فهرست مطالب

  • پیاپی 130 (تابستان 1398)
  • 140 صفحه، بهای روی جلد: 50,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1398/09/10
  • تعداد عناوین: 7
|
  • ریحانه هاشمی، حیات سواری صفحه 7

    آفرینش انسان به‌عنوان احسن الخالقین، سوال پیرامون سایر موجودات مربوط را در اذهان به وجود می‌آورد. ضرورت شناسایی این موجودات بر اساس آیات و روایات جهت دستیابی به این پرسش، نشانگر آن است که مخلوقات متعددی چون ملائکه، ابلیس، جن و نسناس قبل از حضرت آدم (ع) می زیسته اند. در این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی، مطالعه و بررسی آیات و روایات و منابع تفسیری روایی، مخلوقات ماقبل آدم (ع) ثابت شده است. در آفرینش برخی از مخلوقات قبل از آدم(ع) اتفاق نظر، اما در برخی دیگر، اختلاف نظر وجود دارد؛ برخی از محققان با استناد به روایات وجود نسناس را قبل از آفرینش آدم (ع) انکارکرده اند. در این نوشتار، با بررسی نظرات علماء لغت و دقت در روایات ذکر شده در کتب تفسیری و روایی ذیل بحث آفرینش آدم (ع) وجود نسناس، به اثبات رسد. هم چنین ضمن اثبات آفرینش عناصر و مخلوقات متعددی پیش از آدم (ع)، با استناد به روایات وجود عوالم و آدم های متعددی ماقبل آدم (ع) اثبات شده، نسل کنونی آدم (ع) هم چنان که اولین نسل آدم ها نبوده، آخرین نسل نیز نخواهد بود.

    کلیدواژگان: مخلوقات، آدم(ع)، نسناس، قرآن، روایت
  • طاهره رحمانی دهنوی صفحه 25

    مسائل اعتقادی زیربنای تفکرات انسانهاست و تمام باورها و اندیشه ها و حرکات و سکنات بر اساس اعتقاد انسان شکل می گیرد و بر این اساس است که در مباحث اعتقادی تکیه بر برهان و استدلال و یقین و علم شرط پذیرش می باشد.
    نوشتار حاضر با محوریت عینیت ذات و صفات الهی در اندیشه حکما، به روش کتابخانه ای و با بهره گیری از منابع فلسفی سعی در بررسی دقیق توحید صفاتی در اندیشه حکمایی همچون ابن‌سینا، ملاصدرا و شیخ اشراق دارد. این پژوهش نشان می دهد نظر صحیح در نحوه اتصاف واجب تعالی به صفات حقیقی مانند علم و قدرت و حیات و... این است که اولا واجب تعالی در مرتبه ذات، واجد همه صفات کمالی است، و ثانیا این صفات موجب کثرت ذات و باعث ترکب آن نمی شود، بلکه هر یک از این صفات عین ذات و تمام ذات اوست، و ثالثا هر کدام از این صفات عین یکدیگر می باشند.

    کلیدواژگان: ذات الهی، صفات، عینیت، ابن سینا، شیخ اشراق و ملاصدرا
  • اعظم ابوالحسن عراقی صفحه 47

    اعتقاد به مهدویت باور مشترک در ادیان الهی است. تمام معصومین از پیامبر اکرم تا امام یازدهم از جمله امام رضا (ع) به تببین مهدویت پرداختند و شیعیان را با آموزه‌های مهدوی آشنا و برای دوران غیبت آماده سازی کردند. در این نوشتار بحث مهدویت در کلام امام رضا (ع) با روش نقلی - توصیفی و با استفاده از منابع روایی شیعه مورد واکاوی قرار گرفته است.
    اندیشه‌های مهدویت در دوره امام باقر و امام صادق علیهما‌السلام تبیین شده بود اما در زمان امام رضا (ع) جریان مهدویت توسط واقفیه و فرقه‌های ضاله دچار انحراف گشت، از این رو حضرت کوشش کردند تا مهدویت و معرفت مهدوی را درخط صحیحش باز گردانده و صیانت کنند. در این مقاله روایات مهدوی امام رضا (ع) از جهت سند و محتوا گونه شناسی و اعتبار سنجی میشود. موضوعاتی که در این روایات مطرح شده مشتمل بر معرفی شخصیت حضرت حجت و وقایع آخر زمان و فرج و ظهور است که راویان آن افراد موثق و عالمان شیعی هستند تا رابطی برای انتقال مفاهیم و تفکر مهدویت به جامعه شیعی باشند.

