فهرست مطالب

ذهن - پیاپی 79 (پاییز 1398)
  • پیاپی 79 (پاییز 1398)
  • بهای روی جلد: 300,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1398/09/14
  • تعداد عناوین: 8
|
  • علیرضا قائمی نیا، مهدی کمانی نجف آبادی* صفحات 5-36

    مطالعه روایات تاویلی نشان می‌دهد، بخشی از این روایات با عبور از «سیاق» و «بافت» به ارائه مفاهیم و مصادیقی می‌پردازند که تحلیل دلالی‌ این روایات را با دشواری خاصی مواجه می‌سازد؛ چراکه نادیده‌گرفتن سیاق، امری نامتعارف است. با وجود این سیره تفسیری معصومان در تبیین آیات، نشان می‌دهد، قرینه‌ای عام از سوی ماتن در تعامل با نص قرآن وجود دارد که مجوز الغای سیاق به شکل جزئی و کلی را صادر می‌کند و در سایه آن می‌توان این روایات را توجیه و تحلیل نمود. البته الغای سیاق در اقتباس و تداعی معانی نیز انجام می‌گیرد و امری عرفی تلقی می‌شود، اما این کار در آنها کارکرد تفسیری و معنانمایی ندارد، بلکه کارکرد تزئینی یا تطبیقی دارد و همین امر مجوز الغای سیاق در آن دو است؛ درحالی‌که الغای سیاق مستند به سیره تفسیری اهل بیت، این امر را به حوزه استخراج معانی از آیات نیز کشانده است و مجوز کارکرد تفسیری و فراعرفی آن را نیز صادر نموده است.

    کلیدواژگان: روایات تاویلی، تحلیل روایات، الغای سیاق، تداعی معانی، روش شناسی اهل بیت (ع)
  • سیدعلی علم الهدی*، اکرم عسکرزاده مزرعه، جلال پیکانی صفحات 37-65

    بر اساس بررسی و تحلیل دو نظریه مهم اعتما‌دگرایی فرایندی آلوین گلدمن و فضیلت‌محور  آلوین پلنتینگا، می‌توان صورت‌بندی کلی‌ای از نظریه‌های اعتمادگرایانه ارائه داد و بر این اساس وجوه تمایز این نظریه‌ها از نظریه‌های درون‌گرایانه و سایر نظریه‌های برون‌گرایانه را تعیین کرد. مولفه‌های مشترک نظریه‌های اعتمادگرایانه فرایندی گلدمن و فضیلت‌محور پلانتینگا عبارت‌اند از: مودی به صدق بودن، عدم لزوم آگاهی فاعل شناسا به ماهیت باور، جایگزینی ارزشمند بودن فرایند و ابزار ادراکی باور به جای ارزشمند بودن باور، ناوظیفه‌گرا بودن، توجه به عوامل معرفتی و غیرمعرفتی بیرون از باور، توجه به ویژگی‌های فاعل شناسا و محیط شکل‌گیری باور، وسعت دامنه معرفت، اجتماع محور بودن و نتیجه‌گرا بودن. نظریه‌های اعتمادگرایانه با این شاخص‌ها از دو دسته نظریه‌های درون‌گرایانه و سایر نظریه‌های برون‌گرایانه متمایز می‌شوند. درعین حال باید توجه داشت که نظریه‌های اعتمادگرایانه با اخذ مولفه‌های هنجارمندی، نظام صدق ساز، مطابقت با واقع و باورهای پایه خطاپذیر به برخی از نظریه‌های مبناگرایانه گرایش پیدا می‌کنند. نظریه پلنتینگا با لحاظ مولفه‌هایی- همچون فضایل معرفتی، موفقیت و تکامل- مشابه نظریه‌های مبتنی بر فضیلت است و نظریه گلدمن با در نظر گرفتن ارتباط علی امر واقع با باور، به نظریه‌های طبیعت‌گرایانه نزدیک می‌شود.

