahnameh, whichdescribes the valor of kings and national heroes as well as the Iranian people, has received more attention than anyother literary genre and at various times Iranian artists used the its theme, which is one of the central pillars of Iranianliterature, in their works. But artists’ encounter to this work was different in each era, and this study examinesthis encounter. The cases in this study is Shahnameh Baysonqori from ancient Iranian painting and comparisons ofits designs with the works of contemporary Iranian artists in terms of content and literary themes. The research is adescriptive-analytical one with a comparative approach and its main purpose is the way ancient and contemporaryIranian paintings encountered the themes of Shahnameh Ferdowsi as the main basis of Iranian epic literature. Thepresent study, while investigating the similarities and differences between theses encounters, seeks to answer thequestion of: what are the causes of these differences and changes? The results of this study revealed the greaterdependency of ancient miniatures to the text, the centrality of kings and their actions, and addressing details. In thecontemporary era, because of the variety of the audiences, the dependence on the text has been reduced and the audienceshave found a special place; also the addressing to detail has been reduced and the artists often focus on nationalheroes and their bravery.
    Keywords: Ancient Epic Miniatures, Contemporary Epic Miniatures, Shahnameh Baysonqori, Ferdowsi Shahnameh
  • Mohamad Amin Hajizadeh *, Mohmmad Ali Bidokhti, Maryam Aziminezhad Pages 74-86

    One of the main features of Islamic Arts is the application of decorations. The presence of decorative arrays forthe development of surfaces was common especially in the Timurid paintings. Baysonqori’s Shahnameh is one ofthe iconic illustrations of the Timurid period. This version is full of geometric decorative motifs.This article aimedto identify the geometric nodes of the Baysonqori’s Shahnameh portraits, and study how they are applied in differentparts in terms of the type, technique, color and place of application of these decorations. The data collectionwas based on written sources that examine the data obtained from the study samples in a descriptive (analytical)way. Accordingly, the following questions were raised:- What are the features of the geometric nodes in Baysonqori’s Shahnameh?- How are the geometric nodes used in the Baysonqori’s Shahnameh?The results of the study of Baysonqori’s Shahnameh illustrations show that the application of decorations and geometricknots is more pronounced in bricks and tiles, and most of the nodes used include the “eight regular”, “PileyLyssadar”, “Eight and Sabon” and “ Arrowing “in which nodes are based on the base number of eight. These knotsare often used on the porch, floor and walls and in the form of a wooden stand as a window or door guard. The useof decorative arrays and the use of surfaces with decorations and geometric arrays have led to an increase in thevisual glory of Baysonqori’s Shahnameh portraits.

    Keywords: Painting, Baysonqori’s Shahnameh, Decorative arrays, Geometric knot
  • Azar Safaei *, Mohammad Sadegh Mirzaabolghasemi Pages 87-94
    The Dokhanchi House was one of the House of Lords built in the Qajar era in Shiraz. One of its outstanding featuresis the existence of a pond room (Hoazkhane). In Iranian architecture, the pond room (Hoazkhane) is a spacewith a variety of uses. In the Dokhanchi House’s pond room (Hoazkhane), there are some unrivaled examples oftile decorations and paintings on the ceiling. Thus, the aim of the present study was to evaluate those decorativefeatures and compare them with other decorations in that house. Therefore, the executive process of decorationand recognizing the paintings and colors as well as their locations in the pond room (Hoazkhane) and in the wholeof Dokhanchi house were analyzed. To conduct this study, a descriptive-analytical method based on field observationsand library studies was used. The findings of this study indicated that in Dokhanchi house, the tile decorations,plastering, mosaic and paintings were coordinated with each other in terms of accomplishment accuracy.Although the tile paintings of courtyard walls and the pond room (Hoazkhane) included variety of human, herbal,animal and natural landscapes, the paintings used on the ceilings were only the herbal designs of flower and birdas well as the European landscapes. The reason for this could be found in the way of making “Alat & Loghat” chineseceilings, which made small frames to draw paintings. The seven-color tile frames are the narrator of religious,historical, and symbolic stories that combine the principles of East and West’s visual arts.
    Keywords: Architectural Decorations, Qajarʾs Houses, Pond room (Hoazkhane), Ceiling Painting, Dokhanchi House
  • Fatemeh Shafiei *, Arezoo Paydarfard Pages 95-110
    Shahabuddin Suhrawardi is the founder of Nuria and Ishraqi Wisdom, a wisdom that Suhrawardi has used ina new direction by utilizing the rich resources of Islam and especially the Holy Quran. Suhrawardi, with his illuminatingexplanation of light and its revision in Ramsey’s treatise on Mons al-Ishaq, attributes the fulfillment ofplurality in the realms of being to the threefold thing of goodness, affliction, and love. Based on the truth of Hassan(the central issue of aesthetics) in the Qur’an, he achieves an illuminating explanation of beauty in his illuminativewisdom and solidarity with knowledge. This study attempts to elucidate the concept of aesthetics in Mons al-Ishaqand recite the codes of sorrow and love in the illuminated cosmology system as aesthetic axes in Mons al-Ishaqand to apply the same passages in the Qur’anic verse, so that the link between truth and art can be revealed. To thisend, evidence is given of exemplary works of art in Islamic art. It should be noted that all of the illustrations weretaken from the magnificent Iranian works by Farir Gallery of New York.
    Keywords: Beauty, Love, Teachings of the Quran, Moones Al Oshagh, Suhrawardi
  • Esmaeil Salimi *, Jamila Solhjoo Pages 111-131
    The Hamamyan is one of the most important villages of Bukan which has a privileged position in Iranian archaeologicalstudies due to its impressive architectural works from Qajar period. During this period, mosques, basins,tombs, and master buildings were built by local masters, which is of particular importance for the study of Qajararchitecture in an area of Iran known as Kurdistan that has not yet been recognized in the country’s scientific circles.The present study tried to study and introduce the decorations of Hamamian village’s buildings in Bukan, in otherwords, it attempted to answer the question of: what are the most important factors for the construction of the mentionedbuildings in this village and their decorations and styles? What patterns have influenced them? In addition tothe buildings which are the result of the attention of the masters of the Hamamian village, the decorations and styleof these buildings can be seen in the buildings of Kurdistan, including the cities of Mahabad, Saqez and Sanandaj.Using library and field methods in the present study, it was found that the Hammanians have begun to build complexbuildings in their residence to show their political and economic power among the other Makarians in the Qajar era.The architectural structure and decorative features of these buildings are derived from the local and regional patternsof Kurdistan.
    Keywords: Hamamiyan village, Architecture, building decoration, Bukan, Kurdistan
  • Hamideh Mirfendereski Pages 132-141