    کلیدواژگان: مهدویت، امام رضا(ع)، امام زمان(ع)، روایت
  • معصومه بهرامی صفحه 67

    کتب اصلی اهل تسنن حاوی مطالب بسیاری در خصوص شخصیت، اعتقادات و عملکرد حضرت خدیجه(علی ها السلام) است. کتب معتبری چون صحیحین، کتب تاریخی و تفسیری همه در مورد این بانوی بزرگ اسلام سخن گفته اند. در این پژوهش سعی شده با روش تحلیلی و توصیفی و به دور از هر گونه تعصب با استفاده از منابع اهل تسنن، زوایای خاص زندگی این بانو که از نگاه محققین پنهان مانده، مورد کنکاش قرار گرفته و با رویکرد علمی بررسی و بیان گردد تا بدینوسیله قدمی هر چند کوچک در معرفی جایگاه حقیقی و کمالات آن حضرت برداشته و از شخصیتی تاثیرگذار در تاریخ اسلام، رفع محجوریت شود. حضرت خدیجه(س) از چنان جایگاه و موقعیتی در اسلام برخوردار است که مکاتب، مذاهب و فرق مختلف اسلامی نتوانسته اند از ذکر فضایل او چشم پوشی کنند. البته در مواردی نسبت به این شخصیت ارزشمند جهان اسلام کم لطفی هایی دیده می شود که هر چند، گاه عاری از تعصب و اعمال سلیقه شخصی بوده؛ اما بخشی از آن ناشی از نگرش مغرضانه به ایشان است که منشا آن بیشتر به دلیل بی توجهی و یا گاهی بالا بردن جایگاه بقیه زنان پیامبر(ص) صورت گرفته است.

    کلیدواژگان: حضرت خدیجه (ع)، منابع اهل تسنن، زنان پیامبر (ع)، اسلام خدیجه
  • مریم قوجایی خامنه صفحه 87

    واژگان دخیل قرآن، آن دسته از کلمات غیرعربی اند که با تغییراتی در قرآن به کار رفته اند. نظریات مختلفی در رابطه با وجود واژگان دخیل در قرآن ارائه شده است. وجود و یا عدم وجود واژگان بیگانه و جمع بین این دو نظریه، از دیدگاه های مطرح در این زمینه است. گذشته از دانشمندان اسلامی متقدم و متاخر که به طور مستقل و یا ضمنی به این مطلب پرداخته اند، گروهی از مستشرقان نیز در کتابهای خود مطالبی را بیان نموده اند. آنها شبهه ناسازگاری وجود این واژگان را با عربی‌بودن قرآن را مطرح کرده اند تا نتیجه غیروحیانی بودن قرآن را به دست بیاورند. در این نوشتار با نقد و بررسی دیدگاه برخی از دانشمندان اسلامی و مستشرقان به تبیین نظریه صحیح و به حل تعارض ظاهری بین وجود این واژگان با وصف «عربی مبین» پرداخته شده است. بررسی این مبحث نشان  می‌دهد ریشه و خاستگاه اصلی این بحث همان «دیدگاه اقتباس قرآن» مستشرقان است که مصدری غیر از وحی از جمله آداب و فرهنگ جاهلی، معارف دیگر ادیان آسمانی و به طور اختصاصی تورات و انجیل را برای قرآن معرفی می نماید که در جای خود نقدهای جدی به آن وارد است.

