فهرست مطالب

  • پیاپی 54 (بهار 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/10/03
  • تعداد عناوین: 8
|
  • حسین قاضی خانی * صفحه 0

    از جمله اسباب تعارض و تنش در روابط اصحاب با رسول‌خدا(ص) و امامان می‌توان به امور مالی اشاره کرد. در راستای شناخت سیره‌ی معصومان در مواجهه با این نوع تنش‌ها با جستجویی در منابع کتابخانه‌ای و استقراء تعارض‌های برآمده از امور مالی در روابط اصحاب با پیامبر(ص) و ائمه، به بسترها و شیوه‌ی بروز تعارض‌ها و چگونگی مواجهه این رهبران دینی با تعارض‌ها توجه شده است. تعارض‌هایی که به صورت رفتاری درخواست‌های نابه‌جای مالی، منازعه، خیانت، فرقه‌سازی و توطئه بر جان امام چهره نشان داد و معصومان کوشیدند تا با هدایت، بازگرداندن افراد خطاکار، نپذیرفتن درخواست‌های نابجای مالی، نظارت و بازرسی و... از آن‌ها پیشگیری یا کنترل نمایند. از جمله اسباب تعارض و تنش در روابط اصحاب با رسول‌خدا(ص) و امامان می‌توان به امور مالی اشاره کرد. در راستای شناخت سیره‌ی معصومان در مواجهه با این نوع تنش‌ها با جستجویی در منابع کتابخانه‌ای و استقراء تعارض‌های برآمده از امور مالی در روابط اصحاب با پیامبر(ص) و ائمه، به بسترها و شیوه‌ی بروز تعارض‌ها و چگونگی مواجهه این رهبران دینی با تعارض‌ها توجه شده است. تعارض‌هایی که به صورت رفتاری درخواست‌های نابه‌جای مالی، منازعه، خیانت، فرقه‌سازی و توطئه بر جان امام چهره نشان داد و معصومان کوشیدند تا با هدایت، بازگرداندن افراد خطاکار، نپذیرفتن درخواست‌های نابجای مالی، نظارت و بازرسی و... از آن‌ها پیشگیری یا کنترل نمایند.

    کلیدواژگان: پیامبر(ص)، امور مالی، درهم و دینار، اختلاف، امام
  • رحیم موسوی، محمد احمدآبادی * صفحات 1-25

    با ظهور رضاشاه در عرصه سیاسی ایران گفتمان جدیدی در جامعه ایران شکل گرفت. این گفتمان که برآمده از افکار و اندیشه های قشرنوگرای روشنفکر ایران آن روز بود، سبب شد اصلاحات و رفورم‌های نوظهور که رضاشاه خود را مجری آن می‌دانست، با کم توجهی نسبت به ویژگی‌های جامعه‌شناسی فرهنگی واجتماعی ایران انجام پذیرد. این اصلاحات علاوه بر وجود اندیشمندان و متفکران روشنفکر به‌ عنوان ایدئولوگ و پشتیبان برنامه های نوسازی پهلوی اول، برای اجرایی شدن نیاز به نیروی نظامی پیدا کرد تا به‌ عنوان بازوی اجرایی و با قوه قهریه، این اقدامات را پشتیبانی کند. رضاشاه که عمده اتکایش به نیروهای نظامی بود، اقدامات نظامی مورد نیاز را به سازمان نظمیه محول کرد. این پژوهش که به شیوه تحلیلی- تاریخی و با تکیه ‌براسناد آرشیوی و منابع کتابخانه‌ای تنظیم یافته، به دنبال پاسخگویی به این پرسش است که نظمیه چه نقشی در سیاستهای تجددگرایی دوره پهلوی اول داشت؟یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد برخی از اقدامات تجددگرایانه رضاشاه و برنامه‌های اصلاحی او با توجه به اینکه با اتکاء به نیروهای نظامی و از جمله نظمیه پیگیری می‌شد و با فرهنگ عمومی و اعتقادی مردم همخوانی نداشت، در جامعه بازتاب منفی پیدا کرده با مقاومت‌های مردمی روبرو شد. با فروپاشی و سقوط سلطنت رضاشاه جدا از برخی اقدامات مفید و ارزنده بسیاری دیگر از سیاستهای نوگرایانه محکوم به زوال گردید و به بوته فراموشی سپرده شد.