    کلیدواژگان: معرفت، اعتمادگرایی، توجیه، صدق، آلوین گلدمن، آلوین پلانتینگا
  • علی ارشد ریاحی، ربابه جلیلی بهابادی*، مجید صادقی حسن آبادی صفحات 67-94

    ملاصدرا کامل‌ترین و دقیق‌ترین کتاب فلسفی‌اش را بر مبنای اسفار اربعه نگاشته است. وی در مقدمه این کتاب‌ می‌گوید،‌ سیر و سلوک‌ علمی و طی درجات و مراتب دانش‌های فلسفی را به‌‌ سفر روحانی سلاک تشبیه کرده‌ و به این جهت نام این‌ کتاب را اسفار گذاشته‌ است. مدعای این مقاله آن است که ملاصدرا، مساله شناخت را بر اساس اسفار اربعه عرفا و همچنین قوس صعود و نزول تبیین کرده است. وی با تاسیس مبانی خاصش، سعی دارد راهی برای شناخت جهان، خصوصا شناخت عالم غیب و خداوند، ترسیم کند؛ درحالی‌که این رویکرد عموما توسط شارحان و مفسران اسفار نادیده گرفته‌ شده‌ است. عدم توجه به این رویکرد، در مواردی موجب برداشت‌های متعارض از دیدگاه‌های ملاصدرا شده است. مقاله حاضر با تبیین فرایند شناخت ملاصدرا بر اساس اسفار اربعه، نشان می‌دهد که تبیین شناخت بر مبنای اسفار اربعه، می‌تواند راه حل مناسبی برای برخی تعارضات ظاهری خصوصا در مسئله علم و ادراک پیش رو نهد.

    کلیدواژگان: اسفار اربعه، ملاصدرا، معرفت شناسی، قوس صعود، قوس نزول
  • مرتضی مزگی نژاد* صفحات 95-117

    بررسی صدق جملات فضای مجازی، دارای اهمیت ویژه‌ای است. برای بسیاری، فضای مجازی یکی از مهم‌ترین ابزارهای حصول اطلاعات است. این امر به علت گستردگی دامنه اطلاعات و در دسترس بودن آن است. با همه مزایا، اگر شیوه و روشی برای سنجش صحت اطلاعات در فضای مجازی نباشد، این اطلاعات کارایی لازم را نخواهند داشت و قابل اطمینان نخواهند بود. با توجه به ویژگی در دسترس بودن و سهل ‌الوصول بودن اطلاعات، با جملاتی روبرو می‌شویم که این قابلیت را دارند که واقعیت را بر اساس محتوای خود تغییر دهند. چنین جملاتی را جملات واقعیت‌ساز می‌نامیم. چنین جملاتی بر خلاف دیگر جملات- که منعکس کننده واقعیت‌های خارجی هستند- خودشان منجر به بروز و ظهور واقعیت می‌شوند. هدف اصلی این پژوهش، بررسی صدق این‌گونه جملات بر اساس نظریه مطابقت صدق و نظریه صدق تارسکی است. با عرضه نمونه‌هایی از جملات واقعیت‌ساز بر این نظریات، مشخص می‌شود که هر دو نظریه دچار مشکل دور خواهند شد.

    کلیدواژگان: فضای مجازی، صدق، تارسکی، نظریه مطابقت
  • عالیه کرد زعفرانلو کامبوزیا، فائقه ابراهیم پورنیک* صفحات 119-152

    پژوهش حاضر به بررسی طرح‌واره‌های تصویری حجمی، حرکتیو قدرتی مطرح شده توسط جانسون در میان آیات توصیف کننده دوزخ و بهشت در قرآن کریم می‌پردازد. پیکره ما سه سوره واقعه، انسان، الرحمن و همچنین تمامی آیاتی است که الفاظ جنه، فردوس، روضه، عدن، دارالسلام، جهنم، جحیم، نار، سقر و سعیر در آنان  به ‌کار رفته است. روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی است. در این پژوهش به دنبال بررسی این مسئله هستیم که سه طرح‌واره مذکور، به چه میزان در آیات مورد نظر به‌کار رفته است. همچنین از منظر زبانی بررسی می‌کنیم که واحدهای نمادین هریک از طرح‌واره‌ها در پیکره موردنظر کدامند. هدف پژوهش حاضر، نشان دادن نقش برجسته طرح‌واره‌های تصویری به عنوان ابزارهایی معناشناختی، در ملموس ساختن فضاهای انتزاعی- مانند دوزخ و بهشت- در ذهن بندگان است. پس از تحلیل داده‌ها، مشخص شد که طرح‌واره حرکتی با 38 مورد بیشترین میزان و طرح‌واره قدرتی با 8 مورد کمترین تعداد را در پیکره مورد نظر دارا می‌باشند و در این میان طرح‌واره حجمی 37 مورد را به خود اختصاص داده است.