    کلیدواژگان: واژگان دخیل، عربی مبین، مستشرقان، مصادر قرآن
  • پریسا صدیقی صفحه 105

    باور به حکومت جهانی منجی از اشتراکات بین الادیانی است. در قرآن کریم آخرین کتاب آسمانی تاکید خاصی بر مستضعفان به‌عنوان مهم ترین نیروها جهت زمینه‌سازی برای تشکیل و تداوم حکومت جهانی بقیه الله الاعظم شده است. باور به حکومت جهانی حضرت مهدی(ع) چشم اندازی نو و امیدوار کننده را در پیش چشم انسان‌هایی قرار خواهد داد که سالیان متمادی در نقاط مختلف جهان از جمله فلسطین، نیجریه، سوریه، یمن، ایران و.. به‌عنوان مستضعفان آخرالزمانی تحت شدیدترین فشارها از جانب جبهه استکبار قرار گرفته اند. در نوشتار حاضر به روش تحلیلی - توصیفی نقش مستضعفان که در تقابل فرهنگی آخرالزمان بیشترین تاثیر را برای رسیدن به این افق روشن دارند، تبیین شده است. صبر و استقامت، خودآگاهی، بسیج اراده‌های عمومی، مبارزه با ضدفرهنگ‌ها در عرصه مهدویت، اطاعت محض از امام و کمک به ایشان در اداره حکومت و خلق قدرت انگیزشی برای رسیدن به یک افق مشترک که همان حکومت جهانی حضرت مهدی(ع) است، اقداماتی ست که مستضعفان برای رسیدن به حکومت الهی می توانند انجام دهند.

    کلیدواژگان: مستضعفان، مستکبران، حکومت جهانی، حضرت مهدی (ع)
  • صفحه 128
|
  • Reyhaneh Hashemi, Hayat Savari Page 7

    The creation of human as Ahsan al-Khaliqin raises the question of other beings. In seeking to answer this question and identify these creatures based on verses and narratives, we realize that before Adam a variety of creatures existed, such as angels, Iblees, Jinn and Nasnas. In this descriptive-analytical research, the existence of pre-Adamites is proved by investigating the verses, narratives and interpretive-narrative sources. Accordingly, there is a consensus on the creation of some creatures prior to Adam, and yet a disagreement about some others. Some scholars, relying on narratives, have denied the existence of Nasnas before the creation of Adam. In this article, the existence of Nasnas is confirmed by examining the views of lexicographers and scrutinizing the narratives quoted in commentaries on the issue of Adam’s creation. Moreover, while proving the creation of various elements and creatures before Adam, the existence of several worlds and people before Adam is confirmed referring to narratives. Hence, as the current generation of Adam’s descendants is not the first generation of humans, it will not be the last one either.

    Keywords: creatures, Adam, Nasnas, Qur’an, narrative
  • Tahereh Rahmani Dehnavi Page 25

    Belief issues are the foundation of human’s thinking, and all his beliefs, thoughts, and manners are formed based upon his beliefs. It is on this basis that the condition of acceptance in discussions of belief is to rely on arguments, reasoning, certainty, and knowledge. Focusing on the identicalness of the Divine Essence and attributes in the thought of sages (hakims) and using philosophical sources and the library method, the present paper attempts to scrutinize monotheism in attributes from the viewpoint of sages such as Avicenna, Mulla Sadra, and Shaykh al-Ishraq. This research indicates that the correct view of how the Almighty Necessary being is characterized by true attributes such as science, power, life, etc. is that first, the Almighty Necessary being, in the level of Essence, possesses all the attributes of perfection; second, these attributes do not lead to plurality and composition of the Essence, but each of them is identical with the Essence and all of His Essence; and third, each of these attributes are identical with each other.