    کلیدواژگان: نظمیه، روشنفکران، رضاشاه، تجددگرایی
  • کارکرد نظام امارت در احیای هویت ایرانی در دوره ی اسلامی(سده سوم تا پنجم ه.ق)
    علی سلیمانی * صفحه 2

    شکل‌گیری و تکوین نظام امارت و عملکرد آن در تاریخ ایران دوره اسلامی از جایگاه و اهمیت بسزایی برخوردار می‌باشد. نظام امارت به مثابه‌ی ساختاری سیاسی در سده‌های میانه و در عصری که هویت ایرانی دچار بحران شده بود، باعث احیا و تداوم هویت ایرانی گردید. در این جهت، نظر به نقش و جایگاه نظام امارت‌ در پیوستگی و استمرار هویت ایرانی، نوشتار حاضر سعی در پاسخگویی به این سوال مهم دارد که نظام امارت به عنوان نماد نظام سیاسی و میان پرده‌ی تاریخی جامعه ایران در سده‌های سوم تا پنجم ه.ق، باتکیه بر کدام کار ویژه‌ها مبادرت به احیا و تقویت هویت ایرانی نمودند؟ نتایج حاصل از این مقاله که با رویکرد توصیفی-تحلیلی معمول در پژوهش‌های تاریخی انجام گرفته، بیانگر آن است که نظام‌های امارتی همچون سامانیان، غزنویان و آل‌بویه، با بهره‌گیری از عوامل و اشتراکات تاریخی و فرهنگی، و نیز در پرتو دین اسلام در احیای هویت ایرانی اهتمام ورزیده و بدین ترتیب هویت ایرانی را در سایه‌ی نظام امارت و در بستر فرهنگ و جامعه ایرانی در دوران اسلامی استمرار بخشیدند.

    کلیدواژگان: امارت، هویت، سامانیان، آل بویه، غزنویان
  • نقش و کارکردهای سیاسی حج در عصر عباسی
    عیسی صمدی، اللهیار خلعتبری *، مهدی انصاری صفحه 3

    حج از نخستین فرائض الهی است که قدمتی به درازای آفرینش دارد. از زمان شکل‌گیری جوامع مسلمان نیز، این فریضه، در مقام یکی از ارکان دین اسلام، حضور دائمی در حیات این جوامع داشته و در مواقعی، توانسته هدایتگر مسائل مختلف آنها باشد.؛ از طرفی نیز، خود این فریضه در سراسر تاریخ اسلام متقابلا از اوضاع مختلف حاکم بر جوامع اسلامی، متاثر می‌باشد. یکی از این دوره‌های تاریخی که از حیث کم و کیف حضور حج، شایسته‌ی واکاوی به‌نظر می‌رسید، عصر عباسیان از 656- 132 ق بود که از جهات گوناگون از جمله به‌جهت بازه‌ی زمانی طولانی این عصر، مطالعه‌ی آن می‌توانست حاوی اطلاعات قابل توجهی در خصوص نقش و کارکردهای سیاسی این فریضه در بخشی از تاریخ اسلام باشد. بر این اساس مقاله حاضر به روش تبیینی، تحلیلی و تاریخی، به بررسی نقش‌ها و رسالت‌های مورد اشاره‌ی حج، در عصر عباسی پرداخته است. یافته‌های تحقیق نشان داد که این فریضه با فراز و فرودهایی در عرصه‌های مختلف سیاسی دوران عباسی، حضور داشته و مورد توجه اقشار مختلف آن عصر بوده است. از طرفی نیز یافته‌ها حاکی از وجود تحولات مختلف سرنوشت این فریضه در سراسر دوران عباسی می‌باشد؛ نتیجه‌ی دیگر پژوهش از تاثیر و تاثر متقابل بین حج و سیاست و مولفه‌های آن در عصر مورد مطالعه داشته است.