    کلیدواژگان: طرح واره حجمی، طرح واره حرکتی، طرح واره قدرتی، دوزخ، بهشت
  • احمد اسدی*، محمد جواد اسکندرلو، علیرضا کاوند صفحات 153-180

    در سا‌‌ل‌های اخیر با رواج رویکرد نشانه‌شناسی در مطالعات قرآنی، شاهد اکتشاف دقیق معنایی لایه های متن هستیم. معنای واژه «النبی‌الامی» از دیرباز محل بحث عالمان مسلمان و غیرمسلمان بوده است و هرکس در اثبات نظر خود کوشیده است. این مقاله با استفاده از دانش نشانه‌شناسی، به عنوان دانشی روشمند و بر اساس مدل «امبرتو اکو» در فهم متن، این واژه را از منظر میدان پایه، میدان‌های معنایی همنشین، مقابل، کاربردشناسی متن، بافت متنی و میدان‌های بینامتنیت تفسیری در چند مرحله تجزیه و تحلیل نموده و ضمن تاکید بر نوآوری روش تحلیل این واژه، بدون تاثیرپذیری از مطالعات محققان پیشین، به این نتیجه رسیده است که در مقام منطوق و ظاهر، مغایر با درک متداول، این واژه به معنی «پیامبر غیریهودی»، یعنی پیامبری که از بنی اسرائیل نیست می‌باشد. معنای «اهل مکه»، در مقام مفهوم و در طول معنای منطوق قابل پذیرش، اما معنای «درس ناخوانده بودن» از این واژه برداشت نمی‌شود.

    کلیدواژگان: پیامبر امی، نشانه شناسی، درس ناخوانده، پیامبر غیر یهودی
  • حسین خطیبی*، مهدی غیاثوند صفحات 181-205

    دقت در صورت‌بندی فعل خاص الهی در چارچوب الهیات طبیعت، نشان از آن دارد که صورت‌بندی یادشده، مبتنی بر سه مبنای معرفت‌شناختی است که می‌توان آنها را این چنین فهرست کرد: واقع‌گرایی انتقادی، نوخاسته‌گرایی و مکملیت. این مقاله ابتدا صورت‌بندی مدافعان فعل خاص الهی در چارچوب الهیات طبیعت را تحلیل کرده است. سپس تلاش شده است مبانی معرفت‌شناختی این صورت‌بندی واکاوی شود. در بخش سوم و پایانی مقاله نیز تلاش‌ها معطوف به این بوده است که در بخش‌های جداگانه‌ای، سنجش مبانی معرفت‌شناختی یادشده در قالبی مقایسه‌ای و در قیاس با صور‌‌‌ت‌بندهای جایگزین یا رقیب انجام شود. بدین ترتیب که در بخشی به واقع‌گرایی انتقادی، در بخش دیگری به نوخاسته‌گرایی و در بخش پایانی به سنجش مقایسه‌ای مکملیت پرداخته شده است.

    کلیدواژگان: الاهیات طبیعت، الاهیات طبیعی، مکملیت علل، واقع گرایی انتقادی، نوخاسته گرایی
  • مهدی رضازاده جودی*، محمدکاظم رضازاده جودی صفحات 207-230

    دیدگاه دکارت درباره رابطه نفس و بدن بر اصولی همچون تفاوت جوهری و اتحاد ذاتی آن دو استوار است. دکارت معتقد است، حقیقت انسان، نه به بدن، بلکه به نفس اوست که ویژگی اساسی آن تفکر و آگاهی است. با وجود این آن دو با یکدیگر اتحاد داشته و رابطه‌ای علی دارند. دکارت برای تبیین رابطه نفس و بدن از غده صنوبری، اتحاد بین نفس و بدن و گاهی نظریه توازی بهره می‌برد. شش اشکال عمده بر این دیدگاه دکارت وارد است که عبارتند از: عدم امکان تعامل، عدم تبیین ماهیت اتحاد، عدم تماس فیزیکی، نامعقول بودن علیت ذهنی، ناسازگاری با اصل انسداد علی و عدم تعین چندجانبه و انکار علیت بر اساس نظریه توازی. در این مقاله- که با روش اسنادی و تحلیل محتوا صورت گرفته- ابتدا تعامل نفس و بدن از دیدگاه دکارت تبیین می‌شود و سپس اشکالات شش‌گانه به این دیدگاه، مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته است.