    Religious images can be considered as the transmitters of social and cultural concepts, but unfortunately theyare usually presented theough surface and general interpretatipns. Accordingly, in this research, we have tried toinvestigate the components and structure of the image of the Lord’s throne carriers in the book of the Wonders.These motifs are seen in Islamic texts as the carriers of the throne of God and in the astronomical texts as the constellationof the region.The aim of this study was to explore the relationship between colors of images in the symbolic system of astronomyand religions. Accordingly, the researcher sought to investigate the effect of astronomical beliefs on the colorof the four major constellations of the region on religious imagery as one of the manifestations of people’s beliefsin different periods of minor world.Since there was a need for interdisciplinary comparative studies between the astronomy and the field of religions,the iconography Varburg-Panovsky method was selected as the reaerch method of this research.Finally, the researcher concluded that: The colors of the images of the carriers of the Throne of God in the bookof Wonders are perfectly consistent with the colors of the main constellations of the region and their associatedelements. Moreover, the use of four colors of black, yellow, gold (white) and red for the image of the carriers ofthe throne of God in the Qazvin Wonders Book illustrates the effects of astronomical beliefs of the four majorconstellations of the region and its associated elements of the great universe on the beliefs related to the carriers ofthe God throne in religions as the manifestations of the beliefs of the people as a minor world.

    Keywords: Symbolism, Color, Throne carriers, Astronomy, Iconography
  • Majid Reza Moghanipour *, Ashkan Rahmani Pages 142-150
    The study of various works and handmade in Iran leads us to the conclusion that many of the traditional professionsand techniques of Iran have an ancient background in this land. But today, for a variety of reasons, there isless detailed written information on the technology and methods of producing these products in the past. For thisreason, the use of indirect documents and resources sometimes provides useful information. In this regard, Iranianpainting, apart from its formal and aesthetic aspects, has been repeatedly referred to by the researchers as a sourceof information and awareness. Some examples are the recognition of the design and color of many carpets, thetype of cover, the cloth, decorations and architectural accessories in different periods. In this article, in order torecognize the techniques and tools associated with some of the common occupations of this land in the past, especiallyduring the Timurid period, the painting “The Kingdom of Jamshid was seven hundred years old.” has beenstudied from the collection of Shahnameh Baisenqiri related to 833 AH. The professions displayed in this painting,along with the tools and technologies associated with each profession, have been studied. The research method isdescriptive-analytical and the required data is gathered through library and documentary resources.
    Keywords: Profession, Shahnameh Baisenqiri, Traditional Textiles, Blacksmithing, Wire Forming
  • Hossein Abeddoust *, Masomeh Shafaghte Pages 151-159

    One of the most common motifs in Iranian art is flower and bird. The companion of a botanical pattern along witha bird is rooted in Iranian art and culture. The present analysis seeks to answer this question: what are the conceptsand roots of the flower and bird motifs in Iranian art? And how has it appeared in contemporary Iranian typography?The purpose of the study is to recognize the background and various forms of flowers and bird in Iranian art,especially Persian miniature, as well as to identify the mythological concepts of these symbols. According to theresults of the research in Persian and Zoroastrian mythology, plants and birds companion is described in the formof the myth of Simorgh and the life tree. In Iranian works, Simorgh is usually drawn on the tree. Before Islam, thetree and the bird motifs was also seen in the works of art. In Islamic calligraphy and the drawing, the bird symbolis created through the conjunction of the letters. Iranian typography is one of the areas of the advent of flowers andbird motifs in Iranian contemporary art. In these works, the flowers and birds are sometimes used alongside thewriting or sometimes in a separate form alongside the Persian text. The research method is descriptive-analytical.The method of gathering library content is through note taking and illustration interpreting. The method of dataanalysis is qualitative.

    Keywords: Concepts, Visual Background, Flower, Bird Motifs, Iranian typography