    کلیدواژگان: تاریخ اسلام، کارکرد سیاسی، حج، عباسیان
  • بررسی تحلیلی تاریخنگری و تاریخنگاری عبدالقادر بدائونی در منتخب التواریخ
    احمدرضا عبادی *، اسماعیل چنگیزی اردهایی صفحه 5

    تاریخ نگاری رسمی در جهان اسلام غالبا با ادبیاتی متملقانه‌تنها به روایت آمدوشد حاکمان و فتوحات آنان می‌پردازد و جایگاه نگاه انتقادی و نیز توجه به دیگر اقشار جامعه در آن کمرنگ یا غایب است. تعداد مورخانی که در تاریخنگاری اسلامی مستثنی از این جریان باشند اندک است. عبدالقادر بدائونی یکی از این مورخان است که با نگاهی انتقادی به ساختار حاکمیت و جامعه، وقایع عصر خویش را به رشته تحریر درمی‌آورد. بدائونی در خلال ثبت وقایع برخلاف سایر معاصران و پیشینیانش با نگاهی فلسفی تاریخی به وقایع به تبیین و تحلیل و آینده‌نگری درباره آن‌ها می‌پردازد. وی همچنین با نگاهی اجتماعی به بیان آسیب‌های اجتماعی، سیاسی، اداری، نظامی و اخلاقی می‌پردازد و برای رفع آن‌ها نیز راه‌حل ارائه می‌کند. توجه به جوانب جغرافیایی، قوم شناختی، جامعه‌شناختی، انسان‌شناختی و روان‌شناختی وقایع و افراد دخیل در آن‌ها از نکاتی است که بدائونی را به مورخی متمایز بدل کرده و آثار وی را در زمره تاریخ اجتماعی درآورده است. در این مقاله با تکیه‌بر روش تحلیلی توصیفی کتاب منتخب التواریخ، مهم‌ترین اثر بدائونی، ابعاد تاریخنگری و تاریخنگاری وی را شناسایی و شواهد آن‌ها را بیان می‌کنیم.

    کلیدواژگان: عبدالقادر بدائونی، منتخب التواریخ، تاریخنگری، تاریخنگاری، تاریخ اجتماعی
  • دانشسراها و مسئله تربیت و تامین معلم در ایران دهه 1320ش
    معصومه قره داغی، علیرضا سنگتراشان، حسن زندیه، منیژه صدری * صفحه 6

    کمبود معلم در تاریخ معاصر ایران یکی از معضلات نظام آموزشی بوده و دولت برای حل این موضوع اقدامات زیادی انجام داده است. گرچه در اواخر دوره قاجار دارالمعلمین و سپس در اواسط دوره رضاشاه دانشسراهای تربیت معلم تاسیس گردید، اما تا پایان سلطنت وی، تعداد معلمان با تعداد مراکز آموزشی و داوطلبان تحصیل همخوان نبود. با آغاز سلطنت محمدرضاشاه تا سقوط دکتر مصدق و آغاز انتقادات از دولت و ساختار وزارتخانه‌ها، نظام آموزشی نیز مورد هدف قرار گرفت و تغییراتی در آن ایجاد گردید. در این دهه نیز دولت برای جبران کمبود معلم و افزایش تعداد دانش‌آموزان تدابیری برای تربیت معلم به کار گرفت که بررسی آن، مسئله مقاله پیش‌رو است. پژوهش حاضر با هدف تبیین وضعیت نظام آموزشی کشور و شناخت اقدامات دولتی برای تامین معلمان در برهه زمانی سقوط رضاشاه تا سقوط دولت مصدق، انجام شده و بر اساس منابع اسنادی و کتابخانه‌ای و با روش تحلیل تاریخی تدوین گردیده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در کابینه‌های بعد از دوره رضاشاه توجه زیادی به موضوع تربیت معلم شد و با مصوبات مختلف، احتیاج به معلم تا حدودی مرتفع گردید. از طرفی این موضوع عامل مهمی در گسترش سواد و علاقه به تحصیل نزد عموم بود.