    کلیدواژگان: تعامل علی، اتحاد نفس و بدن، حالات ذهنی، انسداد علی، عدم تعیین چند جانبه، برخورد فیزیکی
|
  • Ali Reza Qaeminia, Mahdi Kamani Najafabadi* Pages 5-36

    The study of interpretive narratives shows, some of these narratives, by passing through "trend" and "context", provide some concepts and examples that makes the brokerage analysis of these narratives particularly difficult; because ignoring trend is unusual. In spite Innocent's interpretive course in explaining the verses show there is a general companion by author on interaction with the Qur'anic text which Issues the permit of annulment of trend partial and general and in the light of it, these narrations can be justified and analyzed. Of course, the annulment of the trend also occurs in the adaptation and association of meanings and it is considered a conventional. But it doesn't have interpretive and meaning function in them, but It has a decorative or comparative function and that is the permit to annulment those two. While the annulment of context documentary to Household's interpretive course also has propel this to the extraction of meanings from the verses and It also has issuing permit its interpretive and super-conventional function.

    Keywords: Interpretive Narrative, Analysis Narrative, Annulment of Trend, Association of Meanings, Methodology ofHousehold's Interpretation
  • Seyyed ali alamolhoda*, Akram Askarzadeh Mazraeh, Jalal peykani Pages 37-65

    The comparative study of Alvin Goldman and Alvin Plantinga on Process reliabilismresults in a clear and explicit picture of reliabilisticapproaches. Through this, it is possible to distinguish the similarities and differences between internalist and externalist theories. General and common components of reliabilistic theories are as such: truth conductivity, no needfor the knower to be aware of the nature of belief, replacingthe validity of the beliefwiththe validity of perceptional processes of belief, rejecting the deontologist requirement, insisting on epistemic and non-epistemic factors outside of the belief, focusing on the agent’s characteristics as well as the environment of belief making, and consequentialist characteristic. Based on these components, reliabilistic theories are distinguished from both internalist theories and externalist ones. However, reliabilistic theories approach to foundationalism because of partial insisting on normativity, truth maker system, corresponding to the reality, and defeatable basic beliefs. And at the same time, because of insisting on epistemic virtues, success and progress, the approach to virtue epistemology; and on the other hand, they approach to naturalism because of the causal relation between the fact and the belief.

    Keywords: Knowledge, Reliabilism, Justification, Truth, AlvinGoldman, Alvin Plantinga
  • Ali Arshad Riahi, Robabe Jalili Behabadi*, Majid Sadeghi Hasanabadi Pages 67-94

    Mulla Sadra has written his most complete and precise philosophical book based on Al-asfar Al-arba'a (The Four Journeys). "I have resembled the scientific spiritual journeying and wayfaring as well as the passage of scientific philosophical levels to the spiritual journey of the wayfarers and thus, I have named this book, The Journeys.", he says in the introduction of this book. This article claims that Mulla Sadra has explained the recognition issue based on the four journeys of mystics and the Ascending and Descending Journeys. He tries to draw a road to recognition of the world, especially recognition of the Lord and the Otherworld, by establishing his especial principles; whilst, this approach is often undermined by exponents and analysts. The inattention to this approach has resulted in conflicting interpretations of his viewpoint. This article shows that the explanation of recognition based on "Al-Asfar al-arba'a" could suggest a proper solution for some apparent contradictions especially in the field of perception and science by The Explanation of Mulla Sadra's Recognition Process based on "Al-asfār al-ʿaqlīyya al-arbaʿa".

    Keywords: The Four Journeys, Mulla Sadra, Epistemology, Ascending Arc, Descending Arc
  • Morteza Mezginejad* Pages 95-117

    Verifying of sentences in cyberspace (such as internet) is very important. Because of the wider range of its information and availability, cyberspace is one of the most important tools for obtaining information. With all the benefits, this information will not be efficient and reliable if we don't have a way to measure the accuracy of them. The availability and vastness of it can change the reality by cyberspace's sentences, which we call them "Fact Maker sentences". Such sentences make a reality by themselves, unlike other sentences that just reflect external realities. Evaluation of the truth of these sentences based on the corresponding theory and Tarski's Theory of Truth is the main purpose of this paper. These theories will have been challenged by the "Fact Maker sentences".