    Keywords: Divine Essence, attributes, identicalness, Avicenna, Shaykh al-Ishraq, Mulla Sadra
  • A’zam Abul Hassan Araqi Page 47

    The belief in Mahdism is common to divine religions. All the Infallibles, from the Prophet (PBUH) to the eleventh Imam (AS), have elucidated Mahdism and prepared the Shiites for the period of absence while making them familiar with Mahdavi teachings. In this study, the discussion of Mahdism in the words of Imam Reza (AS) has been analyzed using the narrative-descriptive method and the Shiite narrative sources. The ideas of Mahdism were explained in the era of Imam Baqir and Imam Sadiq (AS), but during Imam Reza’s (AS) era, the current of Mahdism was diverted by the Waqifiyyah and deviant cults. Therefore, Imam Reza (AS) attempted to restore Mahdism and Mahdavi knowledge to their proper course and to preserve them. In this article, Imam Reza’s (AS) narratives on Mahdism are typologized and validated in terms of document and content. The topics discussed in these narratives include the introduction of the personality of Hazrat Hujjat (AS), the events of the apocalypse and the reappearance of Imam Mahdi (AS), and their narrators are reliable Shiites scholars, able to convey the concepts and thought of Mahdism to the Shiite community.

    Keywords: Mahdism, Imam Reza (AS), Imam Mahdi (AS), narrative
  • Ma’soumeh Bahrami Page 67

    Sunnis’ original books contain much about Hazrat Khadijah’s (SA) personality, beliefs and conduct. Reliable books such as the Two Sahihs and historical and interpretive books have all spoken about this great lady of Islam. Using Sunni sources, this descriptive-analytical research attempts to analyze and scientifically explain, without bias, particular aspects of this lady’s life, which have gone unnoticed by scholars so that while taking a small step in introducing Hazrat Khadijah’s (SA) true position and accomplishments, the neglect of an influential figure in Islamic history will be stopped. Hazrat Khadijah (SA) holds such a position in Islam that various Islamic schools, cults and sects have failed to ignore her virtues. Still, there are cases where this valuable personality of the Muslim world is neglected. Although these cases are sometimes free from personal ideas and prejudice, they partly arise from a biased attitude towards her, which is mainly due to disregarding or sometimes raising the status of other wives of the Prophet (PBUH).

    Keywords: Hazrat Khadijah (SA), Sunni sources, the Prophet’s (PBUH) wives, Khadijah’s (SA) muslimness
  • Maryam Qujaei Khameneh Page 87

    The foreign words of the Qur’an are those non-Arabic words that have been used with changes in the Qur’an. Different theories have been put forward regarding the foreign vocabulary of the Qur’an. The presence or absence of foreign vocabulary and integrating these two theories are among the existing perspectives in this regard. In addition to early and late Islamic scholars who have explicitly or implicitly addressed this issue, a number of orientalists have commented on that in their books. They have suggested the incompatibility of these words with the Arabic language of the Qur’an in order to arrive at the conclusion that the Qur’an is not revelated. In this article, by examining the viewpoints of some Islamic scholars and orientalists, we deal with explaining the correct theory and resolving the apparent contradiction between the existence of these words and the description of the “manifest Arabic”. An examination of this topic reveals that it has its roots in the same orientalists’ “view of the Qur’an being an adaptation”, which introduces non-revelatory sources for the Qur’an, including ignorant manners and culture teachings of the other heavenly religions, specifically the Torah and the Bible, and which faces serious criticism.

    Keywords: foreign vocabulary, manifest Arabic, orientalists, sources of the Qur’an
  • Parisa Seddighi Page 105

    Belief in the universal government of the Savior is among the interreligious beliefs. In the Holy Qur’an, the last divine book, special emphasis is placed on the oppressed as the most significant forces in preparing for the formation and continuation of the universal government of Baqiyyat Allah (SA). Belief in the global rule of Imam Mahdi (SA) will give a new and promising outlook to human beings around the world, including Palestine, Nigeria, Syria, Yemen, Iran, etc., who, as the apocalyptic oppressed, have been under the most severe pressure from the arrogant front for many years. In the present article, using the descriptive-analytical method, the responsibilities of the oppressed, who have the most influence on reaching this bright horizon in the cultural confrontation of the apocalypse, have been elucidated. Patience and endurance, self-awareness, mobilization of the public will, fighting against anti-cultures in the realm of Mahdism, pure obedience to the Imam and helping him to run the government, and creating motivational power to reach a common horizon which is the universal government of Imam Mahdi (SA), are among what the oppressed can do to attain a divine government.

    Keywords: the oppressed, the arrogant, the universal government, Imam Mahdi(AS)