    کلیدواژگان: تربیت معلم، دانشسرا، نظام آموزشی، محمدرضاشاه
  • احسان اکبری، محمد کریم یوسف جمالی *، ناصر جدیدی، شکوه سادات اعرابی صفحات 63-89

    مبحث مشروعیت و مقبولیت واژه ای مدرن و جدید است. با وجود آنکه از این واژه استفاده نمی شده است اما اهمیتی ویژه برای پادشاهان داشته است. میتوان واژه گانی همچون مقبولیت و شایستگی را به عنوان بهترین موارد جایگزین برای دوران باستان برای مشروعیت معرفی کرد. هخامنشیان که یکی از بزرگترین امپراتوری های جهان باستان را تشکیل داده بودند بر مردمی حکمرانی می کرده اند که دارای فرهنگ و تمدنی دیرینه بودند و سابقه آنان در زمامداری بسیار بیشتر از هخامنشیان بوده است. این واقعیت که هخامنشیان چگونه توانستند ملل متمدن تحت انقیاد خود را راضی نمایند از آنان اطاعت نمایند و اینکه از بین خود شاهزادگان هخامنشی چه کسی باید به حکومت برسد موضوع مهمی بوده است که در پژوهشهای گذشته چندان مورد توجه نبوده است اما در این پژوهش موضوع جستجو قرار گرفت. براساس مطالعه کتیبه های شاهان هخامنشی مشخص شد مجموعه ای پیچیده از عوامل در این مهم نقش داشته اند از جمله تایید الهی، تبار، خصایص مثبت اخلاقی، هوش و سیاست، جنگاور پیروز بودن و دوری از دروغ از جمله مهمترین این موارد بوده اند که موجب شد پس از فتح نظامی مناطق مردم به مرور آنان را به عنوان پادشاهان خود بپذیرند و از فرامین آنان نه صرفا به خاطر نیروی نظامی آنان اطاعت نمایند.

    کلیدواژگان: هخامنشیان، مشروعیت، کتیبه، تبار
  • منیره کاظمی راشد، مقصودعلی صادقی گندمانی، معصومه قره داغی *، محمد فریدی صفحات 142-159

    کوچ دادن اجباری قبایل و اهالی ایالات و ولایات و یا بزرگان و سران آنها به مناطق مختلف کشور و بخصوص به خراسان، یکی از سیاست‌ های ثابت و همیشگی نادرشاه افشار بود که از اول برآمدن او در خراسان تا آخر عمرش ادامه پیدا کرد. این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی و با گردآوری داده ها از طریق کتابخانه ‌ای، در پی یافتن جواب این پرسش‌ ها که چرا نادرشاه سیاست کوچ اجباری را در پیش گرفت؟ و پیامد های آن برای دولت افشاری چه بود؟ به این نتیجه رسیده است که سیاست کوچ با انگیزه هایی متفاوت از جمله تنبیه قبایل و یا تحکیم پایه های حکومت و آبادانی مناطق از سوی دولت صورت می‌گرفت ولی افراد کوچ داده شده، به هیچ وجه به منطقه جدید احساس تعلق خاطر پیدا نمی‌کردند و نارضایتی چون خونی مسموم و آلوده، در رگ ‌های جامعه، جریان پیدا می‌کرد. این عامل که یکی از ویژگی های شیوه مملکت داری نادرشاه افشار بود، در کنار عوامل دیگری چون فقدان مشروعیت سیاسی و دسیسه های اکابر داخلی و دول خارجی، در بروز شورش ‌های این دوره بسیار موثر بود.