    Keywords: Cyberspace, Truth, Tarski, Corresponding Theory
  • Aliyeh Kord Zaferanlu Kambuziya, Faeqe Ebrahim Poornik* Pages 119-152

    The present research studies Johnson’s containment, path and force schemas among the verses in Quran describing hell and heaven. Our corpus is three suras Vaqee, Ensan, Alrahman and all other verses containing the Terms: Jannat, Ferdows, Rozat, Adn, Darolsalam, Jahanam, Jahim, Nar, Saqar and Sair. Our research method is descriptive-analytic. In this study, we aim to find the application of three schemas in mentioned verses. Also, symbolic units of each schema are detected in the corpus. The goal of this study is to represent the eminent role of image schemas as semantic tools to turn abstract spaces like hell and heaven to concrete and tangible places in the mind of individuals. The researches showed that, path schema with 38 cases and force schema with 8 cases, respectively have the most and the least application in our corpus and also 37 cases of containment schema were found.

    Keywords: Containment Schema, Path Schema, Force Schema, Hell, Heaven
  • Ahmad Asadi*, Mohammadjavad Eskandarloo, Alireza Kavand Pages 153-180

    In recent years we have been witnessed to the popularity of the approach of semiotics in Quranic studies for precise semantic uncovering of the textual layers. The connotation of the word "illiterate prophet" has been discussed by Muslim and non-Muslim scholars since the past and everyone have sought to prove his own view. The current essay has evaluated this word using semiotics as a methodic science. This evaluation was based on the model of Umberto Eco in text understanding from the perspective of basic field, associated and opposite of semantic fields, textual pragmatics, textual context and intertextual interpretative fields. Having insisted on the innovativeness of this word`s method of analysis and without being influenced by the previous studies, it was concluded that the referent of this word contrary to common understandings, referred to the "non- Jewish prophet", i.e. a prophet who is not from Bani Isreal. The meaning "man from Mecca" is acceptable as a possible reference but "illiterate" is not acceptable as a meaning for this word.

    Keywords: Ummi Prophet, Semiotic Study of Holy Quran, Uneducated, Illiterate, Jentile Prophet
  • Hossein Khatibi*, Mahdi Ghiasvand Pages 181-205

    God, according to what have believers hold and the holy scriptures, has different types of actions. The creation and preservation of the world, traditionally, has been counted as socalled God's general action; on the other hand, guiding and helping piouses, respiting pagans, not prohibiting the endowment of thisworld typical gifts, hesitating in their punishment and postponing it to the other-world, sending prophets with His holy words and the power of miracles can be named as the special God's action. God's relation to His created world, so-called "the problem of divine action", is not a novel issue for human's thoughts and each thinker, in each era, has made a kind of effort to present an explanation of it. What we are dealing here with, firstly, is the inspection of contemporary formulation of special divine action based on the theology of nature, considering its presuppositions and implications, and thence, inspecting the estate of special divine action formulation, concerning alternative presuppositions and implications.

    Keywords: The Theology of Nature- Natural Theology- TheComplementarity of Causes- Critical Realism- Emergentism
  • Mahdi Rezazadeh Joudi*, Mohammad Kazem Rezazadeh Joudi Pages 207-230

    The Cartesian viewpoint on the relation between soul and body is based on certain principles such as substantial differentiation and their essential unity. He believes that the reality of human is not his body but his soul whose basic feature is thought and awareness. However, these two have unity with each other and a casual relation. In order to elaborate the relation between soul and body, Descartes puts forth the pineal gland and unity between the soul and body. There are six main faults with this viewpoint of Descartes which include: A: Impossibility of interaction B: Unexplained the nature of union C: Lack of physical contact D. Irrationality of the mental causality E: Disagreement with the principle of causal obstruction and lack of multilateral determination F: Denial of Causality Based on Theory of parallel Using the referential methodology and content analysis, this article elaborates the interaction of soul and body from the Descartes viewpoint and then the sixfold faults to this viewpoint are been reviewed and evaluated.

    Keywords: Casual Interaction, Unity of Soul, Body, MentalStates, Casual Obstruction, Lack of Multilateral Determination, Physical Encounter