    کلیدواژگان: دولت افشاری، نادرشاه افشار، قبایل، سیاست کوچ، شورش
|
  • hussein ghazikhani* Page 0

    Review: Among the instruments of conflict and tension in the relations of companions with the Prophet (PBUH) and Imams, one can mention financial affairs. In order to identify the family of the infallibars in facing these kinds of tensions by searching in library resources and inducing conflicts arising from financial affairs in the relations of companions with the Prophet (PBUH) and the Imams, the ways and means of conflict and the way these religious leaders confront conflicts Attention has been paid. Conflicts that have been shown to be inappropriate financial, conflict, betrayal, sectarianism and plotting on the life of Imam Khomeini, and the infallibles tried to guide them, restore the wrongdoers, refuse to make false claims, supervise and inspect, and ... They will prevent or control. Among the instruments of conflict and tension in the relations of companions with the Prophet (PBUH) and Imams, one can mention financial affairs. In order to identify the family of the infallibars in facing these kinds of tensions by searching in library resources and inducing conflicts arising from financial affairs in the relations of companions with the Prophet (PBUH) and the Imams, the ways and means of conflict and the way these religious leaders confront conflicts Attention has been paid. Conflicts that have been shown to be inappropriate financial, conflict, betrayal, sectarianism and plotting on the life of Imam Khomeini, and the infallibles tried to guide them, restore the wrongdoers, refuse to make false claims, supervise and inspect, and ...

    Keywords: Finance, dirham dinar, Conflict, difference, imam
  • rahim mosavi, Mohammad ahmadabadi* Pages 1-25

    This research was conducted with the aim of investigating "the role of order in Pahlavi's modernization policies" by descriptive-analytical method and relying on archival documents and library resources. Reza Shah's modernist measures and his corrective plans were followed largely by relying on military forces, including discipline. Using the leverage of power and pressure, the government could somehow help the Pahlavi government in its advancement, as the intervention and intervention in the religious ceremonies, especially the mourning of the people in Muharram, made efforts to implement the uniform law of dressing and the law of discovery Hijab, interference in judicial affairs related to the administration of justice, political activities and presiding over the party of anti-barbarism, interference in parliamentary election affairs and control of deputies, monitoring and censorship of materials in the press and books of origin, taking over responsibilities on the radio And cinema and ado According to the regulations, the registration of civilians is one of the most important steps that has been taken by the order in the modernization process based on the modernization policies of the first Pahlavi era.

    Keywords: Nursing, Reza Shah, Modernism, Pahlavi
  • The function of the Emirate system in restoring Iranian identity in the Islamic era (third to fifth centuries
    Ali Soleimani * Page 2

    The formation and development of the emirate system and its functioning in the history of Iran is of Islamic significance. The system of emirates as a political structure in the Middle Ages and in an era in which the Iranian identity was in crisis has led to the revival and continuation of Iranian identity. In this regard, considering the role and position of the Emirate system in the continuity and continuity of Iranian identity, this paper tries to answer this important question: the Emirate system as a symbol of the political system and the historical interlude of Iranian society in the third to fifth centuries What kind of special efforts did they revitalize and strengthen the Iranian identity? The results of this paper, which have been carried out with the usual descriptive-analytic approach in historical research, suggest that Emirati systems such as Samanids, Ghaznavids and Albayeh, utilizing historical and cultural factors as well as in the light of Islam in restoring identity The Iranian people have been struggling to persuade the Iranian identity in the shadow of the Emirate system and in the context of Iranian culture and society during Islamic period.

    Keywords: Emirate, Identity, Samanids, Albuya, Ghaznavids
  • An Analytical Survey of the Badauni,s Historiography and Approach toward History in his Muntakhab-ut-Tawarikh
    Ahmadreza Ebadi *, Esmaeel Changizi Ardehayi Page 5

    Formal works in Muslim historiography were written mostly by the order of the rulers, legitimizing their rule as a result. However, there were some Muslim historians who tended to take an independent and critical style of work. Badauni, the historian of the Mughal court who spent most of his time in the court of Akbar, is one of those men who have a special style of historiography. In his reports of his contemporary events, Badauni almost pays attention to every aspect of whatever happens such as historical, philosophical, sociological, economic, and anthropological ones. This article surveys Badauni,s Muntakhab-ut-Tawarikh to study his style of historiography beside delivering required contextual clues. Unlike his contemporaneous historians, Badauni criticizes the government,s economic and social policies as well as the official and ethical corruption of the court elite. He also tends to sociological analyses, when reporting the events inside the society and among the folk

    Keywords: Abdulghader Badauni, Muntakhab-ut-Tawarikh, Historiography
  • Training colleges and the problem of educating and providing teachers in Iran, throughout 1940m
    masomeh garadagi, alireza sangtrashan, hasan zandiyeh, manizheh sadri * Page 6

    Iran’s government has taken steps to obviate lack of teachers, which was a long-term problem through its history. Although, at the end of Qajar era, normal schools were established to educate teachers, soon afterwards, in the middle of the reign of Reza Shah, their place took by training colleges. Until the end of the reign of Reza Shah, the number of teachers was not consistent with the number of educational centers and students. Since 1941 up to 1954, due to criticize government and the structure of ministries, the educational system has been also criticized so that some changes were made. To obviate the lack of teachers and increase in the number of students, government has taken steps whose circumstances shall be analyzed as the main subject of this study. Based on documentaries and librarian resources and with the aid of historical analysis method, we shall explain circumstances of the educational system and government’s proceedings to educate and provide teachers throughout of 1940s. The results show that, in the cabinets appointed after Reza Shah, much more attention was paid to the issue of teacher training so that, by various measures, lack of teacher was resolved to some extent. Furthermore, it was an important factor in expanding literacy and interest in education.

    Keywords: Educating Teacher, training college, Educational System, Mohammad Reza Shah
  • Ehsan Akbari, karim yousefjamali *, naser jadidi, Shokouh Arabi Pages 63-89

    The legitimacy and acceptance are modern and new words. Although these words not used during ancient ages but its concepts had special significance for the kings. The terms " admissibility or qualify " can be described as the best alternative for concept of legitimacy during ancient times. The Achaemenid Empire, one of the largest empires in the ancient world, ruling over ancient large urban centers of civilized world that had long history in the governing and managing, was much more than the Achamenians. The fact that the Achaemenids how was able to satisfy the civilized nations under their reliance, and take legitimacy for crown prince among other princes. Second matter is as important as first. These cases wasn’t studied before our research. Based on the study of the inscriptions of the Achaemenid kings, it was found that a complex set of factors played a role in this matter, such as: Divine Verdict, Descent, Positive Moral Characteristics, Intelligence and Politics, Warrior Victory and Avoiding lying. These most important factors lead that after war and military conquering other regions, people accept victor kings as theirs, and obey the commands without military pressure or forces.

    Keywords: Achaemenid, Legitimacy, inscription, descent
  • monireh kazemirashed, maghsudal sadeghi, masomeh gharadaghi*, mohammad faridi Pages 142-159

    The displacement of the tribes and the inhabitants of the states and provinces or their elders into different parts of the country was one of Nader Shah's constant politics, which continued from the beginning to the end of his life. This paper, using a descriptive-analytical method and collecting data through the library, seeks to answer the following questions why Nader Shah took this policy? What was its consequences for the Afshari government? It has come to the conclusion that immigration policy was carried out for various reasons, including tribal punishment or consolidation of the foundations of government, but displaced persons did not feel at all in the new region, and dissatisfaction such as blood poisoning and Infected, in the veins of the community,this factor, which was one of the features of Nadir Shah Afshar's country, was very effective in the uprising of this period, along with other factors, such as the lack of political legitimacy and the attempts by the domestic astronomers and foreign governments.

    Keywords: Afshari government, Nader Shah Afshar, tribes, Immigration policy, revolt